Արդի հայ մամուլի ժանրային բնութագիրը (ՀՀ-ում հրատարակվող թերթերի օրինակով)

Literature

Սա գրականագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է հայ գրականության պատմական զարգացման փուլավորման՝ պարբերացման հիմնախնդիրներին և դրանց տեսական ու մեթոդաբանական հիմքերի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են հայ գրականության տարբեր ժամանակաշրջանների սահմանազատման չափանիշները՝ պատմական, լեզվական, գաղափարական, ժանրային և գեղարվեստական գործոնների համադրությամբ։ Քննարկվում են գրական գործընթացների զարգացման ներքին տրամաբանությունը, գրական շարժումների և ուղղությունների ձևավորումը, ինչպես նաև հասարակական-պատմական պայմանների ազդեցությունը գրականության փուլային զարգացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ միջնադարյան, նոր և նորագույն գրականության միջև անցումային փուլերին, դրանց սահմանման շուրջ գիտական տարբեր մոտեցումներին և վիճարկումներին։ Վերլուծվում են նաև պարբերացման տարբեր սխեմաները, դրանց ուժեղ և թույլ կողմերը, ինչպես նաև ժամանակակից գրականագիտության մեջ կիրառվող նոր մոտեցումները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականագիտության պատմության և տեսության ոլորտներում՝ նպաստելով գրական զարգացման փուլերի ավելի հիմնավորված և համակարգված ըմբռնմանը։

Informatics

Այս աշխատանքը նվիրված է թվային պատկերների հաջորդականությունից եռաչափ օբյեկտների վերակառուցման մեթոդների մշակմանն ու իրականացմանը՝ ընդգծելով համակարգչային տեսողության, պատկերների մշակման և 3D մոդելավորման համադրական մոտեցումները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն ալգորիթմական հիմքերը, որոնք թույլ են տալիս 2D պատկերների բազմությունից վերականգնել օբյեկտի տարածական կառուցվածքը՝ օգտագործելով երկրաչափական համադրման, խորության գնահատման և շարժման վերլուծության մեթոդներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ստերեո տեսողության, Structure from Motion (SfM) և բազմապատկերային վերակառուցման տեխնոլոգիաներին, որոնք հնարավորություն են տալիս ստանալ բարձր ճշգրտությամբ 3D մոդելներ նույնիսկ ոչ իդեալական տվյալների պայմաններում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև պատկերների նախնական մշակման փուլերը՝ աղմուկի նվազեցում, առանձնահատկությունների (features) հայտնաբերում և համապատասխանեցում, որոնք կարևոր դեր ունեն վերջնական մոդելի որակի ապահովման համար։ Վերլուծվում են տարբեր ալգորիթմների արդյունավետությունը, հաշվարկային բարդությունը և կիրառելիությունը իրական ժամանակի համակարգերում՝ ներառյալ ռոբոտաշինությունը, բժշկական պատկերագրությունը և վիրտուալ իրականությունը։ Նպատակն է մշակել և օպտիմալացնել մեթոդներ, որոնք թույլ կտան ավտոմատ կերպով կառուցել ճշգրիտ և կայուն եռաչափ մոդելներ՝ հիմնված երկչափ թվային պատկերների հաջորդականությունների վրա։

Pedagogy

Սա 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի կրթական փաստաթղթային աշխատություն է, որը ներկայացնում է Լազարևի արևելյան լեզուների ինստիտուտի հատուկ դասարաններում իրականացվող ուսուցման ընդհանուր տեսությունը և կազմակերպման առանձնահատկությունները որոշակի ուսումնական տարվա շրջանակում։ Աշխատության մեջ արտացոլվում է ինստիտուտի ուսումնական գործընթացի կառուցվածքը՝ ընդգրկելով արևելյան լեզուների դասավանդման մեթոդները, ուսումնական պլանների բովանդակությունը, դասավանդվող առարկաների համակարգը և ուսանողների պատրաստման մակարդակի գնահատման մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական և հումանիտար կրթության համադրությանը, որտեղ լեզվի ուսուցումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես քերականական և բառապաշարային գիտելիքների փոխանցում, այլ նաև որպես մշակութային և պատմական գիտելիքների յուրացման միջոց։ Նյութում արտացոլվում է նաև ուսուցման կազմակերպման ավանդական համակարգը՝ դասախոսություններ, գործնական պարապմունքներ և ինքնուրույն աշխատանք, որոնք միասին ապահովում են ուսանողների մասնագիտական պատրաստվածությունը։ Այսպիսի «օբզոր» բնույթի փաստաթղթերը կարևոր աղբյուր են կրթության պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն են տալիս վերականգնել տվյալ ժամանակաշրջանի ուսումնական քաղաքականությունը, մեթոդական մոտեցումները և ակադեմիական միջավայրի ընդհանուր բնութագիրը։

