Ещё в разделе Право

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Другие предметы

    Համաշխարհային գրականության հայերեն թարգմանությունները (1512 - 1920): Մատենագիտական ուղեցույց: Պրակ երրորդ: Արտասահմանյան գրականության հայերեն թարգմանությունները (1587-1920)

    Մատենագիտական բնույթի գիտական հրատարակությունը նվիրված է համաշխարհային գրականության հայերեն թարգմանությունների պատմության ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով 1587–1920 թվականներին արտասահմանյան գրականությունից հայերեն թարգմանված և հրատարակված ստեղծագործությունների մատենագիտական ժառանգությունը։ Այն ներկայացնում է հայ թարգմանական գրականության զարգացման կարևոր ժամանակաշրջաններից մեկը՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու օտարալեզու գրականության ներթափանցումը հայկական մշակութային միջավայր, տարբեր ժողովուրդների գրական ավանդույթների փոխազդեցությունը և հայ ընթերցողական հասարակության ծանոթությունը համաշխարհային գրական արժեքներին։ Մատենագիտական ուղեցույցի երրորդ պրակը կենտրոնանում է արտասահմանյան գրականության հայերեն թարգմանությունների համակարգման և ներկայացման վրա՝ ընդգծելով թարգմանական գործունեության նշանակությունը հայ գրականության, գրահրատարակչության և մշակութային կապերի զարգացման գործում։ Հրատարակության ժամանակագրական ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայ թարգմանական գրականության ձևավորման և զարգացման երկարատև ընթացքին՝ վաղ տպագիր գրականության շրջանից մինչև 20-րդ դարի առաջին տասնամյակները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն առնչվում է տարբեր լեզուներից կատարված գեղարվեստական թարգմանություններին, արտասահմանյան հեղինակների ստեղծագործությունների հայերեն հրատարակություններին, թարգմանիչների գործունեությանը և գրական երկերի տարածման պատմությանը։ Մատենագիտական ուղեցույցը կարևոր նշանակություն ունի թարգմանական գրականության վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքագրման, դասակարգման և գիտական ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով տարբեր ժամանակաշրջաններում հրատարակված գրքերի, առանձին ստեղծագործությունների և թարգմանական ժողովածուների բացահայտմանը։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն թարգմանությունների աշխարհագրական և մշակութային ընդգրկումը, քանի որ հայ գրահրատարակչական կենտրոնները պատմականորեն գործել են տարբեր երկրներում և կարևոր դեր կատարել եվրոպական ու համաշխարհային գրականության տարածման գործում։ Թարգմանական գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայ գրական միջավայրում օտար հեղինակների ընդունելության առանձնահատկությունները, գրական ճաշակի ձևավորման գործընթացները և համաշխարհային գեղարվեստական ուղղությունների ազդեցությունը հայ գրական մտածողության զարգացման վրա։ Կարևոր նշանակություն ունեն նաև թարգմանությունների լեզվական առանձնահատկությունները, գրաբարի և աշխարհաբարի կիրառման պատմական պայմանները, արևելահայերեն և արևմտահայերեն թարգմանական ավանդույթների զարգացումը, ինչպես նաև գրական լեզվի հարստացման գործում թարգմանիչների ունեցած ներդրումը։ Հրատարակության թեմատիկան առնչվում է գրական ժանրերի տարածման, արձակի, պոեզիայի, դրամատուրգիայի և գեղարվեստական այլ տեսակների թարգմանության պատմությանը՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու, թե ինչպես են տարբեր ժողովուրդների գրական ստեղծագործությունները հասանելի դարձել հայ ընթերցողին։ Մատենագիտական նյութերի համակարգումը կարևոր հիմք է ստեղծում գրական փոխառնչությունների, մշակութային ազդեցությունների և թարգմանական ավանդույթների համեմատական հետազոտությունների համար։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն նպաստում է հայ գրքի պատմության, հրատարակչական գործունեության, թարգմանական շարժման և միջազգային գրական կապերի վերաբերյալ տեղեկությունների պահպանմանն ու ուսումնասիրությանը։ Մատենագիտական ուղեցույցը կարող է ծառայել որպես օժանդակ աղբյուր հայ գրականության պատմության, համեմատական գրականագիտության, թարգմանաբանության և գրադարանագիտության բնագավառներում իրականացվող հետազոտությունների համար։ Այն օգտակար է նաև առանձին հեղինակների հայերեն թարգմանությունների պատմությունը, տարբեր ժամանակաշրջաններում հրատարակված թարգմանությունների մատենագիտական տվյալները և հայ ընթերցողական միջավայրում արտասահմանյան գրականության տարածման օրինաչափությունները ուսումնասիրելու նպատակով։ Հրատարակությունը նախատեսված է գրականագետների, բանասերների, թարգմանաբանների, մատենագետների, գրադարանագետների, մշակույթի պատմաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և հայ գրքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն ունի պատմամշակութային, գիտատեղեկատվական և աղբյուրագիտական նշանակություն՝ նպաստելով հայ թարգմանական ժառանգության համակարգված ուսումնասիրությանը, համաշխարհային գրականության հետ հայկական մշակույթի բազմադարյա կապերի բացահայտմանը և հայերեն թարգմանական գրականության զարգացման պատմության առավել ամբողջական ընկալմանը։

