More in Literature

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Архитектура Еревана XIX-начала XX века

    Այս աշխատությունը նվիրված է Երևանի XIX դարի և XX դարի սկզբի ճարտարապետական զարգացման պատմությանը՝ ներկայացնելով քաղաքի քաղաքաշինական կերպարի ձևավորման հիմնական փուլերը, կառուցապատման առանձնահատկությունները և այդ ժամանակաշրջանի ճարտարապետական ժառանգությունը։ Հեղինակը վերլուծում է բնակելի, հասարակական, վարչական և կրոնական կառույցների նախագծային լուծումները, կիրառված շինարարական նյութերն ու ճարտարապետական ոճերը, ինչպես նաև դրանց կապը պատմական, մշակութային և սոցիալ-տնտեսական զարգացումների հետ։ Աշխատությունում լուսաբանվում են քաղաքի տարածքային ընդլայնման, փողոցային ցանցի ձևավորման, նոր թաղամասերի կառուցման և քաղաքաշինական սկզբունքների փոփոխության գործընթացները՝ հիմնվելով արխիվային նյութերի, պատմական փաստաթղթերի և ճարտարապետական ուսումնասիրությունների վրա։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է ճարտարապետների, քաղաքաշինության մասնագետների, պատմաբանների, արվեստաբանների, մշակութային ժառանգության պահպանությամբ զբաղվող հետազոտողների, ինչպես նաև Երևանի պատմությամբ և ճարտարապետությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-20
    Архитектура Еревана XIX-начала XX века
    Online

    Technology

    Доочистка нефтесодержащих сточных вод сорбционным методом на вспученном перлите разработка технологии

    Աշխատությունը նվիրված է նավթային բաղադրիչներ պարունակող կեղտաջրերի լրացուցիչ մաքրման արդյունավետ եղանակների ուսումնասիրությանը՝ որպես սորբենտ օգտագործելով փքեցված պեռլիտը։ Հետազոտության առանցքում ջրային միջավայրից մնացորդային նավթամթերքների և հարակից աղտոտիչների հեռացման սորբցիոն գործընթացների ֆիզիկաքիմիական օրինաչափությունների բացահայտումն ու համապատասխան մաքրման տեխնոլոգիական մոտեցումների մշակումըն է։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փքեցված պեռլիտի կառուցվածքային և սորբցիոն հատկություններին, մասնավորապես՝ դրա ծակոտկենությանը, զարգացած մակերեսին, փոքր խտությանը և հեղուկ միջավայրում նավթային բաղադրիչների կլանման հնարավորություններին։ Քննվում են կեղտաջրերի սկզբնական կազմի, աղտոտվածության աստիճանի և սորբենտի ֆիզիկական բնութագրերի ազդեցությունները մաքրման արդյունավետության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սորբցիոն գործընթացի հիմնական օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատել նյութի կիրառելիությունը նախնական մաքրում անցած կեղտաջրերի վերջնական մշակման փուլում։ Կարևորվում է նաև տարբեր տեսակի նավթային աղտոտիչների վարքագծի ուսումնասիրությունը ջրային միջավայրում և դրանց փոխազդեցությունը պեռլիտի մակերևույթի հետ։ Տեխնոլոգիական տեսանկյունից դիտարկվում են մաքրման համակարգի կազմակերպման սկզբունքները, սորբցիոն նյութի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները, գործընթացի կայունությունը և մաքրված ջրի որակի բարելավումը։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել օգտագործված սորբենտի հետագա կառավարման խնդրին, քանի որ մաքրման արդյունավետ տեխնոլոգիան պետք է հաշվի առնի ոչ միայն աղտոտիչների հեռացումը ջրից, այլև երկրորդային թափոնների առաջացման և շրջակա միջավայրի վրա դրանց ազդեցության նվազեցման անհրաժեշտությունը։ Փքեցված պեռլիտի կիրառումը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև բնական հանքային հումքի արդյունավետ օգտագործման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր սորբցիոն նյութերի հատկությունների համեմատական գնահատում և պեռլիտի առավելությունների ու սահմանափակումների բացահայտում։ Բնապահպանական տեսանկյունից աշխատանքը կարևոր է նավթարդյունաբերության, նավթամթերքների պահպանման ու վերամշակման և այլ արդյունաբերական գործընթացների հետևանքով առաջացող կեղտաջրերի ազդեցության նվազեցման համար։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել ջրամաքրման տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը, բնական սորբենտների կիրառման գիտական հիմքերի զարգացմանը և արդյունաբերական կեղտաջրերի մաքրման առավել արդյունավետ համակարգերի ձևավորմանը։

