Մանկավարժական միտքը և ֆիզիկական դաստիարակությունը Հայաստանում 19-րդ դարի կեսերից մինչև 21-րդ դարի առաջին տասնամյակը

Անգլերեն

An Overview of Ancient and Modern Sources and Theories

Ֆինանսներ

Աշխատանքը նվիրված է առևտրային բանկերի իրացվելիության կառավարման տեսական և գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում բանկի՝ իր կարճաժամկետ և ընթացիկ պարտավորությունները ժամանակին ու ամբողջությամբ կատարելու կարողության ապահովումն է՝ միաժամանակ պահպանելով ակտիվների եկամտաբերության և ռիսկերի ընդունելի մակարդակը։ Իրացվելիության արդյունավետ կառավարումը բանկային գործունեության կարևորագույն ուղղություններից է, քանի որ բանկը մշտապես պետք է հավասարակշռի իրացվելի ակտիվների անհրաժեշտ ծավալը, վարկավորման և ներդրումային գործառնություններից ստացվող եկամուտները, ներգրավված միջոցների արժեքը և հնարավոր ֆինանսական ռիսկերը։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել իրացվելիության տնտեսական էությունը, դրա գնահատման մեթոդները, հիմնական ցուցանիշներն ու գործակիցները, ինչպես նաև ակտիվների և պասիվների կառուցվածքի ազդեցությունը բանկի վճարունակության և ֆինանսական կայունության վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ակտիվների և պասիվների ժամկետային համապատասխանության խնդիրը, քանի որ բանկի միջոցների ներգրավման և տեղաբաշխման ժամկետների անհամապատասխանությունը կարող է առաջացնել իրացվելիության պակաս կամ ավելցուկ։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ավելցուկային իրացվելիության խնդիրը․ չափազանց բարձր իրացվելիությունը կարող է նվազեցնել բանկի եկամտաբերությունը, եթե ազատ դրամական միջոցները չեն ուղղվում ավելի եկամտաբեր ակտիվների, մինչդեռ անբավարար իրացվելիությունը կարող է մեծացնել վճարունակության և ֆինանսական ճնշման ռիսկերը։ ՀՀ օրինակով թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հաշվի առնել տեղական բանկային համակարգի առանձնահատկությունները, ֆինանսական շուկայի զարգացման մակարդակը, վարկավորման ծավալները, ավանդային բազայի կառուցվածքը, դրամական և արտարժութային միջոցների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև բանկային գործունեության կարգավորման պահանջները։ Իրացվելիության կառավարման արդյունավետ համակարգը ենթադրում է ոչ միայն ընթացիկ ցուցանիշների հաշվարկ և վերահսկողություն, այլև ապագա դրամական հոսքերի կանխատեսում, հնարավոր սթրեսային իրավիճակների գնահատում և արտակարգ ֆինանսավորման աղբյուրների նախապես սահմանում։ Այս տեսանկյունից թեման առնչվում է նաև բանկային ռիսկերի կառավարմանը, քանի որ իրացվելիության ռիսկը կարող է փոխկապակցված լինել վարկային, շուկայական, տոկոսադրույքային և արտարժութային ռիսկերի հետ։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է օպտիմալ կառավարման մեխանիզմների բացահայտումը, որոնց կիրառումը կարող է նպաստել բանկի ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը և ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ ՀՀ բանկային կրթական և մասնագիտական ծրագրերում նույնպես առանձին ուշադրություն է դարձվում առևտրային բանկի ակտիվների ու պասիվների կառավարմանը, բանկի գործունեության գնահատման ցուցանիշներին և վարկային պորտֆելի կառավարմանը, ինչը ցույց է տալիս թեմայի առանցքային նշանակությունը բանկային ֆինանսների ուսումնասիրության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել բանկերի ֆինանսական կառավարման արդյունավետության գնահատման, իրացվելիության և եկամտաբերության միջև հավասարակշռության բացահայտման, ինչպես նաև Հայաստանի բանկային համակարգում իրացվելիության կառավարման կատարելագործման հնարավորությունների ուսումնասիրման համար։ Այն հատկապես օգտակար է ֆինանսների, բանկային գործի, տնտեսագիտության և ֆինանսական ռիսկերի կառավարման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Գրականություն

«Մագլցողները կամ Հիմալայներում կորած խրճիթը» (անգլ.՝ The Climbers) Մայն Ռիդի (Mayne Reid) հայտնի արկածային վեպերից է, որը վերաբերում է բարձր լեռներում՝ Հիմալայներում տեղի ունեցող դրամատիկ և վտանգավոր արկածների պատմությանը։ Գիրքը պատմում է մի խումբ մարդկանց՝ փորձառու և ոչ այնքան փորձառու մագլցողների մասին, ովքեր գնում են առասպելական և անհասանելի լեռներ՝ հայտնաբերելու անհայտ, կորած խրճիթ և այնտեղ թաքնված հնարավոր գանձեր կամ հին մշակութային արժեքներ։ Վեպի արկածային պատմությունը կառուցված է սուր դրվագներով, վտանգներով և մարդկային խիզախության, դիմացկունության ու հմտությունների դրսևորումներով։ Մայրամուտների, ձյունաբացերի և սառույցի միջով անցնող հերոսները պայքարում են ոչ միայն բնության անողոք պայմանների, այլև սեփական վախի, անհանգստության և ներքին հակասությունների դեմ։