History

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Գերմանիայի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների զարգացմանն ու փոխակերպումներին 1918–1939 թվականների ընթացքում՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի նախօրեն։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես փոխվեցին երկու երկրների քաղաքական, դիվանագիտական, ռազմական և տնտեսական կապերը համաշխարհային պատերազմի և նախապատերազմյան միջազգային համակարգի պայմաններում, ինչպես նաև պարզել այն գործոնները, որոնք ազդեցին նախկին դաշնակցային հարաբերությունների վերափոխման վրա։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ձևավորված համագործակցությունը պատերազմի ավարտից հետո հայտնվեց նոր աշխարհաքաղաքական պայմաններում․ երկու պետություններն էլ ստիպված էին վերանայել իրենց արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները և հարմարվել միջազգային հարաբերությունների նոր իրողություններին։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել Օսմանյան կայսրության փլուզումից և Գերմանական կայսրության պարտությունից հետո ստեղծված իրավիճակը, Վերսալյան համակարգի ձևավորումը, Թուրքիայի Հանրապետության ստեղծումը և այդ իրադարձությունների ազդեցությունը երկկողմ հարաբերությունների հետագա զարգացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Մուստաֆա Քեմալի գլխավորած թուրքական ազգային շարժման և նոր Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության ձևավորմանը, ինչպես նաև Գերմանիայի՝ Վայմարյան հանրապետության և հետագայում նացիստական վարչակարգի պայմաններում արտաքին քաղաքականության փոփոխություններին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դիվանագիտական կապերի վերականգնման և ամրապնդման գործընթացը, որի ընթացքում նախկին ռազմական դաշնակցությունը աստիճանաբար վերածվեց ավելի բազմակողմանի քաղաքական ու տնտեսական համագործակցության։ Ուսումնասիրվում են նաև ռազմական համագործակցության, զենքի մատակարարումների, ռազմական մասնագետների գործունեության, տնտեսական փոխանակումների և առևտրային կապերի նշանակությունը երկու երկրների հարաբերություններում։ Միաժամանակ աշխատանքը ցույց է տալիս, որ այդ կապերը մշտապես չէին զարգանում նույն ուղղությամբ․ Թուրքիայի կողմից հավասարակշռված արտաքին քաղաքականության վարումը և եվրոպական տարբեր ուժերի հետ հարաբերությունների պահպանումը սահմանափակում էին Գերմանիայի հետ լիարժեք ռազմաքաղաքական մերձեցման հնարավորությունները։ 1930-ական թվականներին Գերմանիայում նացիստների իշխանության գալուց հետո երկկողմ հարաբերությունները ստացան նոր բովանդակություն, քանի որ Բեռլինը ձգտում էր ընդլայնել իր քաղաքական և տնտեսական ազդեցությունը Եվրոպայում ու Մերձավոր Արևելքում, մինչդեռ Թուրքիան փորձում էր պահպանել իր ռազմավարական ինքնուրույնությունը և խուսափել որևէ մեկ մեծ տերությունից չափազանց մեծ կախվածությունից։ Այդ ժամանակաշրջանում հատկապես կարևոր դարձան տնտեսական հարաբերությունները, հումքի և արդյունաբերական ապրանքների փոխանակումը, ռազմական տեխնիկայի ձեռքբերումը և տարածաշրջանային քաղաքական շահերի համադրումը։ Աշխատության մեջ հարաբերությունների զարգացումը դիտարկվում է նաև միջազգային ավելի լայն գործընթացների համատեքստում՝ հաշվի առնելով Ազգերի լիգայի գործունեությունը, եվրոպական ուժերի մրցակցությունը, Խորհրդային Միության գործոնը, Բալկանների և Մերձավոր Արևելքի ռազմավարական նշանակությունը և Եվրոպայում պատերազմի վտանգի աճը։ Ուսումնասիրության գիտական արժեքը կայանում է նրանում, որ այն թույլ է տալիս հետևել դաշնակցային հարաբերությունների փոխակերպման ամբողջ գործընթացին՝ պատերազմական համագործակցությունից մինչև խաղաղ ժամանակաշրջանի դիվանագիտական և տնտեսական հարաբերություններ, իսկ այնուհետև՝ նախապատերազմյան բարդ ռազմավարական փոխազդեցություններ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել միջազգային հարաբերությունների պատմությամբ, եվրոպական և մերձավորարևելյան քաղաքականությամբ, դիվանագիտության պատմությամբ և XX դարի առաջին կեսի աշխարհաքաղաքական գործընթացներով զբաղվող մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է երկու պետությունների հարաբերությունների բազմաշերտ զարգացումը 1918–1939 թվականներին՝ բացահայտելով քաղաքական շահերի, տնտեսական կապերի, ռազմական համագործակցության և փոփոխվող միջազգային միջավայրի ազդեցությունը նրանց փոխհարաբերությունների ձևավորման վրա։

