Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLaw
Առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների անձնական ոչ գույքային և գույքային իրավունքների իրականացումը ՀՀ-ում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների իրավական կարգավիճակի և նրանց անձնական ոչ գույքային ու գույքային իրավունքների իրականացման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում երեխայի լավագույն շահերի ապահովման սկզբունքն է՝ որպես ընտանեկան, քաղաքացիական և սոցիալական պաշտպանության ոլորտներում համապատասխան իրավական հարաբերությունների կարգավորման կարևոր հիմք։ Քննվում են երեխայի անձնական ոչ գույքային իրավունքները՝ ներառյալ ընտանիքում ապրելու և դաստիարակվելու, իր ինքնությունը պահպանելու, կրթություն ստանալու, կարծիք արտահայտելու, արժանապատվության և անձնական կյանքի պաշտպանության, ինչպես նաև հարազատների հետ հարաբերությունների պահպանման հետ կապված իրավական երաշխիքները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում գույքային իրավունքներին՝ սեփականության, ժառանգության, սոցիալական վճարների և այլ օրինական գույքային շահերի պաշտպանության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչ իրավական և կազմակերպական մեխանիզմներով են երեխայի իրավունքներն իրականացվում այն իրավիճակներում, երբ ծնողները բացակայում են կամ չեն կարող իրականացնել իրենց խնամքի և ներկայացուցչության պարտականությունները։ Այս համատեքստում դիտարկվում են խնամակալության և հոգաբարձության, որդեգրման, խնամատար ընտանիքի և երեխաների պաշտպանության այլ ձևերի իրավական առանձնահատկությունները՝ ուշադրություն դարձնելով երեխայի իրավունքների շարունակականության և արդյունավետ ներկայացուցչության ապահովմանը։ Կարևորվում է պետական և տեղական իրավասու մարմինների, սոցիալական ծառայությունների, դատարանների և այլ հաստատությունների դերաբաշխումը, ինչպես նաև նրանց համագործակցությունը երեխայի իրավական շահերի պաշտպանության գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև երեխային պատկանող գույքի կառավարման, պահպանման և տնօրինման նկատմամբ վերահսկողության խնդիրները՝ հնարավոր չարաշահումներից նրա շահերը պաշտպանելու տեսանկյունից։ Առանձին ուղղություն է ազգային իրավակարգավորման և երեխաների իրավունքների պաշտպանության միջազգային սկզբունքների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Իրավական նորմերի հետ մեկտեղ կարևորվում է դրանց գործնական կիրառումը, քանի որ իրավունքների պաշտոնական ամրագրումը ինքնին բավարար չէ դրանց լիարժեք իրականացման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ընտանեկան, քաղաքացիական և սոցիալական իրավունքի մոտեցումները՝ բացահայտելու առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների իրավունքների պաշտպանության համակարգի առանձնահատկությունները, կիրառական խնդիրները և իրավական երաշխիքների արդյունավետ իրականացման հիմնական ուղղությունները։
Updated: 2026-09-25
History
Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհը ըստ «Աշխարհացույց»-ի
Գիրքը նվիրված է Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի պատմաաշխարհագրական ուսումնասիրությանը՝ հիմնված «Աշխարհացույց» աշխատության տվյալների և տեղեկությունների վրա։ Այն ներկայացնում է Այրարատ աշխարհի աշխարհագրական դիրքը, վարչական բաժանումը, բնակավայրերը, բնական պայմանները, պատմական նշանակությունը և դերը հայկական պետականության ու մշակույթի զարգացման մեջ։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են տվյալ ժամանակաշրջանի տարածքային առանձնահատկությունները, գավառների նկարագրությունները, պատմական տեղանունները և դրանց կապը Հայաստանի քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային կյանքի հետ։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև «Աշխարհացույց»-ի՝ որպես հայկական միջնադարյան աշխարհագրական գիտելիքի կարևոր աղբյուրի նշանակությանը և դրա միջոցով Այրարատ աշխարհի վերաբերյալ պահպանված տեղեկությունների վերլուծությանը։ Գիրքը արժեքավոր է պատմաբանների, աշխարհագետների, հայագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի պատմական աշխարհագրությամբ, հնագույն վարչատարածքային կառուցվածքով և հայկական ժառանգության ուսումնասիրությամբ։
Updated: 2026-09-13
Literature
Դորիան Գրեյի դիմանկարը
«Դորիան Գրեյի դիմանկարը» (The Picture of Dorian Gray) ներկայացնում է երիտասարդ Դորիան Գրեյին, ով ցանկանալով հավերժ պահպանել իր գեղեցկությունն ու երիտասարդությունը, ձեռք է բերում դիմանկար, որը կլանում է նրա բոլոր տարեցացման և բարոյական նվազեցման հետևանքները։ Վեպը ուսումնասիրում է գեղեցկության, բարոյականության, ճաշակի և ներքին խեղման միջև հակասությունները։ Հիմնական թեմաները․ Գեղեցկություն, երիտասարդություն և փիլիսոփայական դիմանկարը բարոյական պատասխանատվություն և բարոյախախտումներ Սոցիալական ազդեցություններ և հետապնդման ճնշում Հարստության, իշխանության և փառքի ազդեցություն մարդու հոգեբանության վրա Ինքնաճանաչում և անձնական բարոյականության կորուստ Գրքի առանձնահատկությունները․ Մոդեռնիստական, խորհրդանշական և գոթիկ տարրեր պարունակող վեպ Հարմար է գրականագիտության, հոգեբանության և փիլիսոփայության սիրահարների համար Օգտագործում է սիմվոլիկ դիմանկար՝ մարդու ներքին և արտաքին փոխհարաբերությունները ցույց տալու համար Հերոսի ներքին հակասությունների խոր վերլուծություն
Updated: 2026-09-23
Informatics
Ոչ ավտոնոմ մատրիցային հավասարումների լուծման եղանակների մշակումը և հաշվողական գործընթացների ավտոմատացումը
Աշխատությունը նվիրված է ոչ ավտոնոմ մատրիցային հավասարումների լուծման արդյունավետ մաթեմատիկական մեթոդների մշակմանը և դրանց հիման վրա հաշվողական գործընթացների ավտոմատացման խնդիրներին։ Գրքում ներկայացվում են տեսական հիմնավորումներ, ալգորիթմական մոտեցումներ և թվային մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս բարձրացնել բարդ մատրիցային խնդիրների լուծման ճշգրտությունն ու հաշվարկների արդյունավետությունը։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր հաշվարկային մոդելների առանձնահատկությունները, գնահատում առաջարկվող մեթոդների կայունությունն ու կիրառելիությունը, ինչպես նաև անդրադառնում է ծրագրային իրականացման և ավտոմատացված հաշվողական համակարգերում դրանց կիրառման հնարավորություններին։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև կիրառական խնդիրներ, որոնց լուծման ընթացքում մատրիցային հավասարումները կարևոր դեր են կատարում ինժեներական, տեխնիկական և գիտական հետազոտություններում։ Հրատարակությունը նախատեսված է կիրառական մաթեմատիկայի, ինֆորմատիկայի և ծրագրավորման ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են թվային մեթոդներով, մաթեմատիկական մոդելավորմամբ և հաշվողական գործընթացների ավտոմատացմամբ։
Updated: 2026-08-15
History
Հայ տպագրության տարեգիրք: Մատենագիտական ցանկ
«Հայ տպագրության տարեգիրք․ մատենագիտական ցանկը» հայ գրքի և տպագրության պատմությանը վերաբերող կարևոր մատենագիտական բնույթի հրատարակություն է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել որոշակի ժամանակահատվածում հայերեն տպագիր արտադրանքի վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկությունները։ Այն ունի ոչ թե գեղարվեստական կամ զուտ պատմագիտական շարադրանքի, այլ տեղեկատու-մատենագիտական բնույթ և նախատեսված է այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են ուսումնասիրել հայերեն գրքերի, պարբերականների և այլ տպագիր նյութերի հրատարակման պատմությունը։ Նման տարեգրքի արժեքը հատկապես մեծ է հայ գրքի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ հայ տպագրությունը ձևավորվել և զարգացել է ոչ միայն Հայաստանի տարածքում, այլև աշխարհի բազմաթիվ քաղաքներում գործող հայկական տպարանների միջոցով։ Մատենագիտական ցանկը հնարավորություն է տալիս այդ բազմազան տպագրական ժառանգությունը ներկայացնել համակարգված ձևով՝ ըստ հրատարակությունների, հեղինակների, վերնագրերի, հրատարակության վայրերի և ժամանակագրական տվյալների։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունը մատենագիտական նկարագրությունների միջոցով հայ տպագիր ժառանգության փաստագրումն է։ Յուրաքանչյուր գրառման նպատակն է հնարավորինս հստակ ներկայացնել համապատասխան հրատարակության նույնականացման համար անհրաժեշտ տվյալները՝ ստեղծելով հետազոտողների համար վստահելի կողմնորոշիչ։ Նման համակարգված նյութը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ հին հայերեն գրքերի վերաբերյալ տեղեկությունները կարող են պահպանված լինել տարբեր գրադարաններում, մատենագիտական շտեմարաններում և մասնագիտացված հավաքածուներում։ Տարեգրքային սկզբունքը նաև հնարավորություն է տալիս հետևել հայ տպագրության զարգացման ժամանակագրական ընթացքին՝ տեսնելու, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում ինչպիսի գրականություն է հրատարակվել, ինչ թեմաներ են գերակշռել, որ քաղաքներում են գործել հայկական տպարաններ և ինչպես է փոխվել տպագրական արտադրության բնույթը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև հայկական մշակութային ժառանգության պահպանության տեսանկյունից, քանի որ մատենագիտական գրանցումը թույլ է տալիս ոչ միայն տեղեկություն ստանալ առանձին գրքերի մասին, այլև ամբողջական պատկերացում կազմել հայ տպագիր մշակույթի ծավալի և բազմազանության վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտագործվել գրադարանային և մատենագիտական աշխատանքներում, գրքային հավաքածուների համալրման ու նկարագրման ժամանակ, ինչպես նաև գիտական հետազոտությունների ընթացքում։ Հատկապես կարևոր է դրա նշանակությունը հայագիտության, գրականագիտության, պատմության, մշակութաբանության և գրադարանագիտության մասնագետների համար, քանի որ մատենագիտական ցանկը հետազոտողին հնարավորություն է տալիս արագ գտնել անհրաժեշտ հրատարակության մասին սկզբնական տվյալները և դրանց հիման վրա շարունակել ավելի խոր ուսումնասիրություն։ Ընդհանուր առմամբ, այս հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես հայ տպագիր ժառանգության փաստագրման և համակարգման կարևոր աղբյուր, որը միավորում է բազմաթիվ հրատարակությունների մասին տեղեկությունները և նպաստում հայ գրքի պատմության պահպանմանը, ուսումնասիրմանը և հետագա գիտական շրջանառությանը։
Updated: 2026-09-02
Linguistics
Материалы для изучения армянских наречий
Աշխատությունը նվիրված է հայերենի տարածքային խոսվածքների և բարբառային տարբերակների ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ լեզվական նյութերի հավաքագրմանը, համակարգմանը և գիտական քննությանը։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հայ բարբառագիտության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տարբեր բնակավայրերում և պատմաազգագրական շրջաններում գործածված խոսքի հնչյունական, բառապաշարային, ձևաբանական ու շարահյուսական առանձնահատկությունները։ Հիմնական ուշադրությունը հատկացվում է կենդանի ժողովրդական խոսքի փաստերին, որոնց միջոցով հնարավոր է բացահայտել գրական լեզվից տարբերվող տեղական լեզվական ձևերը և դրանց տարածքային բաշխվածությունը։ Նյութերը կարող են ներառել առանձին բառեր, բառաձևեր, արտահայտություններ, դարձվածքներ, նախադասություններ, բանավոր պատմություններ և բանահյուսական բնագրեր, որոնք միաժամանակ լեզվաբանական ու ազգագրական արժեք ունեն։ Հնչյունաբանական մակարդակում կարևորվում են ձայնավորների և բաղաձայնների արտասանական տարբերությունները, պատմական հնչյունափոխությունները և տարբեր խոսվածքներում դրանց դրսևորման օրինաչափությունները։ Ձևաբանական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համեմատելու գոյականների հոլովման, բայերի խոնարհման, դերանունների և այլ խոսքի մասերի տեղական ձևերը, իսկ բառապաշարային նյութը բացահայտում է տարբեր շրջաններին բնորոշ բառային միավորները, հնաբանությունները, փոխառությունները և իմաստային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի բարբառային տվյալների աշխարհագրական համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է որոշել լեզվական երևույթների տարածման սահմանները և տարբեր խոսվածքների միջև եղած ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Հավաքված նյութերը կարևոր են նաև հայերենի պատմական զարգացման ուսումնասիրության համար, քանի որ բարբառները հաճախ պահպանում են լեզվական այնպիսի հին հատկանիշներ, որոնք գրական լեզվում փոփոխվել կամ դուրս են եկել գործածությունից։ Միաժամանակ տեղական բառապաշարն ու բանավոր խոսքի օրինակները տեղեկություններ են հաղորդում ավանդական կենցաղի, զբաղմունքների, սովորույթների և ժողովրդական աշխարհընկալման մասին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բարբառագիտության, պատմական լեզվաբանության, լեզվական աշխարհագրության և բանահյուսական նյութերի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպաստելով հայերենի բարբառային բազմազանության փաստագրմանը, դասակարգմանը և լեզվի պատմության առավել ամբողջական վերականգնմանը։
Updated: 2026-09-19