    Updated: 2026-09-22
    Доочистка нефтесодержащих сточных вод сорбционным методом на вспученном перлите разработка технологии
    Online

    Literature

    Культурно-историческое наследие Армении на языках народов мира в фондах Библиотеки иностранной литературы

    Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի մշակութապատմական ժառանգության վերաբերյալ աշխարհի տարբեր ժողովուրդների լեզուներով հրատարակված գրականության ուսումնասիրությանը, որը պահպանվում է օտարալեզու գրականության գրադարանային ֆոնդերում։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում է հայ ժողովրդի պատմությանը, մշակույթին, լեզվին, գրականությանը, արվեստին, ճարտարապետությանը, կրոնին և հասարակական կյանքին վերաբերող օտարալեզու հրատարակությունների բազմազանությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր լեզուներով ստեղծված և Հայաստանի մասին տեղեկատվություն պարունակող գրքերի, գիտական աշխատությունների, հոդվածների, ժողովածուների, կատալոգների և այլ մատենագիտական նյութերի հավաքագրմանը, դասակարգմանը և բովանդակային ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես է Հայաստանի պատմական և մշակութային ժառանգությունը ներկայացվել տարբեր ժողովուրդների գիտական, մշակութային և տեղեկատվական միջավայրերում, ինչպես նաև բացահայտել այդ գրականության ձևավորման հիմնական ժամանակաշրջաններն ու թեմատիկ ուղղությունները։ Ուսումնասիրվում են հայագիտության, պատմագիտության, արվեստագիտության, գրականագիտության և մշակութաբանության ոլորտներին վերաբերող նյութերը՝ առանձնացնելով այն հրատարակությունները, որոնք ունեն հատկապես կարևոր աղբյուրագիտական կամ գիտական նշանակություն։ Կարևորվում է գրադարանային ֆոնդերի դերը մշակութային հիշողության պահպանման և տարբեր լեզուներով ստեղծված գիտելիքի հասանելիության ապահովման գործում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել ֆոնդերի լեզվական և ժամանակագրական կազմը, հրատարակությունների աշխարհագրական ծագումը, թեմատիկ բաշխվածությունը և դրանց համալրման առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում օտարալեզու գրականության միջոցով Հայաստանի մշակութային ժառանգության միջազգային ներկայացվածությանը և տարբեր գիտական ու մշակութային ավանդույթների միջև կապերի ձևավորմանը։ Աշխատանքը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ նման հավաքածուները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու Հայաստանի վերաբերյալ օտարերկրյա հեղինակների և հետազոտողների մոտեցումները, մեկնաբանությունները և գիտական հետաքրքրությունները տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել գրադարանային ֆոնդերի առավել արդյունավետ ուսումնասիրմանը, հայագիտական նյութերի մատենագիտական բացահայտմանը, մշակութային ժառանգության հանրահռչակմանը և միջազգային գիտական համագործակցության զարգացմանը։ Աշխատանքը արժեքավոր է գրադարանագետների, մատենագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների և հայագիտությամբ զբաղվող հետազոտողների համար՝ որպես Հայաստանի մասին բազմալեզու տեղեկատվական և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրման կարևոր հիմք։

    Updated: 2026-09-17
    Культурно-историческое наследие Армении на языках народов мира в фондах Библиотеки иностранной литературы
    Online

