Исследование молекулярно-динамической структуры и свойств лиотропных жидких кристаллов с помощью компьютерного эксперимента

Ինֆորմատիկա

Աշխատանքը նվիրված է իրական և վիրտուալ միջավայրերի միջև օգտագործողի ինտերֆեյսի նախագծման և թեստավորման բազիսային գործիքների մշակմանը՝ որոշակի կիրառական խնդիրների լուծման համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում իրական աշխարհի օբյեկտների, գործողությունների և ազդանշանների վիրտուալ միջավայրում ներկայացման, ինչպես նաև օգտագործողի գործողությունների և հրահանգների թվային համակարգին փոխանցման գործընթացներն են։ Նման ինտերֆեյսները կարևոր նշանակություն ունեն այն համակարգերում, որտեղ անհրաժեշտ է ապահովել մարդու և վիրտուալ կամ համակարգչային միջավայրի բնական, արագ և հուսալի փոխազդեցություն։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ինտերֆեյսի կառուցվածքային սկզբունքները, մուտքային և ելքային սարքերի ընտրությունը, տվյալների փոխակերպման մեխանիզմները, իրական ժամանակում տեղեկատվության մշակումը և վիրտուալ միջավայրում օգտագործողի գործողությունների արտացոլումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախագծման այնպիսի գործիքների ստեղծմանը, որոնք թույլ են տալիս ոչ միայն մշակել ինտերֆեյսի առանձին բաղադրիչները, այլև փորձարկել դրանց աշխատանքը տարբեր պայմաններում։ Թեստավորման գործընթացը կարող է ներառել արձագանքման արագության, տվյալների փոխանցման ճշտության, համակարգի կայունության, օգտագործման հարմարավետության և մարդու գործողությունների ճիշտ ճանաչման գնահատում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև իրական և վիրտուալ միջավայրերի միջև կապի ապահովման տեխնիկական խնդիրներին, այդ թվում՝ սենսորների, մուտքային սարքերի, ծրագրային մոդուլների և տվյալների մշակման համակարգերի փոխգործակցությանը։ Կարևոր ուղղություն է տարբեր կիրառությունների համար ընդհանուր կամ վերօգտագործելի գործիքների մշակումը, որոնք կարող են հեշտացնել նման համակարգերի նախագծումը և կրճատել նոր ինտերֆեյսների ստեղծման համար անհրաժեշտ ժամանակն ու ռեսուրսները։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են կիրառվել մոդելավորման և սիմուլյացիայի մեթոդներ՝ իրական համակարգի կառուցումից առաջ ինտերֆեյսի վարքագիծը ուսումնասիրելու և հնարավոր թերությունները բացահայտելու նպատակով։ Նման լուծումները կարող են կիրառվել վիրտուալ ուսուցման, տեխնիկական սիմուլյատորների, արդյունաբերական կառավարման, բժշկական համակարգերի, ռոբոտատեխնիկայի, համակարգչային վարժասարքերի և այլ ինտերակտիվ միջավայրերի մշակման ժամանակ։ Աշխատության նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ արդյունավետ ինտերֆեյսը պետք է միաժամանակ ապահովի տեխնիկական հուսալիություն, արագ արձագանք և օգտագործողի համար հասկանալի փոխազդեցություն։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել իրական և վիրտուալ միջավայրերի ինտեգրման համար կիրառվող նախագծային և թեստավորման մեթոդների կատարելագործմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել ծրագրային և համակարգչային ինժեներներին, վիրտուալ իրականության մասնագետներին, մարդ-համակարգիչ փոխազդեցության հետազոտողներին, համակարգերի նախագծողներին և համապատասխան տեխնիկական ուղղությունների ուսանողներին։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է քրոնիկական էնդոմետրիտի առկայության պայմաններում հղիության կրկնվող ընդհատումների պատճառների ուսումնասիրությանը, ախտորոշման մեթոդների կատարելագործմանը և հղիությանը նախապատրաստման բժշկական մոտեցումների օպտիմալացմանը։ Քննարկվում են էնդոմետրիումի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունները, բորբոքային գործընթացների ազդեցությունը վերարտադրողական համակարգի վրա, ինչպես նաև արգանդի լորձաթաղանթի փոփոխությունների նշանակությունը սաղմի իմպլանտացիայի և հղիության բնականոն զարգացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քրոնիկական էնդոմետրիտի առաջացման հնարավոր պատճառներին, կլինիկական դրսևորումներին, իմունաբանական և մանրէաբանական գործոններին, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությանը վերարտադրողական խանգարումների հետ։ Ուսումնասիրվում