More in Literature

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Mathematics

    Ներկանյութերով հարստացված հեղուկ բյուրեղական ֆոտոնային կառուցվածքներով լազերային միջավայրերի օպտիկական հատկությունների փորձարարական հետազոտումը

    Աշխատությունը նվիրված է ներկանյութերով հարստացված հեղուկ բյուրեղական ֆոտոնային կառուցվածքների հիման վրա ձևավորված լազերային միջավայրերի օպտիկական հատկությունների փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հեղուկ բյուրեղների պարբերական կառուցվածքի, ֆոտոնային արգելված գոտիների և ակտիվ ներկանյութերի լուսարձակման առանձնահատկությունների փոխազդեցությունն է, որը հնարավորություն է տալիս կառավարել լույսի տարածումը, սպեկտրային ընտրողականությունը և լազերային ճառագայթման ձևավորումը։ Քննվում են նման միջավայրերի կլանման, լուսարձակման, անդրադարձման և հաղորդման սպեկտրային բնութագրերը, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունները տարբեր ֆիզիկական պայմանների ազդեցությամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ներկանյութի մոլեկուլների և հեղուկ բյուրեղական մատրիցի փոխազդեցությանը, քանի որ ակտիվ նյութի կոնցենտրացիան, մոլեկուլային կողմնորոշումը և ֆոտոնային կառուցվածքի պարամետրերը կարող են էականորեն պայմանավորել համակարգի օպտիկական արձագանքը։ Ուսումնասիրվում է ֆոտոնային արգելված գոտու և ներկանյութի լուսարձակման սպեկտրի փոխադարձ դիրքի նշանակությունը լազերային գեներացիայի առաջացման և դրա սպեկտրային բնութագրերի ձևավորման համար։ Փորձարարական հետազոտությունների շրջանակում կարող են գնահատվել գրգռման պայմաններից կախված ճառագայթման ինտենսիվությունը, սպեկտրային գծերի փոփոխությունները, գեներացիայի շեմային վարքը և լույսի բևեռացման առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում է նաև արտաքին ազդեցությունների՝ ջերմաստիճանի, էլեկտրական կամ այլ կառավարող գործոնների միջոցով հեղուկ բյուրեղական կառուցվածքի օպտիկական հատկությունների փոփոխման հնարավորությունը, ինչը կարևոր է վերակարգավորվող ֆոտոնային սարքերի ստեղծման տեսանկյունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է փորձարարական տվյալների և ֆոտոնային միջավայրերի տեսական պատկերացումների համադրումը՝ դիտվող սպեկտրային երևույթների ֆիզիկական մեխանիզմները բացահայտելու համար։ Նման համակարգերը հետաքրքրություն են ներկայացնում կոմպակտ և վերակարգավորվող լազերային աղբյուրների, օպտիկական սենսորների, ֆոտոնային տարրերի և ժամանակակից օպտոէլեկտրոնային սարքերի մշակման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հեղուկ բյուրեղների ֆիզիկայի, լազերային ֆիզիկայի, սպեկտրոսկոպիայի և ֆոտոնիկայի փորձարարական մոտեցումները՝ ակտիվ ֆոտոնային միջավայրերում լույսի կառավարման և լազերային գեներացիայի առանձնահատկությունների ուսումնասիրության նպատակով։

    Updated: 2026-09-22
    Ներկանյութերով հարստացված հեղուկ բյուրեղական ֆոտոնային կառուցվածքներով լազերային միջավայրերի օպտիկական հատկությունների փորձարարական հետազոտումը
    Online

    Medicine

    Գլխուղեղի թարախաօջախային ախտահարումների կլինիկական ընթացքի, ախտորոշման ու վիրահատական բուժման առանձնահատկությունները

