Հայ նոր գրականության պատմություն

Աշխարհագրություն

Գրքում ուսումնասիրվում է ավտոմոբիլների շահագործման էկոլոգիական անվտանգության գնահատման մեթոդաբանությունը լեռնային շրջաններում, որտեղ մթնոլորտային պայմանները և տեղաբնիկ բնապահպանական առանձնահատկությունները մեծացնում են արտանետումների և աղտոտման ռիսկերը, վերլուծվում են շարժիչի արտանետումների, աղմուկի, թափոնների և այլ ազդեցությունների մակարդակը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով բարձրադիր տեղանքների պայմաններին, ներկայացվում են մոնիթորինգի, չափման և գնահատման առաջադեմ տեխնիկական ու մեթոդական մոտեցումներ, դիտարկվում են վնասակար ազդեցությունների կանխարգելման և նվազեցման հնարավորությունները՝ տեխնոլոգիական, կազմակերպչական և վարչական միջոցներով, ուսումնասիրվում են անվտանգության և շրջակա միջավայրի պահպանության գործիքների ներդրման արդյունավետությունը, գիրքը համադրում է տրանսպորտային ինժեներիայի, էկոլոգիայի և անվտանգության գնահատման գիտելիքները՝ նպաստելով ավտոմոբիլների շահագործման կայունության բարձրացմանը լեռնային շրջաններում և շրջակա միջավայրի պաշտպանությանը։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի գլխավոր գրադարանային հաստատության 2019 թվականի համար նախատեսված աշխատանքների կազմակերպված ծրագիրը՝ ընդգրկելով գրադարանային հավաքածուների հաշվառման, պահպանության, մշակման, սպասարկման, մատենագիտական գործունեության, թվայնացման և մշակութային ծրագրերի հիմնական ուղղությունները։ Այն գործնական և կազմակերպչական նշանակություն ունեցող փաստաթուղթ է, որի միջոցով համակարգվում են տարվա ընթացքում իրականացվելիք աշխատանքները, սահմանվում են առաջնահերթ խնդիրները և համապատասխան ստորաբաժանումների գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում գրադարանային ֆոնդերի հաշվառման և վերակազմակերպման աշխատանքներին, այդ թվում՝ ռուսերեն գրքային հավաքածուի վերահաշվառմանը և գրադարանին միացված Գրապալատի հավաքածուի վերագրանցման ու վերահաշվառման գործընթացին։ Ծրագրային աշխատանքների շրջանակում կարևորվում են ազգային տպագիր ժառանգության հավաքագրումը, պահպանությունը և հանրությանը հասանելի դարձնելը, ինչպես նաև գրադարանային տեղեկատվական ռեսուրսների շարունակական զարգացումը։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու գրադարանի տարբեր բաժինների գործառույթների, ընթերցողների սպասարկման կազմակերպման, տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքի և գրադարանային հավաքածուների կառավարման վերաբերյալ։ Կարևոր ուղղություններից են նաև մշակութային և գիտական միջոցառումների կազմակերպումը, գրքի և ընթերցանության հանրահռչակումը, ցուցահանդեսային գործունեությունը և մասնագիտական համագործակցության զարգացումը։ Տարվա ծրագրային գործունեությունն առանձնահատուկ նշանակություն ուներ նաև հաստատության պատմության տեսանկյունից, քանի որ 2019 թվականին նշվում էր պետական գրադարանային կարգավիճակի ձևավորման հետ կապված պատմական իրադարձության 100-ամյակը։ Այդ հանգամանքը հնարավորություն էր տալիս գրադարանի ընթացիկ աշխատանքները համադրել նրա պատմական ժառանգության ներկայացման և հանրահռչակման նախաձեռնությունների հետ։ Ծրագիրը կարևոր սկզբնաղբյուր է գրադարանագիտության և մշակութային կառավարման ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է կոնկրետ ժամանակաշրջանում ազգային գրադարանի առջև դրված կազմակերպչական, մասնագիտական և մշակութային խնդիրները։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս հետագա տարիների ծրագրերի ու հաշվետվությունների հետ համադրությամբ ուսումնասիրելու գրադարանի գործունեության առաջնահերթությունների փոփոխությունները, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներգրավումը և ազգային գրադարանային համակարգի զարգացման միտումները։

