Բացահայտեք այլ հետաքրքիր և օգտակար նյութեր
Ահա մի հավաքածու այլ ֆայլերից, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել և օգնել ձեր ուսումնասիրման կամ ստեղծագործական աշխատանքներում: Ավելին տեսնելու համար կարող եք գնալ նյութերի բաժինՄշակույթ
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1984, Մարտ, թիվ 12)
Սույն աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության համակարգված մատենագիտական տեղեկատու, որը նպատակ ունի ապահովել տվյալ ոլորտում առկա գիտական և մասնագիտական հրապարակումների ամբողջական և ընթացիկ հաշվառում։ Գրքում ընդգրկված են տարբեր հեղինակների մենագրություններ, հոդվածներ, ժողովածուներ և ուսումնասիրություններ, որոնք վերաբերում են հայ մշակույթի պատմությանը, կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, գրականագիտությանը և մշակութային ժառանգության պահպանման խնդիրներին։ Տեղեկատուն կազմված է թեմատիկ և ժամանակագրական սկզբունքներով՝ հնարավորություն տալով հեշտությամբ կողմնորոշվել գիտական գրականության հոսքերում և հետևել ոլորտի զարգացման միտումներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված մատենագիտական տվյալների ճշգրտությանը, աղբյուրների դասակարգման հստակությանը և տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը, ինչը կարևոր է հետազոտողների, գրադարանավարների և ուսանողների համար։ Աշխատությունը ծառայում է որպես օժանդակ գիտական գործիք՝ նպաստելով հայ մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրության արդյունավետ կազմակերպմանը և գիտական տեղեկատվության հասանելիության բարձրացմանը։
Թարմացվել է՝ 2026-11-02
Գրականություն
Աբելի մահվան մասին քերթված
Ստեղծագործության հիմքում ընկած է Աբելի աստվածաշնչյան պատմությունը՝ մարդկության վաղ շրջանի ամենահայտնի եղբայրասպանության դրվագներից մեկը։ Կայենի և Աբելի պատմությունը քրիստոնեական ու համաշխարհային գրականության մեջ դարձել է նախանձի, անհավասար վերաբերմունքի, եղբայրական կապի խզման, անմեղության և չարիքի հետևանքների խորհրդանիշ։ Մահվան թեմայի չափածո մեկնաբանությունը հնարավորություն է տալիս պատմական-աստվածաշնչյան դրվագը ներկայացնել հուզական և բարոյախրատական շեշտադրումներով՝ ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրելով մարդկային կրքերի, խղճի, պատասխանատվության և բռնության կործանարար հետևանքների վրա։ Աբելի կերպարը սովորաբար ընկալվում է որպես անմեղության և արդարության խորհրդանիշ, իսկ նրա ողբերգական վախճանը՝ որպես նախանձի ու չարության հետևանքով խաթարված մարդկային հարաբերությունների արտահայտություն։ Քերթվածային ձևը կարող է աստվածաշնչյան նյութին հաղորդել դրամատիկություն, պատկերավորություն և հոգևոր խորհրդածության խորություն։ Այսպիսի ստեղծագործությունները ոչ միայն վերապատմում են սուրբգրային պատմությունները, այլև դրանք վերածում են բարոյական և գեղարվեստական խորհրդածության առարկայի։ Գիրքը կարևոր է հայ կրոնական պոեզիայի, աստվածաշնչյան թեմաների գրական մշակման և հոգևոր-բարոյական դաստիարակության ավանդույթների ուսումնասիրության համար։
Թարմացվել է՝ 2026-11-06
Մաթեմատիկա
Исследование многофотонного резонансного возбуждения атомной системы в лазерном поле
Աշխատությունը նվիրված է լազերային դաշտում ատոմային համակարգի բազմաֆոտոն ռեզոնանսային գրգռման երևույթի տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Գրքում ուսումնասիրվում են ուժեղ կամ ինտենսիվ լազերային ճառագայթման և ատոմային համակարգերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, որոնց պայմաններում ատոմը կարող է միաժամանակ կամ հաջորդաբար կլանել մի քանի ֆոտոն և անցնել ավելի բարձր էներգիական վիճակների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմաֆոտոն գործընթացների ռեզոնանսային բնույթին, էներգիական մակարդակների կառուցվածքին և լազերային դաշտի պարամետրերի ազդեցությանը ատոմի գրգռման հավանականության վրա։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են լազերային դաշտի ինտենսիվության, հաճախականության, բևեռացման և այլ բնութագրերի փոփոխության ազդեցությունը համակարգի դինամիկայի և սպեկտրային արձագանքի վրա։ Քննարկվում են նաև ոչ գծային օպտիկական երևույթները և քվանտային մեխանիկական մեխանիզմները, որոնք