ԽՈՍՔ՝ ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ԵՍԻ

Technology

Աշխատությունը նվիրված է բուսական հումքատեսակների հիման վրա բուրավետ ալկոհոլային ըմպելիքների նոր արտադրատեսակների տեխնոլոգիաների մշակմանը և փորձարկմանը։ Գրքում ներկայացվում են տարատեսակ բուսական հումքների ընտրության, դրանց նախնական մշակման, հոտային և համային բաղադրիչների պահպանման մեթոդները։ Հեղինակը վերլուծում է թրմման, լցոնման, ֆերմենտացիայի և դեգուստացիոն գործընթացների ազդեցությունը պատրաստի արտադրանքի հոտային և համային որակի վրա, ինչպես նաև առաջարկում է օպտիմալ համադրություններ և արտադրության փուլերի կարգավորում՝ առավելագույն արտադրողականություն և կայուն որակ ապահովելու համար։ Աշխատությունում ընդգրկված են նաև փորձնական արտադրության արդյունքների հուսալիության գնահատման մեթոդներ և չափանիշներ, ինչն հնարավորություն է տալիս արդյունքը ստանդարտացնել և վերարտադրել։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է սննդարար տեխնոլոգների, գինեգործների, բուսաբույծների և նոր արտադրատեսակների մշակման մասնագետների համար՝ նպաստելով տեղական բուսական հումքի արդյունավետ օգտագործմանը և նորարար ալկոհոլային ըմպելիքների շուկայում մրցունակության բարձրացմանը։

Environmental Science

Բնակչության առողջության պահպանման հիմնահարցերը վերաբերում են այն սոցիալական, բժշկական, տնտեսական և բնապահպանական գործոնների համալիրին, որոնք ազդում են հասարակության ընդհանուր առողջական վիճակի վրա և պահանջում են համակարգված մոտեցում դրանց կանխարգելման ու բարելավման համար։ Այս ոլորտը ուսումնասիրում է հիվանդությունների տարածման պատճառները, կանխարգելման մեթոդները, առողջ ապրելակերպի ձևավորման կարևորությունը, ինչպես նաև առողջապահական համակարգերի արդյունավետ կազմակերպումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քրոնիկ և վարակիչ հիվանդությունների վերահսկմանը, պատվաստումների իրականացմանը, վաղ ախտորոշմանը և բուժօգնության հասանելիությանը։ Public health-ը կարևոր դեր է խաղում այս գործընթացում՝ նպատակ ունենալով կանխել հիվանդությունները, երկարացնել կյանքի տևողությունը և բարձրացնել կյանքի որակը բնակչության շրջանում։ Բնակչության առողջության վրա մեծ ազդեցություն ունեն նաև շրջակա միջավայրի պայմանները, օդի և ջրի որակը, սննդի անվտանգությունը, սոցիալական անհավասարությունը և կրթական մակարդակը, որոնք միասին ձևավորում են առողջության ռիսկերի ընդհանուր պատկերը։ Այս հիմնահարցերի լուծումը պահանջում է պետական քաղաքականության, առողջապահական կազմակերպությունների և հասարակության համագործակցություն, ինչպես նաև առողջապահական կրթության և կանխարգելիչ միջոցառումների շարունակական