Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Քիմիական գիտելիքները մասսաներին: ՍՄԿՊ ԿԿ դեկտեմբերյան և փետրվարյան պլենումների նյութերի պրոպագանդան գրադարաններում
Գրադարանագիտության, խորհրդային մշակութային քաղաքականության և գիտելիքների հանրայնացման պատմության բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է քիմիական գիտելիքների տարածման գործում գրադարանների դերակատարությանը և Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի դեկտեմբերյան ու փետրվարյան պլենումների նյութերի քարոզչության կազմակերպմանը։ Քննության են առնվում խորհրդային ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական գիտելիքների հանրամատչելի ներկայացման նպատակները, գրադարանների լուսավորչական գործառույթները և կուսակցական որոշումների տարածման կազմակերպական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քիմիայի և քիմիական արդյունաբերության վերաբերյալ գրականության ներկայացմանը, ընթերցողների տեղեկացվածության բարձրացմանը և գիտական թեմաներով զանգվածային միջոցառումների կազմակերպմանը։ Հրատարակության շրջանակներում կարող են ներկայացվել գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ գրականության ցանկերի, մատենագիտական տեսությունների, զրույցների և ընթերցողական քննարկումների կազմակերպման մեթոդական առաջարկություններ։ Անդրադարձ է կատարվում կուսակցական պլենումների որոշումների լուսաբանմանը, դրանց տնտեսական և գաղափարախոսական նշանակության ներկայացմանը, ինչպես նաև գրադարանային աշխատանքի համապատասխանեցմանը ժամանակաշրջանի պետական առաջնահերթություններին։ Քննարկվում են գիտահանրամատչելի, մասնագիտական և հասարակական-քաղաքական գրականության օգտագործման հնարավորությունները տարբեր ընթերցողական խմբերի հետ աշխատանքում։ Կարևորվում է գրադարանների մասնակցությունը գիտական տեղեկությունների տարածման, մասնագիտական հետաքրքրությունների խթանման և խորհրդային հասարակության գաղափարական դաստիարակության գործընթացներում։ Հրատարակությունը կարող է դիտարկվել նաև որպես պատմական աղբյուր՝ խորհրդային գրադարանների գործունեության, գիտելիքների հանրայնացման և կուսակցական քարոզչության փոխկապակցվածությունը ուսումնասիրելու համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության, խորհրդային մշակույթի պատմության, գիտության հանրայնացման և գաղափարախոսական հաղորդակցության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-10
History
In the aftermath of genocide
Պատմագիտական և հասարակագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ցեղասպանությունից հետո ձևավորված քաղաքական, սոցիալական, ժողովրդագրական և մշակութային իրողությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում զանգվածային բռնությունից հետո անհատների և համայնքների առջև ծառացած խնդիրները, վերապրածների կենսապայմանները, տեղահանության հետևանքները և հասարակական կյանքի վերակազմավորման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիշողության պահպանման, կորսված համայնքային կապերի վերականգնման, նոր միջավայրերում ինքնության պահպանման և պատմական փորձի հաջորդ սերունդներին փոխանցման հարցերին։ Վերլուծվում են նաև իրավական ու քաղաքական արձագանքները, մարդասիրական նախաձեռնությունները և հետցեղասպանական հասարակությունների առջև ծառացած երկարաժամկետ մարտահրավերները։ Քննարկվում են պատմական հիշողության ձևավորման, վկայությունների և փաստագրական աղբյուրների նշանակության, ինչպես նաև անցյալի իրադարձությունների հասարակական ընկալման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ցեղասպանության հետևանքները դիտարկել ոչ միայն անմիջական կորուստների, այլև հետագա հասարակական, մշակութային և պատմական զարգացումների համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ցեղասպանագիտության, պատմագիտության, սոցիոլոգիայի, հիշողության ուսումնասիրությունների և մարդու իրավունքների ոլորտների հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-03
Other Subjects
ВЫПУКЛЫЕ ФУНКЦИИ. ВЫПУКЛОЕ ПРОГРАММИРОВАНИЕ
