Հայ-հունական հարաբերությունները 1991-1998թթ.

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է երկաթբետոնե կախովի պանելների ջերմախոնավային և լարվածադեֆորմացիոն վիճակի համալիր ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով ջերմաստիճանի և խոնավության փոփոխությունների ազդեցությունը կոնստրուկցիայի աշխատանքի վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն օրինաչափությունները, որոնց համաձայն արտաքին միջավայրի ջերմային և խոնավային պայմանների փոփոխությունը ազդում է պանելների նյութական վիճակի, ներքին լարումների, դեֆորմացիաների և շահագործման հուսալիության վրա։ Ուսումնասիրվում են երկաթբետոնե տարրերի ջերմաֆիզիկական և խոնավային հատկությունները, ինչպես նաև բետոնի և ամրանների փոխազդեցությունը տարբեր շահագործման պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն երևույթներին, որոնք առաջանում են ջերմաստիճանային տատանումների, խոնավության փոփոխության, բետոնի չորացման և ծավալային փոփոխությունների հետևանքով։ Նման գործոնների համատեղ ազդեցությունը կարող է առաջացնել լրացուցիչ ներքին լարումներ և դեֆորմացիաներ, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել կոնստրուկցիաների նախագծման, հաշվարկի և շահագործման ժամանակ։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են պանելների լարվածադեֆորմացիոն վիճակի գնահատման մեթոդները, հաշվարկային մոտեցումները և տարբեր պայմաններում դրանց վարքագծի վերլուծությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել երկաթբետոնե կախովի պանելների նախագծման և հաշվարկի մեթոդների կատարելագործմանը, դրանց շահագործման հուսալիության բարձրացմանը և վաղաժամ վնասվածքների առաջացման ռիսկի նվազեցմանը։ Թեման հատկապես արդիական է բազմաշերտ և արտաքին պատող կոնստրուկցիաների դեպքում, որտեղ ջերմային ու խոնավային ռեժիմները կարող են էականորեն ազդել ոչ միայն նյութի ամրության, այլև ամբողջ համակարգի երկարաժամկետ աշխատանքի վրա։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել շինարարական ինժեներներին, կոնստրուկտորներին, ճարտարապետներին, շինարարական ֆիզիկայի և երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և հետազոտողներին։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է վերազգայնացման (ռեինտեգրացիոն և ինքնության վերակազմավորման) գործընթացների վերլուծությանը զարգացող երկրների քաղաքական, տնտեսական և մշակութային համատեքստում՝ հատուկ ուշադրությամբ Հայաստան-ի օրինակին։ Աշխատությունում քննարկվում են գլոբալիզացիայի և տարածաշրջանային ինտեգրման պայմաններում ազգային ինքնության վերաիմաստավորման միտումները, պետական ինստիտուտների դերի փոփոխությունը և հասարակական համախմբման նոր ձևերի ձևավորումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև մշակութային ինքնության պահպանման, լեզվի և ավանդույթների վերարժևորման, ինչպես նաև սփյուռքի հետ կապերի ուժեղացման գործընթացներին, որոնք ձևավորում են վերազգայնացման բազմաշերտ բնույթը։ Վերլուծվում են տնտեսական և քաղաքական գործոնները, որոնք ազդում են ազգային ինքնավարության և միջազգային համագործակցության հավասարակշռության վրա՝ ընդգծելով զարգացող երկրների առջև ծառացած մարտահրավերներն ու հնարավորությունները։ Աշխատությունը առաջարկում է համակարգային մոտեցումներ՝ ուղղված ազգային զարգացման ռազմավարությունների հարմարվողականությանը գլոբալ փոփոխվող միջավայրում։

