Մկների ու մարդկանց մասին

Other Subjects

Նախատեսված է սառնարանային տեխնիկայի, ջերմային էներգետիկայի և սննդարդյունաբերական սառեցման համակարգերի ոլորտներում սովորող ուսանողների ու գործող մասնագետների համար և նպատակ ունի զարգացնել հաշվարկային ու ինժեներական մտածողությունը սառեցման գործընթացների նախագծման և վերլուծության ուղղությամբ, գրքում ներկայացված են սառնարանային ցիկլերի հիմնական տեսական հիմքերը՝ սեղմումային, կլանման և այլ համակարգեր, դրանց աշխատանքի սկզբունքները, ջերմափոխանակության գործընթացները և աշխատող մարմինների (ֆրեոններ և այլ սառնագենտներ) հատկությունները, ընդգրկված են բազմաբնույթ խնդիրներ, որոնք վերաբերում են գոլորշիացման և կոնդենսացման գործընթացներին, ճնշման և ջերմաստիճանի հաշվարկներին, էներգետիկ արդյունավետության գնահատմանը, կոմպրեսորների աշխատանքի վերլուծությանը և համակարգերի օպտիմալացման մեթոդներին, աշխատությունը նաև ուշադրություն է դարձնում սառնարանային սարքավորումների նախագծման ինժեներական խնդիրներին՝ ներառյալ ջերմամեկուսացման հաշվարկները, ջերմային կորուստների նվազեցման եղանակները և տարբեր արտադրական պայմաններում համակարգերի ընտրության չափանիշները, ներկայացվում են խնդիրների լուծման քայլ առ քայլ մոտեցումներ, բանաձևերի կիրառման օրինակներ և արդյունքների մեկնաբանման մեթոդներ, ինչը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ոչ միայն մեխանիկորեն լուծել առաջադրանքները, այլ նաև խորությամբ հասկանալ ֆիզիկական գործընթացները, գրքում ընդգծվում են նաև էներգախնայողության և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցման հարցերը ժամանակակից սառնարանային տեխնոլոգիաներում, աշխատությունը համադրում է տեսական գիտելիքը և գործնական խնդիրների լուծման փորձը՝ հանդիսանալով կարևոր ուսումնամեթոդական աղբյուր սառնարանային և ջերմային տեխնիկայի ոլորտում։

Other Subjects

Գիրքը՝ «Գործարարության գործավարություն», հեղինակը Քալանթարյան Պ.Ա., հանդիսանում է ուսումնական և գործնական ձեռնարկ, որը նվիրված է գործարար գործունեության կազմակերպման վարչական և փաստաթղթային գործընթացների համակարգված ներկայացմանը։ Այն ընդգրկում է գործավարության հիմնական սկզբունքները գործարար միջավայրում՝ փաստաթղթաշրջանառության կազմակերպում, գործնական նամակագրություն, պայմանագրերի և ներքին վարչական փաստաթղթերի ձևավորում, ինչպես նաև դրանց պահպանման և արխիվացման կանոններ։ Գրքում մանրամասն բացատրվում են բիզնես հաղորդակցության մշակույթը, գործարար էթիկայի պահանջները, պաշտոնական և ոչ պաշտոնական հաղորդակցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառումը գործավարության գործընթացներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված կազմակերպությունների ներսում փաստաթղթային հոսքերի արդյունավետ կառավարմանը, կառավարչական որոշումների փաստաթղթային ապահովմանը և գործարար միջավայրում տեղեկատվության ճշգրիտ և արագ փոխանցման մեխանիզմներին։ Ներառված են նաև գործնական օրինակներ և ձևանմուշներ, որոնք օգնում են ուսանողներին և մասնագետներին կիրառել ստացված գիտելիքները իրական աշխատանքային իրավիճակներում։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, գործարարների, վարչական աշխատողների և կազմակերպությունների ղեկավարների համար՝ նպաստելով գործարար գործավարության համակարգված և արդյունավետ իրականացմանը։

