Սողոմոնի՝ Դավթի որդու Առակների գիրքը

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է օրգանական և կենսաօրգանական քիմիայի արդիական ուղղություններից մեկին՝ էնանտիոմերապես հարստացված, չհագեցած նոր α-ամինաթթուների ստացման մեթոդների մշակմանը, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների պարզաբանմանը և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է այնպիսի սինթետիկ մոտեցումների վրա, որոնք հնարավորություն են տալիս ստանալ բարձր էնանտիոմերային մաքրությամբ օպտիկապես ակտիվ ամինաթթուներ և վերահսկել սինթեզի ընթացքում առաջացող միացությունների տարածական կառուցվածքը։ Քննարկվում են սկզբնական նյութերի ընտրության, քիմիական փոխարկումների հաջորդականության, ռեակցիաների պայմանների օպտիմալացման և նպատակային միացությունների անջատման ու մաքրման հետ կապված հարցերը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում α-ամինաթթուների մոլեկուլներում չհագեցած կառուցվածքային հատվածների ներմուծմանը, քանի որ այդպիսի ֆունկցիոնալ խմբերի առկայությունը հնարավորություն է ստեղծում հետագա քիմիական ձևափոխությունների և նոր ածանցյալների ստացման համար։ Ուսումնասիրվում են ստացված միացությունների կառուցվածքը, ստերեոքիմիական առանձնահատկությունները, էնանտիոմերային բաղադրությունը և դրանց կապը նյութերի քիմիական հատկությունների հետ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև ասիմետրիկ սինթեզի սկզբունքները և քիրալության վերահսկման մեթոդաբանական մոտեցումները, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի նպատակային ստացման համար։ Ստացված նոր α-ամինաթթուները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել պեպտիդների, դեղաբանորեն նշանակալի միացությունների և այլ բարդ օրգանական համակարգերի սինթեզի տեսանկյունից՝ ծառայելով որպես արժեքավոր քիրալ կառուցվածքային միավորներ։ Աշխատանքում սինթետիկ արդյունքների հետ մեկտեղ կարևորվում է նոր միացությունների նույնականացումը և բնութագրումը ժամանակակից ֆիզիկաքիմիական ու սպեկտրային հետազոտական մեթոդների կիրառմամբ։ Հետազոտությունն ընդհանուր առմամբ նպաստում է ոչ սպիտակուցային և կառուցվածքային ձևափոխված ամինաթթուների քիմիայի զարգացմանը, ընդլայնում է էնանտիոմերապես հարստացված միացությունների ստացման հնարավորությունները և գիտական հիմք է ստեղծում դրանց հետագա կիրառական ու հիմնարար ուսումնասիրությունների համար։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կուսակցական առաջնորդության ինստիտուտի ձևավորման, զարգացման և քաղաքական համակարգում դրա դերակատարության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են քաղաքական առաջնորդության տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, կուսակցական լիդերության էությունը, առաջնորդների քաղաքական գործառույթները և նրանց ազդեցությունը կուսակցությունների կազմակերպական կառուցվածքի, գաղափարական ուղղվածության ու գործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի անկախացումից հետո բազմակուսակցական համակարգի ձևավորման առանձնահատկություններին, կուսակցական առաջնորդների ընտրության և առաջադրման մեխանիզմներին, ներքին ժողովրդավարության զարգացմանը և կուսակցությունների կառավարման գործընթացներին։ Ուսումնասիրվում են առաջնորդի անձնական հեղինակության, քաղաքական փորձի, հաղորդակցական կարողությունների և կազմակերպչական հմտությունների նշանակությունը կուսակցական գործունեության արդյունավետության և հասարակական աջակցության ձևավորման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում կուսակցական առաջնորդության ինստիտուցիոնալացման հիմնախնդիրներին, առաջնորդակենտրոն քաղաքական կազմակերպությունների առանձնահատկություններին, կուսակցությունների ներսում իշխանության բաշխմանը և քաղաքական էլիտաների ձևավորման գործընթացներին։ Կարևորվում են կուսակցական առաջնորդության և ժողովրդավարական քաղաքական մշակույթի փոխհարաբերությունները, քաղաքական մրցակցության պայմաններում առաջնորդների դերակատարությունը, ինչպես նաև կուսակցական համակարգի կայունության և զարգացման վրա ազդող ինստիտուցիոնալ ու հասարակական գործոնները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, քաղաքական սոցիոլոգիայի