    Աշխատությունը նվիրված է գլխուղեղի թարախաօջախային ախտահարումների կլինիկական ընթացքի, ախտորոշման և վիրահատական բուժման առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այս ծանր նյարդաբանական վիճակների զարգացման օրինաչափությունների, կլինիկական դրսևորումների բազմազանության և ժամանակին ու ճշգրիտ ախտորոշման խնդիրներն են։ Ուսումնասիրվում են հիվանդության առաջացմանը նպաստող գործոնները, վարակի տարածման հնարավոր ուղիները, ախտաբանական օջախների տեղակայման առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը հիվանդի ընդհանուր ու նյարդաբանական վիճակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կլինիկական պատկերի վերլուծությանը՝ ներառյալ գլխացավը, ջերմությունը, գիտակցության և ընդհանուր վիճակի փոփոխությունները, ներգանգային ճնշման բարձրացման նշանները, օջախային նյարդաբանական ախտանշանները և այլ դրսևորումներ։ Ախտորոշման բաժնում քննարկվում են կլինիկական, լաբորատոր և գործիքային հետազոտությունների հնարավորությունները, ինչպես նաև ժամանակակից նեյրոպատկերավորման մեթոդների նշանակությունը ախտաբանական օջախի հայտնաբերման, դրա չափերի, տեղակայման և շրջակա հյուսվածքների վիճակի գնահատման համար։ Կարևորվում է նաև տարբերակիչ ախտորոշումը, քանի որ նմանատիպ կլինիկական և պատկերային դրսևորումներ կարող են հանդիպել գլխուղեղի այլ հիվանդությունների դեպքում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է վիրահատական բուժման տակտիկայի ուսումնասիրությունը։ Վերլուծվում են վիրահատական միջամտության ընտրության սկզբունքները, ախտաբանական օջախի հեռացման կամ դրենավորման հնարավոր մեթոդները, միջամտության ծավալի ընտրության վրա ազդող գործոնները և հետվիրահատական վարումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բուժման արդյունավետության գնահատմանը, հնարավոր բարդություններին, հիվանդության կրկնության ռիսկին և հիվանդների հետագա վերականգնմանը։ Հետազոտությունը կարևորում է բուժման համալիր մոտեցումը, որի շրջանակում վիրահատական մեթոդները դիտարկվում են ընդհանուր հակավարակային և օժանդակ բուժման հետ փոխկապակցված։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել ախտորոշման և բուժական տակտիկայի կատարելագործմանը, հիվանդության ծանր բարդությունների կանխարգելմանը և բուժման արդյունքների բարելավմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել նյարդավիրաբույժներին, նյարդաբաններին, վարակաբաններին, ռեանիմատոլոգներին, ճառագայթաբաններին, բժշկական հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-14
    Գլխուղեղի թարախաօջախային ախտահարումների կլինիկական ընթացքի, ախտորոշման ու վիրահատական բուժման առանձնահատկությունները
    Online

    History

    ԼՂՀ ՀՌՉԱԿՈՒՄԸ ԵՎ ՊԵՏԱԿԱՆ ՇԻՆԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԸ (1991_1994) ԹԹ.

    Այս աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարի վերջի կարևոր քաղաքական շրջանին, երբ ձևավորվեց Լեռնային Ղարաբաղի հայկական պետական կառավարման համակարգը և սկսվեց պետական ինստիտուտների կառուցման գործընթացը։ Գրքում հեղինակը ներկայացնում է 1991 թ. քաղաքական իրադարձությունները՝ կապված Լեռնային Ղարաբաղի անկախության հռչակման հետ, ինչպես նաև այն դժվարին պայմանները, որոնցում նորաստեղծ կառույցները փորձում էին կազմակերպել պետական կյանքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատերազմի, շրջափակման և ներքին կառավարման խնդիրներին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հետևյալ հիմնական ուղղությունները․ ԼՂՀ հռչակման քաղաքական և իրավական հիմքերը պետական կառավարման մարմինների ձևավորումը զինված հակամարտության ազդեցությունը պետական շինարարության վրա սոցիալ-տնտեսական պայմանները պատերազմի տարիներին արտաքին քաղաքական և մարդասիրական աջակցությունը Հեղինակը փորձ է անում ցույց տալ, թե ինչպես էր նորաստեղծ վարչակարգը համադրում ռազմական դիմադրությունը և պետական ինստիտուտների ստեղծումը՝ ձևավորելով կառավարման համակարգ դժվարագույն պայմաններում։ Այս ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն առումով, որ այն դիտարկում է պետականության ձևավորման գործընթացը ոչ միայն քաղաքական, այլ նաև սոցիալական և կառավարչական տեսանկյունից։