Выпуклые функции. Выпуклое программирование աշխատությունը կիրառական մաթեմատիկայի և օպտիմալացման տեսության հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ուռուցիկ (convex) ֆունկցիաների և ուռուցիկ ծրագրավորման հիմնական սկզբունքները, այն բացատրում է ուռուցիկ բազմությունների և ֆունկցիաների հատկությունները, դրանց երկրաչափական և անալիտիկ բնութագրերը, ինչպես նաև օպտիմալացման խնդիրների ձևակերպման և լուծման մեթոդները, գիրքը անդրադառնում է Լագրանժի բազմապատկիչների մեթոդին, դուդալության տեսությանը և կոնվեքս օպտիմալացման ալգորիթմներին, միաժամանակ ընդգրկելով կիրառական օրինակներ տնտեսագիտությունից, ինժեներական համակարգերից և տվյալների վերլուծությունից, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր մաթեմատիկական օպտիմալացման, տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման և համակարգային վերլուծության համար։
Updated: 2026-09-15
Other Subjects
Ինչ կարող է կարդալ ձուլողը իր մասնագիտության մասին: (Հանձնարարական գրականության ցանկ)
Մատենագիտական և տեխնիկական-մասնագիտական բնույթի այս աշխատանքը ներկայացնում է ձուլագործության ոլորտին վերաբերող հանձնարարական գրականության ցանկ՝ նախատեսված ձուլողների մասնագիտական գիտելիքների ընդլայնման և արտադրական հմտությունների կատարելագործման համար։ Ցանկի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին ծանոթացնել մետաղների ձուլման տեխնոլոգիաների, ձուլման արտադրության կազմակերպման և մասնագիտական աշխատանքի առանձնահատկությունների վերաբերյալ գրականությանը։ Մատենագիտական ցանկում կարող են ընդգրկված լինել ձուլագործության տեսական հիմունքներին, մետաղների և համաձուլվածքների հատկություններին, ձուլման ձևերի ու միջուկների պատրաստմանը, հալման գործընթացներին և ձուլվածքների ստացման տեխնոլոգիաներին նվիրված գրքեր, ձեռնարկներ ու հոդվածներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձուլման սարքավորումների կառուցվածքին, արտադրական գործընթացների մեքենայացմանը, պատրաստի արտադրանքի որակի վերահսկմանը և ձուլվածքներում առաջացող թերությունների ուսումնասիրությանը վերաբերող մասնագիտական աղբյուրներին։ Ներկայացվող գրականությունը կարող է լուսաբանել նաև աշխատանքի անվտանգության, արտադրական հիգիենայի, սարքավորումների շահագործման և նյութական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հարցերը։ Հանձնարարական ցանկի կառուցվածքը կարող է հիմնված լինել գրականության թեմատիկ խմբավորման, մասնագիտական պատրաստվածության մակարդակի և ընթերցողների գործնական պահանջների հաշվառման սկզբունքների վրա։ Աշխատանքը կարևոր տեղեկատվական միջոց է մասնագիտական ինքնակրթության, տեխնիկական գիտելիքների տարածման և արտադրական փորձի ընդհանրացման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել ձուլող բանվորներին, արտադրական վարպետներին, տեխնիկական ուսումնական հաստատությունների սովորողներին, մետալուրգիայի մասնագետներին և մասնագիտական գրականության մատենագիտական սպասարկմամբ զբաղվող գրադարանավարներին։
Updated: 2026-10-09
Technology
Высокотемпературные сверхпроводящие полимер-керамические нанокомпозиты, синтез и свойства
Աշխատությունը նվիրված է բարձր ջերմաստիճանային գերհաղորդական հատկություններով օժտված պոլիմեր–կերամիկական նանոկոմպոզիտների ստացման գիտական սկզբունքների և դրանց կառուցվածքային, էլեկտրական, մագնիսական, ջերմային ու մեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում պոլիմերային մատրիցի և գերհաղորդիչ կերամիկական նանոմասնիկների համատեղմամբ այնպիսի բազմաբաղադրիչ նյութերի ձևավորումն է, որոնցում հնարավոր է համադրել կերամիկական գերհաղորդիչների ֆունկցիոնալ հատկությունները և պոլիմերներին բնորոշ տեխնոլոգիական առավելությունները։ Ուսումնասիրվում է բաղադրիչների կառուցվածքի, մասնիկների չափերի, դրանց տարածական բաշխման և միջֆազային փոխազդեցությունների ազդեցությունը վերջնական կոմպոզիտի հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կերամիկական նանոմասնիկների համասեռ բաշխման խնդրին, քանի որ դրանց կուտակումները կամ ոչ բավարար փոխկապակցվածությունը կարող են էական ազդեցություն ունենալ նյութի էլեկտրահաղորդական և մեխանիկական բնութագրերի վրա։ Քննվում է նաև