Ջիվանու բանաստեղծական ժառանգությունը

Քաղաքագիտություն

Լևոն Տեր-Պետրոսյանի կողմից հավաքված և հանրության համար ներկայացված աշխատություններից բաղկացած ժողովածու է, որն ընդգրկում է նրա քաղաքական, սոցիալական և պատմական դիրքորոշումները տարբեր տարիների։ Գրքում ներառված են Տեր-Պետրոսյանի հիմնական ելույթները, հոդվածները, ինչպես նաև նրա կողմից տրված հարցազրույցները, որոնք ներկայացնում են Հայաստանի քաղաքական կյանքի կարեւորագույն փուլերը՝ անկախության ձեռքբերումից մինչեւ երկրի ներքին ու արտաքին քաղաքականությունը։ Գիրքը քննում է ազգային ինքնության, պետականության հիմնադրույթների, հայ-թուրքական հարաբերությունների, ինչպես նաև Արցախի հարցի շուրջ Տեր-Պետրոսյանի տարբեր տեսակետները։ Ներկայացված նյութերը անդրադառնում են նաև նրա նախագահի պաշտոնավարման տարիներին իրականացված ծրագրերին և քաղաքական որոշումներին։ Սա գրքույկ է այն մարդկանց համար, ովքեր հետաքրքրված են ոչ միայն Տեր-Պետրոսյանի քաղաքական ուղենիշով, այլ նաև Հայաստանի խորհրդային ժամանակաշրջանի, անկախության հասնելու եւ 1990-ականների սկզբի անցումային շրջանի պատմությամբ։ «Ընտրանի»-ը առանձնանում է իր խորությամբ, իրական դիվանագիտական իմաստով ու բացահայտում է որոշակի գաղափարների ետևում թաքնված տրամաբանությունը՝ համադրելով ազգային և միջազգային իրադրությունները։ Հեղինակը խորապես վերլուծում է Հայաստանի ապագան՝ առաջարկելով իր վերլուծական մոտեցումները մի շարք կարեւորագույն հարցերի շուրջ։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2006 ISBN - 99941-2-015-8

Պատմություն

Աշխատության առանցքում գտնվում է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության հռչակում-ը, որը տեղի ունեցավ ծանր պատմական պայմաններում՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմ-ի ավարտի, Հայոց ցեղասպանություն-ի հետևանքների և տարածաշրջանային քաղաքական անկայունության պայմաններում։ Վիրաբյանը մանրամասն նկարագրում է, թե ինչպես ավերված, գաղթականներով լեցուն և տնտեսական ծանր վիճակում գտնվող երկիրը կարողացավ ձևավորել պետական կառույցներ և փորձել կազմակերպել իր քաղաքական ու հասարակական կյանքը։ Գրքում կարևոր տեղ է հատկացվում պետական կառավարման համակարգի ձևավորմանը՝ խորհրդարանի, կառավարության և վարչական մարմինների գործունեությանը։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպիսի դժվարություններով էին ուղեկցվում պետականաշինության գործընթացները՝ ներքին քաղաքական պայքարներ, կուսակցական հակասություններ, ռեսուրսների սակավություն և արտաքին ճնշումներ։ Միևնույն ժամանակ ներկայացվում է, թե ինչպես էին այդ պայմաններում փորձ արվում ստեղծել իրավական պետություն և կազմակերպել կրթություն, առողջապահություն և տնտեսություն։ Արտաքին քաղաքականությունը գրքի առանցքային թեմաներից է։ Վիրաբյանը վերլուծում է նորաստեղծ հանրապետության հարաբերությունները հարևան երկրների՝ Վրաստանի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ, ինչպես նաև մեծ տերությունների հետ կապերը։ Նա անդրադառնում է սահմանային հակամարտություններին, դիվանագիտական բանակցություններին և այն փորձերին, որոնց միջոցով Հայաստանը փորձում էր միջազգային ճանաչում և աջակցություն ստանալ։ Այս համատեքստում հատկապես կարևոր է նաև Սևրի պայմանագիր-ի քննարկումը, որը, թեև մեծ հույսեր էր ներշնչում, իրականում չիրագործվեց։ Գիրքը նաև մանրամասն անդրադառնում է սոցիալ-տնտեսական վիճակին՝ սով, համաճարակներ, գաղթականների խնդիրներ և տնտեսական քայքայում։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ անկախ պետականության պահպանումը ոչ միայն քաղաքական, այլև կենսական խնդիր էր՝ կապված բնակչության գոյատևման հետ։ Այս իրողությունները հաճախ որոշիչ էին քաղաքական որոշումների ընդունման մեջ։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է հայոց լեզվի ոճաբանության հիմնական սկզբունքներին, ոճական համակարգին և լեզվական արտահայտչական միջոցների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում է ոճաբանության էությունը՝ որպես լեզվաբանական գիտակարգ, որը ուսումնասիրում է խոսքի արտահայտչական ձևերը, դրանց կիրառության ոլորտները և հաղորդակցական նպատակները։ Հեղինակը անդրադառնում է հայերեն լեզվի ոճական շերտերին՝ խոսակցական, գրական, գիտական, պաշտոնական և գեղարվեստական ոճերին՝ բացատրելով դրանց առանձնահատկությունները և կիրառման կանոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական արտահայտչամիջոցներին՝ փոխաբերություն, համեմատություն, մակդիր, հակադրություն և այլ ոճական հնարքներ, որոնք հարստացնում են խոսքը և բարձրացնում նրա արտահայտչական ուժը։ Գրքում քննարկվում է նաև ոճի և մտքի փոխկապակցվածությունը, խոսքի ճշգրտության, հստակության և արտահայտչականության կարևորությունը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում։ Վերլուծվում են նաև հայ գրական լեզվի զարգացման փուլերը և ոճական համակարգի ձևավորման պատմական առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը համադրում է տեսական լեզվաբանական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով լեզվաբանների, ուսուցիչների, ուսանողների և հայոց լեզվով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Գեղարվեստական հայ․

