Ջրման ժամկետների ազդեցությունը բարդենու կլոնների վնասատուների վրա Իրանի Քարաջի Նահանգի պայմաններում

Տեխնոլոգիա

Էներգետիկական, բնապահպանական և ինժեներատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բարդ ռելիեֆային պայմաններում շահագործվող ջերմաէլեկտրակայանի գազային արտանետումների մթնոլորտային ցրման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ կայանի աշխատանքային փոփոխական ռեժիմների պայմաններում։ Քննության են առնվում ջերմաէլեկտրակայանների գործունեության ընթացքում առաջացող գազային արտանետումների բնութագրերը, դրանց տարածման ֆիզիկական հիմունքները և մթնոլորտային օդի որակի վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղանքի ռելիեֆի բարդությանը, բարձրությունների տարբերություններին, օդերևութաբանական պայմաններին, քամու արագությանն ու ուղղությանը և մթնոլորտի կայունության ազդեցությանը աղտոտիչ նյութերի տարածման գործընթացների վրա։ Վերլուծվում են էլեկտրակայանի բեռնվածքի փոփոխությունների, վառելիքի սպառման տատանումների և շահագործման տարբեր ռեժիմների ազդեցությունները արտանետումների քանակական ու տարածական բնութագրերի վրա։ Քննարկվում են գազային արտանետումների ցրման մաթեմատիկական մոդելավորման, աղտոտիչների կոնցենտրացիաների հաշվարկման և շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցությունների գնահատման մեթոդաբանական հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել մթնոլորտային գործընթացների թվային մոդելավորման, հաշվարկային արդյունքների համեմատական վերլուծության և արտանետումների տարածման առավել զգայուն գոտիների որոշման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ջերմաէլեկտրակայանների բնապահպանական անվտանգության ապահովմանը, արտանետումների վերահսկման համակարգերի կատարելագործմանը և էներգետիկական օբյեկտների շահագործման արդյունավետ ու էկոլոգիապես հիմնավորված ռեժիմների ընտրությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջերմաէներգետիկայի, մթնոլորտային օդի պահպանության, բնապահպանական ճարտարագիտության, արդյունաբերական էկոլոգիայի և մաթեմատիկական մոդելավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մանկավարժություն

