Հայոց եկեղեցին XVIII դարի հայ ազատագրական շարժման քառուղիներում-Արմեն Այվազյան

Հոգեբանություն

Այս ռեֆերատը վերաբերում է Ուիլյամ Շտեռնի գիտական գործունեությանը և նրա ներդրմանը հոգեբանության զարգացման մեջ, որտեղ նա համարվում է անձի հոգեբանության, ինտելեկտի ուսումնասիրության և դիֆերենցյալ հոգեբանության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ William Stern իր գիտական աշխատանքներում մեծ ուշադրություն է դարձրել անհատի հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով, որ մարդու հոգեկան զարգացումը պետք է դիտարկել ինչպես ներքին կարողությունների, այնպես էլ շրջակա միջավայրի փոխազդեցության համատեքստում։ Նա հայտնի է հատկապես IQ (ինտելեկտուալ գործակից) հասկացության ներդրման և զարգացման մեջ ունեցած դերակատարմամբ, որտեղ առաջարկել է մտավոր տարիքի և իրական տարիքի հարաբերակցության հիման վրա գնահատել մարդու ճանաչողական մակարդակը։ Շտեռնի մոտեցումները կարևոր դեր են ունեցել փորձարարական հոգեբանության զարգացման մեջ՝ նպաստելով հոգեբանական չափումների ավելի գիտական և համակարգված մեթոդների ձևավորմանը։ Նրա աշխատություններում ընդգծվում է նաև երեխայի հոգեբանական զարգացման ուսումնասիրության կարևորությունը, որտեղ նա փորձել է բացատրել, թե ինչպես են ժառանգականությունն ու միջավայրը միասին ազդում անձի ձևավորման վրա։ Շտեռնի գաղափարները զգալի ազդեցություն են ունեցել կրթական հոգեբանության, թեստավորման համակարգերի և անհատական տարբերությունների ուսումնասիրության վրա՝ դառնալով հիմք հետագա բազմաթիվ հետազոտությունների համար։ Այսպիսով, Ուիլյամ Շտեռնի գիտական ժառանգությունը կարևոր դեր ունի ժամանակակից հոգեբանության ձևավորման և զարգացման գործընթացում։

Ֆիզիկա

Պինդ մարմնի շարժումը մեխանիկայի բաժին է, որը ուսումնասիրում է այն մարմինների շարժումը, որոնց բոլոր կետերի միջև հեռավորությունները մնում են անփոփոխ, այսինքն՝ մարմինը դեֆորմացիայի չի ենթարկվում շարժման ընթացքում։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս բարդ իրական մարմինները դիտարկել որպես իդեալականացված մոդելներ՝ հեշտացնելու դրանց շարժման օրենքների ուսումնասիրությունը։ Պինդ մարմնի շարժումը կարող է լինել առաջընթացային, երբ մարմնի բոլոր կետերը շարժվում են նույն ուղղությամբ և նույն արագությամբ, կամ պտտական, երբ մարմինը պտտվում է որոշակի առանցքի շուրջ, և նրա կետերը նկարագրում են շրջանաձև ուղիներ։ Շարժման ավելի ընդհանուր ձևը համարվում է հարթ կամ տարածական բարդ շարժումը, որը կարող է բաղկացած լինել ինչպես առաջընթացային, այնպես էլ պտտական բաղադրիչներից։ Պինդ մարմնի շարժումը նկարագրելու համար օգտագործվում են կինեմատիկական մեծություններ, ինչպիսիք են արագությունը, անկյունային արագությունը և արագացումը, որոնք թույլ են տալիս հասկանալ մարմնի դիրքի փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում։ Այս թեման կարևոր է ոչ միայն տեսական մեխանիկայում, այլ նաև ինժեներական կիրառություններում՝ մեքենաշինությունից մինչև ռոբոտատեխնիկա, որտեղ անհրաժեշտ է կանխատեսել և կառավարել մարմինների շարժումը տարբեր ուժերի ազդեցության տակ։

Գեղարվեստական հայ․

«Անլռելի զանգակատուն» Պարույր Սևակի համաշխարհային ճանաչում ստացած ստեղծագործություններից է։ Սա երկարատև անդրադարձ է մարդու ներաշխարհին, նրա կենսապայքարին, բախումներին ու դատապարտվածությանը, որտեղ արտացոլվում են մեծ բանաստեղծի խոր մտածողությունը և մարդկային ողբերգությունների անարդարության դեմ նրա անհաշտ պայքարը։ Պատմվածքը վերցնում է իր անվան խորհրդավոր իմաստը՝ զանգակատան լռությունը, որը խորհրդանշում է ինչպես անհատական, այնպես էլ հասարակական ողբերգությունը։ Զանգակը, որը սովորաբար զանգում է, ազդարարում, հորդորում կամ բացում ճանապարհ դեպի նորություն, այստեղ անմասն է, լուռ է, և այս լռությունը վերածվում է շրջապատող իրականության տիրող անմեկնելի ցավի ու մթության։ Պատմությունն իր մեջ խտացնում է հայկական մշակույթի, ժողովրդի պատմության, ավանդույթների ու արժեքների դեմ տեղի ունեցող տառապանքի, վախի և լռության պատկերները։ Սևակն այստեղ ընդգծում է այն կոնֆլիկտները, որոնք ունեն խորքային երեսներ՝ ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին, որտեղ անհատը պետք է զիջի ու նահանջի, մինչդեռ լռությունը և անընդունելությունը շրջապատում պարուրում են նրան։ Ավարտի եզրափակումը, սյուժեի զարգացումը և մթնոլորտը կրում են մեկ ընդհանուր տարր՝ զրկանք ու կարոտ, այնպես որ «Անլռելի զանգակատուն»-ը միաժամանակ մնում է հոգեբանական խորաթափանց քննություն մի անհատի դատապարտվածության և հարակից նրա էթիկական, մտավոր ու գոյության հակասությունների։ Սևակը, որպես բանաստեղծ, իր արվեստով մշտապես շեշտում է արդարության, ազատության ու անկեղծության կարիքը, բայց այն անցնելու և հաղթահարելու համար պետք է դիմակայել ամբողջ հասարակական ապարդյունին և պայքարել անհուսալի լռության դեմ։ Այս ստեղծագործությունը խոսում է առեղծվածային հասկացությունների մասին՝ ցավը, մահը, սպասումը, ինչպես նաև մարդկային գերագույն արժեքների նկատմամբ ունեցած հավատը, երբ տիեզերքի մեջ ամեն ինչ չհաղթահարելի ու մութ է թվում։ Հրատարակիչ - Մագաղաթ Հրատ. տարեթիվ- 2019 ISBN - 978-9939-9205-2-8

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է միջազգային իրավունքի տեսանկյունից ինքնապաշտպանության իրավունքի կիրառմանը, այն ուղիներին և սահմանափակումներին, որոնք կապակցված են ժամանակակից գլոբալ և տարածաշրջանային անվտանգության մարտահրավերների հետ։ Գրքում վերլուծվում են միջազգային իրավունքի՝ Միավորված Ազգերի կազմակերպության կանոնադրության և այլ միջազգային ակտերի դրույթները, որոնք սահմանում են պետությունների իրավունքներն ու պարտականությունները զինված միջամտությունների և հակամարտությունների պայմաններում։ Հեղինակը քննարկում է ժամանակակից կոնֆլիկտների, միջազգային ահաբեկության, սառը և համակցված պատերազմի երևույթների ազդեցությունը ինքնապաշտպանության իրավունքի մեկնաբանության վրա, ինչպես նաև միջազգային փաստական իրավիճակների վերլուծություն՝ դատավարական և դիվանագիտական պրակտիկայի հիման վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են զարգացումների հեռանկարները՝ ներառելով իրավական, քաղաքական և անվտանգության ոլորտների ինտեգրված մոտեցումները, միջազգային իրավունքի մշակումների անհրաժեշտությունը և կիրառելիությունը բազմաշերտ միջուկային ու տարածաշրջանային մարտահրավերների դեպքում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է իրավաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, անվտանգության փորձագետների և պետական քաղաքականության մշակողների համար՝ նպաստելով ինքնապաշտպանության իրավունքի ավելի ամբողջական ընկալմանը և ժամանակակից միջազգային իրավական պրակտիկայի կատարելագործմանը։

Կենսաբանություն

Այս կենսաբանական ուսումնասիրությունը նվիրված է ճագարների օնտոգենեզի ընթացքում գենոտիպային և պարատիպային գործոնների դերի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է օրգանիզմի զարգացման վրա ժառանգական (գենոտիպային) և շրջակա միջավայրի (պարատիպային) ազդեցությունների փոխազդեցությունը՝ ընդգրկելով աճի, զարգացման, ֆիզիոլոգիական և մորֆոլոգիական հատկանիշների ձևավորման փուլերը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է սննդային պայմանների, կլիմայական գործոնների, պահման տեխնոլոգիայի և խնամքի պայմանների ազդեցությունը կենդանիների զարգացման ցուցանիշների վրա՝ համադրելով դրանք գենետիկական նախատրամադրվածության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օնտոգենետիկ փոփոխությունների դինամիկային, զարգացման փուլերի զգայուն շրջաններին և արտադրողական հատկանիշների ձևավորման մեխանիզմներին։ Աշխատությունը համադրում է փորձարարական կենսաբանության և կենդանաբուծության մոտեցումներ՝ առաջարկելով գիտական հիմք կենդանիների ընտրասերման և արդյունավետ բուծման գործընթացների կատարելագործման համար։ Այն օգտակար է կենսաբանների, գենետիկների, կենդանաբույծների և ագրոկենսաբանության ոլորտի հետազոտողների համար։

Մաթեմատիկա

Այս գիրքը նվիրված է քվանտային քրոմոդինամիկայի O(α) ուղղումների ուսումնասիրությանը Ḃ → Xγ տրոհման գործընթացում՝ ներկայացնելով բարձր էներգիաների ֆիզիկայի կարևոր տեսական խնդիրներից մեկը։ Աշխատանքում վերլուծվում են քվարկային փոխազդեցությունների տեսական նկարագրությունը, ուժեղ փոխազդեցությունների ազդեցությունը մասնիկների տրոհման գործընթացների վրա և քվանտային ուղղումների հաշվարկման մեթոդները։ Գրքում ներկայացվում են քվանտային դաշտի տեսության մոտեցումներ, մաթեմատիկական հաշվարկներ և ֆիզիկական մեկնաբանություններ, որոնք նպաստում են տարրական մասնիկների փոխազդեցությունների ավելի խորքային ըմբռնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տեսական ֆիզիկոսների, մասնիկների ֆիզիկայի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և բարձր էներգիաների ֆիզիկայով հետաքրքրվող ուսանողների համար։