Ժամանակակից հայերենի անվանական վերլուծական բառակազմությունը

Лингвистика

English for Art Students-ը մասնագիտական անգլերենի ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է արվեստի և արվեստագիտության ոլորտի ուսանողների համար և նպատակ ունի զարգացնել անգլերեն հաղորդակցական կարողությունները արվեստային միջավայրում, աշխատությունում ներկայացվում է արվեստին վերաբերող հիմնական բառապաշարը և տերմինաբանությունը՝ նկարագրելու արվեստի գործերը, ոճերը, շարժումները և տեխնիկաները, միաժամանակ ընդգրկվում են ընթերցանության, լսողական ընկալման, խոսքի և գրավոր արտահայտման հմտությունները՝ արվեստագիտական թեմաների համատեքստում, հատուկ ուշադրություն է դարձվում արվեստի գործերի վերլուծությանը և մեկնաբանությանը անգլերենով՝ զարգացնելով քննադատական մտածողություն և ակադեմիական գրելու հմտություններ, աշխատությունը նաև ներառում է գործնական առաջադրանքներ, քննարկման թեմաներ և օրինակային տեքստեր արվեստի պատմությունից ու ժամանակակից արվեստից, նպատակ ունենալով ձևավորել մասնագիտական անգլերեն լեզվական կարողություններ արվեստի ուսանողների և հետազոտողների համար։

Математика

Այս մաթեմատիկական աշխատությունը նվիրված է խմբերի n-պարբերական արտադրյալների և դրանց կենտրոնական ընդլայնումների որոշ հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են խմբերի կառուցման և փոխկապակցման այն հանրահաշվական կառուցվածքները, որոնք առաջանում են n-պարբերական արտադրյալների միջոցով, ինչպես նաև դրանց կառուցվածքային և տեսական հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենտրոնական ընդլայնումներին՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես կարող է տվյալ խմբային կառուցվածքը փոփոխվել կամ ընդլայնվել կենտրոնական ենթախմբի միջոցով և ինչպիսի հարաբերություններ են առաջանում սկզբնական ու ընդլայնված խմբերի միջև։ Քննարկվող հարցերը վերաբերում են խմբերի կառուցվածքի, ենթախմբերի, կենտրոնների, հոմոմորֆիզմների և ընդլայնումների հետ կապված հանրահաշվական օրինաչափություններին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է խմբերի տեսության այն խնդիրների համար, որտեղ անհրաժեշտ է պարզել բարդ խմբային կառուցվածքների ներքին հատկությունները և դրանց պահպանման կամ փոփոխության օրինաչափությունները տարբեր կառուցողական գործողությունների ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել բարձրագույն հանրահաշվով զբաղվող մաթեմատիկոսներին, խմբերի տեսության մասնագետներին, ասպիրանտներին և մաթեմատիկական ֆակուլտետների համապատասխան ուղղությունների ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես տեսական հանրահաշվի շրջանակում, քանի որ անդրադառնում է խմբերի կառուցման և կենտրոնական ընդլայնումների փոխհարաբերություններին՝ նպաստելով ավելի խոր պատկերացման ձևավորմանը խմբային կառուցվածքների և դրանց հանրահաշվական հատկությունների վերաբերյալ։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Լևոն Բաշալյանի գրական, հրապարակախոսական և խմբագրական գործունեության ուսումնասիրությանը՝ XIX դարի 80-ական թվականներին արևմտահայ գրականության մեջ ձևավորված իրապաշտական շարժման ընդհանուր համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում գրողի ստեղծագործական աշխարհայացքի ձևավորումն է, նրա մասնակցությունը նոր գրական սկզբունքների հաստատմանը և այն գաղափարագեղարվեստական առանձնահատկությունները, որոնցով նրա արձակը կապվում է ժամանակաշրջանի արևմտահայ գրական զարգացումների հետ։ 80-ականների իրապաշտական շարժումը համախմբել էր մի շարք նշանավոր գրողների ու մտավորականների, այդ թվում՝ Արփիար Արփիարյանին, Գրիգոր Զոհրապին, Տիգրան Կամսարականին, Մելքոն Կյուրճյանին և Լևոն Բաշալյանին, իսկ «Արևելք», «Մասիս» և հետագայում «Հայրենիք» պարբերականները կարևոր հարթակ էին նոր գրական մտածողության տարածման համար։ Ուսումնասիրության մեջ առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում գրողի արձակին, նրա պատմվածքներին, նորավեպերին, պատկերներին և հրապարակախոսական ժառանգությանը՝ բացահայտելով իրական կյանքի դիտարկման, հասարակական միջավայրի պատկերման և մարդու առօրյա խնդիրների ներկայացման առանձնահատկությունները։ Նրա ստեղծագործական մեթոդի կարևոր հատկանիշներից է դիտողականությունը և կյանքի բազմակողմանի պատկերման ձգտումը, որը բնորոշ էր արևմտահայ իրապաշտական արձակի զարգացման այդ փուլին։ Քննության են առնվում կերպարների հոգեբանական նկարագրությունը, սոցիալական միջավայրի դերը, հասարակ մարդու ճակատագիրը, քաղաքային կյանքի պատկերները, բարոյական հակասությունները և անհատի ու հասարակության փոխհարաբերությունները։ Միաժամանակ վերլուծվում է գրողի լեզուն ու ոճը, պատմողական եղանակը, մանրամասների ընտրությունը և փոքր արձակ ժանրերի կիրառման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նաև նրա գործունեությունը արևմտահայ մամուլում, քանի որ Բաշալյանը ոչ միայն ստեղծագործող էր, այլև ակտիվ խմբագիր ու հրապարակագիր, որը մասնակցում էր ժամանակի գրական կյանքի կազմակերպմանը և նոր սերնդի ձևավորմանը։ Գրողի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել արևմտահայ իրապաշտական արձակի ձևավորման, գրական մամուլի նշանակության և XIX դարավերջի արևմտահայ մտավոր ու մշակութային կյանքի զարգացման մասին։