Economics

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ալյումինի վերամշակման արդյունաբերական կլաստերի ձևավորման և զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են արդյունաբերական կլաստերների ստեղծման տեսական և գործնական հիմքերը, դրանց դերը ազգային տնտեսության մրցունակության բարձրացման, արտադրական կապերի ամրապնդման և նորարարական զարգացման խթանման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են Հայաստանի ալյումինի վերամշակման ոլորտի առանձնահատկությունները, արտադրական ներուժը, առկա խնդիրներն ու զարգացման հնարավոր ուղղությունները։ Քննարկվում են հումքային ապահովման, տեխնոլոգիական արդիականացման, ներդրումների ներգրավման, արտահանման ընդլայնման և ոլորտի մասնակիցների համագործակցության արդյունավետության բարձրացման հարցերը։ Աշխատությունը առաջարկում է մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել արդյունաբերական կլաստերի կայացմանը, տեղական արտադրության զարգացմանը և միջազգային շուկաներում հայկական արտադրանքի մրցունակության բարձրացմանը։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է տնտեսագետների, արդյունաբերության ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի արդյունաբերական քաղաքականությամբ և մետալուրգիական ոլորտի զարգացման հեռանկարներով։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է սեյսմոլոգիական դիտարկումների կազմակերպման և ստացվող տվյալների մշակման համակարգերի արդյունավետության բարձրացման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի սեյսմոլոգիական ցանցի օրինակով։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է դիտակայանների ցանցի կառուցվածքի, դրանց տարածական տեղաբաշխման, գրանցման հնարավորությունների և տեղեկատվության հավաքագրման ու մշակման գործընթացների օպտիմալացման վրա։ Սեյսմոլոգիական դիտարկումների համակարգը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված տեխնիկական և տեղեկատվական միջոցների ամբողջություն, որի արդյունավետ աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի երկրաշարժերի գրանցման, դրանց հիմնական պարամետրերի որոշման և տարածաշրջանի սեյսմիկ ակտիվության վերաբերյալ հավաստի տվյալների ստացման համար։ Քննության են առնվում դիտակայանների տեղադրման սկզբունքները՝ հաշվի առնելով տարածքի սեյսմատեկտոնական առանձնահատկությունները, երկրաբանական պայմանները, սպասվող սեյսմիկ ակտիվությունը և չափումների տարածական ընդգրկվածությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում դիտարկման ցանցի խտությանը և կայանների փոխադարձ դասավորությանը, քանի որ դրանցից է կախված սեյսմիկ իրադարձությունների տեղորոշման ճշգրտությունը և թույլ երկրաշարժերի հայտնաբերման հնարավորությունը։ Դիտարկվում են ցանցի այնպիսի կառուցվածքի ձևավորման մեթոդներ, որոնք սահմանափակ տեխնիկական և ֆինանսական ռեսուրսների պայմաններում կարող են ապահովել առավել ամբողջական ու որակյալ տեղեկատվություն։ Ուսումնասիրվում են սեյսմիկ ազդանշանների գրանցման, փոխանցման, պահպանման և նախնական մշակման գործընթացները՝ ուշադրություն դարձնելով չափումների ճշգրտությանը, տվյալների շարունակականությանը և տարբեր դիտակայաններից ստացվող տեղեկատվության համատեղ օգտագործմանը։ Կարևորվում է իրական սեյսմիկ ազդանշանների և տարբեր բնույթի աղմուկների տարբերակման խնդիրը, քանի որ գրանցումների որակը անմիջականորեն ազդում է հետագա հաշվարկների արդյունքների վրա։ Տվյալների մշակման ընթացքում դիտարկվում են սեյսմիկ ալիքների բնութագրական փուլերի առանձնացման, երկրաշարժի օջախի տեղադիրքի, ժամանակի, խորության և էներգետիկ բնութագրերի գնահատման մեթոդները։ Առանձին նշանակություն է տրվում տարբեր կայաններից ստացվող տվյալների համադրմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել առանձին չափումների անորոշությունը և բարձրացնել իրադարձությունների պարամետրերի որոշման ճշգրտությունը։ Քննության են առնվում նաև ավտոմատացված մշակման համակարգերի կիրառման հնարավորությունները՝ մեծ ծավալի թվային գրանցումների արագ վերլուծության և տեղեկատվության միասնական բազաների ձևավորման նպատակով։ Օպտիմալացման խնդիրը ներառում է ինչպես դիտարկման ցանցի կառուցվածքային կատարելագործումը, այնպես էլ տվյալների մշակման ալգորիթմների արդյունավետության բարձրացումը։ Կարևորվում է չափման և հաշվարկային սխալների գնահատումը, քանի որ տարբեր աղբյուրներից առաջացող անորոշությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել համակարգի առավել թույլ օղակները և որոշել դրանց բարելավման առաջնահերթ ուղղությունները։ Հայաստանի պայմաններում առանձնահատուկ նշանակություն ունի դիտարկման համակարգի համապատասխանեցումը երկրի բարդ երկրաբանական և տեկտոնական կառուցվածքին ու տարբեր շրջաններում սեյսմիկ ակտիվության առանձնահատկություններին։ Դիտակայանների աշխատանքի արդյունքների համադրումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել երկրաշարժերի տարածաժամանակային բաշխումը, առանձնացնել ակտիվ գոտիները և համալրել տարածաշրջանի սեյսմոլոգիական տվյալների բազան։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում դիտարկումների երկարաժամկետ շարունակականությանը, քանի որ բազմամյա տվյալների համադրումը կարևոր է սեյսմիկ ռեժիմի փոփոխությունների ուսումնասիրության և վիճակագրական օրինաչափությունների բացահայտման համար։ Մեթոդական մոտեցումները կարող են ներառել մաթեմատիկական և վիճակագրական մոդելավորում, չափանիշների համեմատական գնահատում և համակարգչային հաշվարկներ՝ ցանցի տարբեր կառուցվածքային տարբերակների արդյունավետությունը որոշելու նպատակով։ Դիտարկման և տվյալների մշակման միասնական օպտիմալացումը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել ստացվող տեղեկատվության որակը՝ առանց տեխնիկական միջոցների անհիմն ավելացման։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կարևոր լինել նաև սեյսմիկ վտանգի գնահատման համար անհրաժեշտ սկզբնական տվյալների որակի բարելավման տեսանկյունից, քանի որ երկրաշարժերի պարամետրերի առավել ճշգրիտ որոշումը նպաստում է տարածաշրջանի սեյսմիկ գործընթացների ավելի հիմնավորված ուսումնասիրությանը։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է սեյսմոլոգիական մոնիթորինգի համակարգերի նախագծման, արդիականացման և շահագործման ընթացքում գիտականորեն հիմնավորված որոշումների ընդունման հնարավորությամբ։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել դիտակայանների առավել արդյունավետ տեղաբաշխմանը, տվյալների մշակման արագության և ճշգրտության բարձրացմանը, տեղեկատվական հոսքերի կազմակերպման կատարելագործմանը և սեյսմոլոգիական դիտարկումների ընդհանուր արդյունավետության բարելավմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել սեյսմոլոգիայի, երկրաֆիզիկայի, սեյսմիկ մոնիթորինգի, տվյալների մշակման և երկրաբանական վտանգների գնահատման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ինժեներների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Law

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում իշխանությունների բաժանման և հավասարակշռման սահմանադրաիրավական երաշխիքների ուսումնասիրությանը՝ որպես ժողովրդավարական պետական կառավարման հիմնարար սկզբունքների ապահովման կարևոր բաղադրիչ։ Գրքում վերլուծվում են օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների փոխհարաբերությունները, դրանց լիազորությունների սահմանազատման իրավական հիմքերը և փոխադարձ վերահսկողության ու զսպումների մեխանիզմները։ Հեղինակը քննարկում է սահմանադրական կարգավորման առանձնահատկությունները, պետական իշխանության ճյուղերի միջև իրավական հավասարակշռության պահպանման միջոցները, ինչպես նաև սահմանադրական ինստիտուտների դերը իրավական պետության և օրենքի գերակայության ամրապնդման գործում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են տեսական հիմնավորումներ, իրավական վերլուծություններ և գործնական առաջարկություններ, որոնք նպաստում են սահմանադրական համակարգի կատարելագործմանը և պետական կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։ Նյութը կարևոր նշանակություն ունի սահմանադրական իրավունքի, պետական կառավարման և իրավական բարեփոխումների ուսումնասիրության համար։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, սահմանադրագետների, պետական կառավարման մասնագետների, քաղաքական գիտությունների հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և սահմանադրական զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Law

Հաշտարարության ինստիտուտը ՀՀ քաղաքացիական դատավարությունում (մեդիացիան) համարվում է վեճերի լուծման այլընտրանքային մեխանիզմ, որի նպատակն է կողմերին հնարավորություն տալ լուծելու իրենց քաղաքացիաիրավական վեճերը առանց լիարժեք դատական քննության՝ հաշտարարի (մեդիատորի) օգնությամբ։ ՀՀ իրավական համակարգում այս ինստիտուտը հատկապես զարգացել է վերջին դատավարական բարեփոխումների արդյունքում՝ որպես դատարանների ծանրաբեռնվածությունը նվազեցնող և վեճերի ավելի արագ ու արդյունավետ կարգավորման միջոց։ Քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի կարգավորումներով դատարանը կարող է ցանկացած փուլում կողմերին առաջարկել կամ նրանց համաձայնությամբ նշանակել հաշտարարություն, որի ընթացքում անկախ և արտոնագրված հաշտարարը նպաստում է կողմերի միջև փոխընդունելի լուծման ձեռքբերմանը՝ առանց պարտադրող որոշում կայացնելու։ Հաշտարարությունը կամավոր գործընթաց է, որտեղ պահպանվում են կողմերի հավասարությունը, գաղտնիությունը և ինքնուրույն որոշում կայացնելու իրավունքը, իսկ գործընթացի արդյունքում կնքված հաշտության համաձայնությունը կարող է ունենալ դատական ուժ, եթե այն հաստատվում է դատարանի կողմից։ Այս ինստիտուտի ներդրման հիմնական նպատակներն են վեճերի խաղաղ կարգավորումը, դատական ծախսերի և ժամանակի նվազեցումը, ինչպես նաև իրավական մշակույթի զարգացումը՝ խրախուսելով կողմերի համագործակցային վարքագիծը։ Հայաստանի փորձը ցույց է տալիս, որ հաշտարարության զարգացումը կարևոր դեր է խաղում արդարադատության համակարգի արդյունավետության բարձրացման, դատարանների ծանրաբեռնվածության նվազեցման և քաղաքացիական շրջանառության կայունության ապահովման գործում։