Գևորգ Չաուշ

Պատմություն

Սա միջազգային հարաբերությունների և տարածաշրջանային քաղաքականության ոլորտին պատկանող ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Turkey, Georgia և Azerbaijan միջև ձևավորված տնտեսական և ռազմաքաղաքական եռակողմ համագործակցության զարգացման գործընթացին 1991–2016 թվականների ընթացքում, որտեղ վերլուծվում են հետխորհրդային տարածաշրջանում նոր քաղաքական ճարտարապետության ձևավորման նախադրյալները, էներգետիկ և տրանսպորտային նախագծերի՝ հատկապես նավթամուղների և գազամուղների համակարգերի, ինչպես նաև լոգիստիկ միջանցքների դերը երեք երկրների միջև համագործակցության խորացման գործում, աշխատանքը ընդգրկում է նաև անվտանգության ոլորտում ռազմավարական գործընկերության ձևավորումը, ռազմական համագործակցության նախաձեռնությունները և արտաքին քաղաքականության համադրումը տարածաշրջանային և գլոբալ ուժերի հետ հարաբերությունների համատեքստում, միաժամանակ դիտարկվում են այդ համագործակցության ազդեցությունները Հարավային Կովկասի ուժային հավասարակշռության, տնտեսական ինտեգրման և աշխարհաքաղաքական մրցակցության վրա։

