More in Literature

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Economics

    Կիբեռնետիկան ժողովրդական տնտեսության մեջ: Գրականության ծանոթագրված մատենագիտական ցանկ (1967-1970)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 1967–1970 թվականներին հրապարակված գրականության ծանոթագրված մատենագիտական ցանկը, որը վերաբերում է կիբեռնետիկայի կիրառությանը ժողովրդական տնտեսության տարբեր ոլորտներում։ Նյութում համակարգված են գիտական աշխատությունները, մենագրությունները, հոդվածները, ժողովածուները և այլ հրապարակումներ՝ յուրաքանչյուրի համար տրամադրելով համառոտ բնութագրեր, որոնք օգնում են գնահատել դրանց բովանդակությունը, գիտական ուղղվածությունը և գործնական նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կիբեռնետիկայի տեսության և կառավարման, տնտեսական գործընթացների մաթեմատիկական մոդելավորման, օպտիմալ պլանավորման, ավտոմատ կառավարման համակարգերի, հաշվողական տեխնիկայի և տեղեկատվության մշակման մեթոդների կիրառմանը արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, տրանսպորտի և տնտեսության այլ ճյուղերում։ Մատենագիտական ցանկը նպատակ ունի դյուրացնել համապատասխան գրականության որոնումը և ծառայել որպես տեղեկատվական ուղեցույց գիտաշխատողների, տնտեսագետների, ինժեներների, ուսանողների և կիբեռնետիկայի ոլորտով հետաքրքրվող մասնագետների համար՝ արտացոլելով տվյալ ժամանակաշրջանում գիտության և տեխնոլոգիաների զարգացման հիմնական ուղղություններն ու հրապարակումների շրջանակը։ Հրատարակությունը կարևոր տեղեկատու աղբյուր է, որը ներկայացնում է կիբեռնետիկայի և տնտեսական կառավարման փոխկապակցվածության վերաբերյալ խորհրդային շրջանի գիտական գրականության համակարգված պատկերը։

    Updated: 2026-11-02
    Կիբեռնետիկան ժողովրդական տնտեսության մեջ: Գրականության ծանոթագրված մատենագիտական ցանկ (1967-1970)
    Online

    Other Subjects

    Ապրանքը և ապրանքային քաղաքականությունը մարքեթինգի համալիրում

    Այս աշխատությունը նվիրված է ապրանքի և ապրանքային քաղաքականության դերին մարքեթինգային համալիրում, դրանց ձևավորման սկզբունքներին և կիրառման առանձնահատկություններին ժամանակակից մրցակցային շուկաներում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է ապրանքը՝ որպես շուկայի հիմնական առաջարկ, որը միավորում է ֆիզիկական, ֆունկցիոնալ և հոգեբանական արժեքները՝ ուղղված սպառողի կարիքների բավարարմանը։ Հեղինակը անդրադառնում է ապրանքի դասակարգմանը՝ սպառողական և արտադրական ապրանքներ, ինչպես նաև նորարարական և ավանդական ապրանքների առանձնահատկություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ապրանքային քաղաքականությանը՝ որպես մարքեթինգի համալիրի կարևոր բաղադրիչ, որը ներառում է ապրանքային տեսականու ձևավորում, նոր ապրանքների մշակում, բրենդինգ և ապրանքային կյանքի ցիկլի կառավարում։ Գրքում քննարկվում են նաև ապրանքի դիրքավորման, փաթեթավորման և ապրանքանիշի ստեղծման ռազմավարությունները։ Վերլուծվում է ապրանքային քաղաքականության ազդեցությունը շուկայի պահանջարկի ձևավորման, մրցակցային առավելությունների ձեռքբերման և ընկերության երկարաժամկետ զարգացման վրա։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով մարքեթինգի մասնագետների, ձեռնարկատերերի, տնտեսագետների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-23
    Ապրանքը և ապրանքային քաղաքականությունը մարքեթինգի համալիրում
    Online

    Other Subjects

    Կենտրոնացված կոմպլեկտավորման կազմակերպումը և մեթոդիկան

    Գրադարանագիտական և մեթոդական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գրադարանային հավաքածուների կենտրոնացված համալրման կազմակերպման սկզբունքների, ձևերի և գործնական մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գրականության և այլ տեղեկատվական նյութերի ընտրության, ձեռքբերման, հաշվառման ու գրադարանների միջև բաշխման գործընթացները՝ միասնական համակարգի շրջանակներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համալրման պլանավորմանը, գրադարանների պահանջարկի ուսումնասիրմանը, անհրաժեշտ հրատարակությունների ընտրության չափանիշներին և մատենագիտական տեղեկատվության արդյունավետ օգտագործմանը։ Վերլուծվում են կենտրոնացված աշխատանքի կազմակերպական կառուցվածքը, պատասխանատու ստորաբաժանումների գործառույթները և տարբեր գրադարանների միջև համագործակցության մեխանիզմները։ Քննարկվում են նաև հավաքածուների թեմատիկ համապատասխանության, կրկնօրինակների կարգավորման, ֆինանսական միջոցների արդյունավետ օգտագործման և ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարման հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու գրադարանային հավաքածուների ձևավորման և համալրման գործընթացի արդյունավետ կառավարման վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, գրադարանային գործի կազմակերպիչների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-07
    Կենտրոնացված կոմպլեկտավորման կազմակերպումը և մեթոդիկան
    Online

    Other Subjects

    Միասնական հողատեղեկատվական համակարգի ստեղծման հիմնախնդիրները ՀՀ- ում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում միասնական հողատեղեկատվական համակարգի ստեղծման անհրաժեշտության, կազմակերպման սկզբունքների և գործնական իրականացման հիմնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում հողային ռեսուրսների վերաբերյալ տեղեկատվության հավաքագրման, պահպանման, թարմացման, համակարգման և արդյունավետ օգտագործման միասնական մոտեցման ձևավորման խնդիրն է։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է հողատեղեկատվական համակարգը որպես տարածական տվյալների կառավարման համալիր գործիք, որը կարող է միավորել հողային ֆոնդի, հողամասերի սահմանների, սեփականության և օգտագործման իրավունքի, հողերի որակական ու քանակական բնութագրերի, նպատակային նշանակության, կադաստրային և այլ հարակից տվյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր տեղեկատվական շտեմարանների և պետական կառույցների միջև տվյալների փոխկապակցման ու փոխանակման խնդիրներին, տեղեկատվության միասնական ձևաչափերի կիրառմանը, տվյալների ճշգրտության և արդիականության ապահովմանը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի և ժամանակակից թվային տեխնոլոգիաների կիրառությանը, որոնց միջոցով հնարավոր է իրականացնել հողային ռեսուրսների տարածական վերլուծություն, քարտեզագրում, մոնիթորինգ և կառավարման գործընթացների ավտոմատացում։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են համակարգի ստեղծման համար անհրաժեշտ տեխնիկական, ծրագրային, կազմակերպական և իրավական նախադրյալները, ինչպես նաև տվյալների միասնականացման և տարբեր գերատեսչությունների տեղեկատվական ռեսուրսների ինտեգրման դժվարությունները։ Ներկայացվում են նաև հողային տեղեկատվության կառավարման արդյունավետության բարձրացման, տվյալների հասանելիության և թափանցիկության ապահովման, տեղեկատվական անվտանգության և օգտագործողների իրավունքների պաշտպանության հետ կապված հարցերը։ Միասնական համակարգի ներդրումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեխնոլոգիական խնդիր, այլև որպես հողային ռեսուրսների կառավարման, տարածքային պլանավորման, գյուղատնտեսության զարգացման, անշարժ գույքի շուկայի կարգավորման և շրջակա միջավայրի պահպանության արդյունավետության բարձրացման միջոց։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու առկա տեղեկատվական համակարգերի մասնատվածության, տվյալների անհամատեղելիության, կրկնվող տեղեկատվության, տվյալների թարմացման և համակարգման հետ կապված խնդիրները և առաջարկելու դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղություններ։ Կարևոր նշանակություն է տրվում միասնական հողատեղեկատվական միջավայրի ձևավորմանը, որը կարող է նպաստել պետական կառավարման մարմինների, համայնքների, մասնագետների և այլ շահագրգիռ կողմերի կողմից հողային ռեսուրսների վերաբերյալ առավել ամբողջական և հավաստի տեղեկատվության օգտագործմանը։

    Updated: 2026-09-09
    Միասնական հողատեղեկատվական համակարգի ստեղծման հիմնախնդիրները ՀՀ- ում
    Online

