Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
ԳԱՐԵԳԻՆ ՆԺԴԵՀ
Գարեգին Նժդեհը հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարի ամենանշանավոր գործիչներից մեկն է, որը հայտնի է ոչ միայն որպես ռազմական ու քաղաքական առաջնորդ, այլև որպես գաղափարախոս և ազգային մտածող։ Նա ծնվել է Նախիջևանի Կզնուտ գյուղում և երիտասարդ տարիներից ներգրավվել ազգային-հեղափոխական շարժումների մեջ՝ նպատակ ունենալով պաշտպանել հայ ժողովրդի իրավունքներն ու հայրենիքը։ Նժդեհը մասնակցել է Բալկանյան պատերազմներին, Առաջին համաշխարհային պատերազմին և հայկական ինքնապաշտպանական մարտերին, որտեղ դրսևորել է բացառիկ կազմակերպչական ունակություններ և խիզախություն։ Նրա անունը հատկապես կապված է Սյունիքի հերոսական պաշտպանության հետ, երբ նա կարողացավ կազմակերպել ժողովրդի դիմադրությունը և կանխել տարածաշրջանի ամբողջական կորուստը։ Գարեգին Նժդեհը համարվում է Լեռնահայաստանի գաղափարի հիմնադիրներից մեկը, քանի որ նրա պայքարի շնորհիվ Սյունիքը պահպանվեց հայկական պետականության կազմում։ Նա մեծ նշանակություն էր տալիս ազգային ինքնությանը, հայրենասիրությանը և ժողովրդի հոգևոր ամրությանը։ Նժդեհը ձևավորեց «ցեղակրոնություն» գաղափարախոսությունը, որի հիմքում դրված էին ազգի միասնությունը, բարոյական արժեքները, հայրենասիրությունը և ազգային ինքնագիտակցության զարգացումը։ Նրա համոզմամբ՝ յուրաքանչյուր հայ պետք է ապրի ազգային պատասխանատվության զգացումով և պատրաստ լինի ծառայելու հայրենիքին։ Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո Նժդեհը շարունակեց իր գործունեությունը արտասահմանում՝ փորձելով պահպանել ազգային գաղափարները և աջակցել սփյուռքահայությանը։ Սակայն հետագայում նա ձերբակալվեց խորհրդային իշխանությունների կողմից և կյանքի վերջին տարիներն անցկացրեց բանտում։ Չնայած ծանր ճակատագրին՝ Գարեգին Նժդեհը հայ ժողովրդի հիշողության մեջ մնաց որպես անսասան կամքի, ազգային արժանապատվության և պայքարի խորհրդանիշ։ Նրա գաղափարներն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ ազգային մտածողության վրա, իսկ նրա անունը մինչ օրս հարգանքով է հիշատակվում Հայաստանում և սփյուռքում։
Updated: 2026-09-19Literature
Ֆանտաստիկի առանձնահատկությունները Խուլիո Կորտասարի պատմվածքներում
Աշխատությունը նվիրված է ֆանտաստիկի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Խուլիո Կորտասարի պատմվածքներում՝ ընդգծելով հեղինակի ստեղծագործական աշխարհում իրականության և անիրականի սահմանների մշտական խախտումը և վերաիմաստավորումը։ Հեղինակը վերլուծում է Կորտասարի պատմվածքային տեխնիկան, որտեղ ֆանտաստիկ տարրը հաճախ ներթափանցում է առօրյա իրականության մեջ՝ ստեղծելով երկիմաստ, բազմաշերտ և անորոշ իրականության պատկերներ։ Գրքում դիտարկվում են այն հիմնական մեխանիզմները, որոնց միջոցով ձևավորվում է ֆանտաստիկը՝ ժամանակի և տարածության խեղաթյուրում, անձի ինքնության երկվություն, պատահականության և ճակատագրի խաղարկում, ինչպես նաև սյուրռեալիստական պատկերների ներմուծում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Կորտասարի նարատիվ կառուցվածքներին՝ բաց ավարտեր, ոչ գծային սյուժեներ և ընթերցողի ակտիվ մասնակցություն պահանջող տեքստային կառուցումներ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև ֆանտաստիկի փիլիսոփայական և էքզիստենցիալ իմաստները՝ մարդու իրականության ընկալման ճկունության և սահմանափակության համատեքստում։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ Կորտասարի ստեղծագործություններում ֆանտաստիկը ոչ թե պարզապես ժանրային հնարք է, այլ իրականության ճանաչման այլընտրանքային ձև։ Այն օգտակար է գրականագետների, իսպանական գրականության հետազոտողների և համեմատական գրականության մասնագետների համար։
Updated: 2026-09-10Technology
Մոլիբդենիտային խտանյութերից սիլիկաջերմային մեթոդով մոլիբդենի երկսիլիցիդի ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը
Այս աշխատանքը նվիրված է մոլիբդենիտային խտանյութերից մոլիբդենի երկսիլիցիդի (MoSi₂) ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ կիրառելով սիլիկաջերմային վերականգնման մեթոդը։ Նյութում ուսումնասիրվում են մոլիբդեն պարունակող հումքի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, տեխնոլոգիական վերամշակման փուլերը և սիլիցիումի մասնակցությամբ ընթացող բարձր ջերմաստիճանային ռեակցիաների օրինաչափությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է տեխնոլոգիական գործընթացի օպտիմալ պայմանների ընտրությունը՝ ներառյալ ջերմաստիճանի, բաղադրության, ժամանակի և ռեագենտների հարաբերակցության ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի ելքի և մաքրության վրա։ Վերլուծվում են ստացված մոլիբդենի երկսիլիցիդի կառուցվածքային, ֆազային և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, ինչպես նաև դրա կիրառման հնարավորությունները բարձր ջերմակայուն նյութերի, էլեկտրատեխնիկական սարքերի և պաշտպանիչ ծածկույթների արտադրության մեջ։ Նյութը կարևոր նշանակություն ունի մետալուրգիայի, նյութագիտության և քիմիական տեխնոլոգիաների ոլորտներում՝ նպաստելով ռազմավարական նշանակության նյութերի արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը։
Updated: 2026-09-23Linguistics
Փասիխանի բարբառը
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հայերենի Փասիխանի բարբառի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով նրա հնչյունաբանական, ձևաբանական, շարահյուսական և բառապաշարային առանձնահատկությունները։ Գրքում ներկայացվում են բարբառի ձևավորման պատմական պայմանները, տարածման աշխարհագրությունը և կապերը արևմտահայ ու արևելահայ բարբառային համակարգերի հետ։ Հեղինակը վերլուծում է Փասիխանի բարբառի հնչյունափոխական օրենքները, շեշտադրության առանձնահատկությունները, բայաձևերի և գոյականական համակարգի կառուցվածքային տարբերությունները գրական հայերենի համեմատությամբ։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարբառի բառապաշարին՝ ներառյալ հնագույն շերտերը, փոխառությունները և տեղական նորաբանությունները, որոնք արտացոլում են տվյալ տարածաշրջանի պատմամշակութային առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև բարբառի շարահյուսական կառուցվածքները, խոսակցական լեզվի առանձնահատկությունները և դրանց գործառույթը կենդանի հաղորդակցության մեջ։ Գիրքը կարևոր ներդրում է հայ բարբառագիտության մեջ՝ նպաստելով լեզվական բազմազանության պահպանմանն ու ուսումնասիրությանը և նախատեսված է լեզվաբանների, բարբառագետների, հայագետների, ուսանողների և լեզվի պատմությամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։
Updated: 2026-09-16Literature
Վիկտոր Հյուգո. Բանաստեղծություններ
Գիրքը համախմբում է Հյուգոյի նշանավոր բանաստեղծությունները, որոնք արտացոլում են 19-րդ դարի ֆրանսիական հասարակական, քաղաքական և հոգևոր խնդիրները, մարդու ներքին զգացմունքները, սիրո, ազատության և արդարության թեմաները։ Հյուգոյի ստեղծագործություններում վառ երևում է ռոմանտիզմի ոճը, հուզականությունը և խորհրդանիշների միջոցով գաղափարների փոխանցումը։ Հիմնական թեմաները․ Ազատություն, արդարություն և սոցիալական խնդիրներ Սեր, կարեկցանք և մարդկային զգացմունքներ Արևելք և արևմուտք, պատմական ու մշակութային համադրություններ Մարդկային հոգու, կյանքի և գոյության փիլիսոփայություն Ռոմանտիզմի խորհրդանշաններ և գեղարվեստական փորձեր Գրքի առանձնահատկությունները․ Հստակ և հուզառատ լեզու՝ խորքային գաղափարներով Միավորում է սոցիալական, սիրո և փիլիսոփայական թեմաները Հարմար է բանաստեղծության սիրահարների, գրականագիտության ուսանողների և հետազոտողների համար Արժև է 19-րդ դարի ֆրանսիական գրականության զարգացման և ռոմանտիզմի ուսումնասիրության համար
Updated: 2026-09-20Literature
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ (1988, թիվ 2)
Այս աշխատությունը վերաբերում է «Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ» տեղեկատվական ցանկին, որը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում լույս տեսած նոր հրատարակությունների համակարգված մատենագիտական ամփոփումը՝ ընդգծելով գիտական տեղեկատվության տարածման, գրադարանային սպասարկման և ակադեմիական հետազոտությունների աջակցման փոխկապակցված գործառույթները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ապահովել արդիական գիտական գրականության մասին տեղեկատվության հասանելիություն, դասակարգված ներկայացում և օգտագործման արդյունավետություն հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և գրադարանային աշխատողների համար։ Ուսումնասիրվում են հասարակական-քաղաքական գիտությունների տարբեր ուղղություններով լույս տեսած նոր գրքերը՝ ներառյալ տնտեսագիտություն, իրավագիտություն, քաղաքական գիտություն, սոցիոլոգիա և միջազգային հարաբերություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մատենագիտական նկարագրությունների ճշգրտությանը, դասակարգման համակարգերին և տեղեկատվության որոնման դյուրացման մեխանիզմներին, որոնք նպաստում են գիտական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է նման տեղեկատվական ցանկերի դերը գիտական հաղորդակցության համակարգում՝ որպես գիտելիքի տարածման և ակադեմիական միջավայրի զարգացման կարևոր գործիք։ Միաժամանակ ընդգծվում է գրադարանների և տեղեկատվական կենտրոնների դերակատարությունը նոր գիտական գրականության հավաքագրման, մշակման և ընթերցողներին մատուցման գործընթացում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է գրադարանագիտության և տեղեկատվական գիտությունների ոլորտում՝ նպաստելով հասարակական-քաղաքական գրականության մատչելիության և գիտական տեղեկատվության կազմակերպման կատարելագործմանը։
Updated: 2026-09-03