Разработка методов построения корневых годографов многомерных систем автоматического регулирования / Բազմաչափ ավտոմատ կառավարման համակարգերի արմատային հետագծերի կառուցման մեթոդների մշակումը

Պատմություն

Աշխատությունը ներկայացնում է հայ ժողովրդի պատմության, մշակույթի, հասարակական կյանքի և ազգային ինքնության վերաբերյալ ընդարձակ ուսումնասիրություն՝ անդրադառնալով հայերի ձևավորման ու զարգացման հիմնական փուլերին և նրանց ունեցած նշանակալի դերին տարածաշրջանի ու համաշխարհային պատմության մեջ։ Նյութում կարող են դիտարկվել հայկական պետականությունների և քաղաքական կազմավորումների պատմությունը, Հայաստանի աշխարհագրական ու պատմական տարածքները, հայ ժողովրդի սոցիալական և տնտեսական կյանքը, ինչպես նաև նրա մշակութային ժառանգության կարևորագույն դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայոց լեզվին, գրականությանը, քրիստոնեական ավանդույթին, եկեղեցական ու հոգևոր մշակույթին, ճարտարապետությանը, արվեստին և կրթությանը՝ որպես ազգային ինքնության պահպանման ու փոխանցման առանցքային գործոնների։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև հայկական համայնքների ձևավորմանն ու զարգացմանը Հայաստանի սահմաններից դուրս, նրանց հասարակական, մշակութային և տնտեսական գործունեությանը, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում հայերի և հարևան ժողովուրդների միջև ունեցած հարաբերություններին։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել 20-րդ դարի սկզբի հայ ժողովրդի պատմության ամենածանր իրադարձությունների, տեղահանությունների, զանգվածային բռնությունների և դրանց հետևանքով ձևավորված հայկական սփյուռքի ուսումնասիրությունը։ Միաժամանակ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հայ ժողովրդի մշակութային ժառանգության շարունակականությունը, ազգային ինքնության պահպանման մեխանիզմները և տարբեր պատմական պայմաններում հասարակության հարմարվողականության ու վերակազմավորման գործընթացները։ Ներկայացված նյութը արժեքավոր է ինչպես Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմությունն ուսումնասիրողների, այնպես էլ Կովկասի, Մերձավոր Արևելքի, ազգագրության և մշակութային պատմության նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողների համար։ Աշխատությունը համադրում է պատմական, մշակութային և հասարակագիտական դիտանկյուններ՝ ձևավորելով հայ ժողովրդի անցյալի ու ինքնության վերաբերյալ ամբողջական պատկերացում։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը ուսումնասիրում է շուկայի կոնյուկտուրայի էությունը, ձևավորման մեխանիզմները և տեսակները՝ ներկայացնելով շուկայի կարճաժամկետ և միջնաժամկետ վիճակի գնահատման հիմնական մոտեցումները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են պահանջարկի և առաջարկի տատանումները, գների ձևավորման գործոնները, տնտեսական ցիկլերի ազդեցությունը և մրցակցային միջավայրի փոփոխությունները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է շուկայի կոնյուկտուրայի տեսակներին՝ բարենպաստ, անբարենպաստ և կայուն իրավիճակներ, ինչպես նաև դրանց բնորոշ տնտեսական ցուցանիշներին և դինամիկային։ Գրքում քննարկվում են նաև կոնյուկտուրային վերլուծության մեթոդները՝ վիճակագրական տվյալների ուսումնասիրություն, ինդեքսների կիրառություն և կանխատեսման մոտեցումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շուկայի կոնյուկտուրայի ազդեցությանը ձեռնարկությունների ռազմավարական որոշումների, գնագոյացման քաղաքականության և ներդրումային վարքագծի վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում շուկայի կոնյուկտուրայի և դրա տեսակների վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, մարքեթոլոգների, բիզնեսի կառավարման մասնագետների և ուսանողների համար։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի 20–50-ական թվականների հայ ինքնակենսագրական վեպի ժանրային առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով այդ ժամանակաշրջանում ձևավորված վիպական ինքնարտահայտման հիմնական միտումները, կառուցվածքային մոդելները և գեղարվեստական մտածողության զարգացման ուղղությունները։ Վերլուծվում են ինքնակենսագրական նյութի և գեղարվեստական հորինվածքի փոխհարաբերությունները, հիշողության և պատմողականության ձևերը, կերպարային համակարգի կառուցման սկզբունքները, ինչպես նաև հեղինակի «ես»-ի տարբեր դրսևորումները վեպի ներսում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակի սոցիալ-պատմական իրողությունների ազդեցությանը ժանրի զարգացման վրա, անհատական և կոլեկտիվ փորձառության համադրմանը, ինչպես նաև գաղափարական ու էթիկական շեշտադրումների փոփոխություններին։ Ուսումնասիրությունը ներառում է համեմատական վերլուծություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս բացահայտելու հայ ինքնակենսագրական վեպի ձևավորման փուլերը, նրա ժանրային ինքնատիպությունը և տեղը XX դարի հայ արձակի ընդհանուր զարգացման գործընթացում։ Գրքում ներկայացված գիտական ընդհանրացումները արժեքավոր են գրականագետների, հայագետների, դասախոսների, ուսանողների և հայ ժամանակակից արձակով հետաքրքրվողների համար։