Մանկական

«Հեքիաթներ» (Թումանյան Հ.) ժողովածուն, որը ընդգրկում է Հովհաննես Թումանյանի հայտնի ու դասական հեքիաթները, համարվում է հայ մանկական գրականության կարևոր մաս։ Թումանյանի հեքիաթները լեցուն են հայ ժողովրդի ավանդույթներով, ինքնատիպ հումորով և խոր խորհրդավորությամբ, ուստի դրանք չեն միայն մանկական զվարճանքի գործեր, այլ նաև հոգևոր ու բարոյական դաստիարակություն են։ Այս գրքում Թումանյանը ներկայացնում է տարբեր կերպարներ՝ կենդանիներ, մարդիկ, ժողովրդական կերպարներ, որոնք ունեն մարդկային հատկանիշներ՝ բարություն, չարություն, խելամտություն, հիմարություն։ Թումանյանի հեքիաթներում հաճախ տեղի են ունենում դրական ու բացասական ուժերի պայքարներ, որտեղ, ի վերջո, հաղթում են արդարությունը, բարոյականությունն ու մարդկային լավ հատկանիշները։ Ահա դրանցից մի քանիսը՝ **«Պապն ու շաղգամը», «Բարեկենդանը», «Խխունջը»** և շատ այլ գործեր։ Թումանյանի հեքիաթները ոչ միայն զվարճալի են, այլ նաև ուսուցանող։ Նա խորը մտածողություն է արտահայտում մարդկային կարճատեսության, հպարտության, ագահության և այլ թերությունների մասին՝ իր խոսքերով ու կերպարներով։ Բացի այդ, նա ներշնչում է հայրենիքի, բնության ու մարդու միջև ներդաշնակ հարաբերություններ ստեղծելու կարևորությունը։ Թումանյանի յուրաքանչյուր հեքիաթում կարելի է գտնել փիլիսոփայական բաղադրիչներ, որը բացատրում է ոչ միայն երեխային, այլ նաև մեծահասակներին։ Թումանյանի հեքիաթները դասեր են տալիս այն մասին, որ աշխարհը՝ թե՛ երեխաների, թե՛ մեծերի համար, մշտապես պետք է մնա բացահայտելի, ուսուցանելի և բարոյապես ուղենշող։ Այս ժողովածուն իր պարզությամբ և գեղագիտությամբ առանձնանում է, և անչափ կարևոր է այն ինչպես հայ գրականության մեջ, այնպես էլ երեխաների հուզական և բարոյական դաստիարակության համար։ Հրատարակիչ - Ջի Էս Էմ Ստուդիա Հրատ. տարեթիվ - 2016 ISBN - 978-9939-847-44-3

Պատմություն

Աշխատությունը ներկայացնում է Թիֆլիսի կանանց հայկական բարեգործական հասարակության գործունեության տարեկան կամ շրջանային հաշվետվությունը։ Գրքում ամփոփված են կազմակերպության կողմից իրականացված սոցիալական, կրթական, առողջապահական և բարեգործական ծրագրերը, նպաստների, ֆինանսական միջոցների և նվիրատվությունների հաշվառումը, ինչպես նաև հասարակության անդամների մասնակցությունը և գործունեության արդյունավետության գնահատումը։ Հաշվետվության միջոցով կարելի է հետևել բարեգործական նախաձեռնությունների տևողությանը, նպատակների իրականացմանը, համայնքի կարիքներին արձագանքելու ձևերին և սոցիալական ծրագրերի ազդեցությանը տեղական հայ համայնքի վրա։ Աշխատությունը կարևոր է հետազոտողների, պատմաբանների, սոցիոլոգների և համայնքային կազմակերպությունների համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել հայկական բարեգործական շարժման գործունեությունը 19–20-րդ դարերում և դրա սոցիալական նշանակությունը։

Բժշկություն

Այս աշխատանքը նվիրված է սակավաշարժության պայմաններում գլխուղեղում տեղի ունեցող կենսաքիմիական փոփոխությունների ուսումնասիրմանը՝ մասնավորապես ճարպերի գերօքսիդացման գործընթացների վրա վիտամին E-ի, տանականի և ցերեբրոլիզինի ազդեցության համեմատական գնահատմանը։ Սակավաշարժությունը կարող է հանգեցնել օրգանիզմում օքսիդատիվ սթրեսի ուժեղացման, որի հետևանքով ակտիվանում են ազատ ռադիկալային ռեակցիաները և վնասվում բջջային թաղանթների լիպիդային բաղադրիչները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է, թե ինչպես են տարբեր հակաօքսիդանտ և նեյրոպաշտպանիչ ազդեցություն ունեցող նյութերը ազդում գլխուղեղի հյուսվածքներում ճարպերի գերօքսիդացման ինտենսիվության վրա, նպաստում օքսիդատիվ վնասումների նվազեցմանը և նյարդային բջիջների ֆունկցիոնալ վիճակի պահպանմանը։ Վերլուծվում են նաև այդ նյութերի կենսաբանական արդյունավետության տարբերությունները, դրանց ազդեցության մեխանիզմները և հնարավոր կիրառությունները սակավաշարժության հետևանքով առաջացող նյարդաբանական և նյութափոխանակային խանգարումների կանխարգելման կամ մեղմացման գործում։ Աշխատության արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ ֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի և նյարդաբանության ոլորտներում՝ նպաստելով օրգանիզմի հարմարվողական հնարավորությունների և պաշտպանական մեխանիզմների առավել խոր ըմբռնմանը։