    Обновлено. 2026-10-11
    Համաշխարհային գրականության հայերեն թարգմանությունները (1512 - 1920): Մատենագիտական ուղեցույց: Պրակ երրորդ: Արտասահմանյան գրականության հայերեն թարգմանությունները (1587-1920)
    Онлайн

    Математика

    Некоторые вопросы распространения сдвиговых волн в пьезокристаллах

    Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների, պինդ մարմնի մեխանիկայի և պիեզոէլեկտրական նյութերի ֆիզիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պիեզոբյուրեղներում սահքային ալիքների տարածման որոշ տեսական և մաթեմատիկական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պիեզոբյուրեղների ֆիզիկական հատկությունները, դրանց անիզոտրոպ կառուցվածքը և մեխանիկական ու էլեկտրական դաշտերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սահքային առաձգական ալիքների առաջացման և տարածման մեխանիզմներին, դրանց արագությանը, բևեռացմանը և տարածման ուղղությունից կախված բնութագրերին։ Վերլուծվում են պիեզոէլեկտրական կապի ազդեցությունը ալիքային գործընթացների վրա, մեխանիկական տեղաշարժերի և էլեկտրական պոտենցիալի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև նյութի ֆիզիկական հաստատունների նշանակությունը ալիքների տարածման պայմանների որոշման գործում։ Քննարկվում են պիեզոէլաստիկության տեսության հիմնական հավասարումները, շարժման դիֆերենցիալ հավասարումների համակարգերը և դրանց լուծման համար կիրառվող մաթեմատիկական մոտեցումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ծավալային և մակերևութային սահքային ալիքների տարածման առանձնահատկությունները, սահմանային պայմանների ազդեցությունը և տարբեր բյուրեղագիտական ուղղություններով ալիքային բնութագրերի փոփոխությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ալիքների դիսպերսիայի, անդրադարձման, բեկման և հնարավոր ռեզոնանսային երևույթների տեսական նկարագրությանը։ Կարևորվում է վերլուծական և թվային մեթոդների կիրառումը ալիքային գործընթացների մոդելավորման, տարածման պայմանների գնահատման և ստացված լուծումների ֆիզիկական մեկնաբանության նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել պիեզոէլեկտրական միջավայրերում ալիքների տարածման տեսության զարգացմանը և ակուստոէլեկտրոնային սարքերի, տվիչների ու հաճախականային փոխակերպիչների նախագծման տեսական հիմքերի կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել առաձգականության տեսության, բյուրեղաֆիզիկայի, կիրառական մաթեմատիկայի, ակուստիկայի և պիեզոէլեկտրական համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-10
    Некоторые вопросы распространения сдвиговых волн в пьезокристаллах
    Онлайн