    Other Subjects

    Negotiating Armenian-Azerbaijani peace

    Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության հաստատման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով երկու երկրների հարաբերությունների պատմական, քաղաքական, դիվանագիտական և անվտանգային բարդությունները։ Գիրքը կենտրոնանում է այն հարցի վրա, թե ինչպես կարող են երկարատև հակամարտությունից հետո կողմերը անցնել բանակցությունների, փոխզիջումների որոնման և կայուն խաղաղության ձևավորման փուլերին։ Հեղինակը վերլուծում է խաղաղ բանակցությունների տրամաբանությունը, կողմերի հիմնական դիրքորոշումները, փոխադարձ անվստահության պատճառները և այն քաղաքական ու հասարակական գործոնները, որոնք կարող են նպաստել կամ խոչընդոտել համաձայնության ձեռքբերմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հակամարտության պատմական ժառանգությանը, տարածքային և ինքնորոշման շուրջ ձևավորված տարաձայնություններին, անվտանգության խնդիրներին, սահմանների և հաղորդակցությունների հարցերին, ինչպես նաև բնակչության իրավունքների և հումանիտար խնդիրների նշանակությանը։ Աշխատությունը խաղաղության գործընթացը ներկայացնում է ոչ միայն որպես դիվանագիտական բանակցությունների շարք, այլև որպես երկարաժամկետ քաղաքական փոխակերպման գործընթաց, որը պահանջում է կողմերի միջև վստահության աստիճանական ձևավորում և նախկին հակասությունների հաղթահարում։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու միջազգային միջնորդների և տարածաշրջանային ու արտատարածաշրջանային դերակատարների ազդեցությունը բանակցային գործընթացի վրա՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են արտաքին ուժերի շահերը, աշխարհաքաղաքական փոփոխությունները և տարածաշրջանային անվտանգության իրավիճակը ազդել խաղաղության հեռանկարների վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև խաղաղության պայմանագրի հնարավոր բովանդակությանը, դրա իրականացման մեխանիզմներին և այն խնդիրներին, որոնք կարող են առաջանալ համաձայնության ձեռքբերումից հետո։ Աշխատությունը միաժամանակ անդրադառնում է խաղաղության հասարակական ընկալմանը՝ ընդգծելով, որ կայուն խաղաղությունը կախված է ոչ միայն պետական մակարդակով ձեռք բերված պայմանավորվածություններից, այլև հասարակությունների միջև հարաբերությունների վերականգնումից, պատմական հիշողության, անվտանգության ընկալումների և փոխադարձ վստահության խնդիրների հաղթահարումից։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել միջազգային հարաբերությունների, քաղաքագիտության, դիվանագիտության, խաղաղության և հակամարտությունների ուսումնասիրության, ինչպես նաև Հարավային Կովկասի տարածաշրջանային անվտանգության հարցերով զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների խաղաղ կարգավորման բարդ գործընթացը՝ փորձելով բացահայտել բանակցությունների հիմնական մարտահրավերները, հնարավոր փոխզիջումների շրջանակը և կայուն ու երկարաժամկետ խաղաղության հասնելու նախադրյալները։