Այս աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցում տնտեսագիտական դաստիարակության կազմակերպման մեթոդական հիմքերի ուսումնասիրությանը և արդյունավետ կրթական մոտեցումների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպիսի բովանդակությամբ, մեթոդներով և մանկավարժական միջոցներով կարելի է ավագ դպրոցականների շրջանում ձևավորել տնտեսագիտական մտածողություն, ֆինանսական գրագիտություն, պատասխանատու տնտեսական վարքագիծ և առօրյա կյանքում հիմնավորված որոշումներ կայացնելու կարողություն։ Աշխատության շրջանակում տնտեսագիտական դաստիարակությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տնտեսական գիտելիքների փոխանցման գործընթաց, այլև որպես սովորողների անձնային և սոցիալական զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Ուսումնասիրվում են այնպիսի թեմաների ուսուցման և յուրացման մեթոդական առանձնահատկությունները, ինչպիսիք են փողի և եկամուտների կառավարումը, խնայողությունը, սպառումը, բյուջեի պլանավորումը, աշխատանքը, ձեռնարկատիրությունը, արտադրությունը, շուկան և տնտեսական պատասխանատվությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկություններին համապատասխան ուսուցման կազմակերպմանը, որպեսզի տնտեսական հասկացությունները ներկայացվեն հասկանալի, գործնական և առօրյա կյանքի հետ անմիջականորեն կապված ձևով։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել ակտիվ և փոխներգործուն ուսուցման մեթոդներ, գործնական առաջադրանքներ, իրավիճակային խնդիրներ, քննարկումներ, խաղային և նախագծային աշխատանքներ, որոնց միջոցով սովորողները ոչ միայն ձեռք են բերում տեսական գիտելիքներ, այլև սովորում են կիրառել դրանք իրական կամ մոդելավորված իրավիճակներում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սովորողների ինքնուրույնության, նախաձեռնողականության, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և տնտեսական ընտրությունների հետևանքները գնահատելու կարողությունների զարգացմանը։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է ուսուցչի դերին՝ որպես սովորողների տնտեսական մտածողության ձևավորման կազմակերպչի և ուղղորդողի, ինչպես նաև դպրոցական կրթության բովանդակության մեջ տնտեսագիտական թեմաների արդյունավետ ներառման հնարավորություններին։ Աշխատության մեթոդական մոտեցումները կարող են նպաստել սովորողների մոտ ոչ միայն տնտեսական գիտելիքների, այլև ֆինանսական և սոցիալական պատասխանատվության ձևավորմանը։ Տնտեսագիտական դաստիարակության ճիշտ կազմակերպումը կարող է օգնել պատանիներին ավելի գիտակցված կողմնորոշվել անձնական և հասարակական տնտեսական հարաբերություններում, գնահատել տարբեր ընտրությունների հետևանքները և պատրաստվել ինքնուրույն կյանքի ու մասնագիտական գործունեության պահանջներին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ավագ դպրոցի ուսուցիչներին, մանկավարժներին, կրթության կազմակերպիչներին, մեթոդիստներին, մանկավարժական բուհերի դասախոսներին, հետազոտողներին և ապագա ուսուցիչներին։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է պարսկական թառափի (Acipenser persicus) աճի հորմոնի գենի մոլեկուլային բնութագրմանը, դրա ռեկոմբինանտ արտահայտման ուսումնասիրությանը, ստացված սպիտակուցի մաքրմանն ու կենսաբանական հատկությունների գնահատմանը։ Հետազոտությունն իրականացվել է մոլեկուլային և բջջային կենսաբանության շրջանակում և ուղղված է թառափազգիների աճի կարգավորման մոլեկուլային մեխանիզմների վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Աճի հորմոնը կարևոր դեր ունի ձկների աճի, զարգացման և նյութափոխանակության կարգավորման գործընթացներում, ուստի դրա գենային կառուցվածքի և արտահայտման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես հիմնարար կենսաբանության, այնպես էլ ձկնաբուծության կենսատեխնոլոգիական հետազոտությունների համար։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվել է համապատասխան գենետիկական հաջորդականությունը և դրա արտահայտման հնարավորությունը Escherichia coli բակտերիալ համակարգում՝ ռեկոմբինանտ սպիտակուց ստանալու նպատակով։ Հետազոտական աշխատանքը ներառել է ստացված սպիտակուցի նույնականացման և բնութագրման փուլեր, որոնք հնարավորություն են տվել գնահատելու գենային արտահայտման արդյունքը և դրա համապատասխանությունը ուսումնասիրվող հորմոնին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվել ռեկոմբինանտ սպիտակուցի առանձնացման և մաքրման խնդրին, քանի որ արտահայտման համակարգում ձևավորված սպիտակուցի հետագա ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ է տարբերակել այն բջջային այլ բաղադրիչներից և գնահատել դրա կառուցվածքային ու կենսաբանական հատկությունները։ Հետազոտության մեկ այլ ուղղություն է ստացված նյութի կենսաբանական ակտիվության փորձարարական գնահատումը՝ պարզելու համար, թե ռեկոմբինանտ եղանակով արտադրված աճի հորմոնը որքանով է պահպանում բնական հորմոնին բնորոշ գործառական հատկությունները։ Աշխատանքում նաև կարևորվում է տարբեր թառափազգի ձկների աճի հորմոնի գենային և սպիտակուցային առանձնահատկությունների համեմատական ուսումնասիրությունը, որը կարող է նպաստել դրանց էվոլյուցիոն պահպանվածության և տեսակային տարբերությունների ընկալմանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է մոլեկուլային գենետիկայի, գենային արտահայտման, սպիտակուցների կենսաքիմիայի և ձկների ֆիզիոլոգիայի մոտեցումները՝ պարսկական թառափի աճի հորմոնի մոլեկուլային առանձնահատկությունների և կենսաբանական նշանակության համալիր գնահատման նպատակով։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական պարտքի ձևավորման, կառավարման և դրա արդյունավետության բարձրացման տեսական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պետական պարտքի տնտեսական բովանդակությունը, ներքին և արտաքին պարտքի ձևավորման աղբյուրները, փոխառությունների ներգրավման նպատակներն ու պետական ֆինանսների համակարգում դրանց նշանակությունը։ Վերլուծվում են պարտքի կառուցվածքը, սպասարկման ծախսերը, մարման ժամկետները, տոկոսադրույքային և արժութային ռիսկերը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը պետական բյուջեի և երկրի ֆինանսական կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական պարտքի կայունության գնահատման ցուցանիշներին, պարտքային բեռի չափման մոտեցումներին և փոխառու միջոցների արդյունավետ օգտագործման խնդիրներին։ Քննարկվում են պետական պարտքի կառավարման ռազմավարության մշակման, ֆինանսավորման աղբյուրների ընտրության, պարտքային պորտֆելի կառուցվածքի օպտիմալացման և հնարավոր ֆինանսական ռիսկերի նվազեցման մեխանիզմները։ Դիտարկվում է պետական պարտքի փոխկապակցվածությունը բյուջետային պակասուրդի, տնտեսական աճի, հարկաբյուջետային քաղաքականության և պետական ծախսերի ֆինանսավորման հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ներքին պարտքային շուկայի զարգացման, պետական արժեթղթերի կիրառման և արտաքին փոխառությունների կառավարման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում են պարտքի ներգրավման և օգտագործման թափանցիկությունը, երկարաժամկետ ֆինանսական պլանավորումը և պարտքային պարտավորությունների ժամանակին սպասարկման կարողության պահպանումը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու պետական պարտքի կառավարման համակարգում առկա խնդիրները և դիտարկելու պարտքային քաղաքականության արդյունավետության ու ֆինանսական կայունության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, պետական ֆինանսների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Պատմություն

