XIX դարի պարսից հուշագրային գրականությունը

Մշակույթ

Գրքում ներկայացվում են մշակույթի տարբեր ձևերը՝ նյութական և հոգևոր, սոցիալական և անձնական նշանակությունը, ինչպես նաև մշակութային երևույթների ձևավորման, փոխանցման և պահպանման գործընթացները։ Անդրադառնում է մշակույթի տեսական հիմքերին, նրա դերին հասարակության մեջ, մշակութային արժեքների ստեղծմանը և զարգացումներին։ Աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, գիտնականների և մշակույթով հետաքրքրված անձանց համար՝ տրամադրելով համակարգված պատկերացում մշակույթի բնույթից, առանձնահատկություններից և նրա ազդեցությունից մարդկանց կյանքի և հասարակության վրա։

Բժշկություն

Բրոնխիալ ասթման երեխաների մոտ հանդիսանում է շնչառական համակարգի քրոնիկական հիվանդություն, որի հիմնական առանձնահատկությունն է բրոնխների հիպերռեակտիվությունը և կրկնվող շնչահեղձության նոպաները, որոնք առաջանում են տարբեր արտաքին (ալերգեններ՝ փոշի, ծաղկափոշի, սննդային կամ դեղորայքային նյութեր, վիրուսներ) և ներքին (գենետիկ նախատրամադրվածություն, իմունային համակարգի առանձնահատկություններ, շնչուղիների վարակներ) գործոնների ազդեցությամբ, ինչի արդյունքում զարգանում է բրոնխների սպազմ, լորձաթաղանթի այտուց և խորխի ավելացում՝ դժվարացնելով օդի անցումը և առաջացնելով արտաշնչական շնչահեղձություն։ Երեխաների շրջանում այս հիվանդությունը առանձնապես հաճախ է հանդիպում, հատկապես քաղաքային բնակավայրերում, ինչպիսիք են Երևանը, ինչը պայմանավորված է նաև օդի աղտոտվածությամբ, կենցաղային ալերգենների բարձր կոնցենտրացիայով և վարակային գործոնների հաճախակի ազդեցությամբ։ Հիվանդության կլինիկական պատկերը սովորաբար սկսվում է վաղ տարիքում՝ 1-7 տարեկանների շրջանում, երբ նկատվում են ալերգիկ ռինիտի նշաններ, նոպայաձև հազ կամ շնչառության թեթև դժվարացում, իսկ նոպայի ժամանակ երեխայի մոտ զարգանում է արտահայտված արտաշնչական հևոց, սուլող շնչառություն, երկար արտաշնչում, հաճախ նաև վախի զգացում, անհանգստություն և մարմնի հարկադիր դիրք, իսկ ծանր դեպքերում կարող է առաջանալ ցիանոզ, թթվածնային քաղց և շնչառական անբավարարություն։ Հիվանդության ընթացքը կարող է լինել տարբեր՝ թեթև, միջին կամ ծանր, և ժամանակի ընթացքում որոշ երեխաների մոտ նվազում է, իսկ մյուսների մոտ պահպանվում կամ սրվում է, հատկապես եթե չկանխարգելվեն ալերգենների հետ շփումները կամ չիրականացվի համապատասխան բուժում, որը ներառում է ինչպես նոպայի արագ դադարեցում բրոնխալայնիչ միջոցներով, այնպես էլ երկարաժամկետ վերահսկող բուժում՝ բորբոքման նվազեցման և նոր նոպաների կանխման նպատակով։ Բացի այդ, երեխաների մոտ հաճախ նկատվում է բազմապատճառային սենսիբիլիզացիա, այսինքն՝ միաժամանակ մի քանի ալերգենների նկատմամբ գերզգայնություն, ինչը բարդացնում է հիվանդության կառավարումը և պահանջում է անհատական մոտեցում յուրաքանչյուր երեխայի դեպքում, ներառյալ ալերգենի հայտնաբերումն ու հնարավորինս դրա բացառումը, ինչպես նաև պարբերական բժշկական հսկողություն մանկաբույժի և թոքաբանի կողմից։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է արագ հասունացող պանրի արտադրության տեխնոլոգիայի կատարելագործման խնդիրներին՝ նպատակ ունենալով կրճատել հասունացման տևողությունը, բարձրացնել արտադրական գործընթացի արդյունավետությունը և ապահովել պատրաստի արտադրանքի կայուն որակական ցուցանիշներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են կաթի նախապատրաստման, մակարդման, կաթնազանգվածի մշակման, աղադրման և հասունացման հիմնական տեխնոլոգիական փուլերը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը պանրի կառուցվածքի, համի, հոտի և սննդային արժեքի ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մանրէաբանական գործընթացներին և կաթնաթթվային միկրոֆլորայի գործունեությանը, քանի որ հասունացման արագությունն ու պանրի վերջնական հատկությունները մեծապես պայմանավորված են միկրոօրգանիզմների ակտիվությամբ և կիրառվող տեխնոլոգիական պայմաններով։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են տարբեր տեխնոլոգիական ռեժիմների, նախաստարտերային մշակույթների, ֆերմենտային պատրաստուկների և հումքի որակի ազդեցությունները հասունացման գործընթացի ընթացքի ու պատրաստի արտադրանքի որակի վրա։ Կարևորվում է այնպիսի տեխնոլոգիական լուծումների ընտրությունը, որոնք թույլ կտան արագացնել հասունացումը՝ չվատթարացնելով պանրի օրգանոլեպտիկ, ֆիզիկաքիմիական և մանրէաբանական ցուցանիշները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ պանրի արտադրության ինքնարժեքի նվազեցման, արտադրական ցիկլի կրճատման, հումքի արդյունավետ օգտագործման և շուկայական պահանջներին համապատասխան բարձրորակ արտադրանքի ստացման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել սննդի տեխնոլոգներին, կաթնամթերքի արտադրության մասնագետներին, մանրէաբաններին, սննդի որակի վերահսկման մասնագետներին, արտադրական ձեռնարկությունների տեխնոլոգներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է լեռնային և խիստ կտրտված տեղանքի պայմաններում ջրի տեղափոխման ու բաշխման ինժեներական համակարգերի հիդրավլիկական հաշվարկների կատարելագործմանը՝ հաշվի առնելով ռելիեֆի բարձրությունների զգալի տարբերությունները, ճնշման փոփոխականությունը և խողովակաշարերի շահագործման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության առանցքում այն հաշվարկային մոտեցումների մշակումն ու հիմնավորումն է, որոնք հնարավորություն են տալիս առավել ճշգրիտ գնահատել ջրի շարժման պարամետրերը տարբեր բարձրությունների վրա տեղակայված ջրաղբյուրների, պահեստարանների, պոմպակայանների և սպառման հանգույցների միջև։ Քննվում են հոսքի արագության, թողունակության, ճնշման, հիդրավլիկական դիմադրության և էներգիայի կորուստների փոխկապակցվածությունները՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով տեղանքի երկրաչափական կառուցվածքի ազդեցությանը։ Լեռնային պայմաններում համակարգի տարբեր հատվածներում կարող են առաջանալ ճնշման էական տարբերություններ, ուստի հաշվարկային մեթոդների ընտրությունը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես ջրամատակարարման կայունության, այնպես էլ խողովակաշարերի և համապատասխան սարքավորումների անվտանգ շահագործման համար։ Ուսումնասիրվում են խողովակների երկարության, տրամագծի, նյութի, տեղադրման բարձրության և տեղային հիդրավլիկական դիմադրությունների ազդեցությունները համակարգի աշխատանքային բնութագրերի վրա։ Կարևորվում է նաև ջրամատակարարման ցանցի կառուցվածքի ընտրությունը և տարբեր հատվածների փոխազդեցության գնահատումը, քանի որ ռելիեֆի փոփոխությունները կարող են պայմանավորել լրացուցիչ կարգավորող հանգույցների, ճնշման կառավարման միջոցների կամ պոմպային համակարգերի կիրառման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել դասական հիդրավլիկական հաշվարկները և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդները՝ տարբեր շահագործման ռեժիմներում համակարգի վարքը գնահատելու համար։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ոչ հաստատուն աշխատանքային ռեժիմներին և ջրի սպառման փոփոխությունների ազդեցությանը ցանցի հիդրավլիկական վիճակի վրա։ Հաշվարկային մեթոդների կատարելագործումը հնարավորություն է տալիս կանխատեսել համակարգի տարբեր հանգույցներում հնարավոր ճնշման տատանումները, ընտրել տեխնիկապես հիմնավորված պարամետրեր և նվազեցնել ավելորդ էներգածախսը։ Կարևոր խնդիր է նաև ինքնահոս և մեխանիկական մղմամբ գործող հատվածների արդյունավետ համակցումը՝ տեղանքի բնական բարձրությունների հնարավորությունները նպատակահարմար օգտագործելու տեսանկյունից։ Մշակվող մոտեցումները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ լեռնային բնակավայրերի, գյուղական համայնքների և տարածքային բարդ կառուցվածք ունեցող այլ օբյեկտների ջրամատակարարման համակարգերի նախագծման ու վերակառուցման ժամանակ։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ նպաստում է ջրային ենթակառուցվածքների նախագծման հաշվարկային հիմքերի զարգացմանը՝ ուղղված համակարգերի հուսալիության, էներգաարդյունավետության և շահագործման կայունության բարձրացմանը։

Lեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կանխենթադրույթի (presupposition) երևույթի ուսումնասիրությանը ֆրանսալեզու լրագրային խոսույթում։ Գրքում ներկայացվում են կանխենթադրույթի լեզվաբանական և պրագմատիկ հիմքերը, դրա դերը ենթատեքստի ձևավորման և հաղորդակցական իմաստի կառուցման գործընթացում։ Հեղինակը վերլուծում է ֆրանսիական մամուլի տարբեր ժանրերում՝ նորություններ, մեկնաբանություններ, հարցազրույցներ և վերլուծական հոդվածներ, կանխենթադրույթի արտահայտման լեզվական միջոցները և գործառույթները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև իմաստային ենթատեքստի կառուցման մեխանիզմները, խոսողի և լսողի միջև իմպլիցիտ տեղեկատվության փոխանցման եղանակները, ինչպես նաև գաղափարախոսական և մանիպուլյատիվ գործառույթները լրագրային դիսկուրսում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխենթադրույթի կապին տեղեկատվության օբյեկտիվության, համոզչականության և հաղորդակցական ազդեցության հետ։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, ֆրանսերենի մասնագետների, հաղորդակցաբանների, լրագրության հետազոտողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով համակողմանի վերլուծություն ֆրանսալեզու լրագրային խոսույթում կանխենթադրույթի կիրառության վերաբերյալ։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։