Նալբանդյան. Երկեր

Մշակույթ

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է իմպրեսիոնիզմի գեղարվեստական ժառանգության ազդեցությանը հայ գեղանկարչության զարգացման վրա XIX դարի երկրորդ կեսից մինչև XX դարի առաջին կեսը՝ ընդգծելով եվրոպական արվեստի նորարարական ուղղությունների ներթափանցումը և դրանց տեղայնացման առանձնահատկությունները հայկական մշակութային միջավայրում։ Աշխատանքը կենտրոնանում է իմպրեսիոնիզմի հիմնական գեղարվեստական սկզբունքների վրա՝ լույսի և գույնի փոփոխական ընկալում, ակնթարթային տպավորությունների փոխանցում, բնության և առօրյա կյանքի անմիջական պատկերում, և վերլուծում է, թե ինչպես են այս գաղափարները վերամշակվել հայ արվեստագետների ստեղծագործական պրակտիկայում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հայ նկարիչների գործունեությանը, ովքեր կրթություն էին ստացել եվրոպական արվեստի կենտրոններում և վերադարձից հետո նպաստել են ազգային գեղանկարչական դպրոցի արդիականացմանը՝ ներմուծելով նոր տեխնիկական և ոճական լուծումներ։ Նյութը վերլուծում է նաև ազգային թեմաների և իմպրեսիոնիստական արտահայտչամիջոցների համադրությունը, որտեղ հայկական բնաշխարհը, քաղաքային միջավայրը և կենցաղային տեսարանները ստացել են նոր գեղարվեստական մեկնաբանություն։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ այս փոխազդեցությունը նպաստել է հայ գեղանկարչության անցմանը ավանդական ակադեմիզմից դեպի ավելի ազատ և զգացմունքային արտահայտչաձևեր։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ իմպրեսիոնիզմի ժառանգությունը կարևոր դեր է խաղացել հայ գեղանկարչության արդիականացման գործընթացում՝ ձևավորելով նոր գեղարվեստական մտածողություն և ընդլայնելով ազգային արվեստի արտահայտչական հնարավորությունները։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատությունը նվիրված է տարբեր ագրոտեխնիկական միջոցառումների ազդեցության ուսումնասիրությանը սիսեռի մշակաբույսի բերքատվության և որակական ցուցանիշների վրա՝ միջին լեռնային գոտու պայմաններում, որտեղ բնորոշ են համեմատաբար կարճ վեգետացիոն շրջանները, փոփոխական կլիմայական գործոնները և հողի սահմանափակ խոնավապահովվածությունը։ Հետազոտությունը դիտարկում է այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են հողի մշակման տարբեր համակարգերը, պարարտացման նորմերն ու տեսակները, ցանքի ժամկետներն ու խտությունը, սորտերի ընտրությունը, ինչպես նաև ոռոգման և մոլախոտերի դեմ պայքարի միջոցառումները՝ գնահատելով դրանց համակցված ազդեցությունը բույսերի աճի, զարգացմանի և վերջնական բերքատվության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պայմաններին, որոնք բնորոշ են Լեռնային Ղարաբաղի տարածաշրջան-ի միջին լեռնային գոտուն, որտեղ ռելիեֆի բարդությունը և միկրոկլիմայական տարբերությունները զգալիորեն ազդում են ագրոտեխնիկական միջոցառումների արդյունավետության վրա։ Վերլուծվում է սիսեռի կենսաբանական առանձնահատկությունների և արտաքին միջավայրի փոխազդեցությունը, մասնավորապես ազոտի կենսաբանական ֆիքսացիայի գործընթացը, որը բարձրացնում է հողի բերրիությունը և ազդում է ինչպես քանակական, այնպես էլ որակական ցուցանիշների վրա։ Աշխատությունը համադրում է դաշտային փորձարկումների արդյունքները և ագրոտեխնիկական մոտեցումների համեմատական վերլուծությունը՝ նպատակ ունենալով մշակել օպտիմալ տեխնոլոգիական համալիր, որը թույլ կտա բարձրացնել սիսեռի արտադրողականությունը և կայունացնել բերքի որակը լեռնային պայմաններում։