    Updated: 2026-09-14
    Negotiating Armenian-Azerbaijani peace
    Online

    Technology

    Ֆունկցիոնալ նշանակության սննդամթերքների տեխնոլոգիաների մշակում

    Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է ֆունկցիոնալ նշանակության սննդամթերքի նոր տեխնոլոգիաների մշակմանը՝ սննդային արժեքը, կենսաբանական ակտիվությունը և մարդու առողջության համար հնարավոր օգտակար հատկությունները համադրող արտադրանքի ստեղծման նպատակով։ Աշխատության հիմքում ժամանակակից սննդի տեխնոլոգիայի այն ուղղությունն է, որի շրջանակում սննդամթերքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես օրգանիզմի էներգետիկ և սննդանյութային պահանջները բավարարող միջոց, այլև որպես կենսաբանական ակտիվ բաղադրիչների աղբյուր։ Այս մոտեցումը ենթադրում է արտադրանքի բաղադրության, հումքի ընտրության, տեխնոլոգիական մշակման և պահպանման պայմանների համալիր ուսումնասիրություն։ Ֆունկցիոնալ նշանակության սննդամթերքի մշակման ժամանակ կարևոր է ընտրել այնպիսի հումք և բաղադրիչներ, որոնք կարող են բարձրացնել արտադրանքի սննդային կամ ֆիզիոլոգիական արժեքը։ Այդ նպատակով կարող են օգտագործվել վիտամիններով, հանքային նյութերով, սննդային մանրաթելերով, սպիտակուցներով, պոլիֆենոլներով և այլ կենսաբանորեն ակտիվ միացություններով հարուստ բնական հումքեր։ Հնարավոր է նաև կիրառել պրոբիոտիկ միկրոօրգանիզմներ, նախաբիոտիկ բաղադրիչներ կամ այլ ֆունկցիոնալ նյութեր՝ համապատասխան տեխնոլոգիական պայմանների պահպանմամբ։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է բաղադրության և տեխնոլոգիական գործընթացի օպտիմալացումը։ Նոր արտադրանքի ստեղծման դեպքում անհրաժեշտ է ոչ միայն ապահովել օգտակար բաղադրիչների առկայությունը, այլև պահպանել արտադրանքի համային, բույրային, գունային և կառուցվածքային հատկությունները։ Տեխնոլոգիական մշակումը կարող է փոխել հումքի կենսաբանական ակտիվ նյութերի պարունակությունը, ուստի ջերմային մշակման, չորացման, խմորման, պահեստավորման և փաթեթավորման ռեժիմների ընտրությունը պետք է հիմնված լինի համապատասխան փորձարարական տվյալների վրա։ Աշխատության մեջ կարևոր նշանակություն ունի նաև արտադրանքի ֆիզիկաքիմիական և սննդային ցուցանիշների գնահատումը։ Կարող են ուսումնասիրվել խոնավության, սպիտակուցների, ճարպերի, ածխաջրերի, սննդային մանրաթելերի, հանքային տարրերի և այլ բաղադրիչների պարունակությունը։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է գնահատել կենսաբանական ակտիվ նյութերի պահպանվածությունը տեխնոլոգիական գործընթացի տարբեր փուլերում։ Այդպիսի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս որոշելու՝ արդյոք մշակված տեխնոլոգիան իրականում ապահովում է արտադրանքի նախատեսված ֆունկցիոնալ հատկությունները։ Առանձին կարևորություն ունի արտադրանքի անվտանգությունը։ Ֆունկցիոնալ սննդամթերքի տեխնոլոգիայի մշակումը պետք է ներառի հումքի մանրէաբանական և քիմիական անվտանգության գնահատում, արտադրական գործընթացի հիգիենիկ վերահսկողություն և պահպանման ժամկետի հիմնավորում։ Նոր բաղադրիչների կիրառման դեպքում անհրաժեշտ է նաև գնահատել դրանց տեխնոլոգիական համատեղելիությունը և օգտագործման անվտանգությունը։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս համատեղել արտադրանքի ֆունկցիոնալ արժեքը և սպառողի անվտանգության պահանջները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է նաև զգայորոշիչ գնահատումը։ Նույնիսկ բարձր սննդային կամ կենսաբանական արժեք ունեցող արտադրանքը կարող է սահմանափակ կիրառություն ունենալ, եթե այն չի բավարարում սպառողի համային և կառուցվածքային նախասիրություններին։ Այդ պատճառով համի, հոտի, արտաքին տեսքի, գույնի, խտության և այլ զգայորոշիչ հատկանիշների ուսումնասիրությունը տեխնոլոգիայի կատարելագործման կարևոր բաղադրիչ է։ Հնարավոր է համեմատել տարբեր բաղադրատոմսեր և տեխնոլոգիական ռեժիմներ՝ լավագույն սպառողական և սննդային ցուցանիշներով տարբերակը որոշելու համար։ Ֆունկցիոնալ սննդամթերքի տեխնոլոգիաների մշակումը կարևոր է նաև սննդի արդյունաբերության նոր արտադրատեսակների ստեղծման տեսանկյունից։ Ժամանակակից սպառողական պահանջարկը խթանում է այնպիսի արտադրանքի զարգացումը, որը համատեղում է հարմարավետ օգտագործումը, բարձր սննդային արժեքը և առողջությանը նպաստող բաղադրիչների առկայությունը։ Այդպիսի արտադրանք կարող է մշակվել տարբեր խմբերի համար՝ կախված նրանց սննդային պահանջներից և արտադրանքի նախատեսված նշանակությունից։ Աշխատության մեջ կարող է դիտարկվել նաև տեղական և ոչ ավանդական բուսական հումքի օգտագործման հնարավորությունը։ Տեղական հումքի կիրառումը կարող է հնարավորություն տալ ստեղծելու ազգային կամ տարածաշրջանային առանձնահատկություններով ֆունկցիոնալ արտադրանք, բարձրացնել տեղական գյուղատնտեսական հումքի վերամշակման արդյունավետությունը և ընդլայնել սննդի արդյունաբերության արտադրատեսակների տեսականին։ Այս ուղղությամբ կարևոր է ուսումնասիրել հումքի քիմիական կազմը, կենսաբանական ակտիվությունը և տեխնոլոգիական հատկությունները։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ մշակված տեխնոլոգիական լուծումները կարող են հիմք ծառայել սննդի արդյունաբերության մեջ նոր արտադրատեսակների ստեղծման և արտադրական գործընթացների կատարելագործման համար։ Դրանք կարող են կիրառվել տարբեր տեսակի սննդամթերքի արտադրության մեջ՝ համապատասխան բաղադրության, տեխնոլոգիական ռեժիմների և անվտանգության պահանջների ընտրությամբ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է սննդամթերքի քիմիական կազմի, սննդային և կենսաբանական արժեքի, տեխնոլոգիական մշակման, անվտանգության և սպառողական հատկությունների ուսումնասիրությունը։ Դրա հիմնական նպատակն է ստեղծել գիտականորեն հիմնավորված տեխնոլոգիական մոտեցումներ, որոնց միջոցով հնարավոր կլինի ստանալ բարձր սննդային և ֆունկցիոնալ արժեք ունեցող, անվտանգ և սպառողական պահանջներին համապատասխան սննդամթերք։ Թեման կարող է հետաքրքրել սննդի տեխնոլոգներին, սննդաբաններին, կենսատեխնոլոգներին, սննդի արդյունաբերության մասնագետներին, քիմիկոսներին, գյուղատնտեսական հումքի վերամշակմամբ զբաղվող հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-16
    Ֆունկցիոնալ նշանակության սննդամթերքների տեխնոլոգիաների մշակում
    Online