են գինեկոլոգիական հետազոտության, ուլտրաձայնային ախտորոշման, հիստերոսկոպիայի, հյուսվածաբանական և իմունահյուսվածաքիմիական հետազոտությունների հնարավորությունները՝ էնդոմետրիումի վիճակի համալիր գնահատման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում հղիության կրկնվող կորստի ռիսկի գործոնների բացահայտմանը, տարբերակիչ ախտորոշման առանձնահատկություններին և անհատականացված բժշկական հսկողության կազմակերպմանը։ Կարևորվում են նախահղիային նախապատրաստման փուլում բորբոքային գործընթացների գնահատումը, անհրաժեշտության դեպքում համապատասխան բուժական միջամտությունների ընտրությունը և դրանց արդյունավետության վերահսկումը։ Դիտարկվում են նաև էնդոմետրիումի ընկալունակության վերականգնման հնարավորությունները, վերարտադրողական առողջության ցուցանիշների բարելավման մոտեցումները և հետագա հղիության ընթացքի գնահատման չափանիշները։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի հղիության կրկնվող ընդհատումների պատճառների առավել խորքային ըմբռնման, քրոնիկական էնդոմետրիտի ախտորոշման ճշգրտության բարձրացման և ապացուցողական բժշկության սկզբունքների վրա հիմնված նախահղիային խնամքի կատարելագործման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկաբարձ-գինեկոլոգների, վերարտադրողական բժշկության մասնագետների, ախտաբանների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է պորֆիրինների ազդեցության ուսումնասիրությանը երկշերտ լիպիդային թաղանթների վրա՝ կենսաֆիզիկայի, կենսաքիմիայի և թաղանթային համակարգերի հետազոտության շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում պորֆիրինների և լիպիդային թաղանթների փոխազդեցության մեխանիզմներն են, ինչպես նաև այդ փոխազդեցության հետևանքով թաղանթի կառուցվածքային, ֆիզիկաքիմիական և ֆունկցիոնալ հատկությունների հնարավոր փոփոխությունները։ Պորֆիրինները բարդ օրգանական միացություններ են, որոնք առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում իրենց կառուցվածքային, օպտիկական և ֆոտոքիմիական հատկությունների շնորհիվ, իսկ լիպիդային երկշերտերը կենսաբանական թաղանթների կառուցվածքային հիմնական մոդելներից են։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել պորֆիրինների տեղակայումը լիպիդային երկշերտում, դրանց փոխազդեցությունը լիպիդային մոլեկուլների հետ և թաղանթի կառուցվածքային կազմակերպվածության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել թաղանթի հեղուկության, կայունության, թափանցելիության և լիպիդների դասավորվածության փոփոխություններին՝ կախված պորֆիրինի կառուցվածքից, կոնցենտրացիայից և փորձարարական պայմաններից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է նաև պորֆիրինների լուսային ակտիվությունը, քանի որ լուսավորման պայմաններում դրանց որոշ տեսակներ կարող են առաջացնել ակտիվ թթվածնային ձևեր և առաջացնել օքսիդատիվ փոփոխություններ թաղանթի բաղադրիչներում։ Այդ երևույթների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու լուսաքիմիական գործընթացների ազդեցությունը կենսաբանական թաղանթների վրա։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև պորֆիրինների և տարբեր լիպիդային բաղադրությամբ մոդելային թաղանթների փոխազդեցության համեմատական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելու համար մոլեկուլային կառուցվածքի և թաղանթային միջավայրի առանձնահատկությունների դերը։ Նման հետազոտությունները կարևոր են ինչպես թաղանթային կենսաֆիզիկայի հիմնարար խնդիրների, այնպես էլ պորֆիրինների հնարավոր կիրառությունների տեսանկյունից՝ մասնավորապես ֆոտոդինամիկ թերապիայի, կենսաբժշկական նյութերի և ֆոտոակտիվ համակարգերի մշակման բնագավառներում։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել պորֆիրին-թաղանթ փոխազդեցությունների մոլեկուլային մեխանիզմների բացահայտմանը և կենսաբանական միջավայրում այդ միացությունների վարքագծի ավելի խոր ըմբռնմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է կենսաֆիզիկայի, ֆիզիկական քիմիայի և կենսաքիմիայի մոտեցումները՝ բացահայտելու պորֆիրինների ազդեցությունը լիպիդային երկշերտերի կառուցվածքի և հատկությունների վրա ու գնահատելու այդ փոխազդեցությունների հիմնարար և կիրառական