Աշխարհագրություն

Աշխատությունը նվիրված է լեռնային շրջանների լանդշաֆտային պլանավորման տեսական և գործնական սկզբունքների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության Արագածոտնի մարզի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում լեռնային տարածքների բնական պայմանների, ռեսուրսների, բնակավայրերի, գյուղատնտեսական գործունեության և ենթակառուցվածքների փոխկապակցված պլանավորումն է՝ տարածքային զարգացման և շրջակա միջավայրի պահպանության նպատակների համադրմամբ։ Ուսումնասիրությունը հաշվի է առնում լեռնային լանդշաֆտներին բնորոշ ռելիեֆի բարդությունը, բարձրությունների գոտիականությունը, կլիմայական պայմանների փոփոխականությունը, հողերի և ջրային ռեսուրսների առանձնահատկությունները, բնական վտանգները և էկոհամակարգերի զգայունությունը։ Արագածոտնի մարզի օրինակով կարող են ուսումնասիրվել տարբեր լանդշաֆտային տիպերի տարածական կառուցվածքը, դրանց բնական ներուժը և տնտեսական օգտագործման աստիճանը, ինչպես նաև մարդածին ազդեցության հիմնական ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածքների ֆունկցիոնալ գոտիավորմանը, որի միջոցով հնարավոր է առանձնացնել բնակելի, գյուղատնտեսական, անտառային, բնապահպանական, ռեկրեացիոն և այլ նշանակության տարածքներ՝ յուրաքանչյուրի համար սահմանելով օգտագործման և պահպանության համապատասխան ռեժիմներ։ Լանդշաֆտային պլանավորումը կարող է դիտարկվել նաև որպես տարածքային հակասությունների կանխարգելման գործիք, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս հավասարակշռել տնտեսական զարգացման, բնական ռեսուրսների օգտագործման և բնապահպանական սահմանափակումների պահանջները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել գյուղատնտեսական հողերի օգտագործման արդյունավետությունը, արոտավայրերի ծանրաբեռնվածությունը, ջրային ռեսուրսների պահպանությունը, էրոզիոն գործընթացների տարածումը, բնակավայրերի ընդարձակման ազդեցությունը և զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների զարգացման հնարավորությունները։ Լեռնային տարածքների համար կարևոր խնդիր է բնական աղետների և վտանգավոր գործընթացների հաշվառումը, այդ թվում՝ սողանքների, սելավների, հողերի էրոզիայի և այլ բնական վտանգների տարածական գնահատումը։ Նման գործոնների ներառումը պլանավորման գործընթացում թույլ է տալիս բարձրացնել տարածքային զարգացման կայունությունը և նվազեցնել բնակչության ու ենթակառուցվածքների խոցելիությունը։ Աշխատանքը կարող է նաև ընդգծել աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի և քարտեզագրական մեթոդների կիրառման կարևորությունը՝ տարածքային տվյալների հավաքագրման, վերլուծության, գոտիավորման և զարգացման տարբեր սցենարների գնահատման համար։ Արագածոտնի մարզի բազմազան լանդշաֆտները հնարավորություն են տալիս մշակել տարածքային կառավարման այնպիսի մոտեցումներ, որոնք միաժամանակ հաշվի են առնում գյուղատնտեսական և ռեկրեացիոն ներուժը, բնության պահպանության պահանջները և բնակավայրերի կայուն զարգացումը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ առաջարկվող սկզբունքները կարող են կիրառվել լեռնային տարածքների տարածքային կառավարման, համայնքային զարգացման ծրագրերի, բնապահպանական միջոցառումների և զբոսաշրջային ռազմավարությունների մշակման ժամանակ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրագետների, լանդշաֆտագետների, տարածքային պլանավորման մասնագետների, բնապահպանների, ճարտարապետների և տեղական ինքնակառավարման մարմինների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը լանդշաֆտային պլանավորումը դիտարկում է որպես լեռնային տարածքների կայուն կառավարման կարևոր գործիք՝ համադրելով բնական պայմանների գնահատումը, տնտեսական գործունեության տարածական կազմակերպումը, էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանումը և երկարաժամկետ տարածքային զարգացման նպատակները։