Փիլիսոփայություն

Էրիխ Ֆրոմի գրքերից մեկն է, որտեղ նա վերլուծում է մարդկային հարաբերությունները, սոցիալական structures-ի ազդեցությունը անձի հոգեբանության և բարոյականության վրա։ Ֆրոմը այս գրքում քննադատում է ժամանակի տնտեսական և սոցիալական համակարգերը, որոնք, ըստ նրա, շատ հաճախ նպաստում են մարդու ոչ առողջ զարգացմանը՝ զրկելով նրան ինքնաբավությունից, սիրուց և հոգեկան խաղաղությունից։ Գրքում Ֆրոմը նշում է, որ **առողջ հասարակությունը** պետք է հիմնված լինի սիրո, հարգանքի, վստահության և արդարության վրա, այլ ոչ թե միայն աշխատելու կամ նյութական արժեքների վրա։ Նա պնդում է, որ մարդկանց պիտանի լինելը և երջանկությունը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ նրանք ապրում են բարոյական և հոգևոր արժեքներով, որոնք չեն սահմանափակվում նյութական անբավարարություններով։ Հեղինակը նաև խոսում է սոցիալական նորմերի մասին, որոնք հաճախ խոչընդոտում են անհատի ինքնահայտնաբերմանը՝ հասարակական ճնշման և պահանջների պատճառով։ Նա առաջարկում է վերափոխել հասարակությունը՝ հիմնված այնպիսի սկզբունքների վրա, որոնք կխրախուսեն անհատի ազատությունը, սերը, ընկերությունը և համագործակցությունը։ «Առողջ հասարակությունը» գրքի միջոցով Ֆրոմը փորձել է հասկանալ, թե ինչպես կարող է մարդը ապրել ավելի երջանիկ, նպատակասլաց և բարեկեցիկ կյանք, մոռանալով անարդար համակարգերի մասին և վերակառուցելով հասարակությունը՝ ավելի հանդուրժող ու բարեկեցիկ դարձնելով։ Այս գիրքը մնում է անփոխարինելի աշխատանք՝ սոցիալական և հոգեբանական խնդիրներին անդրադառնալու տեսանկյունից։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-5-17-116468-3

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության հակամենաշնորհային կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով մրցակցային միջավայրի ձևավորման, պահպանման և արդյունավետ պետական վերահսկողության հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում հակամենաշնորհային կարգավորումը դիտարկվում է որպես շուկայական տնտեսության բնականոն գործունեությունն ապահովող կարևոր մեխանիզմ, որի նպատակն է սահմանափակել մրցակցությունը խոչընդոտող վարքագիծը, կանխել շուկաների չարաշահումները և նպաստել տնտեսավարող սուբյեկտների համար հավասար մրցակցային պայմանների ձևավորմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել մենաշնորհային և գերիշխող դիրքի առաջացման պատճառները, շուկաների կենտրոնացվածության մակարդակը, մրցակցային միջավայրի վրա ազդող տնտեսական և կառուցվածքային գործոնները, ինչպես նաև այն ռիսկերը, որոնք առաջանում են, երբ առանձին տնտեսավարող սուբյեկտներ ձեռք են բերում շուկայական նշանակալի ուժ։ Հայաստանի Հանրապետության նյութերի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տեղական շուկաների առանձնահատկությունները, մրցակցության զարգացման հիմնական խոչընդոտները և հակամենաշնորհային քաղաքականության իրականացման ընթացքում առաջացող խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գերիշխող դիրքի չարաշահմանը, մրցակցությունը սահմանափակող համաձայնություններին, անբարեխիղճ մրցակցությանը, շուկաների բաժանմանը և այնպիսի գործողություններին, որոնք կարող են հանգեցնել մրցակիցների դուրսմղմանը կամ սպառողների շահերի սահմանափակմանը։ Կարևոր ուղղություն է նաև տնտեսական համակենտրոնացումների ուսումնասիրությունը, քանի որ միաձուլումները, ձեռքբերումները և այլ կառուցվածքային փոփոխություններ որոշ դեպքերում կարող են նպաստել արդյունավետության բարձրացմանը, սակայն միաժամանակ կարող են մեծացնել շուկայի կենտրոնացվածությունը և նվազեցնել մրցակցային ճնշումը։ Աշխատությունում հակամենաշնորհային կարգավորման խնդիրները դիտարկվում են նաև պետական կառավարման արդյունավետության տեսանկյունից՝ անդրադառնալով մրցակցային քաղաքականության իրականացման գործիքներին, վերահսկողության մեխանիզմներին, իրավական կարգավորմանը և պատասխանատվության միջոցներին։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել տարբեր ապրանքային և ծառայությունների շուկաների համեմատական վերլուծությունը՝ շուկայի կառուցվածքի, մասնակիցների թվի, գների ձևավորման, մուտքի խոչընդոտների և մրցակցային վարքագծի առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։