Կենսաբանություն

Սա գիտական աշխատություն է, որը նվիրված է Կովկասի անտառային վայրի թռչունների արյան սպորավոր մակաբույծների տեսակային բազմազանության, դրանց տարածվածության և մակաբույծ-տեր փոխհարաբերությունների ուսումնասիրմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են տարբեր թռչնատեսակներում հայտնաբերված մակաբույծների բնութագրերը, դրանց կենսաբանական առանձնահատկությունները, վարակման օրինաչափությունները և տարածման վրա ազդող էկոլոգիական գործոնները։ Ուսումնասիրությունը ներառում է դաշտային և լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքներ, որոնց հիման վրա գնահատվում են մակաբույծների ազդեցությունը թռչունների առողջական վիճակի, կենսունակության և պոպուլյացիոն դինամիկայի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մակաբույծների և տեր օրգանիզմների համատեղ էվոլյուցիային, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի փոփոխությունների դերին՝ վարակների տարածման և պահպանման գործընթացներում։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է մակաբուծաբանության, թռչնաբանության, կենդանաբանության և էկոլոգիայի բնագավառներում՝ ապահովելով արժեքավոր տվյալներ կենսաբազմազանության պահպանության, հիվանդությունների մոնիթորինգի և հետագա գիտական հետազոտությունների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի լեռնահարստացուցիչ ձեռնարկությունների արտադրական կազմակերպման արդյունավետ ձևերի ուսումնասիրությանը՝ մասնագիտացման, կոոպերացիայի և կոմբինացման օպտիմալ աստիճանի հիմնավորման տեսանկյունից։ Դիտարկվում են հանքային հումքի արդյունահանման, հարստացման և հետագա վերամշակման գործընթացների տեխնոլոգիական ու տնտեսական փոխկապակցվածությունները, ինչպես նաև առանձին արտադրական օղակների միջև աշխատանքի արդյունավետ բաշխման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռնարկությունների արտադրական հզորությունների, հումքային բազայի, տեխնոլոգիական առանձնահատկությունների, տրանսպորտային կապերի, նյութական և աշխատանքային ռեսուրսների օգտագործման ցուցանիշների գնահատմանը։ Վերլուծվում է մասնագիտացման ազդեցությունը արտադրողականության, արտադրանքի ինքնարժեքի, տեխնոլոգիական գործընթացների կազմակերպման և հիմնական միջոցների օգտագործման արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են տարբեր ձեռնարկությունների ու արտադրական ստորաբաժանումների միջև կոոպերացիոն կապերի զարգացման հնարավորությունները՝ ռեսուրսների համատեղ օգտագործման, արտադրական ծախսերի նվազեցման և տեխնոլոգիական գործընթացների շարունակականության ապահովման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արդյունահանման, հարստացման և հարակից արտադրությունների համակցման տնտեսական նպատակահարմարությանը։ Կարևորվում է արտադրության կազմակերպման տարբեր ձևերի համեմատական գնահատումը և այնպիսի հարաբերակցության ընտրությունը, որը հնարավորություն կտա առավել արդյունավետ օգտագործել հանքային հումքը, արտադրական կարողությունները և ենթակառուցվածքները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ լեռնահարստացուցիչ ձեռնարկությունների կառուցվածքի կատարելագործման, միջարտադրական կապերի զարգացման, արտադրական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և ոլորտի տնտեսական արդյունավետության բարձրացման վերաբերյալ գործնական առաջարկությունների մշակման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեռնային արդյունաբերության մասնագետների, տնտեսագետների, արտադրության կազմակերպիչների, ճարտարագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Ինֆորմատիկա