զարգացում։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է աղակալված հողերի բարելավման գործընթացների արդյունավետության բարձրացմանը՝ ուսումնասիրելով ցածր հաճախականության մեխանիկական տատանումների ազդեցությունը հողի ծակոտկեն միջավայրում ջրի շարժման, լուծված աղերի տեղափոխման և դրանց հեռացման գործընթացների վրա։ Հետազոտության առանցքում հողի աղազերծման ժամանակ ջրաֆիզիկական և ֆիզիկամեխանիկական երևույթների փոխազդեցությունն է, ինչպես նաև արտաքին մեխանիկական ազդեցության պայմաններում ֆիլտրացիոն գործընթացների հնարավոր փոփոխությունը։ Քննվում են աղակալման առաջացման հիմնական պայմանները, հողային շերտերում ջրում լուծվող աղերի կուտակման առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը հողի կառուցվածքի, ջրաթափանցելիության ու գյուղատնտեսական նշանակության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լվացման եղանակով աղազերծման սկզբունքներին, որի ընթացքում հողի միջով անցնող ջուրը լուծում և տեղափոխում է աղային միացությունները դեպի ավելի խոր շերտեր կամ դրենաժային համակարգ։ Ուսումնասիրվում է, թե մեխանիկական տատանումները ինչպես կարող են փոխել հողային մասնիկների և ծակոտիներում գտնվող հեղուկի փոխազդեցությունը, նպաստել ջրի շարժունակության փոփոխությանը և ազդել աղերի տեղափոխման ինտենսիվության վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տատանումների հաճախականության, ազդեցության տևողության և հողի ֆիզիկական հատկությունների միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել ավանդական լվացման և մեխանիկական ազդեցությամբ իրականացվող գործընթացների արդյունքները՝ գնահատելու ջրի ծախսի, աղերի հեռացման արագության և հողի վիճակի փոփոխությունների տարբերությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում տարբեր մեխանիկական կազմ, ծակոտկենություն, խոնավություն և աղակալման աստիճան ունեցող հողերի վարքագծին, քանի որ արտաքին տատանումների ազդեցությունը կարող է կախված լինել հենց այդ բնութագրերից։ Դիտարկվում է նաև ստորերկրյա ջրերի մակարդակի և դրենաժային պայմանների նշանակությունը՝ որպես աղազերծման ընդհանուր արդյունավետության վրա ազդող գործոններ։ Ստացված օրինաչափությունների վերլուծությունը կարող է ծառայել հողերի մելիորացիայի տեխնոլոգիական մոտեցումների կատարելագործմանը և ջրային ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործման սկզբունքների մշակմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հողագիտության, հիդրոմելիորացիայի, հողի ֆիզիկայի և գյուղատնտեսական ճարտարագիտության մոտեցումները՝ մեխանիկական տատանումների կիրառումը դիտարկելով որպես աղակալված հողերի վերականգնման գործընթացների ինտենսիվացման ուսումնասիրվող ֆիզիկական մեթոդ։

