Մշակութաբանություն

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է Կոտայքի և Գեղարքունիքի մարզերի բնակլիմայական ու արտադրական պայմաններում բուծվող մազեխ ցեղի և կորիդելի տիպի ոչխարների մթերատվության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և համեմատական գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են կենդանիների հիմնական տնտեսական և կենսաբանական հատկանիշները՝ կենդանի զանգվածը, աճի ու զարգացման ցուցանիշները, բրդային և կաթնային մթերատվությունը, վերարտադրողական հատկությունները և տեղական պայմաններին հարմարվողականությունը։ Մազեխը Հայաստանի տեղական կոպտաբուրդ ոչխարների ցեղերից է, իսկ հանրապետությունում բուծվում են նաև կորիդելի տիպին պատկանող կիսանրբագեղմ մսաբրդատու ոչխարներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր տարիքային և սեռային խմբերի կենդանիների մարմնակազմական ու մթերատու հատկանիշներին, կերային պայմանների ազդեցությանը և արոտավայրային պահվածքի առանձնահատկություններին։ Քննության են առնվում բրդի քանակական ու որակական ցուցանիշները՝ խուզված բրդի զանգվածը, մաքուր բրդի ելքը, մանրաթելի կառուցվածքը և տեխնոլոգիական հատկությունները, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն ոչխարների տնտեսական արժեքի գնահատման համար։ Մազեխ ցեղի վերաբերյալ ժամանակակից հետազոտությունները ևս ընդգծում են բրդի ֆիզիկական և տեխնիկական հատկանիշների, կենդանիների սեռատարիքային խմբերի և բուծման պայմանների համեմատական գնահատման կարևորությունը։ Ուսումնասիրվում է նաև կաթնային մթերատվությունը և կաթի բաղադրությունը, քանի որ մազեխ ու կորիդելի տիպի ոչխարների կաթնային ցուցանիշների համեմատական ուսումնասիրություններ նախկինում իրականացվել են Հայաստանի տարբեր գոտիներում։ Կարևորվում են կենդանիների վերարտադրողական հատկությունները, մատղաշի պահպանությունը, աճի ինտենսիվությունը և կերի օգտագործման արդյունավետությունը։ Կոտայքի և Գեղարքունիքի բնական պայմանների համատեքստում գնահատվում է նաև կենդանիների հարմարվողականությունը բարձրադիր և արոտավայրային տնտեսավարման պայմաններին։ Տարբեր խմբերի ցուցանիշների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել դրանց արտադրական առավելություններն ու առանձնահատկությունները և գնահատել հետագա ընտրասերման աշխատանքների հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանում ոչխարաբուծության արդյունավետության բարձրացման, տեղական գենետիկական ռեսուրսների պահպանման, կենդանիների մթերատու հատկությունների կատարելագործման և տարբեր բնակլիմայական գոտիներին համապատասխան բուծման ու ընտրասերման մոտեցումների մշակման տեսանկյունից։

Biology

Բուսաբանական և էկոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի պայմաններում վայրի աճող կորնգանի (Onobrychis Mill.) տեսակների կենսաէկոլոգիական առանձնահատկությունների և քիմիական կազմի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր տեսակների տարածվածությունը, աճելավայրերի պայմանները, զարգացման փուլերը և շրջակա միջավայրի գործոնների նկատմամբ հարմարվողական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բույսերի ձևաբանական ու կենսաբանական հատկանիշներին, աճի և զարգացման ընթացքին, ինչպես նաև հողակլիմայական պայմանների ազդեցությանը դրանց կենսագործունեության վրա։ Վերլուծվում է բուսական հումքի քիմիական բաղադրությունը՝ գնահատելով տարբեր միացությունների և սննդային նշանակություն ունեցող բաղադրիչների պարունակության առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են տեսակների միջև առկա տարբերությունները, բնական պոպուլյացիաների կենսաբանական ներուժը և դրանց հնարավոր կիրառական նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համալիր պատկերացում կազմելու Հայաստանում տարածված վայրի կորնգանների կենսաբանական, էկոլոգիական և կենսաքիմիական հատկանիշների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բուսաբանության, բույսերի էկոլոգիայի, բուսաքիմիայի, կերարտադրության և բուսական ռեսուրսների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Law

Պատմաիրավագիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի առաջին հանրապետության գոյության տարիներին՝ 1918–1920 թվականներին, դատական համակարգի ձևավորման, կազմակերպման և գործունեության պատմական ու իրավական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում անկախ հայկական պետականության վերականգնման պայմաններում դատական իշխանության հաստատման նախադրյալները, արդարադատության իրականացման կազմակերպական և իրավական հիմքերը, ինչպես նաև պետական կառավարման համակարգում դատական մարմինների տեղն ու նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի առաջին հանրապետության պետականաշինության գործընթացին, իրավական համակարգի ձևավորման դժվարություններին, նախկին վարչաիրավական կառուցակարգերի վերափոխմանը և նորաստեղծ պետության պայմաններում դատական հաստատությունների գործունեության ապահովման հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են դատական իշխանության կազմակերպման սկզբունքները, դատարանների իրավասությունների սահմանման, դատական գործերի քննության և արդարադատության իրականացման ընթացակարգերի իրավական կարգավորման հարցերը։ Քննության են առնվում Հայաստանի առաջին հանրապետության օրենսդրական գործունեության առանձնահատկությունները, նախկինում գործող իրավական նորմերի կիրառման և փոփոխման հնարավորությունները, ինչպես նաև ազգային պետականության պահանջներին համապատասխան դատաիրավական համակարգի ձևավորման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դատական մարմինների կառուցվածքի, իրավասությունների և փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով տվյալ ժամանակաշրջանի պետական կառավարման առանձնահատկությունները և իրավական համակարգի զարգացման պայմանները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում դատավորների նշանակման, նրանց մասնագիտական պատրաստվածության, դատական գործունեության կազմակերպման, դատավարական ընթացակարգերի և դատական որոշումների կատարման հետ կապված հիմնախնդիրներին։ Դիտարկվում են քաղաքացիական և քրեական գործերի քննության առանձնահատկությունները, իրավական վեճերի լուծման մեխանիզմները, քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանության հնարավորությունները և դատական մարմինների գործունեության արդյունավետության վրա ազդող գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում դատական իշխանության և պետական կառավարման մյուս մարմինների փոխհարաբերություններին, իշխանությունների տարանջատման սկզբունքի պատմական ընկալումներին և արդարադատության անկախության ապահովման իրավական ու կազմակերպական նախադրյալներին։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում Հայաստանի առաջին հանրապետության գործունեության բարդ պատմական պայմանները, մասնավորապես՝ պատերազմական իրավիճակը, տնտեսական դժվարությունները, բնակչության տեղաշարժերը, վարչական կառավարման կազմակերպման խնդիրները և դրանց հնարավոր ազդեցությունը դատական համակարգի գործունեության վրա։ Քննարկվում են իրավական կարգուկանոնի պահպանման, հասարակական հարաբերությունների կարգավորման, սեփականության պաշտպանության և քաղաքացիների իրավական անվտանգության ապահովման հետ կապված մարտահրավերները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում դատական համակարգի ձևավորման ընթացքում իրավական ժառանգականության և նոր պետական ինստիտուտների ստեղծման փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև իրավական ավանդույթների ազդեցությունը անկախ Հայաստանի արդարադատության կազմակերպման վրա։ Ուսումնասիրվում են դատական համակարգի զարգացման օրենսդրական և վարչական նախադրյալները, իրավական բարեփոխումների հնարավոր ուղղությունները և պետական կառույցների գործունեության կազմակերպման պատմական փորձը։ Աշխատության շրջանակներում կարևորվում է պատմական սկզբնաղբյուրների, օրենսդրական ակտերի, կառավարության որոշումների, պաշտոնական փաստաթղթերի, դատական նյութերի և ժամանակաշրջանի մամուլի ուսումնասիրության նշանակությունը՝ դատական համակարգի գործունեության առավել ամբողջական պատկերը վերականգնելու համար։ Առանձին ուշադրության են արժանի Հայաստանի առաջին հանրապետության դատական համակարգի համեմատական ուսումնասիրության հնարավորությունները՝ տարածաշրջանի այլ պետությունների և ժամանակաշրջանի իրավական համակարգերի զարգացման համատեքստում։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել հայկական պետականության իրավական պատմության, արդարադատության կազմակերպման ազգային փորձի և դատական իշխանության ինստիտուցիոնալ զարգացման վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը։ Կարևորվում է նաև 1918–1920 թվականների դատաիրավական փորձի ուսումնասիրության նշանակությունը Հայաստանի պետականության պատմական շարունակականության, իրավական մշակույթի ձևավորման և դատական համակարգի զարգացման տարբեր փուլերի համեմատական գնահատման համար։ Աշխատությունն ունի պատմագիտական, իրավագիտական և աղբյուրագիտական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, պատմաբանների, պետության և իրավունքի պատմության մասնագետների, սահմանադրական և դատական իրավունքի հետազոտողների, պետական կառավարման պատմությունն ուսումնասիրող գիտաշխատողների, արխիվագետների, ասպիրանտների և իրավաբանական ու պատմագիտական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