    Law

    Ձերբակալում

    Ձերբակալումը պետական իրավասու մարմինների կողմից անձի ազատության ժամանակավոր սահմանափակումն է, որը կիրառվում է այն դեպքում, երբ առկա են հիմքեր ենթադրելու, որ անձը կատարել է հանցագործություն, կամ անհրաժեշտ է կանխել հանցագործության կատարումը, ապահովել քննության ընթացքը կամ կանխել փախուստը։ Ձերբակալումը սովորաբար իրականացվում է ոստիկանության կամ այլ իրավապահ մարմինների կողմից՝ օրենքով սահմանված ընթացակարգերի համաձայն, որոնք ներառում են անձի իրավունքների բացատրումը, ձերբակալման հիմքերի արձանագրումը և համապատասխան փաստաթղթերի ձևակերպումը։ Ձերբակալում-ը կարող է լինել կարճաժամկետ միջոցառում՝ մինչև անձի նկատմամբ խափանման միջոցի ընտրությունը կամ դատարանի որոշման կայացումը։ Այնուամենայնիվ, օրենքը պարտադրում է, որ ձերբակալված անձը ունենա իրավունքներ՝ այդ թվում պաշտպան ունենալու, լռելու և իր ընտանիքին տեղեկացնելու իրավունքներ։ Ձերբակալումը պետք է իրականացվի համաչափության, օրինականության և մարդու իրավունքների հարգման սկզբունքների շրջանակում, քանի որ դրա չարաշահումը կարող է հանգեցնել իրավական պատասխանատվության և մարդու հիմնարար ազատությունների խախտման։

    Updated: 2026-09-09
    Ձերբակալում