Религия

Պատմակենսագրական և եկեղեցագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Ամենայն հայոց կաթողիկոս Մկրտիչ Ա-ի կյանքին, հոգևոր գործունեությանը և հայ հասարակական ու մշակութային կյանքում ունեցած դերակատարությանը։ Քննության են առնվում նրա կենսագրության հիմնական փուլերը, հոգևոր ծառայության ձևավորումը, եկեղեցական գործունեությունը և ազգային խնդիրների նկատմամբ ունեցած մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայ առաքելական եկեղեցու կյանքում նրա գործունեությանը, կրթական և մշակութային նախաձեռնություններին, ինչպես նաև հայ ժողովրդի հոգևոր ու ազգային ինքնության պահպանմանն ուղղված աշխատանքին։ Վերլուծվում են եկեղեցական և հասարակական գործունեության փոխկապակցվածությունը, ժամանակաշրջանի կարևոր խնդիրների նկատմամբ նրա դիրքորոշումները և հարաբերությունները տարբեր հասարակական շրջանակների հետ։ Քննարկվում է նաև նրա գործունեության նշանակությունը հայ եկեղեցու պատմության և ազգային-հասարակական մտքի զարգացման համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու նշանավոր հոգևորականի գործունեության պատմական միջավայրի և ժառանգության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, Հայ եկեղեցու պատմության, կենսագրագիտության և հայագիտական ուսումնասիրությունների ոլորտների մասնագետների ու ընթերցողների համար։

Медицина

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է վաղ տարիքի երեխաների կյանքի որակի չափանիշների կիրառմանը՝ որպես նրանց առողջական վիճակի համալիր գնահատման չափորոշիչի։ Գրքում ներկայացվում են կյանքի որակի գնահատման տեսական հիմքերը, մանկական առողջության բազմագործոն մոդելները և առողջության ֆիզիկական, հոգեբանական ու սոցիալական բաղադրիչների փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը վերլուծում է վաղ տարիքի երեխաների առողջական վիճակի գնահատման ժամանակակից մոտեցումները՝ ընդգրկելով կլինիկական ցուցանիշներ, զարգացման փուլեր, սնուցման, շարժողական և նյարդահոգեբանական զարգացման առանձնահատկություններ։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև կյանքի որակի գնահատման գործիքակազմը, հարցաթերթիկային և կլինիկական մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառելիությունը մանկաբուժական պրակտիկայում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում առողջական ռիսկերի վաղ հայտնաբերմանը, կանխարգելիչ բժշկության զարգացմանը և երեխաների կյանքի որակի բարելավման ռազմավարություններին։ Գիրքը նախատեսված է մանկաբույժների, ընտանեկան բժիշկների, հանրային առողջապահության մասնագետների, հոգեբանների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով համակողմանի մոտեցում վաղ տարիքի երեխաների առողջական վիճակի գնահատման վերաբերյալ։