    Другие предметы

    Նոր գրքեր : Տեխնիկա : Ինֆորմացիոն ցանկ (1979, Մարտ, թիվ 3)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական թեմաներով նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որը նախատեսված է ընթերցողներին, ուսանողներին և մասնագետներին ապահովելու արդի տեխնիկական գրականության վերաբերյալ արագ և կառուցվածքային տեղեկատվությամբ։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ուղղություններին վերաբերող հրատարակություններ՝ մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, ավտոմատացում, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և հարակից կիրառական ոլորտներ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտություն և համակարգված ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ընտրել համապատասխան աղբյուրներ հետազոտական և ուսումնական նպատակներով, ինչպես նաև գնահատել դրանց արդիականությունն ու կիրառելիությունը։

    Обновлено. 2026-11-02
    Նոր գրքեր : Տեխնիկա : Ինֆորմացիոն ցանկ (1979, Մարտ, թիվ 3)
    Онлайн

    История

    Մառը և հայագիտության հարցերը

    Գիրքը գիտական հոդվածների և ուսումնասիրությունների ժողովածու է՝ նվիրված ռուս և խորհրդային ականավոր արևելագետ, լեզվաբան, հնագետ ու կովկասագետ Նիկոլայ Յակովլևիչ Մառի գիտական ժառանգությանը և հայագիտության տարբեր բնագավառներում նրա ունեցած ներդրմանը։ Ժողովածուի հիմնական նպատակն է ներկայացնել Մառի բազմակողմանի գիտական գործունեությունը, նրա առնչությունները հայ ժողովրդի պատմության, լեզվի, բանահյուսության, հնագիտության, մշակույթի և գրավոր ժառանգության ուսումնասիրության հետ, ինչպես նաև գնահատել նրա գիտական գաղափարների նշանակությունը հայագիտական հետազոտությունների զարգացման համար։ Մառի գիտական հետաքրքրությունների լայն շրջանակը հնարավորություն էր տալիս հայագիտությունը դիտարկել ոչ թե որպես մեկուսացված գիտակարգ, այլ որպես պատմական, լեզվաբանական, հնագիտական և մշակութաբանական հետազոտությունների փոխկապակցված համակարգ։ Նա կարևոր ուսումնասիրություններ է կատարել Հայաստանի և Կովկասի հնագույն պատմության, հայկական ու վրացական լեզուների, միջնադարյան գրավոր աղբյուրների, ճարտարապետական հուշարձանների և հոգևոր մշակույթի վերաբերյալ։ Ժողովածուն անդրադառնում է նաև Մառի և հայ գիտական մտքի ներկայացուցիչների համագործակցությանը, նրա գիտական կապերին հայ մտավորականների հետ և հայագիտական խնդիրների շուրջ ձևավորված գիտական քննարկումներին։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի հայ բանահյուսության, պատմական աղբյուրների, միջնադարյան մատենագրության և լեզվական ժառանգության ուսումնասիրության հարցերը։ Մասնավորապես, ժողովածուում տեղ են գտել Մառի և հայ բանահյուսության առնչություններին, Ագաթանգեղոսի «Պատմության» արաբական խմբագրությանը, հայ միջնադարյան պատմության աղբյուրներին և Մառի հետ հայ մտավորականների նամակագրությանը վերաբերող ուսումնասիրություններ։ Այս նյութերը հնարավորություն են տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են հայագիտության տարբեր ուղղություններում օգտագործվել լեզվաբանական, պատմահամեմատական և աղբյուրագիտական մեթոդները, ինչպես նաև ներկայացնելու գիտական մտքի զարգացման ընթացքում առաջացած հարցադրումները։

    Обновлено. 2026-11-17
    Մառը և հայագիտության հարցերը
    Онлайн

    Биология

    Էխինոկոկոզի թրթուրային շրջանի ազդեցությունը խոշոր և մանր եղջերավոր կենդանիների մսի և ենթամթերքների սննդային արժեքի վրա

    Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է էխինոկոկոզի թրթուրային ձևի ազդեցությանը խոշոր և մանր եղջերավոր կենդանիների օրգանիզմի վրա և դրա հետևանքով մսի ու ենթամթերքների սննդային արժեքի փոփոխություններին։ Նյութում վերլուծվում են մակաբույծի զարգացման փուլերը կենդանի օրգանիզմում, հիմնականում լյարդի, թոքերի և այլ օրգանների ախտահարման դեպքերում առաջացող կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունները, որոնք կարող են ազդել կենդանու ընդհանուր ֆիզիոլոգիական վիճակի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են հյուսվածքային վնասումները և բորբոքային գործընթացները անդրադառնում մսի սպիտակուցային կազմի, ճարպային պարունակության և միկրոտարրերի բաշխման վրա՝ փոխելով սննդային արժեքի ցուցանիշները։ Քննարկվում են նաև ենթամթերքների՝ մասնավորապես լյարդի և թոքերի, օգտագործման անվտանգությունը և հիգիենիկ ռիսկերը, որոնք կարող են առաջանալ մակաբուծային ախտահարման դեպքում։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է անասնաբուժական վերահսկողության, մսի պարտադիր զննման և հանրային առողջության պահպանման միջոցառումների կարևորությունը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել մարդու վարակման ռիսկերը և ապահովել սննդամթերքի անվտանգության բարձր մակարդակ։

    Обновлено. 2026-07-18
    Էխինոկոկոզի թրթուրային շրջանի ազդեցությունը խոշոր և մանր եղջերավոր կենդանիների մսի և ենթամթերքների սննդային արժեքի վրա
    Онлайн

    История

    Միջնադարյան Հայաստանի առևտրական կապերը VI–XIII դարերում՝ ըստ ապակեգործության տվյալների

    Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան Հայաստանի առևտրական կապերի ուսումնասիրությանը՝ ապակեգործության հնագիտական և նյութական տվյալները դիտարկելով որպես տնտեսական, մշակութային ու միջտարածաշրջանային փոխհարաբերությունների բացահայտման կարևոր աղբյուր։ Հեղինակները հետազոտում են ապակու արտադրության, մշակման և շրջանառության հետ կապված տվյալները՝ դրանց միջոցով ներկայացնելով Հայաստանի առևտրային հարաբերությունների բնույթը, աշխարհագրական ընդգրկումն ու զարգացման առանձնահատկությունները։ Ապակե իրերը կարևոր նյութական վկայություններ են, քանի որ դրանց հումքը, պատրաստման տեխնոլոգիաները, ձևերը, զարդանախշերը և տարածման վայրերը կարող են տեղեկություններ հաղորդել ինչպես տեղական արտադրական կենտրոնների, այնպես էլ արտաքին տնտեսական կապերի մասին։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե ինչ դեր է ունեցել ապակեգործությունը միջնադարյան Հայաստանի տնտեսական կյանքում, ինչպիսի կապեր են գոյություն ունեցել տարբեր բնակավայրերի և տարածաշրջանների միջև, ինչպես նաև ինչ ազդեցություն են ունեցել առևտուրը, արհեստագործական արտադրությունը և տեխնոլոգիական փորձի փոխանակումը նյութական մշակույթի զարգացման վրա։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է հնագիտական գտածոների համադրական քննությունը՝ դրանց հիման վրա առևտրական ուղիների, ապրանքաշրջանառության և մշակութային փոխազդեցությունների մասին եզրակացություններ կատարելու հնարավորությամբ։ Ապակեգործության ուսումնասիրությունը միաժամանակ բացահայտում է միջնադարյան արհեստավորության մասնագիտացման մակարդակը, արտադրական հմտությունները և նյութական մշակույթի բազմազանությունը։ Հետազոտությունն արժեքավոր է Հայաստանի միջնադարյան տնտեսական պատմության, հնագիտության, արհեստների պատմության և միջազգային առևտրային հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար նյութ է տրամադրում նաև պատմաբաններին, հնագետներին, արվեստաբաններին և միջնադարյան քաղաքային ու նյութական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են նույնիսկ առանձին արհեստների վերաբերյալ հնագիտական տվյալները նպաստել պատմական լայն գործընթացների վերակազմությանը։

    Обновлено. 2026-11-10
    Միջնադարյան Հայաստանի առևտրական կապերը VI–XIII դարերում՝ ըստ ապակեգործության տվյալների