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 1950 թվականի ընթացքում նշվող հիշարժան տարեթվերի, պատմական իրադարձությունների, նշանակալի դեպքերի և կարևոր անձանց հետ կապված տարեդարձերի համակարգված հավաքածու։ Այն կարող է ծառայել որպես ժամանակագրական տեղեկատու՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով տարվա տարբեր օրերի և ամիսների շրջանակում ծանոթանալ պատմական, մշակութային, գիտական, հասարակական և քաղաքական նշանակություն ունեցող իրադարձություններին։ Նյութը, ըստ էության, համադրում է օրացուցային և տեղեկատու բնույթի տեղեկատվություն՝ առանձնացնելով այն ամսաթվերը, որոնք կապված են կարևոր իրադարձությունների, նշանավոր գործիչների ծննդյան կամ մահվան տարելիցների, հոբելյանների և հասարակական նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքների հետ։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանների, կրթական և մշակութային հաստատությունների, ուսուցիչների, ուսանողների, հետազոտողների և տեղեկատվական նյութեր պատրաստող մասնագետների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ոչ միայն արագ կողմնորոշվել հիշարժան ամսաթվերի մեջ, այլև դրանք օգտագործել դասախոսությունների, ցուցահանդեսների, միջոցառումների, գրական-մշակութային երեկոների և թեմատիկ հրապարակումների նախապատրաստման ժամանակ։ Տարեթվերի ժամանակագրական դասավորությունը հեշտացնում է անհրաժեշտ տեղեկատվության որոնումը և թույլ է տալիս տարվա ընթացքում հետևողականորեն հետևել պատմական ու մշակութային հիշողության համար կարևոր օրերին։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը հանդես է գալիս որպես փաստագրական և կազմակերպչական բնույթի օգտակար աղբյուր, որը մեկտեղում է 1950 թվականի հետ կապված հիշարժան ամսաթվերը և կարող է նպաստել պատմական իրադարձությունների ու մշակութային ժառանգության հանրահռչակմանը։

Գրականություն

Մթնշաղի անուրջներ, Փշե պսակ ժողովածուն ներկայացնում է հայ նոր գրականության ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկի՝ Վահան Տերյանի վաղ շրջանի և հասուն ստեղծագործական փուլերի կարևոր գործերը՝ ընդգծելով նրա քնարական աշխարհի խորությունը, նրբանկատ զգացմունքայնությունը և սիմվոլիստական մտածողությունը։ Գրքում ընդգրկված «Մթնշաղի անուրջներ» շարքը արտացոլում է բանաստեղծի հոգևոր մելանխոլիան, երազային տրամադրությունները և ներաշխարհի բարդ զգացմունքային շարժումները, որտեղ բնությունը հաճախ հանդես է գալիս որպես մարդու հոգու վիճակների խորհրդանշական արտահայտություն։ «Փշե պսակ» բաժնում ավելի ընդգծված են տառապանքի, ցավի, միայնության և ճակատագրի թեմաները՝ ներկայացված խոր փիլիսոփայական և պատկերավոր լեզվով։ Տերյանի ստեղծագործություններում առանձնահատուկ է երաժշտականությունը, լեզվական մաքրությունը և զգացմունքների նուրբ արտահայտման արվեստը, ինչը նրան դարձնում է հայ քնարերգության կարևորագույն ներկայացուցիչներից մեկը։ Աշխատությունը ոչ միայն գրական ժողովածու է, այլև հոգեբանական և փիլիսոփայական աշխարհ, որտեղ ընթերցողը հայտնաբերում է մարդու ներաշխարհի բարդ ու հակասական վիճակները։