ԼՕՌ հիվանդությունների ազդեցությունը դպրոցահասակ երեխաների կյանքի որակի վրա որպես առողջական վիճակի գնահատման չափանիշ

Այլ առարկաներ

Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմության, աշխարհագրության, հասարակական-քաղաքական կյանքի, հայ լեզվաբանության, գրականագիտության, արվեստի, Հայաստանի բնության, բնական ռեսուրսների, ժողովրդական տնտեսության, Հայաստանում ճշգրիտ գիտությունների զարգացման պատմության վերաբերյալ նոր գրքերի ցանկ Հրատ.՝ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի ինֆորմացիայի և մատենագիտության բաժին, Երևան, 1979, 8 էջ [src=123456789/12039] [dspace.nla.am]

Այլ առարկաներ

Ապակենտրոնացման տեսություն և տեղական ինքնակառավարում աշխատությունը պետական կառավարման և քաղաքական գիտության ոլորտի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ապակենտրոնացման տեսական հիմքերը և տեղական ինքնակառավարման համակարգերի կառուցվածքն ու գործառույթները, այն բացատրում է պետական իշխանության լիազորությունների բաշխման սկզբունքները՝ կենտրոնական և տեղական մակարդակների միջև, ինչպես նաև քննարկում է վարչատարածքային կառավարման մոդելները և դրանց արդյունավետության չափանիշները, գիրքը անդրադառնում է համայնքային կառավարման ինստիտուտների ձևավորմանը, ֆինանսական ինքնուրույնության մեխանիզմներին և քաղաքացիների մասնակցության ձևերին տեղական կառավարման գործընթացներում, միաժամանակ ընդգծելով ժողովրդավարական կառավարման, հաշվետվողականության և արդյունավետության կապը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր պետական կառավարման, հանրային քաղաքականության և իրավագիտության ուսումնասիրության համար։

Lեզվաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է հայերեն նոր բառերի ձևավորման և գործածության առանձնահատկությունները՝ հիմնվելով բառարանագրական նյութի վրա, և ընդգծում է լեզվի բառապաշարային համակարգի շարունակական թարմացման գործընթացները։ Նշվում է, որ նոր բառերի առաջացումը պայմանավորված է հասարակական կյանքի արագ փոփոխություններով, գիտատեխնիկական զարգացման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների տարածման և մշակութային նոր իրողությունների ի հայտ գալու անհրաժեշտությամբ։ Վերլուծվում է, որ նոր բառերը կարող են ձևավորվել տարբեր եղանակներով՝ բառակազմական միջոցներով (ածանցում, բարդացում), իմաստային նորացմամբ, ինչպես նաև օտարաբանությունների փոխառությամբ և դրանց հարմարեցմամբ հայերենի հնչյունաբանական ու ձևաբանական համակարգին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառարանագրական աղբյուրների դերին, որոնք ապահովում են նոր բառերի գրանցումը, նորմատիվացումը և գործառական նկարագրությունը՝ հնարավորություն տալով հետևել դրանց տարածվածությանը և կայունացման աստիճանին։ Նշվում է նաև, որ որոշ նոր բառեր արագորեն ինտեգրվում են ակտիվ բառապաշարին, մինչդեռ մյուսները մնում են սահմանափակ կիրառության կամ ժամանակավոր բնույթի միավորներ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ հայերենի նոր բառապաշարը կենդանի և դինամիկ համակարգ է, որի զարգացումը արտացոլում է ժամանակակից հասարակության սոցիալ-մշակութային և տեխնոլոգիական փոփոխությունները։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Կենսաբանություն

Այս թեման վերաբերում է երկարավուն ուղեղի շնչառական նեյրոնների ակտիվության կարգավորման սուպրաբուլբար և նեյրոքիմիական մեխանիզմների ուսումնասիրմանը։ Շնչառության կենտրոնական կարգավորումը իրականացվում է երկարավուն ուղեղում տեղակայված նեյրոնային ցանցերի միջոցով, որոնք պատասխանատու են ներշնչման և արտաշնչման ռիթմի ձևավորման ու պահպանման համար։ Սուպրաբուլբար մեխանիզմները ներառում են երկարավուն ուղեղից վեր գտնվող կենտրոնների՝ մեծ կիսագնդերի կեղևի, միջանկյալ ուղեղի, հիպոթալամուսի, միջին ուղեղի և այլ կառուցվածքների ազդեցությունը շնչառական նեյրոնների գործունեության վրա։ Այս ազդեցությունները հնարավորություն են տալիս շնչառությունը հարմարեցնել օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական պահանջներին, հուզական վիճակին, վարքային ռեակցիաներին և արտաքին միջավայրի փոփոխություններին։ Նեյրոքիմիական կարգավորումը կապված է տարբեր նեյրոմիջնորդների, նեյրոպեպտիդների և կենսաբանական ակտիվ նյութերի ազդեցության հետ, որոնք փոփոխում են շնչառական նեյրոնների գրգռելիությունը և նրանց միջև սինապտիկ հաղորդակցությունը։ Այդ նյութերի թվում կարևոր դեր ունեն գլուտամատը, ԳԱԿԹ-ն (գամմա-ամինոկարագաթթու), սերոտոնինը, դոպամինը, նորադրենալինը և մի շարք պեպտիդային կարգավորիչներ։ Նրանց փոխազդեցությունը ապահովում է շնչառական ռիթմի կայունությունը, ինչպես նաև օրգանիզմի արձագանքը թթվածնի և ածխաթթու գազի մակարդակների փոփոխություններին։ Այս հետազոտությունները կարևոր նշանակություն ունեն շնչառության նյարդաֆիզիոլոգիական հիմքերի բացահայտման, ինչպես նաև շնչառական խանգարումների, նյարդաբանական հիվանդությունների և կենտրոնական նյարդային համակարգի ախտաբանությունների մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնման համար։

Հոգեբանություն

Աշխատությունը նվիրված է սթրեսի նկատմամբ մարդու հակազդման ձևերի էթնոմշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով, որ սթրեսային իրավիճակներում վարքագիծը և հոգեբանական արձագանքները ձևավորվում են ոչ միայն կենսաբանական, այլ նաև մշակութային գործոնների ազդեցությամբ։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր էթնիկ խմբերի մոտ դիտվող սթրեսի հաղթահարման մեխանիզմները, արժեքային համակարգերի, ավանդույթների, սոցիալական նորմերի և ընտանիքային կառուցվածքի ազդեցությունը հուզական և վարքային արձագանքների վրա։ Գրքում քննարկվում են coping ռազմավարությունների մշակութային տարբերությունները՝ ներառյալ խնդրակենտրոն, հուզակենտրոն և համայնքային աջակցությամբ պայմանավորված մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց արդյունավետության տարբեր դրսևորումները տարբեր սոցիալական միջավայրերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային մտածողության, կրոնական պատկերացումների և սոցիալական աջակցության համակարգերի դերին սթրեսի հաղթահարման գործընթացում։ Հեղինակը ներկայացնում է համեմատական ուսումնասիրություններ, դաշտային հետազոտությունների արդյունքներ և հոգեբանական հարցումների տվյալներ՝ փորձելով բացահայտել, թե ինչպես են մշակութային առանձնահատկությունները ձևավորում սթրեսի ընկալումը և դրա կարգավորման վարքային մոդելները։ Աշխատությունը կարևոր է հոգեբանների, սոցիոլոգների, մարդաբանների և առողջապահական ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով մշակութային զգայուն հոգեբանական մոտեցումների զարգացմանը և հոգեկան առողջության խնդիրների ավելի խոր ըմբռնմանը տարբեր հասարակություններում։