Հարյուր տարվա մենություն

Գեղարվեստական հայ․

«Անժամանակ»՝ Հովիկ Չարխչյանի ստեղծագործությունը, որը խորը զգացմունքային բեռ և սոցիալ-հոգեբանական լարումներ ունի, քննարկում է ժամանակի, ճակատագրի և մարդու ներսի պայքարի թեմաները։ Վեպի կենտրոնում այն է, թե ինչպես ժամանակի անցումը և իրականության բացասական ազդեցությունը կարող են ձևավորել մարդու կյանքը, ինչպե՞ս նրանք հանդիպում են անհատի ներսի հակասություններին և նրանց վարքագծի փոփոխություններին։ Չարխչյանը ստեղծում է պատմություն, որտեղ գլխավոր հերոսները հայտնվում են այդ ժամանակի ճնշումների ներքո՝ ապրելիս լինելով աշխարհում, որն անընդհատ փոփոխվում է, և որտեղ մարդիկ հաճախ հայտնվում են իրենց անորոշության և անպաշտպանության մեջ։ **«Անժամանակ»** վեպում կասկածներն ու անհավատությունը, սեփական ուղու բացակայությունը և կյանքից սպասելիքների բացակայությունը հաճախ հարցեր են առաջացնում, որոնք հերոսները պետք է լուծեն իրենց ներսում։ Չարխչյանը, օգտագործելով ժամանակի թեման, գրի մեջ դիտարկում է մարդուն որպես արարած, որը ոչ միայն պետք է գոյատևի, այլ նաև պետք է գտնի իր ներքին կայունությունը և ճանապարհը մի աշխարհում, որտեղ կյանքը հաճախ անորոշ ու անժամանակ է։ Նրա հերոսները ի վիճակի չեն ամբողջությամբ հասկանալ, թե ինչ է տեղի ունենում իրենց շուրջը՝ բայց նրանց մեջ ապրող խորը տագնապը և հարցադրումները նրանց օգնում են ավելի լավ հասկանալու սեփական էությունը։ Վեպը գրում է այն մարդկանց մասին, ովքեր ապրում են մի տեսակ գոյության մեջ՝ ինչպես անցյալի ստվերներ, որոնք իրենց ներկա կյանքում տեսնում են միայն անցած ժամանակների՝ «անժամանակ» ու անորոշ իրավիճակներում։ Այն նաև խորը քննադատություն է տալիս ժամանակի ու հասարակության դոգմաներին՝ գնահատելով անձի ազատությունն ու դրա վերականգնման կարիքը։ Ամփոփելով՝ **«Անժամանակ»** վեպը Սոցիալական ու անձնական անկատարությունների վերանայում է, որի միջոցով Չարխչյանը ցույց է տալիս, թե ինչպես մարդու ներքին աշխարհն ու արտաքին դաշտը կարող են միմյանց լարված պայմաններում ապրել՝ մղվել դեպի խճճվածության և համեմատության փնտրտուքի մեջ։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-9222-1-8

Պատմություն

«Հայկական Բաքուն» գիրքը պատմա-հուշագրական աշխատանք է, որը ներկայացնում է Բաքու քաղաքի կյանքը, կառուցվածքը և մշակութային դիմագիծը՝ հատկապես հայ համայնքի դերակատարությամբ մինչև և հետո 1917 թվականը։ Ալեքսանդր Գրիգորյանը նկարագրում է այն Բաքուն, որտեղ հայերը կարևոր մասնակցություն ունեին քաղաքի տնտեսական, մշակութային և հասարակական զարգացման մեջ։ Գիրքը ներկայացնում է քաղաքային առօրյան, թաղամասերը, դպրոցները, եկեղեցիները, մշակութային կենտրոնները և մարդկանց կյանքը՝ մանր ու կենդանի ուրվանկարների միջոցով։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև պատմական բարդ շրջադարձերին՝ հեղափոխությանը, քաղաքական փոփոխություններին և դրանց ազդեցությանը Բաքվի հայության ճակատագրի վրա։ Ստեղծագործությունը ոչ միայն պատմական փաստերի հավաքածու է, այլ նաև զգացմունքային հիշողություն՝ կորցրած քաղաքի և համայնքի մասին։ Այն օգնում է ընթերցողին պատկերացնել մի ժամանակաշրջան, երբ Բաքուն բազմազգ ու մշակութապես հարուստ քաղաք էր։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է պատմությամբ, քաղաքագիտությամբ և հայկական սփյուռքի անցյալով հետաքրքրվողների համար։ Հրատարակիչ -Спюрк Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-869-29-2

