Իռլանդիայի տնակը, երկրորդ հատոր

Литература

Մ. Թաթուլի հեղինակած այս ստեղծագործությունը վերնագրով կապված է Սիոնի՝ Երուսաղեմի կարևորագույն հոգևոր և պատմական խորհրդանիշներից մեկի հետ։ «Անուրջներ» հասկացությունը ստեղծում է երազային, խորհրդածական և զգացմունքային մթնոլորտ՝ հուշելով հեղինակի ներաշխարհի, հոգևոր ապրումների և սրբազան վայրի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքի գեղարվեստական արտահայտման մասին։ Սիոնը քրիստոնեական ավանդույթում ունի առանձնահատուկ նշանակություն և խորհրդանշում է հավատքի, սրբության, հոգևոր հիշողության ու աստվածային ներկայության գաղափարները։ Այս համատեքստում ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել որպես Երուսաղեմի հոգևոր միջավայրով ներշնչված քնարական երկ, որտեղ անձնական զգացումները կարող են միահյուսվել կրոնական պատկերացումներին և պատմական հիշողությանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ հոգևոր-քնարական գրականության, Երուսաղեմի հայ մշակութային միջավայրի և սրբավայրերի գեղարվեստական ընկալման ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը նաև վկայում է Սուրբ քաղաքում հայերեն գրական ստեղծագործությունների ստեղծման ու տարածման ավանդույթի մասին՝ պահպանելով տվյալ ժամանակաշրջանի հոգևոր և գրական հետաքրքրությունների հետքերը։

Литература

Սա գրականագիտական և փիլիսոփայական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Ֆրիդրիխ Հյոլդեռլինի ստեղծագործություններում քրիստոնեական մոտիվների և գաղափարների դրսևորումների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նրա պոեզիայում և արձակ-փիլիսոփայական տեքստերում հանդիպող աստվածաշնչյան պատկերացումները, սրբազանության ընկալումը, աստվածայինի և մարդու հարաբերության մեկնաբանությունները, ինչպես նաև զոհաբերության, մեղքի, փրկության և հոգևոր վերածննդի թեմաները։ Վերլուծվում է քրիստոնեական գաղափարների փոխակերպումը Հյոլդեռլինի բանաստեղծական աշխարհում՝ դրանց միաձուլումը անտիկ հունական մշակույթի իդեալների, գերմանական իդեալիզմի փիլիսոփայական հոսանքների և հեղինակի անձնական մետաֆիզիկական փորձառության հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա լեզվական խորհրդանշականությանը, միստիկական պատկերային համակարգին և պատմա-մշակութային կոնտեքստում քրիստոնեական մոտիվների վերաիմաստավորմանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի գերմանական գրականագիտության, համեմատական գրականության և կրոնափիլիսոփայական ուսումնասիրությունների ոլորտներում՝ բացահայտելով Հյոլդեռլինի ստեղծագործության հոգևոր և գաղափարական խորքային շերտերը։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է հին հայկական օրացույցում գործածված ամիսների անվանումների լեզվաբանական, պատմական և մշակութային ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ամսանունների ծագումնաբանությունն է, դրանց բառային կազմությունը, հնարավոր ստուգաբանական մեկնաբանությունները և այն պատմամշակութային միջավայրը, որի պայմաններում ձևավորվել ու գործածվել են այդ անվանումները։ Հին հայկական տոմարական համակարգի բառապաշարը դիտարկվում է որպես լեզվական արժեքավոր նյութ, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել հայերենի պատմական զարգացման որոշ առանձնահատկություններ, ինչպես նաև հին հասարակության ժամանակային պատկերացումների, տնտեսական գործունեության, բնության շրջափուլերի և ավանդական մշակույթի միջև գոյություն ունեցող կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ամսանունների ձևաբանական կառուցվածքին և դրանց բաղադրիչների հնարավոր իմաստներին՝ համադրելով հայերենում պահպանված հնագույն բառային միավորները, պատմական աղբյուրների վկայությունները և հարակից լեզուներում հանդիպող համապատասխան ձևերը։ Նման համեմատությունը հնարավորություն է տալիս քննարկելու, թե առանձին անվանումներ կարող են ունենալ բնիկ հայկական ծագում, պատմական փոխառությունների հետ կապված հիմքեր կամ մշակութային շփումների արդյունքում ձևավորված առանձնահատկություններ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է նաև ամսանունների տարբեր գրային ձևերի և պատմական տարբերակների քննությունը, քանի որ ձեռագրային և տպագիր աղբյուրներում նույն տոմարական անվանումները կարող են հանդիպել որոշակի ուղղագրական կամ հնչյունական տարբերություններով։ Տոմարագիտական տեսանկյունից դրանք դիտարկվում են հայկական ժամանակագրական համակարգի կառուցվածքի շրջանակում՝ բացահայտելով տարվա բաժանման և ժամանակի հաշվարկման ավանդական սկզբունքների հետ ունեցած կապը։ Միաժամանակ լեզվաբանական վերլուծությունը կարող է նպաստել այն մշակութային պատկերացումների վերականգնմանը, որոնք ժամանակի ընթացքում այլևս անմիջականորեն հասկանալի չեն դարձել անվանումների բառային ձևից։ Հին ամսանունների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև պատմական բառագիտության և ստուգաբանության համար, քանի որ դրանցում կարող են պահպանված լինել լեզվի վաղ շրջաններին բնորոշ բառարմատներ և իմաստային շերտեր։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հայոց լեզվի պատմության, ստուգաբանության, տոմարագիտության և մշակութաբանության մոտեցումները՝ հին հայկական ժամանակային անվանակարգը ներկայացնելով որպես լեզվական և պատմամշակութային ժառանգության կարևոր բաղադրիչ։