Գրականություն

Այս ժողովածուն ներկայացնում է Նար-Դոսի (Միքայել Հովհաննիսյան) ստեղծագործական ժառանգությունը՝ ընդգրկելով նրա լավագույն վեպերն ու պատմվածքները։ Գրողի ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում քաղաքային կյանքի սոցիալական խնդիրները, մարդու հոգեբանական ապրումները և բարոյական ընտրությունների բարդությունը։ Նար-Դոսը վարպետորեն պատկերում է XIX–XX դարերի Թիֆլիսի հասարակական միջավայրը՝ իր սոցիալական հակասություններով, աղքատության և բարեկեցության բախումներով։ Նրա արձակը առանձնանում է հոգեբանական խորությամբ, իրականության մանրակրկիտ նկարագրությամբ և մարդկային ճակատագրերի դրամատիկ զարգացմամբ։ Այս ընտրանին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալ հայ ռեալիստական արձակի կարևորագույն էջերին և գնահատել Նար-Դոսի ներդրումը ազգային գրականության զարգացման գործում։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է պահածոյացված սննդամթերքների նոր տեսակների ստեղծման և դրանց արդյունաբերական արտադրության տեխնոլոգիական սկզբունքների գիտական հիմնավորմանը՝ հաշվի առնելով օգտագործվող հումքի հատկությունները, սննդային արժեքը, արտադրական գործընթացների արդյունավետությունը, պատրաստի արտադրանքի որակն ու պահպանման կայունությունը։ Հետազոտության առանցքում բուսական կամ համակցված հումքի ընտրությունը, դրա տեխնոլոգիական հատկությունների գնահատումը և վերամշակման այնպիսի մոտեցումների մշակումը կարող են լինել, որոնք հնարավորություն են տալիս ստանալ պահանջվող սպառողական և որակական հատկանիշներով արտադրանք։ Ուսումնասիրվում են հումքի քիմիական կազմը, խոնավությունը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, սննդային բաղադրիչների հարաբերակցությունը և տեխնոլոգիական մշակման ընթացքում դրանց հնարավոր փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նախնական մշակման, ջերմային ազդեցության, մանրացման, խառնման, տարայավորման և պահպանման փուլերի փոխկապակցվածությանը։ Կարևոր խնդիր է տեխնոլոգիական պայմանների ընտրությունը, որի դեպքում հնարավոր է միաժամանակ ապահովել արտադրանքի անվտանգությունը, պահպանել արժեքավոր սննդային բաղադրիչները և ձևավորել ընդունելի համային, բուրավետ ու կառուցվածքային հատկություններ։ Քննվում է ջերմային մշակման ազդեցությունը պատրաստի արտադրանքի ֆիզիկաքիմիական և զգայական ցուցանիշների վրա, ինչպես նաև արտադրության տարբեր փուլերում որակի փոփոխությունների վերահսկման նշանակությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նոր բաղադրագրերի մշակման գիտական հիմնավորումը՝ հումքի տարբեր բաղադրիչների համատեղելիության, դրանց սննդային նշանակության և վերջնական արտադրանքի տեխնոլոգիական կայունության գնահատմամբ։ Դիտարկվում են նաև տեղական գյուղատնտեսական հումքի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները, ինչը կարող է նպաստել հումքային ռեսուրսների առավել ամբողջական վերամշակմանը և արտադրատեսականու ընդլայնմանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պատրաստի պահածոների պահպանման ընթացքում ֆիզիկաքիմիական, մանրէաբանական և զգայական բնութագրերի կայունությանը, քանի որ պահպանման ժամկետի հիմնավորումը կապված է արտադրանքի անվտանգության և սպառողական որակի հետ։ Արտադրական տեխնոլոգիայի գնահատման ընթացքում կարող են հաշվի առնվել նաև նյութական ու էներգետիկ ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, տեխնոլոգիական կորուստների նվազեցումը և գործող արտադրական սարքավորումներին նոր գործընթացների հարմարեցման հնարավորությունը։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ միավորում է սննդի տեխնոլոգիայի, սննդի քիմիայի, հումքի ապրանքագիտության և որակի վերահսկման մոտեցումները՝ նպաստելով նոր պահածոյացված արտադրատեսակների մշակման, դրանց արտադրական գործընթացների հիմնավորման և մրցունակ սննդամթերքի տեսականու ընդլայնման գիտատեխնոլոգիական հիմքերի ձևավորմանը։