Փիլիսոփայություն

«Պետություն» (Պլատոն) փիլիսոփայական երկ է, որտեղ հեղինակը փորձում է բացահայտել արդար հասարակության և ճիշտ պետության կառուցվածքի գաղափարը։ Գիրքը ներկայացված է երկխոսության ձևով՝ Սոկրատեսի և նրա զրուցակիցների միջեւ, որտեղ նրանք քննարկում են արդարության, ուժի, օրենքի և կրթության նշանակությունը։ Պլատոնը առաջարկում է, որ պետությունը պետք է ղեկավարեն «Filozof-թագավորները», այն մարդիկ, ովքեր ունեն իմացք, արդարություն և հոգևոր բարձր մտածողություն։ Գիրքը նաև ներկայացնում է «այդպիսին» պետության կառուցվածքը՝ երեք հիմնական դասակարգերով՝ կառավարիչներ, պահապաններ և արտադրողներ։ Պլատոնը նշում է, որ հասարակության ամենակարևոր նպատակը պետք է լինի հոգևոր ու բարոյական կատարելագործումը՝ ոչ միայն նյութական բարիքները։ Նա նաև քննարկում է կրթության դերը՝ որպես քաղաքացու հոգևոր զարգացման և արդարության պահպանման բանալին։ Գիրքը ներկայացնում է նաև «Իդեալների տեսությունը», ըստ որի իրական աշխարհը միայն պակաս կատարյալ արտացոլումն է մի կատարելագործված գաղափարների աշխարհի։ Պլատոնի մոտեցումը հաճախ դիտարկվում է որպես թևավոր, քանի որ նա առաջարկում է այնպիսի հասարակական կառուցվածք, որը պահանջում է խիստ կարգ ու դիսցիպլինա։ «Պետությունը» մեծ ազդեցություն է ունեցել քաղաքական փիլիսոփայության, գաղափարական մտածողության և սոցիալական ուսմունքի զարգացման վրա։ Գիրքը հարմար է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են արդարության, պետության և մարդու նպատակի մասին փիլիսոփայությամբ։ Հրատարակիչ - Эксмо Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-5-04-103214-2

Մաթեմատիկա

Фрактальная геометрия природы աշխատությունը գիտահանրամատչելի և մաթեմատիկական ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է բնության ձևերի և կառուցվածքների նկարագրման նոր մոտեցում՝ հիմնված ֆրակտալ երկրաչափության գաղափարների վրա, այն բացատրում է, թե ինչպես են բարդ բնական օբյեկտները՝ լեռների ռելիեֆը, գետային ցանցերը, ամպերը, ափագծերը, ծառերի ճյուղավորումը և կենսաբանական կառուցվածքները, հաճախ ունենում ինքնանմանություն և կրկնվող օրինաչափություններ տարբեր մասշտաբներում, գիրքը մանրամասն ներկայացնում է ֆրակտալների հիմնական հասկացությունները, Մանդելբրոտի կողմից ձևավորված տեսության հիմքերը, ֆրակտալ չափողականության գաղափարը և դրա կիրառությունները ֆիզիկայում, կենսաբանությունում, համակարգչային գրաֆիկայում և քաոսի տեսությունում, միաժամանակ ընդգծելով, որ դասական էվկլիդյան երկրաչափությունը հաճախ բավարար չէ բնության բարդ ձևերը նկարագրելու համար, և ֆրակտալ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ մոդելավորել բնական երևույթների կառուցվածքը և դինամիկան։

Այլ առարկաներ

Այս գիրքը նախատեսված է օգնելու ընթերցողին զարգացնել հստակ, գրագետ և ազդեցիկ բանավոր խոսք՝ բարելավելով հաղորդակցման հմտություններն առօրյա կյանքի, կրթության և մասնագիտական միջավայրի համար։ Գրքում ներկայացվում են խոսքի կառուցման հիմնական սկզբունքները, ճիշտ արտասանության, բառապաշարի հարստացման և մտքերի տրամաբանական ներկայացման մեթոդները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև լսարանի հետ արդյունավետ կապ ստեղծելու, վստահ ու համոզիչ խոսելու, հուզական արտահայտչականություն հաղորդելու և հանրային ելույթների ժամանակ լարվածությունը հաղթահարելու թեմաներին։ Նյութը ներառում է տարբեր վարժություններ, օրինակներ և գործնական խորհուրդներ, որոնք նպաստում են խոսքի մշակույթի ձևավորմանը և ինքնավստահ հաղորդակցությանը։ Գիրքը օգտակար կարող է լինել ուսանողների, մանկավարժների, հաղորդավարների, ղեկավարների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են կատարելագործել իրենց խոսքային ունակություններն ու ավելի արդյունավետ արտահայտել սեփական մտքերը։

Բժշկություն

Հայկական բժշկությունը ներկայացնում է Հայաստանի տարածքում ձևավորված բժշկական գիտելիքների, փորձի և ավանդույթների բազմադարյա զարգացումը՝ սկսած հնագույն ժամանակներից մինչև ժամանակակից գիտական բժշկություն։ Այն ներառում է ինչպես ժողովրդական բժշկության հարուստ ժառանգությունը՝ բուսաբուժության, բնական միջոցների և բուժական փորձի վրա հիմնված մոտեցումներով, այնպես էլ միջնադարյան և նոր շրջանի գիտական բժշկության ձևավորումը, որը զարգացել է հայ բժիշկների, գիտնականների և կրթական կենտրոնների գործունեության շնորհիվ։ Հայ բժշկության պատմության մեջ առանձնահատուկ տեղ ունեն այնպիսի գործիչներ, ովքեր նպաստել են բժշկական գրականության ստեղծմանը, հիվանդությունների նկարագրությանը և բուժման մեթոդների համակարգմանը՝ միաժամանակ կապելով տեղական փորձը միջազգային բժշկական գիտության հետ։ Բժշկությունը Հայաստանում միշտ եղել է ոչ միայն բուժման միջոց, այլ նաև մշակութային և գիտական մտածողության մաս, որտեղ կարևոր դեր են խաղացել նաև վանական դպրոցները և համալսարանները, որոնք պահպանում և փոխանցում էին բժշկական գիտելիքները։ Ժամանակակից փուլում հայկական բժշկությունը համադրում է ավանդական արժեքները և արդի բժշկական տեխնոլոգիաները՝ զարգացնելով տարբեր մասնագիտացված ուղղություններ, ներդնելով նորարարական բուժման մեթոդներ և միջազգային համագործակցություն, ինչի արդյունքում ձևավորվել է մրցունակ և շարունակ զարգացող առողջապահական համակարգ։