«Կրակե շապիկ» (Վարդգես Պետրոսյան) պատմվածքների ժողովածու է, որը հայ ժամանակակից գրականության մեջ առանձնանում է իր վառ, հուզիչ ու անկեղծ ոճով։ Գիրքը ներկայացնում է տարբեր մարդկանց կյանքեր՝ նրանց խնդիրներով, ցանկություններով, տառապանքներով և կենցաղային մանրուքներով, որոնք դարձնում են պատմությունները շատ իրական ու հարազատ։ Պետրոսյանը շատ հմտորեն է նկարագրում մարդկանց հոգեբանությունը՝ ցույց տալով, որ յուրաքանչյուր մարդ իր մեջ կրում է «կրակե» մի ներքին զգացմունք՝ սեր, ատելություն, հույս կամ վախ։ «Կրակե շապիկը» խորհրդանշական անուն է՝ այնպիսի շապիկ, որը կարող է ջերմացնել, բայց նաև այրել, ինչպես կյանքում լինում է՝ երբ զգացմունքները շատ ուժեղ են։ Գիրքը հաճախ շոշափում է սոցիալական թեմաներ՝ արդարություն, մարդու արժանապատվություն, հարուստ-սպառողի տարբերություններ և մարդկային հարաբերությունների բարդություններ։ Պետրոսյանի լեզուն պարզ է, բայց հարուստ պատկերներով, ինչը ընթերցողին թույլ է տալիս հեշտությամբ մտնել պատմության մեջ և զգալ հերոսների ապրումները։ Պատմվածքներում կան և՛ ողբերգական, և՛ հումորային դրվագներ՝ ինչը ստեղծում է գրքի առանձնահատուկ տրամադրությունը։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ մարդը հաճախ ընտրության առաջ է կանգնած՝ և՛ լավի, և՛ վատի միջև, և այդ ընտրությունն է որոշում նրա ճակատագիրը։ Այս հավաքածուն հարմար է նրանց համար, ովքեր սիրում են մարդկային հոգեբանության, սոցիալական դրամայի և ժամանակակից հայ իրականության պատկերումը։ Ընդհանուր առմամբ, «Կրակե շապիկը» ընթերցողին տալիս է ուժեղ ու տպավորիչ պատմություններ, որոնք երկար ժամանակ մնում են մտքում։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-9239-0-1

Պատմություն

«Հայ ժողովրդի ծագման խնդիրները» (Արմեն Պետրոսյան) գիտական աշխատություն է, որը նվիրված է հայ ժողովրդի պատմական ու մշակութային արմատների ուսումնասիրությանը։ Գիրքը փորձ է ներկայացնել՝ որտեղից են եկել հայերը, ինչպե՞ս է ձևավորվել նրանց ազգությունը և ինչպիսի՞ն է եղել հնագույն ժամանակների պատմական պատկերը։ Պետրոսյանը քննարկում է տարբեր հնագիտական, լեզվաբանական և պատմական տվյալներ՝ փորձելով կազմել համապարփակ պատկեր հայ ժողովրդի ծագման մասին։ Գիրքը նաև անդրադառնում է տարբեր գիտական տեսակետների՝ միևնույն ժամանակ ընդգծելով հայկական ինքնության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը մանրամասն ուսումնասիրում է հին արաբական, հռոմեական, հունական և այլ աղբյուրները՝ համեմատելով դրանք հետազոտական տվյալների հետ։ Գիրքը կարևորում է հայկական մշակույթի և լեզվի շարունակականությունը՝ պատմության մեջ որպես ինքնորոշման հիմք։ Պետրոսյանը նաև անդրադառնում է ցեղերի, թագավորությունների և գաղթերի դինամիկային՝ ցույց տալով, որ հայ ժողովրդի պատմությունը մի քանի շերտերով է կառուցված։ Գիրքը մասնագիտական է, բայց հասկանալի ձևով ներկայացված՝ նաև հետաքրքիր է լայն ընթերցողի համար։ Այս աշխատությունը օգտակար է պատմաբանների, լեզվաբանների, ուսուցիչների և յուրաքանչյուրի համար, ով հետաքրքրված է հայ ժողովրդի ինքնության և արմատների հետ։ «Հայ ժողովրդի ծագման խնդիրները» նպաստում է պատմական գիտելիքների խորացմանը և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորմանը։ Հրատարակիչ - Անտարես ISBN - 978-9939-76-53-7

Մաթեմատիկա

Նյութում ներկայացվում են բազմաձևություններ, մատրիցներ, գծային հավասարումների համակարգեր, դետերմինանտներ, ինչպես նաև գծային տարածությունների և գծային արտապատկերումների հիմունքներ։ Թվերի տեսության մասում քննարկվում են ամբողջ թվերի հատկությունները, բաժանելիությունը, պարզ թվերը, համեմատություններն ու մոդուլային թվաբանության հիմնական սկզբունքները։ Դասագիրքը միավորում է տեսական բացատրությունները և օրինակների միջոցով լուծումները՝ օգնելով ուսանողներին զարգացնել վերացական մաթեմատիկական մտածողություն և խնդիրների վերլուծական լուծման հմտություններ։