    Updated: 2026-09-18
    ԼՂՀ ՀՌՉԱԿՈՒՄԸ ԵՎ ՊԵՏԱԿԱՆ ՇԻՆԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԸ (1991_1994) ԹԹ.
    Online

    Linguistics

    Գրիգոր Նարեկացու «Մատեան Ողբերգութեան» երկի բառային նորաբանությունները

    Աշխատությունը նվիրված է Գրիգոր Նարեկացու լեզվական ստեղծագործության մեջ բառային նորաբանությունների ձևավորման, կառուցվածքի, իմաստային առանձնահատկությունների և գեղարվեստական գործառույթների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հեղինակի ստեղծած կամ նրա գրական լեզվում առանձնահատուկ կիրառություն ստացած բառային միավորներն են, որոնց միջոցով ընդլայնվել են միջնադարյան հայերենի արտահայտչական հնարավորությունները և ձևավորվել ինքնատիպ բանաստեղծական բառապաշար։ Քննվում են նոր բառերի կազմության հիմնական եղանակները՝ բառաբարդումը, ածանցումը, գոյություն ունեցող բառային հիմքերի նոր համադրությունները և լեզվական տարբեր միջոցների ստեղծագործական օգտագործումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նորաբանությունների իմաստային կառուցվածքին՝ պարզելու, թե ինչպես են դրանց միջոցով արտահայտվում հոգևոր ապրումները, մարդու ներաշխարհը, բարոյական ինքնաքննությունը, աստվածաբանական պատկերացումները և վերացական հասկացությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև բառային նորարարության կապը հեղինակի պատկերավոր մտածողության հետ, քանի որ բազմաթիվ նոր կազմություններ ոչ միայն անվանում են որոշակի հասկացություններ, այլև հանդես են գալիս որպես գեղարվեստական պատկեր ստեղծող միջոցներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նորաբանությունների ոճական արժեքի վերլուծությունը՝ դրանց հուզական, արտահայտչական, խորհրդանշական և բանաստեղծական գործառույթների բացահայտմամբ։ Դիտարկվում են բառային միավորների ներքին կառուցվածքը, բաղադրիչների իմաստային հարաբերությունները, համատեքստային նշանակությունները և դրանց կապը գրաբարի բառակազմական համակարգի ընդհանուր օրինաչափությունների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող է կատարվել նորաբանությունների դասակարգում ըստ կազմության եղանակի, իմաստային խմբերի և գործառական նշանակության, ինչպես նաև համեմատություն ժամանակաշրջանի այլ գրավոր աղբյուրներում հանդիպող համապատասխան բառամթերքի հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև այն հարցին, թե հեղինակի լեզվական նորարարությունները ինչպիսի հետագա ազդեցություն կարող էին ունենալ հայ գրական լեզվի, հոգևոր գրականության և բանաստեղծական խոսքի զարգացման վրա։ Բառային նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ոչ միայն հեղինակի անհատական լեզվաոճական համակարգի, այլև միջնադարյան հայերենի բառակազմական ներուժի մասին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պատմական բառագիտության, բառակազմության, իմաստաբանության և ոճագիտության մոտեցումները՝ Նարեկացու լեզվական նորարարության առանձնահատկությունները համակարգված բացահայտելու նպատակով։

    Updated: 2026-09-22
    Գրիգոր Նարեկացու «Մատեան Ողբերգութեան» երկի բառային նորաբանությունները
    Online