Литература

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Այրիս Մերդոքի ստեղծագործություններում էքզիստենցիալիստական գաղափարների, մարդու գոյության խնդիրների և բարոյափիլիսոփայական հարցադրումների քննությանը։ Հետազոտության կենտրոնում անհատի ազատության, ընտրության, պատասխանատվության, ինքնաճանաչման և բարոյական կողմնորոշման խնդիրներն են, որոնք նրա վեպերում արտահայտվում են կերպարների ներքին հակասությունների, հարաբերությունների և կյանքի իմաստի որոնումների միջոցով։ Մերդոքի ստեղծագործական աշխարհը հետաքրքիր է նրանով, որ փիլիսոփայական գաղափարները սովորաբար չեն ներկայացվում որպես վերացական տեսություններ, այլ մարմնավորվում են մարդկային կոնկրետ իրավիճակներում՝ սիրային կապերում, բարեկամության ու թշնամանքի հարաբերություններում, խանդի, ինքնախաբեության, մեղքի և հոգևոր ճգնաժամի դրսևորումներում։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող է քննվել մարդու ազատության ընկալումը, հատկապես այն հարցը, թե որքանով է անհատը կարողանում ինքնուրույն ընտրություն կատարել սեփական ցանկությունների, վախերի, սոցիալական պայմանների և ուրիշների ազդեցության պայմաններում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև պատասխանատվության խնդիրը, քանի որ Մերդոքի կերպարները հաճախ ստիպված են առերեսվել սեփական գործողությունների հետևանքներին և վերանայել իրենց պատկերացումները սեփական անձի ու շրջապատի մասին։ Հատուկ ուշադրության է արժանի ինքնախաբեության և եսակենտրոնության թեման․ մարդը հաճախ իրականությունը տեսնում է ոչ թե այնպիսին, ինչպիսին այն կա, այլ սեփական ցանկությունների և պատրանքների միջոցով, ինչն էլ հանգեցնում է բարոյական սխալների ու միջանձնային հակասությունների։ Այս համատեքստում սիրո գաղափարը նույնպես ձեռք է բերում կարևոր նշանակություն, քանի որ իսկական սերը կարող է ներկայացվել որպես սեփական եսակենտրոն սահմանները հաղթահարելու և մյուս մարդուն իրական կերպով տեսնելու հնարավորություն։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև Մերդոքի փիլիսոփայական հայացքների և էքզիստենցիալիզմի դասական ներկայացուցիչների գաղափարների փոխհարաբերությանը՝ ցույց տալով ինչպես ընդհանրությունները, այնպես էլ տարբերությունները։ Նրա գրականությունը հաճախ միաժամանակ օգտագործում է էքզիստենցիալիստական խնդիրներ և քննադատաբար վերաիմաստավորում դրանց որոշ դրույթներ՝ ավելի մեծ տեղ հատկացնելով բարոյականությանը, սիրուն, բարությանը, ուշադրությանը և իրականության անշահախնդիր ընկալմանը։ Կարևոր է նաև կերպարների հոգեբանական վերլուծությունը, քանի որ նրանց ներքին աշխարհը դառնում է փիլիսոփայական հարցադրումների հիմնական դաշտը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Այրիս Մերդոքի գրական աշխարհը որպես մարդու գոյության և բարոյական ինքնորոշման բարդ տարածք, որտեղ ազատությունը, պատասխանատվությունը, սերը, ինքնախաբեությունը և բարոյական ընտրությունը փոխկապակցված են և հնարավորություն են տալիս բացահայտելու անհատի՝ սեփական անձը և ուրիշներին ճանաչելու դժվար, բայց անհրաժեշտ ճանապարհը։