նշանակությունը։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության պատմագիտական ուսումնասիրության կարևոր և բազմաշերտ խնդիրներից մեկին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին կայսերական Գերմանիայի դիրքորոշման, դերակատարության և պատասխանատվության հարցի ներկայացմանը հայ պատմագրության մեջ։ Ուսումնասիրության կենտրոնում ոչ միայն 1915 թվականին Օսմանյան կայսրությունում հայերի զանգվածային տեղահանության և բնաջնջման փաստն է, այլև այն հարցը, թե ինչպես են հայ պատմաբանները տարբեր ժամանակաշրջաններում գնահատել Օսմանյան կայսրության դաշնակից Գերմանիայի տեղեկացվածությունը, քաղաքական դիրքորոշումը, հնարավոր աջակցությունը և հանցագործությունների կանխման ուղղությամբ չձեռնարկված քայլերը։ Հայ պատմագրության մեջ Գերմանիայի մեղսակցության խնդիրը սովորաբար դիտարկվում է մի քանի փոխկապակցված մակարդակներում՝ դիվանագիտական և քաղաքական հարաբերություններ, գերմանա-թուրքական ռազմական համագործակցություն, գերմանացի զինվորականների ու դիվանագետների տեղեկացվածություն, հայերի տեղահանությունների և կոտորածների վերաբերյալ պաշտոնական հաղորդագրություններ, ինչպես նաև Գերմանիայի իշխանությունների կողմից այդ տեղեկությունների նկատմամբ ցուցաբերված վերաբերմունք։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչներից է պատմագիտական տարբեր մոտեցումների համադրումը, քանի որ հարցի շուրջ գոյություն են ունեցել ինչպես Գերմանիայի պատասխանատվությունն ընդգծող, այնպես էլ դրա չափն ու բնույթը տարբեր կերպ մեկնաբանող տեսակետներ։ Արխիվային փաստաթղթերի հրապարակումը էապես ընդլայնել է այս թեմայի ուսումնասիրության հնարավորությունները․ մասնավորապես, Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարության արխիվներից հավաքված բազմաթիվ դիվանագիտական հեռագրերն ու զեկույցները վկայում են, որ գերմանական պետական կառույցները տեղեկացված էին հայերի նկատմամբ իրականացվող բռնությունների և զանգվածային ոչնչացման մասին։ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտը նշում է, որ Վոլֆգանգ Գուստի հետազոտությունները կարևոր դեր են ունեցել այդ փաստաթղթերի հրապարակման և Գերմանիայի մեղսակցության վերաբերյալ պատմագիտական քննարկումների զարգացման գործում։ Հայ պատմագիտական աշխատություններում մեղսակցության հասկացությունը կարող է ներառել ինչպես հանցագործությունների հանդեպ հանդուրժողականությունը, այնպես էլ դաշնակցային հարաբերությունների պահպանման նպատակով դրանց նկատմամբ քաղաքական աջակցությունը կամ կանխարգելման հնարավորությունից հրաժարվելը։ Երևանի պետական համալսարանի հրապարակումներում ևս ընդգծվում է, որ Գերմանիայի մեղսակցության հարցը դիտարկվում է ոչ միայն որպես Հայոց ցեղասպանության պատմության, այլև դրա միջազգային քաղաքական համատեքստի կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատության արժեքը հատկապես մեծ է պատմագրության զարգացման տեսանկյունից, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է փոխվել Գերմանիայի դերակատարության վերաբերյալ գիտական գնահատականը՝ սկզբնական վկայություններից և խորհրդային շրջանի ուսումնասիրություններից մինչև անկախ Հայաստանի ժամանակակից պատմագիտությունը և նոր արխիվային նյութերի ներգրավումը։ Այս համատեքստում կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև գերմանացի հետազոտողների աշխատանքները, որոնք ուսումնասիրել են Գերմանիայի քաղաքական և ռազմական կառույցների տեղեկացվածության աստիճանը։ Հետազոտությունների մի մասը ցույց է տալիս, որ գերմանական կողմը մանրամասն տեղեկություններ էր ստանում հայերի տեղահանության և բնաջնջման ընթացքի վերաբերյալ, ինչը Գերմանիայի քաղաքական պատասխանատվության հարցը դարձնում է պատմագիտական քննարկման առանցքային թեմա։ Թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ Գերմանիայի պատմական պատասխանատվության հարցը հետագայում դուրս է եկել զուտ ակադեմիական շրջանակներից և դարձել քաղաքական ու հասարակական քննարկումների առարկա։ 2016 թվականին Գերմանիայի Բունդեսթագի բանաձևում արձանագրվեց Գերմանական կայսրության դաշնակցային կապը Օսմանյան կայսրության հետ և այդ իրադարձությունների նկատմամբ Գերմանիայի պատմական պատասխանատվության հարցը։ Այսպիսով, աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ցեղասպանագիտությամբ զբաղվող հետազոտողներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, քաղաքագետներին, ինչպես նաև Հայոց ցեղասպանության պատմագրությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին և ընթերցողներին։ Այն կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ խնդիրը ներկայացնում է ոչ միայն որպես անցյալի իրադարձությունների նկարագրություն, այլ որպես պատմական պատասխանատվության, դաշնակցային քաղաքականության, արխիվային աղբյուրների մեկնաբանության և պատմագրական գնահատականների ձևավորման համալիր ուսումնասիրության թեմա։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է ցատկունակության՝ որպես մարդու շարժողական ընդունակության, տեսական հիմքերի, ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների և զարգացման մեթոդական սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ցատկունակության էությունը, դրա տեղը շարժողական ընդունակությունների համակարգում, ինչպես նաև մկանային ուժի, արագության, շարժումների համակարգման և նյարդամկանային գործունեության փոխկապակցվածությունը ցատկային գործողությունների կատարման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցատկունակության դրսևորման ձևերին, տարիքային և անհատական առանձնահատկություններին, ֆիզիկական պատրաստվածության մակարդակի ազդեցությանը և շարժողական կարողությունների զարգացման օրինաչափություններին։ Ուսումնասիրվում են ցատկունակության գնահատման հիմնական չափանիշները, մանկավարժական թեստավորման եղանակները, ֆիզիկական վարժությունների ընտրության սկզբունքները և մարզումային բեռնվածության աստիճանական կարգավորման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում ուժային, արագաուժային և հատուկ նախապատրաստական վարժությունների կիրառմանը, դրանց համադրմանը ֆիզիկական դաստիարակության ու մարզական պատրաստության գործընթացներում, ինչպես նաև շարժումների ճիշտ տեխնիկայի ձևավորման և վնասվածքների կանխարգելման նշանակությանը։ Կարևորվում են մարզվողների անհատական հնարավորությունների հաշվառումը, պարապմունքների հետևողական կազմակերպումը, վերականգնման պայմանների ապահովումը և զարգացման արդյունքների պարբերական գնահատումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական կուլտուրայի ուսուցիչների, մարզիչների, սպորտային մանկավարժների, ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետների, մարզագիտության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է պարբերական հիվանդության՝ ընտանեկան միջերկրածովյան տենդի ժամանակ առաջացող հոգեսոմատիկ խանգարումների, դրանց կլինիկական դրսևորումների և զարգացման հոգեբանական ու ֆիզիոլոգիական գործոնների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են հիվանդության քրոնիկական ընթացքի, կրկնվող բորբոքային նոպաների և երկարատև բուժման ազդեցությունները հիվանդների հոգեհուզական վիճակի ու կյանքի որակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տագնապային և դեպրեսիվ ախտանշանների, հուզական լարվածության, սթրեսային արձագանքների և մարմնական գանգատների փոխկապակցվածությանը։ Քննարկվում են հոգեբանական գործոնների հնարավոր ազդեցությունները հիվանդության սուբյեկտիվ ընկալման, ցավային զգացողությունների, բուժման նկատմամբ վերաբերմունքի և սոցիալական հարմարվողականության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում հոգեսոմատիկ խանգարումների ախտորոշման, կլինիկական և հոգեբանական գնահատման, հիվանդների անհատական առանձնահատկությունների ուսումնասիրման և համալիր բուժական մոտեցումների մշակման հարցերին։ Կարևորվում են ռևմատոլոգիական և հոգեբանական օգնության համադրումը, հիվանդների հոգեկան առողջության աջակցությունը, ընտանիքի մասնակցությունը և բժշկական մասնագետների միջառարկայական համագործակցությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել պարբերական հիվանդությամբ անձանց առողջական վիճակի բազմակողմանի գնահատմանը և բուժման ու վերականգնողական միջոցառումների արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ռևմատոլոգների, հոգեբույժների, կլինիկական հոգեբանների, թերապևտների, բժշկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։