պայմանավորում են բազմաֆոտոն ռեզոնանսային գրգռման առաջացումը և զարգացումը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու լույսի և ատոմային նյութի փոխազդեցության հիմնարար օրինաչափությունները և բացահայտելու այն պայմանները, որոնց դեպքում բազմաֆոտոն անցումները դառնում են նշանակալի։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ լազերային սպեկտրոսկոպիայի, ոչ գծային օպտիկայի, քվանտային տեխնոլոգիաների և բարձր ճշգրտության ատոմային չափումների ոլորտներում։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ատոմային և լազերային ֆիզիկայի մասնագետներին, քվանտային օպտիկայով զբաղվող հետազոտողներին, ֆիզիկոսներին, սպեկտրոսկոպիստներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։
Թարմացվել է՝ 2026-09-09
Գյուղատնտեսություն
Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի պայմաններում հացահատիկային մշակաբույսերի արմատային փտախտները և պայքարի քիմիական միջոցների փորձարկման արդյունքները
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի բնակլիմայական պայմաններում հացահատիկային մշակաբույսերի արմատային փտախտների տարածվածության, զարգացման առանձնահատկությունների և դրանց դեմ պայքարի քիմիական միջոցների արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում բույսերի հիվանդությունների այն խմբի ուսումնասիրությունն է, որը կարող է զգալի վնաս հասցնել հացահատիկային մշակաբույսերի արմատային համակարգին, թուլացնել բույսերի աճն ու զարգացումը և արդյունքում նվազեցնել բերքատվությունն ու բերքի որակը։ Աշխատության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում Շիրակի մարզին բնորոշ հողակլիմայական պայմանների, մշակաբույսերի աճեցման առանձնահատկությունների և հիվանդության զարգացմանը նպաստող գործոնների փոխկապակցվածությանը։ Ուսումնասիրվում են արմատային փտախտների դրսևորումները, դրանց տարածման և վնասակարության աստիճանը, ինչպես նաև տարբեր հացահատիկային մշակաբույսերի նկատմամբ հիվանդության ազդեցության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչը քիմիական պայքարի միջոցների փորձարկումն է, որի նպատակն է պարզել, թե կիրառվող պատրաստուկներից կամ մշակման եղանակներից որոնք կարող են առավել արդյունավետ սահմանափակել հիվանդության զարգացումը և նվազեցնել դրա բացասական ազդեցությունը բույսերի վրա։ Փորձարկումների արդյունքների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր միջոցների ազդեցությունը, գնահատել դրանց գործնական արդյունավետությունը և որոշել գյուղատնտեսական արտադրության պայմաններում կիրառման առավել նպատակահարմար տարբերակները։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ բույսերի հիվանդությունների դեմ արդյունավետ պայքարը պահանջում է տվյալ տարածաշրջանի բնական պայմանների, մշակաբույսերի առանձնահատկությունների և հիվանդության զարգացման օրինաչափությունների համատեղ ուսումնասիրություն։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ հացահատիկային մշակաբույսերի բերքատվության պահպանման, հիվանդությունների վնասակարության նվազեցման և բույսերի պաշտպանության միջոցառումների կատարելագործման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել ագրոնոմներին, ֆիտոպաթոլոգներին, բույսերի պաշտպանության մասնագետներին, գյուղատնտեսական խորհրդատուներին, ֆերմերներին, գիտաշխատողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին՝ հատկապես Շիրակի մարզում և նմանատիպ բնակլիմայական պայմաններ ունեցող տարածքներում հացահատիկային մշակաբույսերի հիվանդությունների կառավարմամբ զբաղվողներին։
Թարմացվել է՝ 2026-09-22
Տեխնոլոգիա
Պահանջվող ֆունկցիոնալ հատկություններով արգելակային շփական ասբեստազերծ ներդիրների ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը
Աշխատությունը նվիրված է պահանջվող ֆունկցիոնալ հատկություններով ասբեստազերծ արգելակային շփական ներդիրների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ հաշվի առնելով ժամանակակից տրանսպորտային և մեքենաշինական համակարգերում շփական նյութերի նկատմամբ ներկայացվող տեխնիկական, շահագործական և անվտանգության պահանջները։ Հետազոտության հիմնական նպատակը այնպիսի կոմպոզիտային նյութի և դրա արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացի ձևավորումն է, որը կարող է ապահովել անհրաժեշտ շփման գործակից, մաշակայունություն, մեխանիկական ամրություն, ջերմակայունություն և կայուն աշխատանք տարբեր ծանրաբեռնվածությունների ու ջերմաստիճանների պայմաններում՝ առանց ասբեստի կիրառման։ Ասբեստի բացառումը շփական նյութերի բաղադրությունից պայմանավորում է այլընտրանքային ամրացնող, լցանյութային և ֆունկցիոնալ բաղադրիչների ընտրության կարևորությունը, քանի որ յուրաքանչյուր բաղադրիչ կարող է էապես ազդել վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի և շահագործական վարքագծի վրա։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել կոմպոզիցիայի բաղադրությունը, բաղադրիչների հարաբերակցությունը, մասնիկների բնութագրերը, խառնման և ձևավորման եղանակները, ինչպես նաև սեղմման, ջերմային մշակման և այլ տեխնոլոգիական փուլերի ազդեցությունը ներդիրների հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շփման և մաշման գործընթացներին, քանի որ արգելակային ներդիրի արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն բարձր շփման գործակցով, այլև դրա կայունությամբ աշխատանքի ընթացքում, հակադիր մակերևույթի նկատմամբ ազդեցությամբ, ջերմաստիճանի փոփոխություններին դիմադրությամբ և մաշման արագությամբ։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր բաղադրություններով փորձնական նմուշների ստացում, դրանց ֆիզիկամեխանիկական և տրիբոլոգիական հատկությունների համեմատական գնահատում և առավել արդյունավետ բաղադրության ու տեխնոլոգիական ռեժիմների ընտրություն։ Մշակվող տեխնոլոգիայի կարևոր խնդիրներից է նաև արտադրանքի հատկությունների վերարտադրելիության և արտադրական գործընթացի կայունության ապահովումը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ավտոմոբիլային և այլ մեխանիկական արգելակային համակարգերի համար նախատեսված շփական նյութերի արտադրության մեջ՝ նպաստելով ասբեստի փոխարինմանը, նյութերի շահագործական բնութագրերի բարելավմանը և ավելի անվտանգ ու արդյունավետ կոմպոզիտային լուծումների ստեղծմանը։
Թարմացվել է՝ 2026-09-14
Պատմություն
Обзор Эриванской губернии
Հրատարակությունը ներկայացնում է Երևանի նահանգի վարչական, ժողովրդագրական, տնտեսական և սոցիալական կյանքի համապարփակ նկարագիրը՝ հիմնված տվյալ ժամանակաշրջանի վարչական ու վիճակագրական տեղեկությունների վրա։ Նյութում արտացոլվում են նահանգի աշխարհագրական դիրքը, բնական պայմանները, վարչական կառուցվածքը, բնակավայրերը և բնակչության կազմն ու տեղաբաշխումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բնակչության թվաքանակին, ազգային և կրոնական կազմին, բնակչության զբաղվածությանը և հասարակական կյանքի հիմնական առանձնահատկություններին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տնտեսության տարբեր ճյուղերի նկարագրությանը՝ գյուղատնտեսությանը, հողագործությանը, անասնապահությանը, այգեգործությանը, արհեստներին, առևտրին և տեղական արտադրությանը։ Հրատարակության մեջ ներկայացվող տվյալները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու տարածաշրջանի տնտեսական ներուժի, բնական պաշարների օգտագործման և բնակչության կենսապայմանների մասին։ Ուսումնասիրվում են նաև ճանապարհները, հաղորդակցության միջոցները, կրթական և վարչական հաստատությունները, առողջապահական ու հասարակական ենթակառուցվածքները, ինչը նյութը դարձնում է արժեքավոր աղբյուր ժամանակաշրջանի սոցիալ-տնտեսական պատմության ուսումնասիրության համար։ Վարչական վիճակագրության և նկարագրական նյութերի համադրումը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու Երևանի նահանգի առանձին գավառների և բնակավայրերի առանձնահատկությունները և դրանք դիտարկել ավելի լայն պատմական համատեքստում։ Հրատարակությունը հատկապես արժեքավոր է որպես սկզբնաղբյուր՝ XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի Արևելյան Հայաստանի վարչական ու հասարակական իրականության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ժողովրդագրագետներին, աշխարհագրագետներին, ազգագրագետներին, տարածաշրջանային պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև Հայաստանի պատմության և պատմական աշխարհագրության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։
Թարմացվել է՝ 2026-09-16