հաղորդիչ ուղիների ձևավորման երևույթը և գերհաղորդիչ մասնիկների կոնցենտրացիայի ազդեցությունը կոմպոզիտում շարունակական էլեկտրական կապերի առաջացման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գերհաղորդիչ վիճակի հիմնական բնութագրերի գնահատումը, այդ թվում՝ նյութի էլեկտրական դիմադրության փոփոխությունը ջերմաստիճանից կախված, գերհաղորդիչ անցման առանձնահատկությունները և մագնիսական արձագանքը։ Կարևորվում է նանոկոմպոզիտի կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության բացահայտումը՝ պարզելու համար, թե պոլիմերային և կերամիկական փուլերի հարաբերակցությունն ինչպես է անդրադառնում նյութի ֆունկցիոնալ վարքագծի վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև ջերմային կայունությունը, մեխանիկական ամրությունը, ճկունությունը և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրողականությունը, քանի որ կոմպոզիտային մոտեցման կարևոր նպատակներից մեկը փխրուն կերամիկական նյութերի որոշ տեխնոլոգիական սահմանափակումների մեղմումն է։ Կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական բնութագրման միջոցով հնարավոր է գնահատել փուլային կազմը, մակերևույթի և ներքին կառուցվածքի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր բաղադրիչների միջև ձևավորվող սահմանային շերտերը։ Առանձին նշանակություն ունի նանոմաշտաբային կառուցվածքի ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ մասնիկների չափերի նվազեցումը մեծացնում է միջֆազային մակերևույթի դերը և կարող է փոփոխել նյութի ընդհանուր ֆիզիկական հատկությունները։ Նման նյութերը գիտական հետաքրքրություն են ներկայացնում գերհաղորդականության, նանոտեխնոլոգիաների և ֆունկցիոնալ կոմպոզիտների զարգացման տեսանկյունից՝ հատկապես այն համակարգերի համար, որտեղ կարևոր է էլեկտրական և մագնիսական առանձնահատկությունների համադրումը մշակելիության ու կառուցվածքային ճկունության հետ։ Աշխատությունը նպաստում է գերհաղորդիչ նանոկոմպոզիտների ձևավորման օրինաչափությունների և դրանց հատկությունների նպատակային կառավարման վերաբերյալ պատկերացումների զարգացմանը։
Updated: 2026-09-22
Agriculture
Հողի ջրային ռեժիմի ազդեցությունը խաղողի վազի աճի ու բերքատվության վրա ԼՂՀ նախալեռնային գոտու պայմաններում
Աշխատությունը նվիրված է հողի ջրային ռեժիմի ազդեցության ուսումնասիրությանը խաղողի վազի աճի, զարգացման և բերքատվության ձևավորման գործընթացների վրա՝ Լեռնային Ղարաբաղի նախալեռնային գոտու հողակլիմայական պայմաններում։ Քննարկվում են տարածաշրջանի բնական և գյուղատնտեսական առանձնահատկությունները, հողերի ֆիզիկական ու ջրային հատկությունները, մթնոլորտային տեղումների բաշխումը և բույսերի ջրապահովվածության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողի խոնավության փոփոխություններին, խաղողի վազի արմատային համակարգի ջրակլանման առանձնահատկություններին և բույսերի ֆիզիոլոգիական գործընթացների կախվածությանը ջրային պայմաններից։ Ուսումնասիրվում են տարբեր խոնավության պայմաններում վազերի վեգետատիվ աճի, տերևային մակերեսի ձևավորման, ընձյուղների զարգացման, ծաղկման, պտղակալման և խաղողի հասունացման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ջրային անբավարարության և ավելցուկային խոնավության հնարավոր ազդեցություններին բերքի քանակական ու որակական ցուցանիշների վրա։ Կարևորվում են ոռոգման ժամկետների, ջրման նորմերի, հողի խոնավության պահպանման և ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հարցերը։ Դիտարկվում են հողի ջրային ռեժիմի կարգավորման ագրոտեխնիկական միջոցառումները, դրանց համապատասխանությունը նախալեռնային գոտու պայմաններին և խաղողի մշակության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատությունն ընդգծում է հողակլիմայական գործոնների ու բույսերի կենսաբանական պահանջների փոխկապակցված ուսումնասիրության նշանակությունը՝ կայուն բերքատվության ապահովման և ջրօգտագործման բարելավման նպատակով։ Այն կարող է օգտակար լինել խաղողագործների, ագրոնոմների, հողագետների, ոռոգման համակարգերի մասնագետների, բույսերի ֆիզիոլոգների, գյուղատնտեսական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-13