History

Գիրքը ներկայացնում է Հայաստան-ի հելլենիստական շրջանի քաղաքական ու ռազմական վերելքը՝ Տիգրան Մեծի օրոք, երբ Հայաստանը դարձավ տարածաշրջանային հզոր պետություն։ Հիմնական բովանդակությունը․ Տիգրան Մեծի իշխանության ձևավորումը Գահակալումը և երկրի ներքին ուժեղացումը։ Հայկական կայսրության ընդլայնումը Տարածքների նվաճումներ և Հայաստանի տարածքային առավելագույն ընդարձակումը։ Մայրաքաղաք Տիգրանակերտ Նոր մայրաքաղաքի հիմնադրում և մշակութային զարգացում։ Հռոմի և Պարթևաստանի հետ հարաբերություններ Ռազմական և դիվանագիտական հակամարտություններ տարածաշրջանի մեծ տերությունների հետ։ Հայաստանի քաղաքական ու մշակութային վերելք Պետական կառավարման ամրապնդում և մշակութային ծաղկում։

Literature

Ստեղծագործության վերնագիրը կենտրոնացնում է ընթերցողի ուշադրությունը Մարգարիտ անունով կերպարի վրա, որի բնութագրական առանձնահատկությունը լռությունն է կամ խոսքի բացակայությունը։ «Անխոս» բնորոշումը կարող է ունենալ ինչպես ուղղակի, այնպես էլ խորհրդանշական նշանակություն՝ մատնանշելով ներքին ապրումները, չարտահայտված մտքերը, անձնական ցավը կամ հասարակության մեջ սեփական ձայնը լսելի դարձնելու դժվարությունը։ Այսպիսի կերպարի միջոցով գրական երկը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու մարդու ներաշխարհին, զգացմունքներին, մարդկային հարաբերություններին և անհատի ու շրջապատող միջավայրի փոխազդեցությանը։ Մարգարիտի կերպարը կարող է դիտարկվել որպես ստեղծագործության գեղարվեստական առանցք, որի շուրջ ձևավորվում են լռության, ինքնարտահայտման և մարդկային փոխըմբռնման հարցերը։ 19-րդ դարի հայ գրականության համատեքստում նման վերնագրով երկը հետաքրքրություն է ներկայացնում անհատական ճակատագրի և հասարակական միջավայրի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս դիտարկելու կերպարի անվան, բնորոշման և խորհրդանշական իմաստների դերը գեղարվեստական պատմասության մեջ։

Other Subjects

Այս մատենագիտական աշխատությունը ներկայացնում է 1901–1920 թվականներին հրատարակված հայկական գրական ժառանգության համակողմանի և համակարգված ցանկը՝ ընդգրկելով տարբեր բնագավառների, թեմաների և ժանրերի հրատարակություններ։ Այն արժեքավոր աղբյուր է գրքագիտությամբ, գրադարանագիտությամբ, պատմությամբ, մշակույթով և հայագիտությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ինչպես նաև գիտաշխատողների և ուսանողների համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակչական գործունեությունը, գրական ու գիտական զարգացումները և հայկական տպագիր մշակույթի առանձնահատկությունները։ Հրատարակության մեջ գրքերը դասակարգված և նկարագրված են մատենագիտական սկզբունքներին համապատասխան՝ ներառելով հեղինակների, վերնագրերի, հրատարակության վայրերի, տարեթվերի և այլ կարևոր տվյալներ, որոնք նպաստում են անհրաժեշտ նյութերի արագ որոնմանն ու նույնականացմանը։ Այն նաև կարևոր փաստագրական աղբյուր է, որն արտացոլում է XX դարի սկզբի հասարակական, կրթական, մշակութային և մտավոր կյանքի զարգացումները՝ ընթերցողին տրամադրելով ժամանակաշրջանի գրքային արտադրության ամբողջական և արժանահավատ պատկեր։