Սանդրո Բոտտիչելլիի կյանքն ու գործունեությունը

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է ստորին ծնոտի ատամնաշարի սահմաններում տեղակայված կոտրվածքների բուժման ժամանակ կիրառվող ժամանակակից մոտեցումների և դրանց կլինիկական արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում վնասված հատվածի անատոմիական ամբողջականության, ծնոտի կայունության և բնական գործառույթների վերականգնման խնդիրներն են՝ հաշվի առնելով ատամների, փափուկ հյուսվածքների և բերանի խոռոչի ընդհանուր վիճակի նշանակությունը։ Քննվում են նման վնասվածքների կլինիկական առանձնահատկությունները, ախտորոշման սկզբունքները և պատկերային հետազոտությունների դերը կոտրվածքի տեղակայման, բնույթի ու ոսկրային հատվածների փոխադարձ դիրքի գնահատման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ատամնաշարի շրջանում առաջացող կոտրվածքների առանձնահատկություններին, քանի որ վնասվածքը կարող է միաժամանակ ազդել ծնոտի մեխանիկական կայունության, կծվածքի, ծամողական գործառույթի և հարակից ատամների վիճակի վրա։ Ուսումնասիրվում են բուժման տարբեր ռազմավարությունների ընտրության ընդհանուր չափանիշները՝ կախված վնասվածքի բնույթից, տեղակայումից, ոսկրային հատվածների տեղաշարժից և հիվանդի կլինիկական վիճակից։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ֆիքսման և կայունացման մոտեցումների գնահատումը՝ նպատակ ունենալով ստեղծել ոսկրային միացման համար նպաստավոր պայմաններ և հնարավորինս պահպանել ծնոտի ֆունկցիոնալ հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բուժման ընթացքում կծվածքի ճիշտ հարաբերակցության պահպանման, բերանի խոռոչի վիճակի վերահսկման և հետբուժական վերականգնման նշանակությանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր բուժական մոտեցումների արդյունքները՝ գնահատելով ապաքինման ընթացքը, ֆունկցիոնալ վերականգնումը և բարդությունների ընդհանուր հաճախականությունը։ Նոր մոտեցումների ուսումնասիրությունը կապված է բուժման արդյունավետության բարձրացման, հիվանդի վերականգնման ժամանակահատվածի բարելավման և ծնոտի բնական կառուցվածքի ու գործառույթի առավել լիարժեք պահպանման ձգտման հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դիմածնոտային վիրաբուժության, վնասվածքաբանության, ստոմատոլոգիայի և ճառագայթային ախտորոշման մոտեցումները՝ ստորին ծնոտի կոտրվածքների բուժման հնարավորությունների գիտական գնահատման նպատակով։

History

Աշխատությունը նվիրված է Թեոդիկի տարեգրական-գրական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես նամակագրական նյութերի և պատմամշակութային տեղեկությունների կարևոր սկզբնաղբյուր։ Վերլուծվում է հրատարակության բովանդակությունը, կառուցվածքը և նշանակությունը հայ մտավոր, գրական ու հասարակական կյանքի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են նամակները՝ որպես անձնական և հասարակական պատմության վկայություններ, բացահայտվում են դրանցում արտացոլված ժամանակաշրջանի մշակութային միջավայրը, մտավորական կապերը, գրական հարաբերությունները և ազգային կյանքի տարբեր դրսևորումները։ Քննարկվում է աղբյուրագիտական մոտեցումների կիրառությունը, նամակագրական նյութերի արժեքը պատմական իրադարձությունների, անհատների կենսագրությունների և մշակութային գործընթացների վերականգնման գործում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականության, սփյուռքահայ մշակույթի, աղբյուրագիտության և նոր շրջանի հայ մտավոր պատմության ուսումնասիրության համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով գրականագետների, պատմաբանների, հայագետների և մշակութաբանների համար։

Biology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է բելուգայի՝ Huso huso տեսակի աճեցման, սեռի վաղ որոշման և ներքին օրգանների ու մնացորդային կենսահումքի վերամշակման խնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքը ներկայացնում է կիրառական նշանակություն ունեցող հետազոտություն, որը միավորում է ձկնաբուծության, կենդանաբանության, վերարտադրողական կենսաբանության և կենսատեխնոլոգիայի ուղղությունները։ Մասնավորապես, ուշադրություն է դարձվում այնպիսի մեթոդների ու պայմանների ուսումնասիրմանը, որոնք կարող են նպաստել բելուգայի արդյունավետ աճեցմանը և արտադրական գործընթացի օպտիմալացմանը։ Թեմայի կարևոր բաղադրիչներից է ձկան սեռի հնարավորինս վաղ որոշումը, քանի որ թառափազգիների դեպքում սեռական հասունության հետ կապված առանձնահատկությունները կարող են երկար ժամանակ դժվարացնել արուների և էգերի տարբերակումը։ Սեռի վաղ հայտնաբերումը գործնական նշանակություն ունի ձկնաբուծական տնտեսությունների համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ավելի նպատակային կազմակերպել նախիրը, առանձնացնել անհրաժեշտ սեռային խմբերը և արդյունավետ կառավարել հետագա աճեցման ու վերարտադրության գործընթացները։ Ուսումնասիրության մյուս կարևոր ուղղությունը բելուգայի ներքին օրգանների և ձկան վերամշակումից առաջացող երկրորդային հումքի օգտագործումն է։ Ձկնարդյունաբերության մեջ վերամշակման ընթացքում առաջացող օրգանական մնացորդները կարող են դիտարկվել ոչ թե որպես անպետք թափոն, այլ որպես կենսաբանական արժեք ունեցող հումք, որից հնարավոր է ստանալ տարբեր նշանակության նյութեր և արտադրանք։ Այս մոտեցումը կարևոր է ինչպես տնտեսական արդյունավետության բարձրացման, այնպես էլ շրջակա միջավայրի վրա թափոնների ազդեցության նվազեցման տեսանկյունից։ Հետազոտության գիտական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն վերաբերում է Հայաստանի պայմաններում թառափաբուծության և բելուգայի կենսատեխնոլոգիական ուսումնասիրությունների զարգացմանը։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատանքը Աբբաս Էսմայելի Մոլլայի կենսաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի ատենախոսության սեղմագիրն է, որը պաշտպանվել է 2011 թվականին Հայաստանի Հանրապետության ԳԱԱ «Արմբիոտեխնոլոգիա» գիտաարտադրական կենտրոնում՝ 03.00.14 մասնագիտությամբ։ Հրատարակությունը կազմված է 24 էջից, պարունակում է աղյուսակներ և պատկերներ, իսկ գրականության ցանկը ներառում է 7 աղբյուր։ Աշխատանքի «մշակում» կամ «կուլտիվացում» ուղղությունը ենթադրում է բելուգայի կենսաբանական առանձնահատկությունների և աճեցման պայմանների ուսումնասիրություն՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ձկան կենսարտադրողականության և արտադրական գործընթացների արդյունավետությունը։ Թառափազգիների բուծման դեպքում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն ջրի որակը, ջերմաստիճանը, թթվածնի պարունակությունը, սնուցումը, աճի տեմպերը և ձկների զարգացման փուլերը։ Այս գործոնների փոխկապակցված ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս մշակել ավելի արդյունավետ կառավարման մոտեցումներ և նվազեցնել աճեցման ընթացքում առաջացող կորուստները։ Սեռի վաղ որոշման խնդիրը հատկապես կարևոր է թառափաբուծության համար, քանի որ սեռական տարբերակման ժամանակային առանձնահատկությունները կարող են էականորեն ազդել արտադրական պլանավորման վրա։ Եթե հնարավոր է վաղ փուլում որոշել ձկան սեռը, ապա կարելի է ավելի արդյունավետ կազմակերպել սեռային կազմի վերահսկումը և վերարտադրողական նպատակներով ընտրված առանձնյակների պահպանումը։ Այդպիսի մեթոդների մշակումը կարող է նշանակություն ունենալ ինչպես գիտական հետազոտությունների, այնպես էլ արդյունաբերական ձկնաբուծության համար։ Աշխատանքի երրորդ ուղղությունը՝ ներքին օրգանների և վերամշակման երկրորդային հումքի օգտագործումը, ընդլայնում է ուսումնասիրության կիրառական շրջանակը։ Ձկան ներքին օրգանները պարունակում են սպիտակուցներ, լիպիդներ, ֆերմենտներ և կենսաբանական այլ միացություններ, որոնք համապատասխան տեխնոլոգիական մշակման դեպքում կարող են ունենալ սննդային, կերային կամ այլ կիրառություններ։ Հետևաբար դրանց նպատակային վերամշակումը կարող է բարձրացնել հումքի օգտագործման ամբողջականությունը և նվազեցնել արտադրական կորուստները։ Այս մոտեցումը համապատասխանում է նաև ժամանակակից շրջանաձև տնտեսության տրամաբանությանը, որի շրջանակում ձկնաբուծական և ձկնավերամշակման ենթամթերքը դիտարկվում է որպես նոր արտադրանքների ստացման հնարավոր ռեսուրս։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նրանով, որ բելուգայի հետ կապված երեք փոխկապակցված խնդիրներ՝ աճեցումը, սեռի վաղ որոշումը և ներքին օրգանների վերամշակումը, դիտարկում է միասնական գիտագործնական համակարգում։ Այն կարող է օգտակար լինել ձկնաբույծներին, կենսաբաններին, կենսատեխնոլոգներին, ջրային կենդանիների վերարտադրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ձկնարդյունաբերության տեխնոլոգներին, գիտահետազոտական հաստատությունների աշխատակիցներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Agriculture

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր ստացված և նոր լույս տեսած գրքերի մատենագիտական համակարգված հավաքածուն՝ նախատեսված գիտնականների, մասնագետների, ուսանողների և գյուղատնտեսության բնագավառով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծության, անասնաբուծության, ագրոնոմիայի, հողագիտության, ագրոէկոլոգիայի, գյուղատնտեսական տեխնիկայի, սննդամթերքի արտադրության, գյուղատնտեսական տնտեսագիտության և ոլորտի այլ կարևոր ուղղությունների վերաբերյալ հրատարակություններ՝ արտացոլելով ժամանակակից գիտական հետազոտությունները, տեխնոլոգիական առաջընթացը և գործնական նորարարությունները։ Ցանկը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ ոլորտի արդիական գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ մասնագիտական, ուսումնական կամ գիտահետազոտական նպատակների համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և ոլորտի շարունակական զարգացմանը։

Linguistics

Grammaire en dialogues-ը ֆրանսերեն լեզվի ուսուցման ժամանակակից ձեռնարկ է, որը քերականական կանոնները ներկայացնում է երկխոսությունների միջոցով՝ նպատակ ունենալով զարգացնել ոչ միայն տեսական գիտելիքը, այլ նաև իրական հաղորդակցության հմտությունները, աշխատությունում յուրաքանչյուր քերականական թեմա ներմուծվում է կենցաղային կամ առօրյա իրավիճակներ ներկայացնող երկխոսության մեջ, ինչը սովորողին թույլ է տալիս տեսնել լեզվական կառուցվածքների գործնական կիրառությունը կոնկրետ համատեքստում, այնուհետև թեման ամրապնդվում է բացատրություններով և վարժություններով, որոնք զարգացնում են խոսքային, լսողական և գրավոր կարողությունները, ընդգծվում է լեզվի բնական օգտագործման կարևորությունը՝ հատկապես խոսակցական ֆրանսերենի յուրացման համար, աշխատությունը լայնորեն կիրառվում է լեզվի դասընթացներում որպես ինտերակտիվ և հաղորդակցական մոտեցման վրա հիմնված ուսուցման միջոց։

Linguistics

Նվիրված է հայոց լեզվի քերականության կարևոր բաժիններից մեկին՝ ցուցական դերանունների ուսուցման մեթոդաբանությանը և դրանց արդյունավետ ներկայացմանը դպրոցական դասապրոցեսում։ Ռեֆերատում ներկայացվում է, թե ինչ դեր ունեն ցուցական դերանունները խոսքում, ինչպես են դրանք օգնում մատնանշել առարկաներ, անձեր, երևույթներ կամ հատկանիշներ և ինչպիսի նշանակություն ունեն սովորողների խոսքային ու գրավոր կարողությունների զարգացման գործում։ Նյութում բացատրվում են ցուցական դերանունների հիմնական տեսակները, դրանց կիրառության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև լեզվական այն իրավիճակները, որոնցում դրանք առավել հաճախ օգտագործվում են։ Ռեֆերատը ներառում է նաև մանկավարժական մոտեցումներ, ուսուցման մեթոդներ և հնարքներ, որոնք նպաստում են աշակերտների կողմից թեմայի ավելի հեշտ ընկալմանը և ամրապնդմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դասի պլանավորմանը, նպատակների սահմանմանը, ուսուցման փուլերին, ուսուցչի և աշակերտի փոխգործակցությանը, ինչպես նաև կիրառվող ուսումնական նյութերին ու վարժություններին։ Օրինակելի դասի նմուշօրինակում ներկայացվում են դասի թեման, նպատակները, անհրաժեշտ պարագաները, դասի ընթացքը, հարցադրումները, գործնական աշխատանքները և ամփոփման փուլը, ինչը հնարավորություն է տալիս ուսուցչին կիրառել պատրաստի կառուցվածք իրական դասավանդման ընթացքում։ Ռեֆերատում կարող են ընդգրկվել նաև ստեղծագործական առաջադրանքներ, խմբային աշխատանքներ, լեզվական խաղեր և գնահատման ձևեր, որոնք զարգացնում են աշակերտների հետաքրքրությունը և ակտիվ մասնակցությունը դասին։ Այս թեման կարևոր է հատկապես տարրական և միջին դպրոցում հայոց լեզվի դասավանդման համար, քանի որ ցուցական դերանունների ճիշտ ուսուցումը նպաստում է խոսքի հստակությանը, կապակցվածությանը և լեզվական մտածողության զարգացմանը։