Սա Արթուր Լևոնի Բալագեզյանի 2003 թվականին Երևանում պատրաստված տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի համար նախատեսված ատենախոսության սեղմագիրն է, որը կատարվել է Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտում։ Մատենագիտական աղբյուրների համաձայն՝ աշխատանքը վերաբերում է ծրագրերի մեկնաբանմանը, կարգաբերմանը և բաշխված հաշվողական միջավայրերում ընթացող գործընթացների վերլուծությանը, իսկ սեղմագիրը կազմում է 14 էջ և պարունակում է նկարներ։ Աշխատանքի հիմնական գաղափարը օբյեկտակողմնորոշված մոտեցման հիման վրա այնպիսի ծրագրային միջավայրի ստեղծումն է, որը հնարավորություն է տալիս աշխատել բաշխված համակարգերում իրականացվող գործընթացների հետ ոչ միայն դրանց կատարման, այլև դրանց ընթացքի ուսումնասիրման, վերահսկման և սխալների հայտնաբերման տեսանկյունից։ Այսպիսի միջավայրի անհրաժեշտությունը պայմանավորված է բաշխված համակարգերի բարդությամբ, քանի որ հաշվարկային գործողությունները կարող են իրականացվել տարբեր հանգույցներում, գործընթացները կարող են փոխազդել միմյանց հետ, իսկ համակարգի վարքագիծը կախված է հաղորդակցությունից, համաժամացումից և առանձին բաղադրիչների վիճակից։ Օբյեկտակողմնորոշված մոտեցումը այստեղ կարևոր է նրանով, որ թույլ է տալիս համակարգը ներկայացնել որպես փոխկապակցված օբյեկտների և գործընթացների ամբողջություն՝ յուրաքանչյուր բաղադրիչի հատկությունները, գործողությունները և փոխազդեցությունները հնարավորինս հստակ առանձնացնելով։ Աշխատանքի շրջանակում հատկապես կարևոր են ինտերպրետացիայի և դեբագինգի խնդիրները։ Ինտերպրետատորի միջոցով հնարավոր է ծրագրային հրահանգների կամ գործընթացների փուլային մշակում և կատարում, իսկ կարգաբերման գործիքները նախատեսված են սխալների հայտնաբերման, ծրագրի կատարման ընթացքի դիտարկման և խնդրահարույց հատվածների ուսումնասիրության համար։ Բաշխված միջավայրի դեպքում այս խնդիրները ավելի բարդ են, քան սովորական տեղային ծրագրերում, քանի որ անհրաժեշտ է հետևել միաժամանակ ընթացող գործընթացներին, դրանց միջև հաղորդակցությանը և տարբեր հանգույցներում կատարվող գործողություններին։ Աշխատանքի կարևոր կողմերից մեկը գործընթացների վերլուծությունն է, որը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն արձանագրել, որ համակարգում տեղի է ունեցել որևէ գործողություն կամ սխալ, այլև ուսումնասիրել գործընթացների դինամիկան և դրանց փոխկապակցվածությունը։ Այդպիսի մոտեցումը կարող է օգտակար լինել բաշխված ծրագրային համակարգերի մշակման, փորձարկման և օպտիմալացման ժամանակ, քանի որ մշակողին հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ համակարգի իրական վարքը և հայտնաբերել այնպիսի խնդիրներ, որոնք սովորական կարգաբերման միջոցներով դժվար է նկատել։ Աշխատանքը նաև տեղավորվում է օբյեկտակողմնորոշված ծրագրավորման և բաշխված հաշվողական համակարգերի զարգացման ավելի լայն գիտական ուղղության մեջ։ Օբյեկտակողմնորոշված մոդելը թույլ է տալիս համակարգի տրամաբանական կառուցվածքը նկարագրել օբյեկտների և դասերի միջոցով, իսկ դինամիկ վարքը՝ դրանց փոխազդեցությունների և հաղորդագրությունների փոխանակման միջոցով։ Այս մոտեցումը հատկապես համապատասխան է բաշխված համակարգերին, որտեղ տարբեր ծրագրային բաղադրիչներ կարող են դիտարկվել որպես փոխազդող ինքնուրույն միավորներ։ Հետևաբար, աշխատանքը կարելի է գնահատել որպես ծրագրային ինժեներիայի այն խնդիրների ուսումնասիրություն, որտեղ միավորվում են օբյեկտակողմնորոշված ծրագրավորումը, ինտերպրետացիան, ծրագրերի կարգաբերումը, գործընթացների մոնիթորինգը և բաշխված հաշվողական միջավայրերի վերլուծությունը։ Այն առավել հետաքրքիր է համակարգային ծրագրավորմամբ, բաշխված համակարգերով, ծրագրային գործիքների մշակմամբ և բարդ ծրագրային գործընթացների վերլուծությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը հայոց լեզվի և հայ ժողովրդի լեզվամշակութային առանձնահատկություններին նվիրված գիտական նախաբան-ուսումնասիրություն է, որը հայագիտական հարցերը դիտարկում է համեմատական լեզվաբանության և պատմալեզվաբանական ուսումնասիրությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում հայերենի բնույթը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և նրա տեղը հնդեվրոպական լեզուների համակարգում ներկայացնելու խնդիրն է։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում լեզվի ձևավորման և պատմական զարգացման գործընթացներին, լեզվական առանձնահատկությունների համեմատությանը հարակից ու ազգակից լեզուների հետ, ինչպես նաև լեզվի և ժողովրդի պատմամշակութային զարգացման փոխկապակցվածությանը։ Հեղինակը լեզվական փաստերի և պատմական դիտարկումների միջոցով փորձում է բացահայտել հայերենի ինքնատիպ գծերը և դրանց նշանակությունը հայ ժողովրդի ծագումնաբանական ու մշակութային պատմության ուսումնասիրման համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լեզվի կառուցվածքի, բառապաշարի և պատմական փոփոխությունների քննությունը, որի միջոցով հնարավոր է վերականգնել լեզվական զարգացման տարբեր փուլերի վերաբերյալ պատկերացումներ։ Աշխատությունը արժեքավոր է հատկապես վաղ շրջանի եվրոպական հայագիտական և համեմատական լեզվաբանական մտքի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է հայոց լեզվի ու ժողովրդի վերաբերյալ գիտական հետաքրքրության ձևավորման փուլերից մեկը։ Այն կարող է հետաքրքրել հայագետներին, լեզվաբաններին, պատմաբաններին, հնդեվրոպական լեզվաբանությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև հայոց լեզվի պատմությամբ և հայագիտական գրականության զարգացման պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին։