Պունտայի Ագդեմում 1838 թվականին տեղի ունեցած հինգ դեպքերի մասին

Բժշկություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է ռեվասկուլյարիզացիայի (արյան հոսքի վերականգնման) մեթոդի ընտրության խնդիրներին՝ հիմնականում միակողմանի աթերոսկլերոտիկ ախտահարմամբ զարկերակա-ազդրային (իլեոֆեմորալ) հատվածում՝ ընդգծելով անոթային վիրաբուժության, սրտանոթային պաթոլոգիայի և կլինիկական որոշումների ընդունման փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է համեմատել և գնահատել տարբեր վիրաբուժական և էնդովասկուլյար մոտեցումների արդյունավետությունը՝ միակողմանի աթերոսկլերոտիկ խցանումների կամ նեղացումների դեպքում, ինչպես նաև ձևակերպել օպտիմալ ընտրության չափանիշներ՝ կախված հիվանդության ծանրությունից, անոթային անատոմիայից և հիվանդի ընդհանուր վիճակից։ Ուսումնասիրվում են բաց վիրահատական մեթոդները (օրինակ՝ աորտո-բիֆեմորալ շունտավորում), ինչպես նաև նվազ ինվազիվ էնդովասկուլյար միջամտությունները՝ անգիոպլաստիկա և ստենտավորում, դրանց ցուցումները, առավելություններն ու սահմանափակումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հեմոդինամիկ փոփոխություններին, օրգանների արյունամատակարարման վերականգնման աստիճանին և երկարաժամկետ անցանելիության ցուցանիշներին։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է ռիսկի գործոնների ազդեցությունը՝ շաքարային դիաբետ, հիպերլիպիդեմիա, ծխախոտային կախվածություն, ինչպես նաև հիվանդների ընտրության անհատականացված մոտեցումների կարևորությունը։ Միաժամանակ վերլուծվում են հետվիրահատական բարդությունները, ռեցիդիվի հավանականությունը և կյանքի որակի բարելավման ցուցանիշները տարբեր մեթոդների կիրառման դեպքում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է անոթային վիրաբուժության և կլինիկական բժշկության ոլորտում՝ նպաստելով ստորին վերջույթների աթերոսկլերոզի բուժման ռազմավարությունների օպտիմալացմանը։

Մշակույթ

Հրատարակությունը մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի ընթացիկ տեղեկատու է, որը նախատեսված է Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված ներկայացման համար։ Այն ընդգրկում է մշակութային կյանքի տարբեր բնագավառներին առնչվող գրքեր, հոդվածներ, գիտական ուսումնասիրություններ, ժողովածուներ, պարբերական մամուլի հրապարակումներ և այլ տպագիր նյութեր՝ նպաստելով համապատասխան տեղեկատվության որոնմանն ու օգտագործմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության, կինոարվեստի, ժողովրդական ստեղծագործության և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ հրապարակումների մատենագիտական հաշվառմանը։ Տեղեկատուում նյութերը կարող են ներկայացվել թեմատիկ բաժիններով՝ համապատասխան մատենագիտական նկարագրություններով, հեղինակների անուններով, հրատարակության տվյալներով և անհրաժեշտության դեպքում համառոտ տեղեկատվական նշումներով։ Կարևորվում է նոր հրատարակությունների մասին տեղեկությունների պարբերական հավաքագրումը, մշակումը և տարածումը՝ գրադարանների, գիտական հաստատությունների ու մշակութային կազմակերպությունների տեղեկատվական պահանջները բավարարելու նպատակով։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակույթի և արվեստի ոլորտներում իրականացվող հետազոտությունների ուղղություններին, ծանոթանալու նոր հրապարակումներին և բացահայտելու տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի ուսումնասիրման համար անհրաժեշտ աղբյուրները։ Անդրադարձ է կատարվում ինչպես հայկական ազգային մշակույթի պատմությանն ու զարգացմանը, այնպես էլ արվեստի տարբեր տեսակների տեսական, պատմական և գործնական խնդիրներին վերաբերող գրականությանը։ Առանձնացվում է մատենագիտական տեղեկատվության նշանակությունը գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպման, գրադարանային հավաքածուների համալրման, թեմատիկ ցուցակների կազմման և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության գործում։ Տեղեկատուն նաև պատմական արժեք ունի, քանի որ արտացոլում է համապատասխան ժամանակաշրջանում Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակչական գործունեության որոշակի պատկերը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, գիտաշխատողների, ուսանողների և հայ մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Լեզվաբանություն

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է 1990-2000 թվականների ժամանակահատվածում ռուսերենում անգլիական լեզվից ներմուծված բառերի վերլուծությանը՝ ընդգծելով լեզվաբանական փոխառությունների, սեմանտիկ ինտեգրացիայի և սոցիոլինգվիստիկ ազդեցությունների առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը վերլուծում է ներմուծված լեքսիկայի տեսակները՝ տեխնիկական, տնտեսական, մշակութային և երիտասարդական բառապաշարից սկսած, ինչպես նաև դրանց ֆոնետիկական, ուղղագրական և հորովվածքային ադապտացիաները ռուսերենում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ փոխառությունների հաճախակիության փոփոխություններին, դրանց ինտեգրմանը խոսքի տարբեր ոճերում և ազդեցությանը ռուսերեն բառապաշարի կառուցվածքի և լեզվաբանական պրակտիկայի վրա։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է կամրջային հեծաններում խառն ամրանավորման կիրառման և դրա արդյունավետության հետազոտությանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է գնահատել տարբեր տեսակի ամրանների համատեղ կիրառման հնարավորությունները և դրանց ազդեցությունը հեծանների կրողունակության, կոշտության, ճաքակայունության, դեֆորմացիաների և շահագործման հուսալիության վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են կամրջային հեծանների աշխատանքի առանձնահատկությունները տարբեր արտաքին բեռնվածությունների պայմաններում, ինչպես նաև երկաթբետոնե տարրերում առաջացող ձգող և սեղմող լարումների բաշխումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խառն ամրանավորման կառուցվածքին, դրա բաղադրիչների փոխազդեցությանը և հեծանի երկայնական ու լայնական ամրանավորման ճիշտ ընտրությանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ամրանների մեխանիկական հատկությունները, բետոնի և ամրանի համատեղ աշխատանքի պայմանները, ամրանների տեղադրման սխեմաները և դրանց ազդեցությունը կոնստրուկցիայի ընդհանուր տեխնիկական ցուցանիշների վրա։ Կարևորվում է նաև հեծանների ամրության սահմանային վիճակների գնահատումը՝ հաշվի առնելով ճկման, կտրող ուժերի, կրկնվող և դինամիկ բեռնվածությունների ազդեցությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր ամրանավորման լուծումների համեմատական վերլուծությունը՝ նյութի ծախսի, կոնստրուկտիվ արդյունավետության, տեխնոլոգիական իրագործելիության և տնտեսական նպատակահարմարության տեսանկյունից։ Խառն ամրանավորման կիրառումը կարող է հնարավորություն տալ առավել նպատակային օգտագործելու տարբեր ամրանների հատկությունները՝ որոշակի պայմաններում բարձրացնելով կոնստրուկցիայի ամրությունը, նվազեցնելով նյութատարությունը և բարելավելով շահագործման հուսալիությունը։ Աշխատանքում ստացված փորձարարական կամ հաշվարկային արդյունքները կարող են օգտագործվել կամրջային հեծանների նախագծման և հաշվարկման մեթոդների կատարելագործման, ամրանավորման օպտիմալ լուծումների ընտրության և շինարարական տեխնոլոգիաների բարելավման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է ունենալ ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական նշանակություն՝ հատկապես ժամանակակից կամուրջների կառուցման, վերակառուցման և վերանորոգման նախագծերում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել շինարար-ինժեներներին, կամուրջների նախագծողներին, կոնստրուկտորներին, երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների մասնագետներին, գիտաշխատողներին, շինարարական կազմակերպությունների տեխնիկական մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Սոցիոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայ հասարակության սոցիալական շերտավորման կառուցվածքի, դրա փոփոխության հիմնական միտումների և այդ գործընթացներում գենդերային գործոնի նշանակության սոցիոլոգիական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հասարակության տարբեր խմբերի միջև տնտեսական, մասնագիտական, կրթական, կարգավիճակային և սոցիալական հնարավորությունների բաշխման առանձնահատկություններն են, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով ձևավորվում և վերարտադրվում են սոցիալական անհավասարությունները։ Քննվում են հասարակության շերտավորման հիմնական չափանիշները՝ եկամուտը, զբաղվածությունը, մասնագիտական դիրքը, կրթությունը, սոցիալական հեղինակությունը, սեփականության և տարբեր ռեսուրսների հասանելիությունը՝ դրանք դիտարկելով կանանց և տղամարդկանց սոցիալական դիրքերի համեմատության տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում աշխատանքի շուկայի գենդերային կառուցվածքին, մասնագիտական բաժանմանը, կարիերային շարժունակության հնարավորություններին, ղեկավար և որոշումների ընդունման դիրքերում ներկայացվածությանը, ինչպես նաև ընտանիքում և հասարակական կյանքում դերերի բաշխմանը։ Վերլուծվում է, թե տնտեսական և սոցիալական փոխակերպումները ինչպես կարող են տարբեր կերպ անդրադառնալ հասարակության տարբեր խմբերի վրա և փոփոխել նրանց դիրքը սոցիալական հիերարխիայում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում սոցիալական շարժունակության ուսումնասիրությունը՝ բացահայտելու այն պայմանները, որոնք նպաստում կամ խոչընդոտում են անհատի անցմանը մի սոցիալական շերտից մյուսը։ Գենդերային վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս սոցիալական շերտավորումը դիտարկել ոչ միայն եկամտային կամ դասային տարբերությունների, այլև հասարակական դերերի, հնարավորությունների և ռեսուրսների հասանելիության փոխկապակցված համակարգի տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև կրթության, ընտանիքի, զբաղվածության, ժողովրդագրական գործընթացների և սոցիալական քաղաքականության նշանակությանը հասարակության կառուցվածքային փոփոխությունների ձևավորման մեջ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել սոցիոլոգիական հարցումների, վիճակագրական տվյալների և համեմատական վերլուծության մեթոդներ՝ սոցիալական խմբերի դիրքերի ու փոփոխությունների ընդհանուր օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սոցիալական շերտավորման տեսության, գենդերային սոցիոլոգիայի և սոցիալական կառուցվածքի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով հայ հասարակության սոցիալական տարբերակման և շարժունակության գործընթացների բազմագործոն վերլուծություն։

Լեզվաբանություն

Աշխատանքը նվիրված է գեղարվեստական խորհրդանիշի ուսումնասիրությանը՝ որպես հեղինակի անհատական ոճի կարևոր և բնորոշ բաղադրիչի։ Այն դիտարկում է խորհրդանիշի դերը գրական ստեղծագործության իմաստային և գեղագիտական կառուցվածքում՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող է կոնկրետ պատկեր, առարկա, երևույթ կամ կերպար ձեռք բերել բազմաշերտ և փոխաբերական նշանակություն։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ տարբեր հեղինակներ կարող են նույն խորհրդանիշը օգտագործել տարբեր իմաստային և գեղարվեստական նպատակներով՝ այն վերափոխելով սեփական աշխարհայացքի, ստեղծագործական մտածողության և արտահայտչական համակարգի համապատասխան։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է խորհրդանշական պատկերների ձևավորման սկզբունքները, դրանց կապը ստեղծագործության թեմատիկ և գաղափարական բովանդակության հետ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ընթերցողի ընկալման վրա։ Կարևորվում է նաև հեղինակի անհատական ոճի և խորհրդանշական համակարգի փոխկապակցվածությունը, քանի որ կրկնվող պատկերները, մոտիվները և խորհրդանիշները կարող են ձևավորել ստեղծագործողի յուրահատուկ գեղարվեստական աշխարհը և դառնալ նրա ոճական ինքնատիպության ճանաչելի նշաններ։ Աշխատանքը կարող է ներառել տարբեր գրական ստեղծագործությունների վերլուծություն՝ բացահայտելու համար, թե ինչպես են խորհրդանիշները գործում տեքստի տարբեր մակարդակներում՝ բառային, պատկերային, կոմպոզիցիոն և գաղափարական։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խորհրդանիշի բազմիմաստությանը, ենթատեքստային նշանակությանը և կոնկրետ ստեղծագործության համատեքստում դրա իմաստի փոփոխությանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է գրական ստեղծագործության խորքային իմաստների բացահայտման և հեղինակի ստեղծագործական ինքնատիպության գնահատման համար՝ ցույց տալով, որ գեղարվեստական խորհրդանիշը ոչ միայն արտահայտչական միջոց է, այլև հեղինակի աշխարհընկալումն ու անհատական գեղարվեստական մտածողությունը ձևավորող էական տարր: