Տիրապետման ինստիտուտը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական իրավունքում

Պատմություն

Աշխատանքը նվիրված է գաղտնի կամ փակ կազմակերպված ազգային համայնքների և դրանց ձևավորման, գործունեության ու հասարակական ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է այնպիսի կառույցների և խմբերի գոյությանը, որոնք գործում են սահմանափակ հասանելիությամբ, ունեն ներքին կանոններ, գաղտնիության պահպանման մեխանիզմներ և անդամների միջև առանձնահատուկ կապեր։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել գաղտնիության պատճառները, կազմակերպությունների ձևավորման պատմական պայմանները, դրանց գաղափարական հիմքերը և հասարակության հետ փոխհարաբերությունները։ Կարևորվում է նաև ազգային ինքնության, համերաշխության և հավաքական հիշողության ձևավորման գործընթացը, հատկապես այն դեպքերում, երբ փակ խմբավորումները փորձում են պահպանել իրենց մշակութային, քաղաքական կամ սոցիալական առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել գաղտնի կառույցների ներքին կազմակերպվածությունը, հաղորդակցության ձևերը, խորհրդանիշներն ու ծեսերը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը քաղաքական և հասարակական գործընթացների վրա։ Միաժամանակ թեման հնարավորություն է տալիս տարբերակելու պատմականորեն փաստագրված գաղտնի կազմակերպությունները հետագայում ձևավորված առասպելներից, դավադրապաշտական մեկնաբանություններից և չափազանցված պատկերացումներից։ Այս տեսանկյունից նյութը կարևոր է ոչ միայն գաղտնի հասարակությունների պատմությունն ուսումնասիրելու, այլև իշխանության, ինքնության, տեղեկատվության վերահսկման և սոցիալական փակ խմբերի ձևավորման մեխանիզմները հասկանալու համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պատմությամբ, քաղաքագիտությամբ, սոցիոլոգիայով և գաղտնի կազմակերպությունների ու հասարակական շարժումների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Պատմություն

Աշխատանքը պատմավիմագրագիտական ուսումնասիրություն է, որի կենտրոնում 9-14-րդ դարերի հայկական վիմագրերն են՝ որպես Հայաստանի քաղաքական պատմության կարևոր սկզբնաղբյուրներ։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է քարերի, շինությունների, եկեղեցիների, վանական համալիրների, ամրոցների և այլ պատմական հուշարձանների վրա պահպանված արձանագրությունների քննության վրա՝ դրանք դիտարկելով ոչ միայն որպես epigraphic նյութ, այլև որպես իրենց ժամանակաշրջանի քաղաքական, վարչական, սոցիալական և մշակութային իրողությունների անմիջական վկայություններ։ Աշխատանքի կարևորագույն նպատակներից է ցույց տալ, թե ինչպես կարող են վիմագրական աղբյուրները լրացնել, ճշգրտել կամ վերաիմաստավորել միջնադարյան Հայաստանի պատմության վերաբերյալ գրավոր այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում արձանագրությունների թվագրմանը, ընթերցմանը, բովանդակության մեկնաբանությանը, տեղագրական կապերին և դրանցում հիշատակվող անձանց, իշխանական տների, թագավորական ու վարչական կառույցների նույնականացմանը։ Վիմագրերի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել իշխանության տարածքային կազմակերպումը, տարբեր իշխանական և թագավորական տների հարաբերությունները, վարչական կենտրոնների գոյությունը, հողատիրական հարաբերությունները, նվիրատվությունները և շինարարական գործունեությունը։ Առանձին կարևորություն ունի արձանագրություններում հիշատակվող աշխարհիկ և հոգևոր գործիչների ուսումնասիրությունը, քանի որ նրանց անունները, տիտղոսները և պաշտոնները կարող են արժեքավոր տեղեկություններ հաղորդել միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական կառուցվածքի և իշխանական հարաբերությունների մասին։ Աշխատանքը նաև ընդգծում է վիմագրերի տեղագրական նշանակությունը․ արձանագրության գտնվելու վայրը հաճախ հնարավորություն է տալիս կապել կոնկրետ քաղաքական կամ վարչական իրադարձությունը որոշակի բնակավայրի, գավառի, ամրոցի կամ վանական կենտրոնի հետ։ Այս հանգամանքը հատկապես կարևոր է այն ժամանակաշրջանների ուսումնասիրության համար, երբ գրավոր պատմիչների տեղեկությունները սահմանափակ են կամ մասնատված։ 9-14-րդ դարերի ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու Հայաստանի քաղաքական կյանքի փոփոխություններին՝ տարբեր թագավորությունների, իշխանությունների և օտար տերությունների գերիշխանության պայմաններում։ Վիմագրական նյութը կարող է անդրադառնալ ինչպես հայկական պետականության և տեղական իշխանական համակարգերի գոյությանը, այնպես էլ արտաքին քաղաքական ազդեցություններին, տարածքային փոփոխություններին և ռազմական ու վարչական իրադարձություններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արձանագրությունների լեզվական և բանաձևային առանձնահատկություններին, քանի որ դրանցում օգտագործվող տիտղոսները, ձևակերպումները և իրավական արտահայտությունները կարող են կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունենալ։ Նվիրատվական և շինարարական արձանագրությունները, օրինակ, կարող են տեղեկություններ հաղորդել հողի և սեփականության վերաբերյալ, իսկ եկեղեցական կառույցների հետ կապված գրությունները՝ հոգևոր իշխանության, հովանավորության և հասարակական հարաբերությունների մասին։

Lեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կարճ պատմվածքի տեքստում սուբյեկտիվ-գնահատողական մոդալության լեզվաոճական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հիմնված ամերիկահայ գրող William Saroyan-ի պատմվածքների վերլուծության վրա։ Հեղինակը հետազոտում է այն լեզվական և ոճական միջոցները, որոնց միջոցով արտահայտվում են հեղինակի, պատմողի կամ կերպարների գնահատականները, վերաբերմունքը, հուզական դիրքորոշումը և աշխարհընկալումը։ Աշխատությունում դիտարկվում են բառային, քերականական, շարահյուսական և պատկերավոր արտահայտչամիջոցների գործառույթները՝ բացահայտելով դրանց դերը տեքստի մոդալ կառուցվածքի ձևավորման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կարճ պատմվածքի ժանրային առանձնահատկություններին, հեղինակային խոսքի կազմակերպմանը, ենթատեքստային իմաստների ստեղծմանը և ընթերցողի վրա հուզական ու գաղափարական ազդեցության մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են լեզվական ընտրություններն ու ոճական հնարքները նպաստում կերպարների ներաշխարհի, մարդկային հարաբերությունների և բարոյահոգեբանական խնդիրների արտահայտմանը Սարոյանի ստեղծագործություններում։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, գրականագետներին, թարգմանաբանության մասնագետներին, ուսանողներին և բոլոր նրանց, ովքեր զբաղվում են գեղարվեստական տեքստի լեզվաճճական վերլուծությամբ։

Հոգեբանություն

Սա հոգեբանական գիտական աշխատություն է, որը նվիրված է անձի նորմալ և ախտաբանական վիճակներում հոգեբանական ժամանակի ընկալման, կառուցվածքի և դինամիկայի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են այն ձևերը, որոնցով անհատը ընկալում, կազմակերպում և իմաստավորում է ժամանակը՝ ներառյալ անցյալի հիշողությունները, ներկայի փորձառությունը և ապագայի կանխատեսումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նորմալ հոգեբանական զարգացման ընթացքում ժամանակի սուբյեկտիվ զգացողության առանձնահատկություններին, ինչպես նաև այն խախտումներին, որոնք հանդիպում են անձի հոգեկան և անձնային տարբեր խանգարումների դեպքում։ Քննարկվում են դեպրեսիվ, տագնապային և այլ հոգեբանական վիճակներում ժամանակի ընկալման դեֆորմացիաները, դրանց ազդեցությունը ինքնագիտակցության, վարքի և սոցիալական հարմարվողականության վրա։ Վերլուծվում են նաև ժամանակի փորձառության կապերը հիշողության, մտածողության, զգացմունքների և անձի ինքնության ձևավորման գործընթացների հետ։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է ընդհանուր հոգեբանության, կլինիկական հոգեբանության և անձի հոգեբանության ոլորտներում՝ առաջարկելով տեսական և կիրառական մոտեցումներ հոգեբանական ժամանակի ուսումնասիրության համար։

Կենսաբանություն

Научное исследование посвящено изучению спонтанной электрической активности гладкомышечной ткани мочевого тракта у крыс и анализу её физиологического значения для регуляции сократительной функции органов мочевыделительной системы; в работе рассматриваются электрофизиологические характеристики миогенной активности, механизмы генерации и распространения электрических импульсов в гладкой мускулатуре, а также влияние нейрогенных и гуморальных факторов на её модуляцию; особое внимание уделяется экспериментальным методам регистрации биоэлектрических сигналов, интерпретации их паттернов и сопоставлению с функциональным состоянием мочевого пузыря и мочеточников, что позволяет уточнить роль спонтанной активности в нормальной физиологии и при патологических состояниях.

Գյուղատնտեսություն

Հանձնարարական մատենագիտական ցանկի երրորդ պրակը նվիրված է գյուղատնտեսության մեխանիզացիայի վերաբերյալ մասնագիտական, գիտատեխնիկական և գիտահանրամատչելի գրականության ներկայացմանը։ Հրատարակության նպատակն է ընթերցողներին ծանոթացնել գյուղատնտեսական արտադրության մեքենայացման հիմնական ուղղություններին, տեխնիկական միջոցների կիրառման առանձնահատկություններին և գյուղատնտեսական աշխատանքների արտադրողականության բարձրացման հնարավորություններին առնչվող գրական աղբյուրներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողի մշակման, ցանքի, բույսերի խնամքի, բերքահավաքի, արտադրանքի փոխադրման և գյուղատնտեսական այլ աշխատանքների մեքենայացման վերաբերյալ հրատարակություններին։ Մատենագիտական նյութերը կարող են ընդգրկել տրակտորների, գյուղատնտեսական մեքենաների, սարքավորումների և մեխանիզմների կառուցվածքին, շահագործմանը, տեխնիկական սպասարկմանը և արդյունավետ օգտագործմանը վերաբերող աշխատություններ։ Անդրադարձ է կատարվում գյուղատնտեսական տեխնիկայի կատարելագործման, աշխատանքի կազմակերպման, արտադրական գործընթացների մեքենայացման և տեխնիկական նորարարությունների ներդրման հարցերին։ Կարևորվում են համապատասխան գրականության նպատակային ընտրությունը, մասնագիտական գիտելիքների տարածումը, գյուղատնտեսության աշխատողների տեխնիկական պատրաստվածության բարձրացումը և գիտատեխնիկական ձեռքբերումների գործնական կիրառումը։ Որպես թեմատիկ մատենագիտական ուղեցույց՝ հրատարակությունը կարող է նպաստել ինքնուրույն ուսումնառության, մասնագիտական վերապատրաստման, գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման և գյուղատնտեսական կրթության կազմակերպմանը։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսության մասնագետների, մեխանիզատորների, ագրոնոմների, ինժեներների, գրադարանավարների, դասախոսների, ուսանողների և գյուղատնտեսական տեխնիկայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։