հետազոտողների, պետական կառավարման մասնագետների, պատմաբանների, դասախոսների և հասարակական-քաղաքական գործընթացներն ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է ալևիականության խնդրի ուսումնասիրությանը Հանրապետական Թուրքիայում՝ ընդգծելով դրա կրոնական, սոցիալական և քաղաքական չափումները։ Հեղինակը վերլուծում է ալևիական համայնքի պատմական ձևավորումը, դավանական առանձնահատկությունները և ինքնության կառուցման գործընթացները՝ սուննի իսլամից տարբերվող կրոնական ավանդույթների համատեքստում։ Գրքում դիտարկվում է նաև Թուրքիայի Հանրապետության պետական քաղաքականությունը ալևիների նկատմամբ՝ ներառյալ ճանաչման, ինտեգրման և երբեմն էլ մարգինալացման գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ալևիականության և թուրքական ազգայնական գաղափարախոսության փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև հասարակական-քաղաքական մասնակցության ձևերին՝ կուսակցական համակարգում և քաղաքացիական շարժումներում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև խտրականության, սոցիալական անհավասարության և կրոնական ազատությունների խնդիրները՝ ալևիական համայնքի օրինակով։ Աշխատությունը ընդգծում է ալևիականության դերը Թուրքիայի ներքին բազմազանության և ինքնության քաղաքականության ձևավորման մեջ։ Այն օգտակար է քաղաքագետների, կրոնագետների և տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների մասնագետների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ագրարային ոլորտում աշխատանքի արտադրողականության բարձրացման և գյուղական տարածքների համաչափ զարգացման փոխկապակցված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ագրարային արտադրողականությունը դիտարկվում է որպես գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետությունը, գյուղական բնակչության եկամուտների ձևավորումը և տարածքային սոցիալ-տնտեսական զարգացումը պայմանավորող կարևոր գործոն։ Քննության են առնվում գյուղատնտեսությունում աշխատանքային ռեսուրսների օգտագործման առանձնահատկությունները, արտադրության տեխնիկական և տեխնոլոգիական ապահովվածությունը, տնտեսությունների չափերն ու կազմակերպական կառուցվածքը, մասնագիտական կարողությունների զարգացումը և արտադրական ռեսուրսների հասանելիությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գյուղական տարածքների զարգացման անհամաչափություններին՝ դիտարկելով բնակավայրերի տնտեսական ներուժի, ենթակառուցվածքների, զբաղվածության հնարավորությունների, շուկաների հասանելիության և ներդրումային ակտիվության տարբերությունները։ Վերլուծվում է, թե արտադրողականության ցածր մակարդակը և տնտեսական գործունեության սահմանափակ բազմազանությունը ինչպես կարող են փոխկապակցվել գյուղական բնակավայրերի զարգացման հնարավորությունների հետ։ Միաժամանակ դիտարկվում են գյուղատնտեսության տեխնոլոգիական արդիականացման, արտադրական գործընթացների կազմակերպման բարելավման, կրթության և մասնագիտական պատրաստվածության զարգացման, գյուղատնտեսական կոոպերացիայի ու արտադրողների միջև տնտեսական համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները։ Կարևորվում է նաև գյուղատնտեսական արտադրության և վերամշակման միջև կապերի զարգացումը, ավելացված արժեքի ձևավորման հնարավորությունների ընդլայնումը և գյուղական տնտեսության ոչ գյուղատնտեսական գործունեության բազմազանեցումը։ Տարածքային զարգացման տեսանկյունից ուշադրություն է դարձվում ճանապարհային, ոռոգման, տեղեկատվական և սոցիալական ենթակառուցվածքների նշանակությանը, ինչպես նաև գյուղական բնակավայրերում տնտեսական նախաձեռնությունների համար անհրաժեշտ պայմանների ձևավորմանը։ Հետազոտության մեջ պետական քաղաքականության գործիքները կարող են դիտարկվել արտադրողականության և տարածքային զարգացման փոխադարձ կապի շրջանակում՝ գնահատելով աջակցության ծրագրերի, ներդրումային մեխանիզմների և տարածաշրջանային զարգացման միջոցառումների դերը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, աշխատանքի տնտեսագիտության և տարածքային զարգացման մոտեցումները՝ բացահայտելու գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացման և գյուղական համայնքների սոցիալ-տնտեսական հնարավորությունների ընդլայնման փոխկապակցված ուղղությունները։