Այլ առարկաներ

Գինի, գինեգործություն աշխատությունը նվիրված է գինեգործության արվեստին և գիտությանը՝ ներկայացնելով գինի պատրաստելու գործընթացի բոլոր փուլերը՝ խաղողի մշակությունից մինչև պատրաստի արտադրանքի պահպանություն և համային որակների գնահատում։ Գրքում մանրամասնորեն քննարկվում են խաղողի տեսակների առանձնահատկությունները, բերքի հավաքման և նախապատրաստման տեխնոլոգիաները, ճզմման, ֆերմենտացիայի և մաշված արտադրանքի պահման եղանակները, ինչպես նաև գինու որակի վերահսկման և զգայական գնահատման մեթոդները։ Հեղինակը անդրադառնում է ինչպես ավանդական, այնպես էլ ժամանակակից տեխնոլոգիական լուծումներին, պարունակում է խորհուրդներ համադրությունների, պահման պայմանների և արտադրության արդյունավետության ապահովման վերաբերյալ։ Աշխատությունում ընդգծվում է գինեգործության գիտական հիմնավորումը՝ քիմիական, ֆիզիկական և մանրէաբանական գործընթացների դիտարկմամբ, ինչպես նաև մատնանշվում է գինու տնտեսական, մշակութային և առողջապահական նշանակությունը։ Գիրքը կազմված է այնպես, որ այն օգտակար կլինի թե ուսանողների, թե գինեգործության մասնագետների համար, միաժամանակ հանդիսանալով ուսումնական և պրակտիկ ուղեցույց ոլորտի գիտելիքների ամրապնդման և կիրառման համար։

Տեխնոլոգիա

Ջրամբարների տղմակալման կանխատեսումը և դրանց մաքրման արդյունավետ մեթոդների մշակումը վերաբերում է ջրային կառույցների երկարաժամկետ շահագործման ապահովմանը՝ նստվածքների կուտակման գործընթացների մոդելավորման, վերահսկման և նվազեցման միջոցով։ Տղմակալումը (sedimentation) հանդիսանում է բնական հիդրոլոգիական գործընթաց, որի ընթացքում գետային և մակերեսային հոսքերով տեղափոխված կոշտ մասնիկները նստում են ջրամբարի հատակին՝ աստիճանաբար նվազեցնելով նրա օգտակար ծավալը, ջրապահեստային կարողությունը և հիդրավլիկ արդյունավետությունը։ Կանխատեսման համար կիրառվում են հիդրոլոգիական և հիդրոդինամիկ մոդելներ, որոնք հաշվի են առնում ջրհավաք ավազանի էրոզիոն ակտիվությունը, հոսքի արագությունը, նստվածքի հատիկաչափական կազմը և կլիմայական գործոնները։ Ժամանակակից մոտեցումները ներառում են նաև GIS տեխնոլոգիաների և հեռազննման տվյալների օգտագործումը՝ ջրհավաք ավազանների վիճակի գնահատման և նստվածքային հոսքերի տարածական բաշխման վերլուծության համար։ Ջրամբարների մաքրման մեթոդները կարելի է բաժանել կանխարգելիչ և ուղղիչ միջոցառումների․ կանխարգելիչ միջոցառումներն ընդգրկում են հակաէրոզիոն աշխատանքներ ջրհավաք տարածքներում, անտառապատում, տեռասավորում և հողի պահպանման տեխնոլոգիաներ, մինչդեռ ուղղիչ մեթոդները ներառում են մեխանիկական դարցումներ, հիդրավլիկ լվացում, դրեդժինգ (dredging) և նստվածքների հեռացում մասնագիտացված տեխնիկայի միջոցով։ Բացի այդ, որոշ դեպքերում կիրառվում են կառուցվածքային լուծումներ՝ նստվածքների անցկացման հիդրոտեխնիկական համակարգեր կամ ջրամբարի շահագործման ռեժիմի փոփոխություն՝ նստվածքի կուտակումը նվազեցնելու նպատակով։ Կարևոր է նաև տնտեսական արդյունավետության գնահատումը, քանի որ մաքրման աշխատանքները հաճախ բարձր ծախսատար են և պահանջում են երկարաժամկետ պլանավորում։ Ընդհանուր առմամբ, ջրամբարների տղմակալման կանխատեսումը և մաքրման մեթոդների մշակումը հանդիսանում են համալիր ինժեներական խնդիր, որը համադրում է հիդրոլոգիան, էկոլոգիան և կառավարման գիտությունները՝ ապահովելու ջրային ռեսուրսների կայուն և արդյունավետ օգտագործումը։