Տերյան. Բանաստեղծություններ

Political Science

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է 1988–1994 թվականներին Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության զարգացման դինամիկայի ուսումնասիրությանը՝ դրա քաղաքական, ռազմական և հասարակական գործընթացների փոխկապակցվածության վերլուծությամբ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հակամարտության ձևավորման նախադրյալները, սկզբնական քաղաքական զարգացումները, ազգային շարժման ակտիվացումը, միջհամայնքային հարաբերությունների սրումը և հետագա ռազմական առճակատման վերածվելու գործընթացը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1988 թվականից սկսված քաղաքական գործընթացներին, Խորհրդային Միության փլուզման պայմաններում տարածաշրջանում իշխանության և անվտանգության համակարգերի փոփոխությանը, ինչպես նաև Հայաստանի, Ադրբեջանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև հարաբերությունների աստիճանական սրմանը։ Աշխատանքում վերլուծվում են ռազմական գործողությունների հիմնական փուլերը, ռազմաքաղաքական իրավիճակի փոփոխությունները, տարածքային վերահսկողության դինամիկան և հակամարտության մեջ ներգրավված կողմերի ռազմավարական նպատակները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև միջազգային միջնորդության ձևավորմանը և հակամարտության կարգավորման ուղղությամբ իրականացված առաջին դիվանագիտական նախաձեռնություններին։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են քաղաքական պահանջները, անվտանգության խնդիրները, ռազմական զարգացումները և տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական գործոնները փոխազդել միմյանց հետ՝ ձևավորելով հակամարտության ընթացքը։ Ուսումնասիրվում են նաև բնակչության տեղաշարժերը, հումանիտար հետևանքները և պատերազմի ազդեցությունը տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական ու քաղաքական իրավիճակի վրա։ 1994 թվականին ռազմական գործողությունների դադարեցմանն ու հրադադարի հաստատմանը նախորդած գործընթացների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու հակամարտության այդ փուլի հիմնական արդյունքները և հետագա բանակցային գործընթացի ձևավորման նախադրյալները։ Աշխատանքը կարևոր է հակամարտությունների զարգացման մեխանիզմների, հետխորհրդային տարածաշրջանի քաղաքական վերափոխումների և Հարավային Կովկասի անվտանգության խնդիրների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը 1988–1994 թվականների իրադարձությունները դիտարկում է որպես փոխկապակցված քաղաքական և ռազմական գործընթացների ամբողջություն՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հակամարտության սրման հիմնական պատճառները, զարգացման փուլերը, ներգրավված դերակատարների գործողությունները և 1994 թվականի հրադադարով ձևավորված նոր իրավիճակի նախադրյալները։

Medicine

Այս աշխատությունը նվիրված է Rhodiola rosea (վարդագինշիկ) դեղաբույսի ակտիվ բաղադրամասերի դեղակինետիկայի և մետաբոլիզմի ուսումնասիրությանը՝ ֆարմակոլոգիայի և կենսաբժշկական գիտությունների շրջանակում։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են բույսի կենսաակտիվ միացությունները՝ ներառյալ ռոզավինները, սալիդրոզիդը և այլ ֆենոլային գլիկոզիդները, դրանց կլանման, բաշխման, նյութափոխանակության և արտազատման առանձնահատկությունները օրգանիզմում։ Աշխատությունում ներկայացվում են այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով ակտիվ նյութերը անցնում են կենսաբանական թաղանթներով, փոխազդում պլազմայի սպիտակուցների հետ և հասնում թիրախային հյուսվածքներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լյարդային մետաբոլիզմի դերին՝ ներառյալ ֆազ I և ֆազ II կենսաքիմիական ռեակցիաները, ինչպես նաև ակտիվ մետաբոլիտների առաջացման և դրանց կենսաբանական ազդեցության հարցերը։ Վերլուծվում են դեղակինետիկ մոդելավորման մոտեցումները՝ կոնցենտրացիա-ժամանակ կախվածությունների գնահատման համար, ինչպես նաև տարբեր ընդունման ձևերի ազդեցությունը կենսամատչելիության վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև Rhodiola rosea-ի ադապտոգեն հատկությունների և սթրեսային պատասխանների կարգավորման հնարավոր մեխանիզմները՝ կապված նյարդային և էնդոկրին համակարգերի հետ։

Medicine

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հանթինգթոնի հիվանդություն-ի կլինիկական բազմազանության և հիվանդության դրսևորումների տարբեր ձևերի վերլուծությանը։ Աշխատությունում դիտարկվում են նյարդադեգեներատիվ այս ժառանգական հիվանդության շարժողական, ճանաչողական և հոգեբուժական ախտանշանները, ինչպես նաև դրանց արտահայտվածության և առաջընթացի տարբերությունները տարբեր հիվանդների շրջանում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության վաղ և ուշ փուլերի կլինիկական առանձնահատկություններին, ախտորոշման չափանիշներին և գենետիկական գործոնների ազդեցությանը հիվանդության ընթացքի վրա։ Քննարկվում են նաև ախտանշանների անհատական տատանումները, համակցված նյարդաբանական և հոգեբանական խանգարումները, ինչպես նաև հիվանդների կյանքի որակի վրա ազդող գործոնները։ Աշխատությունը նպաստում է հիվանդության կլինիկական պատկերների ավելի խորը ըմբռնմանը՝ կարևորելով վաղ ախտորոշման, անհատականացված բուժման և երկարաժամկետ բժշկական հսկողության նշանակությունը։