Փիլիսոփայություն

Փիլիսոփայական, պատմագիտական և մշակութաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XIX դարի 40–60-ական թվականների հայ լուսավորական փիլիսոփայության ձևավորման, զարգացման և գաղափարական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի հայ հասարակական մտքի պատմական նախադրյալները, ազգային լուսավորական շարժման հիմնական ուղղությունները և եվրոպական ու ռուսական փիլիսոփայական գաղափարների ազդեցությունը հայ մտավորական միջավայրի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանականության, գիտության, կրթության, ազատության, հասարակական առաջընթացի և մարդու բարոյական կատարելագործման վերաբերյալ լուսավորական պատկերացումներին։ Վերլուծվում են հայ լուսավորական մտածողների փիլիսոփայական հայացքները, հասարակության վերափոխման վերաբերյալ նրանց մոտեցումները և ազգային ինքնագիտակցության զարգացման հետ կապված գաղափարական հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են աշխարհիկ կրթության տարածման, գիտական աշխարհայացքի ձևավորման, ավանդական մտածողության վերաիմաստավորման և հասարակական հարաբերությունների բարեփոխման գաղափարները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Միքայել Նալբանդյանի, Ստեփանոս Նազարյանցի և ժամանակաշրջանի այլ հայ մտավորականների փիլիսոփայական ու հասարակական հայացքները՝ դրանց ընդհանրությունների և տարբերությունների համեմատական վերլուծությամբ։ Անդրադարձ է կատարվում փիլիսոփայական մտքի և ազգային գրականության, հրապարակախոսության, կրթական գործունեության ու հասարակական շարժումների փոխկապակցվածությանը։ Կարևորվում է ազատամտության, անհատի իրավունքների, ազգային մշակույթի զարգացման և հասարակական արդիականացման գաղափարների տեղը հայ լուսավորական մտածողության համակարգում։ Աշխատանքը կարող է նպաստել XIX դարի հայ փիլիսոփայության զարգացման օրինաչափությունների բացահայտմանը, լուսավորական գաղափարների պատմական նշանակության գնահատմանը և հայ հասարակական մտքի զարգացման փուլերի համակարգմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ փիլիսոփայության պատմության, գաղափարների պատմության, հայագիտության, մշակութաբանության և XIX դարի հայ հասարակական-քաղաքական մտքի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մաթեմատիկա

Գիրքը նվիրված է գրաֆների տեսության հիմնարար խնդիրներից մեկի՝ անկախության թվի (independence number) ուսումնասիրությանը՝ ընդհանրացված ցիկլերի ուժեղ արտադրյալի կառուցվածքում։ Աշխատությունում մանրամասն ներկայացվում են գրաֆների կոմբինատոր հատկությունները և դրանց փոխազդեցությունը այն դեպքում, երբ սկզբնական պարզ կառուցվածքներից՝ ցիկլերից, ձևավորվում են ավելի բարդ կոմպոզիտային գրաֆներ ուժեղ արտադրյալի միջոցով։ Հեղինակը ուսումնասիրում է, թե ինչպես է փոխվում անկախ գագաթների առավելագույն բազմության չափը նման արտադրյալ գրաֆներում և ինչ կառուցվածքային օրինաչափություններ են ազդում այդ մեծության վրա։ Քննարկվում են տարբեր տեսական մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս կապ հաստատել սկզբնական գրաֆների պարամետրերի և ստացված բարդ համակարգի հատկությունների միջև՝ ընդգծելով կոմբինատոր օպտիմալացման և դիսկրետ մաթեմատիկայի մեթոդների կիրառումը։ Աշխատությունում ներկայացվում են ուժեղ արտադրյալի ձևավորման սկզբունքները, ցիկլային գրաֆների համադրության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև անկախ բազմությունների կառուցման ալգորիթմական և տեսական մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանային գնահատականներին, վերին և ստորին սահմանների ստացման մեթոդներին, ինչպես նաև այն դեպքերին, երբ հնարավոր է ստանալ ճշգրիտ արդյունքներ կամ ասիմպտոտիկ գնահատումներ։ Գիրքը ներառում է ինչպես ապացուցողական տեսական նյութ, այնպես էլ կառուցողական օրինակներ, որոնք օգնում են ավելի լավ հասկանալ ուսումնասիրվող կառուցվածքների վարքագիծը։ Աշխատությունը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, գրաֆների տեսության և կոմբինատորիկայի ոլորտի հետազոտողների, ասպիրանտների և բարձր կուրսերի ուսանողների համար՝ նպաստելով դիսկրետ մաթեմատիկայի և գրաֆային օպերացիաների խորացված ուսումնասիրությանը։