Քաղաքագիտություն

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության հիմնախնդիրը Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական գործընթացների համատեքստում՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Ռուսաստանի ռազմավարական շահերին տարածաշրջանում և դրանց ազդեցությանը Հայաստանի էներգետիկ համակարգի կայունության վրա։ Հետազոտության մեջ էներգետիկ անվտանգությունը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ համակարգ, որը ներառում է էներգակիրների մատակարարման հուսալիությունը, ենթակառուցվածքների վերահսկելիությունը, գների կայունությունը և արտաքին քաղաքական ռիսկերի կառավարումը։ Աշխատությունը վերլուծում է Ռուսաստանի դերը որպես հիմնական էներգետիկ գործընկեր և մատակարար, ինչպես նաև նրա ազդեցությունը տարածաշրջանային էներգետիկ հոսքերի, գազատրանսպորտային ենթակառուցվածքների և ռազմավարական ներդրումների վրա։ Միաժամանակ քննարկվում են այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են Հայաստանի էներգետիկ կախվածությունը՝ ներառյալ ներմուծվող գազի և նավթամթերքների բարձր բաժինը, էներգետիկ շուկայի սահմանափակ դիվերսիֆիկացիան և աշխարհագրական փակվածության պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև տարածաշրջանային մրցակցության և համագործակցության դինամիկային, որտեղ էներգետիկ նախագծերը հաճախ ունենում են ոչ միայն տնտեսական, այլև քաղաքական նշանակություն՝ ազդելով ուժային հավասարակշռությունների վրա Հարավային Կովկասում։ Վերլուծվում են հնարավոր դիվերսիֆիկացիոն ուղիները, վերականգնվող էներգետիկայի զարգացումը և էներգաարդյունավետության բարձրացման քաղաքականությունները՝ որպես Հայաստանի էներգետիկ անկախության ամրապնդման միջոցներ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը եզրակացնում է, որ Հայաստանի էներգետիկ անվտանգությունը սերտորեն փոխկապակցված է տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական զարգացումների հետ, իսկ Ռուսաստանի ազդեցությունը մնում է առանցքային գործոն՝ թե՛ ռիսկեր ձևավորելու, թե՛ կայունության որոշակի երաշխիքներ ապահովելու առումով։

Lեզվաբանություն

Издание представляет собой краткое литературное или лексикографическое произведение, посвящённое слову «ножичек» как уменьшительно-ласкательной форме русского слова «нож», в котором рассматриваются его семантические оттенки, особенности употребления в разговорной и художественной речи, а также стилистическая функция подобных уменьшительных форм в русском языке; внимание уделяется тому, как такие слова отражают эмоциональную окраску высказывания, бытовой контекст и традиции языковой выразительности, а также их роль в фольклоре и литературе как средства создания образности и характеристик предметного мира.

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է հիշողության սխեմաներում առաջացող անսարքությունների որոշ դասերի հայտնաբերման, ախտորոշման և դրանց նկատմամբ արդյունավետ ալգորիթմների նախագծման խնդիրներին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է թվային հիշողության սարքերի հուսալիության բարձրացման խնդիրը, քանի որ ժամանակակից հաշվողական համակարգերում հիշողության սխեմաները մեծ նշանակություն ունեն տեղեկատվության պահպանման և մշակման գործընթացների համար, իսկ դրանց առանձին տարրերի խափանումները կարող են հանգեցնել տվյալների աղավաղման, աշխատանքի խափանման կամ համակարգի ընդհանուր արդյունավետության նվազման։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակը հիշողության սխեմաներում հնարավոր անսարքությունների բնույթի բացահայտումն ու դրանց հայտնաբերման համար այնպիսի ալգորիթմների մշակումն է, որոնք կապահովեն ստուգման բարձր արդյունավետություն՝ հնարավորինս փոքր ժամանակային և հաշվողական ծախսերով։ Հիշողության սխեմաներում անսարքությունները կարող են տարբեր բնույթ ունենալ․ դրանք կարող են կապված լինել առանձին հիշողության բջիջների մշտական կամ ժամանակավոր սխալ վարքի, որոշակի արժեք գրելու կամ կարդալու անկարողության, բջիջների միջև փոխազդեցության, հասցեավորման սխալների կամ այլ ֆիզիկական և տրամաբանական խնդիրների հետ։ Հետևաբար անսարքությունների դասակարգումը կարևոր նախապայման է դրանց հայտնաբերման համապատասխան մեթոդների ընտրության համար։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է հիշողության սխեմաների թեստավորման մոդելների ձևավորումը։ Թեստավորման ալգորիթմը պետք է հիշողության բջիջներին հաղորդի որոշակի հաջորդականությամբ տվյալներ և կատարի դրանց ընթերցում՝ ստացված արդյունքները համեմատելով սպասվող արժեքների հետ։ Այդ գործողությունների ճիշտ կազմակերպումը հնարավորություն է տալիս հայտնաբերել թաքնված կամ դժվար հայտնաբերվող անսարքությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր թեստային հաջորդականություններ և դրանց արդյունավետությունը տարբեր անսարքությունների դասերի նկատմամբ։ «Արդյունավետություն» հասկացությունը կարող է ներառել մի քանի չափանիշ՝ թեստի կատարման ժամանակը, հիշողության վրա կատարվող գործողությունների քանակը, հայտնաբերվող անսարքությունների ամբողջականությունը, պահանջվող ապարատային կամ ծրագրային ռեսուրսները և սխալների տեղայնացման հնարավորությունը։ Այս չափանիշների համադրումը թույլ է տալիս ոչ միայն ստեղծել անսարքություն հայտնաբերող ալգորիթմ, այլև գնահատել դրա առավելությունները գոյություն ունեցող մոտեցումների համեմատ։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն անսարքություններին, որոնք չեն հայտնաբերվում պարզ հաջորդական ստուգումների միջոցով։ Որոշ սխալներ դրսևորվում են միայն այն ժամանակ, երբ հիշողության տարբեր բջիջներ որոշակի արժեքներով են լցված կամ երբ դրանց նկատմամբ գործողությունները կատարվում են որոշակի հերթականությամբ։ Այդ պատճառով թեստային ալգորիթմները կարող են ներառել հիշողության գրանցման և ընթերցման հատուկ հաջորդականություններ, որոնք նախատեսված են բարդ փոխազդեցությունների բացահայտման համար։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է նաև ալգորիթմների մաթեմատիկական կամ ձևական հիմնավորումը։ Կարող է ապացուցվել, որ տվյալ թեստային հաջորդականությունը երաշխավորում է որոշակի անսարքությունների դասի հայտնաբերումը։ Նման վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել ալգորիթմի ամբողջականությունը և սահմանել այն պայմանները, որոնց դեպքում այն արդյունավետ է։ Բացի այդ, հնարավոր է որոշել այն գործողությունների նվազագույն կամ մոտարկված նվազագույն քանակը, որոնք անհրաժեշտ են որոշակի սխալների հայտնաբերման համար։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև հիշողության սխեմաների տարբեր ճարտարապետությունների ազդեցությունը թեստավորման գործընթացի վրա։ Հիշողության կազմակերպման կառուցվածքը, հասցեավորման եղանակը, բջիջների փոխկապակցվածությունը և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները կարող են փոփոխել անսարքությունների դրսևորման ձևը։ Այդ պատճառով մշակվող ալգորիթմները պետք է հնարավորինս հարմարեցված լինեն հիշողության կոնկրետ կառուցվածքին կամ ունենան ընդհանրացման հնարավորություն։ Հետազոտության փորձարարական կամ հաշվարկային մասը կարող է ներառել հիշողության մոդելի ստեղծում և տարբեր անսարքությունների արհեստական ներմուծում։ Այնուհետև մշակված ալգորիթմի միջոցով իրականացվում է թեստավորում՝ ստուգելու համար, թե որ անսարքություններն են հայտնաբերվում, որքան գործողություն է պահանջվում և ինչ արագությամբ է կատարվում ստուգումը։ Ստացված արդյունքները կարող են համեմատվել այլ հայտնի թեստավորման ալգորիթմների հետ՝ գնահատելու մշակված մեթոդի արդյունավետությունը։ Հիշողության սխեմաների հուսալիության բարձրացումը կարևոր է հատկապես այն համակարգերում, որտեղ տվյալների ամբողջականությունը և անխափան աշխատանքը առաջնային նշանակություն ունեն։ Դրանք կարող են ներառել համակարգչային տեխնիկան, կապի սարքավորումները, ներկառուցված համակարգերը, արդյունաբերական կառավարման համակարգերը, տրանսպորտային և այլ տեխնիկական համակարգեր։ Հիշողության սխալների ժամանակին հայտնաբերումը հնարավորություն է տալիս կանխել ավելի լուրջ համակարգային խափանումները և բարձրացնել սարքավորման շահագործման հուսալիությունը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է մշակված ալգորիթմների հնարավոր կիրառմամբ հիշողության սարքերի արտադրության, որակի վերահսկման, տեխնիկական ախտորոշման և համակարգերի շահագործման ընթացքում։ Արդյունավետ թեստային ալգորիթմները կարող են կրճատել ստուգման համար անհրաժեշտ ժամանակը և միաժամանակ ապահովել անսարքությունների հայտնաբերման բարձր մակարդակ։ Սա հատկապես կարևոր է մեծ ծավալով հիշողության համակարգերի դեպքում, որտեղ յուրաքանչյուր բջիջի կամ հասցեի առանձին ստուգումը կարող է պահանջել զգալի ռեսուրսներ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել համակարգչային ճարտարապետության, թվային էլեկտրոնիկայի, միկրոէլեկտրոնիկայի, ալգորիթմների տեսության, ավտոմատացված թեստավորման և տեխնիկական ախտորոշման ոլորտների մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտել հիշողության սխեմաներում որոշակի դասերի անսարքությունների արդյունավետ հայտնաբերման սկզբունքները և դրանց հիման վրա նախագծել ու հիմնավորել ալգորիթմներ, որոնք համատեղում են թեստավորման ամբողջականությունը, արագությունը և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը՝ նպաստելով ժամանակակից հիշողության համակարգերի հուսալիության և կայունության բարձրացմանը։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է ձեռնարկատիրական ունակությունների ձևավորման և ձեռնարկատիրական գործունեության հետ կապված ռիսկերի տեսական ու մեթոդաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում է ձեռնարկատիրության էությունը՝ որպես տնտեսական գործունեության հատուկ ձև, որի հիմքում ընկած են նախաձեռնողականությունը, նորարարությունը, որոշումների ընդունման կարողությունը և պատասխանատվությունը անորոշության պայմաններում։ Աշխատությունում ներկայացվում են ձեռնարկատիրական ունակությունների հիմնական բաղադրիչները՝ ստեղծարար մտածողությունը, կազմակերպչական հմտությունները, շուկայական իրավիճակի գնահատման կարողությունը և ռազմավարական պլանավորման ունակությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկերի տեսակներին՝ ֆինանսական, արտադրական, շուկայական և կառավարչական, ինչպես նաև դրանց գնահատման և նվազեցման մեթոդներին։ Վերլուծվում են ռիսկերի կառավարման տեսությունները, հավանականության և անորոշության պայմաններում որոշումների ընդունման մոդելները, ինչպես նաև ձեռնարկատիրական վարքագծի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև գործնական մոտեցումներ՝ ուղղված ձեռնարկատիրական գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը և ռիսկերի օպտիմալ կառավարմանը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, բիզնեսի կառավարման մասնագետների, ձեռնարկատերերի, ուսանողների և տնտեսական քաղաքականության մշակմամբ հետաքրքրվողների համար։