Finance

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերի ֆինանսական վիճակի գնահատման և կայունացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են բանկային համակարգի գործունեության տեսական հիմքերը, ֆինանսական կայունության գնահատման չափորոշիչները և բանկերի արդյունավետության վերլուծության ժամանակակից մեթոդները։ Հեղինակը քննարկում է կապիտալի համարժեքության, իրացվելիության, ակտիվների որակի, շահութաբերության և ռիսկերի կառավարման ցուցանիշները՝ բացահայտելով դրանց ազդեցությունը բանկերի ֆինանսական կայունության վրա։ Աշխատությունում վերլուծվում են Հայաստանի բանկային համակարգի զարգացման առանձնահատկությունները, ֆինանսական շուկաների փոփոխությունների ազդեցությունը, ինչպես նաև ներքին և արտաքին տնտեսական գործոններից բխող մարտահրավերները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ճգնաժամային իրավիճակներում բանկերի կայունության պահպանման մեխանիզմներին, վերահսկողական քաղաքականության արդյունավետությանը, ռիսկերի նվազեցման գործիքներին և ֆինանսական առողջացման ռազմավարություններին։ Ներկայացվում են նաև առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել բանկային համակարգի հուսալիության բարձրացմանը, ֆինանսական միջնորդության արդյունավետության աճին և տնտեսության կայուն զարգացմանը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, պետական կարգավորող մարմինների աշխատակիցների և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Medicine

Գիրքը նվիրված է խոցային հիվանդության բարդացած ձևերի տարածվածության բժշկա-սոցիալական գնահատմանը և դրանց կանխարգելման արդյունավետ ուղիների գիտական հիմնավորմանը։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են հիվանդության տարածվածության ցուցանիշները, առաջացման և բարդացման հիմնական պատճառները, ռիսկի գործոնները, հիվանդների սոցիալական և բժշկական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև առողջապահական համակարգի կողմից իրականացվող կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետությունը։ Քննարկվում են վաղ ախտորոշման, բուժման կազմակերպման, դիսպանսեր հսկողության, առողջ ապրելակերպի խթանման և բարդությունների կանխարգելման ժամանակակից մոտեցումները։ Ներկայացվում են հիվանդության կառավարման և կանխարգելման գիտականորեն հիմնավորված ռազմավարություններ, որոնք ուղղված են բուժման արդյունքների բարելավմանը, հիվանդացության նվազեցմանը և բնակչության առողջության պահպանմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գաստրոէնտերոլոգների, վիրաբույժների, հանրային առողջապահության մասնագետների, բժշկական վիճակագրությամբ զբաղվող հետազոտողների, գիտաշխատողների, բժշկական բուհերի դասախոսների և ուսանողների համար։

Culture

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Փանոս Թերլեմեզյանի կյանքին, ստեղծագործական ուղուն և հայ կերպարվեստի զարգացման գործում ունեցած նշանակալի ներդրմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նկարչի կյանքի կարևոր փուլերը, կրթությունը, մասնագիտական ձևավորման ընթացքը և ստեղծագործական գործունեության այն միջավայրը, որը ձևավորել է նրա գեղարվեստական աշխարհայացքն ու անհատական ձեռագիրը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա գեղանկարչական ժառանգությանը, թեմատիկ նախասիրություններին, բնանկարներին, դիմանկարներին և ազգային կյանքի ու բնության պատկերումներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Թերլեմեզյանի ստեղծագործական մտածողության հիմնական առանձնահատկությունները, գույնի և լույսի կիրառման սկզբունքները, բնության ու իրականության նկատմամբ նրա գեղարվեստական վերաբերմունքը և կերպարվեստի տարբեր ուղղությունների հետ ունեցած առնչությունները։ Կարևորվում է նաև նկարչի ստեղծագործության կապը հայկական մշակութային միջավայրի և ազգային ինքնության հետ, քանի որ նրա բազմաթիվ աշխատանքներում արտահայտվում են հայրենի բնության, ժողովրդի կյանքի և պատմամշակութային միջավայրի նկատմամբ առանձնահատուկ վերաբերմունք։ Աշխատության մեջ ստեղծագործական ժառանգությունը դիտարկվում է ժամանակի հայ և եվրոպական կերպարվեստի զարգացման գործընթացների համատեքստում՝ հնարավորություն տալով գնահատելու այն գեղարվեստական ազդեցությունները, որոնք ձևավորել են նկարչի ոճն ու մասնագիտական հայացքները։ Հեղինակի կյանքի և արվեստի համատեղ ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել նրա անհատականության, ստեղծագործական որոնումների և հայ գեղանկարչության պատմության մեջ ունեցած տեղի մասին։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, գեղանկարիչներին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, թանգարանային և ցուցահանդեսային ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև հայ կերպարվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին և ընթերցողներին։