    Economics

    Անշարժ գույքի շուկայի կառավարման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում անշարժ գույքի շուկայի կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով շուկայի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, կառավարման մեխանիզմները, պետական կարգավորման ազդեցությունը և ոլորտում առկա հիմնական մարտահրավերները։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են անշարժ գույքի շուկայի մասնակիցների փոխհարաբերությունները, գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքի, գործարքների գրանցման, գնահատման, հարկման և օգտագործման հետ կապված գործընթացները, ինչպես նաև շուկայի արդյունավետ գործունեության համար անհրաժեշտ իրավական, տնտեսական և կազմակերպական պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անշարժ գույքի շուկայի կառավարման պետական և մասնավոր գործիքների փոխկապակցվածությանը, շուկայական պահանջարկի և առաջարկի հավասարակշռությանը, գների ձևավորման վրա ազդող գործոններին և շուկայի տեղեկատվական թափանցիկության ապահովմանը։ Քննարկվում են նաև շուկայի զարգացմանը խոչընդոտող խնդիրները, որոնց շարքում կարող են լինել կառավարման մեխանիզմների անկատարությունը, տեղեկատվության ոչ լիարժեք հասանելիությունը, տարածքային զարգացման անհավասարությունները, քաղաքաշինական գործընթացների արդյունավետ կազմակերպման անհրաժեշտությունը և անշարժ գույքի գործարքների ֆինանսավորման հետ կապված սահմանափակումները։ Աշխատությունը կարևորում է ժամանակակից կառավարման մոտեցումների կիրառումը, անշարժ գույքի շուկայի տվյալների համակարգված հավաքագրումն ու վերլուծությունը, թվային գործիքների զարգացումը և պետական կարգավորման արդյունավետության բարձրացումը։ Միաժամանակ դիտարկվում է անշարժ գույքի շուկայի դերը երկրի տնտեսական զարգացման, ներդրումային ակտիվության, քաղաքային և տարածքային զարգացման, բնակարանային ապահովվածության և ֆինանսական կայունության գործընթացներում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, անշարժ գույքի ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման և քաղաքաշինության ոլորտներում աշխատող մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար՝ հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմել Հայաստանի անշարժ գույքի շուկայի կառավարման առկա խնդիրների և դրանց բարելավման հնարավոր ուղղությունների վերաբերյալ։

    Updated: 2026-09-14
    Անշարժ գույքի շուկայի կառավարման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում
    Online

    Informatics

    Разработка автоматизированного тренажера для стрельбы прямой наводкой

    Այս աշխատանքը նվիրված է հրաձգության ուսուցման գործընթացի ավտոմատացման համար նախատեսված տեխնիկական համակարգի նախագծման և զարգացման հիմնարար մոտեցումների ուսումնասիրությանը, որտեղ շեշտը դրվում է ուսումնական միջավայրի թվայնացման, սիմուլյացիոն մոդելավորման և իրական ժամանակում տվյալների մշակման վրա։ Հեղինակը դիտարկում է այնպիսի լուծումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս վերարտադրել կրակային իրավիճակներին մոտ պայմաններ՝ ապահովելով ուսուցանվողների կողմից որոշումների արագ ընդունման, ճշգրտության բարձրացման և տակտիկական մտածողության զարգացում։ Ուսումնասիրվում են սենսորային համակարգերի, ծրագրային ապահովման և ինտերակտիվ ինտերֆեյսների համադրության մեթոդները, որոնք միասին ստեղծում են ամբողջական ուսումնական միջավայր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի ճարտարապետությանը, տվյալների հավաքագրման և վերլուծության մեխանիզմներին, ինչպես նաև ուսուցման արդյունավետության գնահատման չափանիշներին։ Ներկայացվում են նաև մոդելավորման մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս տարբեր պայմաններում գնահատել կրակային գործողությունների արդյունքները և բարելավել ուսումնական գործընթացի օբյեկտիվությունը։ Աշխատությունը ընդգծում է ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման կարևորությունը ռազմական-ուսումնական ոլորտում՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել պատրաստվածության մակարդակը և նվազեցնել իրական վարժանքների ռեսուրսային ծախսերը։

    Updated: 2026-08-24
    Разработка автоматизированного тренажера для стрельбы прямой наводкой