Математика

Միջուկային ֆիզիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ատոմային միջուկների կառուցվածքի և հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ համաչափության սկզբունքների և կլաստերային մոդելների կիրառմամբ։ Քննության են առնվում միջուկը կազմող պրոտոնների ու նեյտրոնների փոխազդեցությունները, դրանց տարածական կազմակերպումը և միջուկային համակարգերում ձևավորվող տարբեր կառուցվածքային օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համաչափությունների օգտագործմանը միջուկների էներգետիկ մակարդակների, քվանտային վիճակների և անցումների նկարագրման ու դասակարգման համար։ Կլաստերային մոտեցման շրջանակում ուսումնասիրվում է միջուկային համակարգերի ներկայացումը փոխկապակցված մասնիկների առանձին խմբերի միջոցով, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի մանրամասն նկարագրել որոշ միջուկների ներքին կառուցվածքը և դրանց ֆիզիկական վարքը։ Վերլուծվում են տեսական մոդելների կիրառման հնարավորությունները միջուկների կապի էներգիայի, գրգռված վիճակների, սպեկտրային բնութագրերի և միջուկային ռեակցիաների առանձնահատկությունների ուսումնասիրության համար։ Քննարկվում է նաև տարբեր մոդելներով ստացված տեսական արդյունքների համեմատումը փորձարարական տվյալների հետ՝ դրանց կիրառելիությունն ու ճշգրտությունը գնահատելու նպատակով։ Նման ուսումնասիրությունները նպաստում են միջուկային նյութի կառուցվածքի և միջուկային փոխազդեցությունների վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել միջուկային ֆիզիկայի մասնագետների, տեսական ֆիզիկոսների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Экономика

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում գոյություն ունեցող ռիսկերին և դրանց կառավարման հիմնախնդիրներին՝ ընդգծելով ֆինանսական կայունության, գործառնական արդյունավետության և շուկայական վստահության ապահովման կարևորությունը։ Աշխատությունը վերլուծում է բանկային ռիսկերի հիմնական տեսակները՝ կրեդիտային, շուկայական, շահութաբերության, ликվիդության, գործողական և իրավական ռիսկերը, ինչպես նաև դրանց ծագման պատճառները և հետևանքները բանկերի գործունեության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկերի գնահատման մեթոդաբանությանը, կանխարգելման և մեղմացման ռազմավարություններին, ներառյալ ներքին վերահսկողության համակարգերի, ռիսկերի կառավարման ստորաբաժանումների և կարգավորիչ մարմինների դերակատարությունը։ Ուսումնասիրությունը ընդգրկում է ինչպես տեսական մոտեցումներ, այնպես էլ հայկական բանկային համակարգի գործնական փորձը՝ ներկայացնելով ռիսկերի կառավարման արդյունավետության բարձրացման ուղիները և լավագույն միջազգային պրակտիկաների կիրառությունը։ Աշխատությունը կարևոր է բանկիրների, ֆինանսական փորձագետների, տնտեսագետների և պետական կարգավորող մարմինների համար՝ նպաստելով Հայաստանի բանկային համակարգի ռիսկերի կառավարման և կայուն զարգացման բարելավմանը։

Лингвистика

Գիրքը ներառում է՝ հայոց լեզվի հնչյունաբանության (ֆոնետիկա) և ձևաբանության (մորֆոլոգիա) հիմունքները, բառագիտության և բառապաշարի առանձնահատկությունները, շարահյուսական կառուցվածքները և նախադասությունների տեսակները, լեզվի զարգացման օրինաչափությունները և նորմերը, գրական հայերենի կանոնների համակարգված ներկայացում։ Այն օգտակար է՝ բուհերի լեզվաբանական ֆակուլտետների ուսանողների համար, հայոց լեզվի ուսուցիչների և մասնագետների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները հայերեն լեզվի վերաբերյալ։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը համարվում է հիմնարար աղբյուր՝ ժամանակակից հայոց լեզվի տեսական և գործնական ուսումնասիրության համար։