Մշակույթ

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է XII–XIII դարերի հայկական ճարտարապետական հուշարձանների զարդաքանդակային արվեստին, որտեղ վերլուծվում են միջնադարյան եկեղեցիների, վանական համալիրների և աշխարհիկ շինությունների ճակատների ու ներքին հարդարանքի վրա կիրառված դեկորատիվ մոտիվները, դրանց խորհրդանշական իմաստները և գեղարվեստական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քարի վրա փորագրված բուսական, կենդանական, երկրաչափական և խաչային հորինվածքներին, ինչպես նաև պատկերային կոմպոզիցիաներին, որոնք ոչ միայն գեղագիտական նպատակ են ունեցել, այլև կրոնական ու գաղափարական բովանդակություն են փոխանցել՝ կապված քրիստոնեական աշխարհայացքի, պաշտպանական խորհրդանիշների և իշխանական պատվիրակությունների հետ։ XII–XIII դարերը համարվում են հայկական ճարտարապետության ծաղկման շրջան, երբ ձևավորվում են տարածաշրջանային տարբեր դպրոցներ՝ Անիի, Լոռու, Սյունիքի և Վասպուրականի ճարտարապետական ավանդույթներով, որոնցում զարդաքանդակն առանձնանում է բարձր վարպետությամբ, մանրամասն մշակմամբ և համադրությամբ ընդհանուր ճարտարապետական կառուցվածքի հետ։ Հետազոտության մեջ նաև դիտարկվում է քարագործության տեխնիկան, վարպետների արվեստանոցների գործունեությունը և տարածաշրջանային ազդեցությունները՝ ներառյալ բյուզանդական և մերձավորարևելյան արվեստի տարրերի ներգործությունը հայկական միջնադարյան արվեստի վրա։ Այս ամենը թույլ է տալիս վերականգնել ոչ միայն գեղարվեստական զարգացումների պատկերը, այլ նաև միջնադարյան Հայաստանի մշակութային և հոգևոր կյանքը՝ որպես ամբողջական համակարգ։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է կրթական համակարգի միջազգայնացման նորարարական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում կրթության միջազգային համագործակցության ընդլայնման, կրթական համակարգի գլոբալ գործընթացներին ինտեգրման և այդ գործընթացում նորարարական մեխանիզմների կիրառման հարցերն են։ Միջազգայնացումը դիտարկվում է որպես կրթության զարգացման բազմակողմ գործընթաց, որը ներառում է միջազգային գործընկերային կապերի հաստատում, ուսանողների և դասախոսների ակադեմիական շարժունություն, օտարերկրյա ուսանողների ներգրավում, համատեղ կրթական ծրագրերի իրականացում, միջազգային հետազոտական համագործակցություն, կրթական չափորոշիչների համադրելիության բարձրացում և օտարալեզու կրթական միջավայրի զարգացում։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ՀՀ կրթական համակարգի միջազգային ինտեգրման հնարավորություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք ազդում են Հայաստանի կրթական հաստատությունների միջազգային մրցունակության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթության որակի ապահովմանը և միջազգային չափանիշներին համապատասխանեցմանը, քանի որ միջազգայնացման արդյունավետությունը կախված է ոչ միայն արտաքին կապերի քանակից, այլև կրթական ծրագրերի բովանդակային և կազմակերպական որակից։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ ուսումնական ծրագրերի արդիականացմանը, կրեդիտային համակարգերի կիրառմանը, կրթական արդյունքների փոխճանաչմանը և միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան որակի գնահատման մեխանիզմների զարգացմանը։ Կարևոր ուղղություն է նաև թվային տեխնոլոգիաների և առցանց կրթության դերը, որոնք հնարավորություն են տալիս ընդլայնել միջազգային կրթական համագործակցության աշխարհագրությունը, կազմակերպել համատեղ դասընթացներ և հետազոտական նախագծեր, ինչպես նաև հասանելի դարձնել միջազգային կրթական ռեսուրսները։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև դասախոսների և ուսանողների շարժունության խթանման խնդիրները, օտար լեզուների իմացության մակարդակը, կրթական և գիտական միջավայրի միջազգայինացման աստիճանը և միջազգային գործընկերային ցանցերի ձևավորման մեխանիզմները։ ՀՀ պայմաններում միջազգայնացման կարևոր խնդիրներից են նաև մարդկային և ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակությունը, կրթական հաստատությունների միջև հնարավորությունների անհավասարությունը, միջազգային ծրագրերին մասնակցության հասանելիությունը և ազգային կրթական առանձնահատկությունների պահպանման անհրաժեշտությունը։ Այս համատեքստում նորարարությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեխնոլոգիական փոփոխություն, այլև որպես կառավարման, ուսուցման, հետազոտության և միջազգային համագործակցության նոր ձևերի ներդրում։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել միջազգային կրթական ծրագրերի, միջբուհական համագործակցության, համատեղ գիտահետազոտական նախաձեռնությունների և միջազգային ցանցերում մասնակցության ազդեցությունը ՀՀ կրթական համակարգի զարգացման վրա։ Առանձին կարևորություն ունի նաև կրթության միջազգայնացման և ազգային կրթական ինքնության հարաբերությունը, քանի որ միջազգային ինտեգրումը պետք է համատեղվի ազգային կրթական ավանդույթների, լեզվամշակութային առանձնահատկությունների և կրթության հասարակական նշանակության պահպանման հետ։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը կապված է ՀՀ կրթական հաստատությունների միջազգային մրցունակության բարձրացման, միջազգային համագործակցության արդյունավետության մեծացման և կրթական ծառայությունների որակի կատարելագործման հնարավոր ուղիների բացահայտման հետ։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել կրթության կառավարման մասնագետներին, մանկավարժներին, բուհերի ղեկավարներին, կրթական քաղաքականություն մշակողներին, միջազգային համագործակցության պատասխանատուներին, հետազոտողներին, ինչպես նաև կրթության միջազգայնացման գործընթացներով հետաքրքրվող ուսանողներին և ասպիրանտներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես Հայաստանի կրթական համակարգի միջազգայինացման գործընթացը նորարարական մոտեցումների տեսանկյունից ուսումնասիրելու և գլոբալ կրթական միջավայրում դրա արդյունավետ ինտեգրման հնարավորությունները բացահայտելու համար։