Economics

Գիրքը ուսումնասիրում է բանկային ծառայությունների տնտեսական էությունը, դրանց ձևավորման մեխանիզմները և կազմակերպման ժամանակակից մոտեցումները՝ ներկայացնելով բանկային համակարգի դերը ֆինանսական միջնորդության և տնտեսության զարգացման գործընթացներում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են բանկային ծառայությունների հիմնական տեսակները՝ հաշիվների բացում և վարում, վարկավորում, վճարահաշվարկային ծառայություններ, ներդրումային և խորհրդատվական ծառայություններ, ինչպես նաև դրանց տնտեսական բովանդակությունը և արժեքի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է բանկային ծառայությունների կազմակերպման ձևերին՝ մասնաճյուղային ցանց, թվային և հեռավար բանկինգ, կորպորատիվ և մանրածախ սպասարկման մոդելներ։ Գրքում քննարկվում են նաև ծառայությունների որակի գնահատման չափանիշները, հաճախորդակենտրոն մոտեցումները և մրցակցային միջավայրում բանկերի դիրքավորման ռազմավարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական նորարարություններին, տեխնոլոգիական զարգացման ազդեցությանը և բանկային ծառայությունների արդյունավետության բարձրացման գործիքներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում բանկային ծառայությունների տնտեսական բովանդակության և կազմակերպման ձևերի վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, բանկային ոլորտի մասնագետների, ֆինանսիստների և ուսանողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է հայկական հարսանեկան ծիսակարգում պարի դերի, գործառույթների և փոխակերպումների ուսումնասիրությանը XX դարից մինչև XXI դարի սկիզբն ընդգրկող ժամանակաշրջանում։ Հետազոտության կենտրոնում պարն է՝ որպես հարսանեկան արարողության կարևոր բաղադրիչ, որը միաժամանակ հանդես է գալիս որպես գեղարվեստական արտահայտչամիջոց, ծիսական գործողություն, համայնքային հաղորդակցության ձև և մշակութային հիշողության փոխանցման միջոց։ Քննվում է հարսանեկան պարերի տեղը ավանդական ծիսական համակարգում, դրանց կապը արարողության տարբեր փուլերի, մասնակիցների դերաբաշխման, երաժշտական ուղեկցության և ժողովրդական պատկերացումների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տղամարդկանց, կանանց, նորապսակների, ընտանիքի անդամների և համայնքի մյուս ներկայացուցիչների մասնակցության ձևերին՝ բացահայտելով, թե պարային գործողությունների միջոցով ինչպես են արտահայտվել ընտանեկան ու համայնքային հարաբերությունները, տոնական տրամադրությունը և խմբային համախմբվածությունը։ Ուսումնասիրվում են հայկական տարբեր ազգագրական շրջաններին բնորոշ պարային ավանդույթները, դրանց շարժական, երաժշտական և ծիսական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տեղական տարբերակների փոխազդեցությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում XX դարի հասարակական և մշակութային փոփոխությունների ազդեցությունը հարսանեկան պարային մշակույթի վրա՝ քաղաքայնացման, բնակչության տեղաշարժերի, բեմական ժողովրդական պարի տարածման, զանգվածային մշակույթի և երաժշտական նոր ձևերի ներթափանցման համատեքստում։ Դիտարկվում է, թե ինչպես են ավանդական պարերը որոշ դեպքերում պահպանել իրենց ծիսական նշանակությունը, իսկ այլ դեպքերում վերածվել հիմնականում ժամանցային կամ ներկայացուցչական տարրերի։ XXI դարի սկզբի հարսանեկան մշակույթում ուսումնասիրվում են ավանդույթի վերաիմաստավորման, հին պարաձևերի վերականգնման և ժամանակակից պարային ու երաժշտական ազդեցությունների համադրման միտումները։ Աղբյուրագիտական հիմք կարող են կազմել ազգագրական նկարագրությունները, բանավոր վկայությունները, լուսանկարները, տեսագրությունները, երաժշտական և պարագիտական նյութերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ազգագրության, պարագիտության, ծիսագիտության և մշակութաբանության մոտեցումները՝ ներկայացնելով հարսանեկան պարը որպես հայկական ավանդական մշակույթի շարունակականությունն ու ժամանակի ընթացքում տեղի ունեցած սոցիոմշակութային փոփոխություններն արտացոլող բազմաշերտ երևույթ։

Linguistics

Այս աշխատությունը նվիրված է «Հանդէս ամսօրեայ» գիտական-գրական պարբերականում (1887–1900 թթ.) կիրառված լեզվաբանական տերմինների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով հայ լեզվաբանական մտքի ձևավորման վաղ փուլերը և դրա կապը եվրոպական լեզվաբանական ավանդույթների հետ։ Գրքում վերլուծվում է պարբերականի դերը որպես հայագիտության և լեզվաբանության զարգացման կարևոր հարթակ, որտեղ ձևավորվել և շրջանառվել են քերականական, բառագիտական և լեզվի տեսության հիմնական տերմինները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես են այդ տերմինները ներմուծվել, հարմարեցվել կամ ստեղծվել հայերենում՝ հաշվի առնելով ժամանակի գիտական պահանջները և լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև արևմտահայ և եվրոպական գիտական ազդեցությունները, որոնք ձևավորել են տերմինաբանական համակարգի զարգացումը, ինչպես նաև տարբեր հեղինակների մոտեցումները լեզվաբանական հասկացությունների սահմանման հարցում։ Վերլուծվում է «Հանդէս ամսօրեայ»-ի նշանակությունը որպես գիտական հաղորդակցության միջոց, որը նպաստել է հայ լեզվաբանական տերմինաբանության միասնականացմանը և գիտական լեզվի կայացմանը։ Գրքի նպատակն է բացահայտել լեզվաբանական տերմինների պատմական զարգացումը և ցույց տալ դրանց դերը հայ լեզվաբանական մտքի համակարգային ձևավորման գործընթացում։