Literature

Գիրքը ներկայացնում է Երանյակ անունով թագուհու պատմությունը՝ կենտրոնանալով թագավորական կերպարի և նրա շուրջ ծավալվող իրադարձությունների վրա։ Վերնագրից ելնելով՝ ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել որպես պատմողական երկ, որի առանցքում թագուհու անձնավորությունն ու նրա պատմությունն են։ Թագուհիների մասին պատմությունները գրական ավանդույթում հաճախ առնչվում են իշխանության, հասարակական դիրքի, անձնական ճակատագրի և բարոյական ընտրության հարցերին՝ հնարավորություն տալով պատկերելու անհատի և իր ժամանակի միջավայրի փոխհարաբերությունները։ Ստեղծագործության պատմողական ձևը կարող է ընթերցողին ծանոթացնել գլխավոր կերպարի հետ կապված դեպքերին և դրանց միջոցով ներկայացնել մարդկային հարաբերությունների ու հասարակական կյանքի տարբեր կողմեր։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայերեն պատմողական գրականության և պատմությունների տպագրական տարածման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, հին տպագիր գրքերով և թագավորական կերպարների գեղարվեստական ներկայացմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Գիրքը նաև արժեքավոր է որպես պատմական մատենագիտական նյութ՝ ուսումնասիրելու համար, թե ինչպիսի պատմողական երկեր էին հասանելի հայ ընթերցողին և ինչպես էին անձնավորված պատմությունների միջոցով փոխանցվում գեղարվեստական ու մշակութային պատկերացումները։

History

Դ. Ա. Կիպշիձեի աշխատությունը նվիրված է Անիի և նրա շրջակայքի քարանձավների ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով Անիի XIV հնագիտական արշավախմբի հետազոտական նյութերի վրա։ Անիի քարանձավային համալիրները միջնադարյան քաղաքի պատմական և մշակութային միջավայրի կարևոր բաղադրիչներից են։ Դրանք ներկայացնում են ժայռային տարածքներում ստեղծված կամ բնական գոյացությունների հարմարեցմամբ ձևավորված կառույցների բազմազանություն, որոնք կարող էին ծառայել տարբեր նպատակների՝ բնակության, տնտեսական գործունեության, ապաստանի կամ կրոնական ու ծիսական օգտագործման համար։ Քարանձավների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Անիի և հարակից տարածքների բնակեցման պատմության, բնական միջավայրի օգտագործման, շինարարական հմտությունների և մարդկանց առօրյա կյանքի մասին։ Հնագիտական հետազոտության տեսանկյունից կարևոր նշանակություն ունեն քարանձավների տեղադրությունը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ժայռային տարածքի մշակման հետքերը, հնարավոր գործառույթները և դրանց կապը շրջակա պատմական հուշարձանների հետ։ Այս տվյալները կարող են նպաստել քաղաքի ու նրա մերձակա տարածքների պատմական տեղագրության վերակազմությանը և տարբեր ժամանակաշրջանների բնակեցման շերտերի ուսումնասիրմանը։ Անիի հնագիտական ժառանգությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում միջնադարյան հայկական քաղաքակրթության պատմության մեջ, քանի որ քաղաքը եղել է քաղաքական, տնտեսական, հոգևոր և մշակութային նշանակալի կենտրոն։ Քարանձավային կառույցների փաստագրումն ու քննությունը լրացնում են քաղաքի պատմության վերաբերյալ պատկերացումները՝ ուշադրությունը տեղափոխելով ոչ միայն հայտնի եկեղեցիների, պալատների և պաշտպանական կառույցների, այլև բնակեցման ու առօրյա կյանքի ավելի քիչ ուսումնասիրված ձևերի վրա։ Արշավախմբի նյութերի գիտական արժեքը կապված է դաշտային դիտարկումների, հուշարձանների նկարագրության և հնագիտական տվյալների պահպանման հետ, որոնք կարող են օգտագործվել հետագա համեմատական ուսումնասիրություններում։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հնագետների, պատմաբանների, ճարտարապետության պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, քարանձավային կառույցների հետազոտողների և Անիի պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն կարևոր նյութ է միջնադարյան Հայաստանի բնակեցման, ճարտարապետական միջավայրի և պատմական լանդշաֆտի ուսումնասիրման համար։