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մետաղների և կիսահաղորդիչների նանոմասնիկների ու կենսաբանական մակրոմոլեկուլների փոխազդեցությունների ուսումնասիրմանը հեղուկ միջավայրերում։ Գրքում ներկայացվում են նանոմասնիկների ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և կենսաբանական համակարգերի հետ փոխգործակցության հիմնական մեխանիզմները։ Հեղինակը քննարկում է սպիտակուցների, նուկլեինաթթուների և այլ կենսաբանական մակրոմոլեկուլների հետ նանոմասնիկների կապման, մակերևութային փոխազդեցությունների, կառուցվածքային փոփոխությունների և կայունության վրա ազդեցության հարցերը։ Աշխատությունում վերլուծվում են ժամանակակից փորձարարական մեթոդները, որոնք կիրառվում են այդ գործընթացների ուսումնասիրման համար, ինչպես նաև ներկայացվում են ստացված արդյունքների տեսական մեկնաբանությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նանոկենսատեխնոլոգիաների, կենսաբժշկական կիրառությունների, դեղերի նպատակային առաքման համակարգերի, կենսասենսորների և ախտորոշիչ տեխնոլոգիաների զարգացման հեռանկարներին։ Գիրքը նախատեսված է նանոտեխնոլոգիաների, կենսաֆիզիկայի, կենսաքիմիայի, նյութագիտության և կենսաբժշկական հետազոտությունների ոլորտներում աշխատող գիտնականների, դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով խորքային պատկերացում նանոմակարդակում տեղի ունեցող բարդ կենսաֆիզիկական գործընթացների վերաբերյալ։

Տեխնոլոգիա

Այս գիտատեխնոլոգիական հետազոտությունը նվիրված է օբսիդիանի փքման միջոցով գերթեթև խոշոր լցանյութերի ստացման գործընթացների ուսումնասիրությանը և դրանց ֆիզիկաքիմիական ու տեխնոլոգիական առանձնահատկությունների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են օբսիդիանի հումքի միներալոգիական կազմը, ջերմային վարքագիծը և փքման մեխանիզմները բարձր ջերմաստիճանային մշակման պայմաններում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է գազագոյացման, հալման և ծակոտկեն կառուցվածքի ձևավորման գործընթացները, որոնք ապահովում են նյութի ծավալային ընդլայնումը և ցածր խտությամբ լցանյութերի ստացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեխնոլոգիական ռեժիմների՝ ջերմաստիճանի, տևողության և մասնիկների չափի ազդեցությանը ստացված նյութի կառուցվածքային և մեխանիկական հատկությունների վրա։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև գերթեթև լցանյութերի կիրառման հնարավորությունները շինարարական բետոններում, ջերմամեկուսիչ նյութերում և ինժեներական կոնստրուկցիաներում՝ ընդգծելով դրանց էներգախնայող և կառուցվածքային առավելությունները։ Հետազոտությունը կարևոր է նյութագիտության, շինարարական տեխնոլոգիաների և կիրառական երկրաքիմիայի ոլորտների համար՝ նպաստելով նոր սերնդի թեթև և արդյունավետ շինանյութերի մշակմանը։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Վահան Տերյանի ստեղծագործական «աշխատանոցի» ներքին մեխանիզմների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա բանաստեղծական տեքստերի ձևավորման գործընթացը, գեղարվեստական մտածողության աշխատանքային փուլերը և բառի ընտրության ու պատկերային կառուցման սկզբունքները։ Վերլուծվում են ձեռագրային տարբերակները, սևագրությունները և վերջնական տեքստերի համեմատությունը՝ ընդգծելով վերամշակման, սեղմման և իմաստային խտացման տեխնիկաները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Տերյանի պոետիկ լեզվի ձևավորմանը, ներքին երաժշտականությանը, սիմվոլիստական մտածողության ազդեցությանը և քնարական պատկերների կառուցման համակարգին։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է նաև ստեղծագործական գործընթացը որպես գիտակցված գեղարվեստական ընտրությունների հաջորդականություն՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ձևավորվում Տերյանի բանաստեղծական աշխարհի հիմնական մոտիվները և ոճական առանձնահատկությունները։ Գրքում ներկայացված վերլուծությունները հնարավորություն են տալիս խորքային պատկերացում կազմել հեղինակի ստեղծագործական մեթոդի, պոետիկ մտածողության և հայ նորագույն պոեզիայի զարգացման մեջ նրա ունեցած հիմնարար դերի մասին։