    History

    Հայաստանի կոլտնտեսականների ընտանիքը և ընտանեկան կենցաղը

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի կոլտնտեսականների ընտանիքի կառուցվածքի և ընտանեկան կենցաղի ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով խորհրդային ժամանակաշրջանի գյուղական հասարակության առօրյա կյանքին, ընտանեկան հարաբերություններին և կենցաղային ավանդույթներին։ Ընտանիքը գյուղական համայնքի հիմնական սոցիալական միավորներից է, որի ներսում ձևավորվում և փոխանցվում են վարքականոնները, աշխատանքային սովորույթները, ընտանեկան պարտականությունները, սերունդների միջև հարաբերությունները և մշակութային ավանդույթները։ Կոլտնտեսային համակարգի պայմաններում գյուղական ընտանիքի կյանքը կապված էր գյուղատնտեսական աշխատանքի կազմակերպման, համայնքային փոխօգնության, կենցաղային պարտականությունների բաշխման և հասարակական փոփոխություններին հարմարվելու գործընթացների հետ։ Ընտանեկան կենցաղի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու բնակարանի ու տնային տնտեսության կազմակերպումը, առօրյա աշխատանքները, սննդի և հագուստի հետ կապված սովորույթները, երեխաների դաստիարակությունը, ամուսնության ու ազգակցական կապերի նշանակությունը, ինչպես նաև ավանդական արժեքների պահպանման ու փոփոխման առանձնահատկությունները։ Այս թեման կարևոր է հասկանալու համար, թե ինչպես են տնտեսական և հասարակական վերափոխումներն ազդել Հայաստանի գյուղական բնակչության կենսակերպի և ընտանեկան հարաբերությունների վրա։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայ գյուղական կենցաղի, ընտանեկան սովորույթների և խորհրդային ժամանակաշրջանի սոցիալական կյանքի ազգագրական ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել ազգագրագետներին, սոցիոլոգներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, ընտանեկան հարաբերությունների հետազոտողներին, ինչպես նաև Հայաստանի գյուղական համայնքների պատմությամբ ու ավանդական կենցաղով հետաքրքրվող ուսանողներին և ընթերցողներին։

    Updated: 2026-10-28
    Հայաստանի կոլտնտեսականների ընտանիքը և ընտանեկան կենցաղը
    Online

    Medicine

    Хирургические особенности трансплантации почки и качество жизни пациентов

    Աշխատությունը նվիրված է երիկամի փոխպատվաստման վիրաբուժական առանձնահատկությունների և փոխպատվաստում ստացած հիվանդների կյանքի որակի ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են երիկամի փոխպատվաստման նշանակությունը երիկամային անբավարարության բուժման գործընթացում, վիրահատության նախապատրաստման հիմնական սկզբունքները, դոնորական օրգանի ընտրության և ստացողի առողջական վիճակի գնահատման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վիրաբուժական միջամտության տեխնիկական կողմերին, անոթային և միզուղիների միացումների ձևավորման սկզբունքներին, ինչպես նաև վիրահատության ընթացքում և դրանից հետո հնարավոր բարդությունների կանխարգելման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են փոխպատվաստված երիկամի ֆունկցիայի վերականգնման, հետվիրահատական հսկողության, օրգանի մերժման ռիսկի և իմունաճնշիչ բուժման հետ կապված հարցերը։ Դիտարկվում են հիվանդների առողջական վիճակի փոփոխությունները, ֆիզիկական ակտիվության վերականգնումը, առօրյա գործունեության հնարավորությունները և սոցիալական կյանքին վերաինտեգրման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում են կյանքի որակի գնահատման բժշկական, հոգեբանական և սոցիալական չափանիշները, հիվանդների ինքնազգացողությունը, հուզական բարեկեցությունը և բուժման արդյունքներից բավարարվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել կլինիկական տվյալների վերլուծության, վիրահատական արդյունքների համեմատական գնահատման, հիվանդների հարցումների և կյանքի որակի ստանդարտացված գնահատման մեթոդներ։ Անդրադարձ է կատարվում փոխպատվաստումից հետո հիվանդների երկարաժամկետ հսկողության, դեղորայքային բուժման շարունակականության, հնարավոր վարակային և սրտանոթային բարդությունների վերահսկման անհրաժեշտությանը։ Առանձնացվում են վիրաբուժական տեխնիկայի կատարելագործման, հետվիրահատական խնամքի կազմակերպման և բազմամասնագիտական բժշկական աջակցության նշանակությունը բուժման արդյունավետության բարձրացման գործում։ Կարևորվում է նաև փոխպատվաստումից հետո հիվանդների կյանքի որակի համեմատությունը մինչվիրահատական վիճակի կամ երիկամային փոխարինող բուժման այլ եղանակների հետ՝ հաշվի առնելով անհատական առողջական առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել երիկամի փոխպատվաստման վիրաբուժական արդյունքների գնահատման, հնարավոր բարդությունների նվազեցման և հիվանդակենտրոն բուժօգնության կազմակերպման մոտեցումների կատարելագործմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ փոխպատվաստման կենտրոնների գործունեության, հետվիրահատական վերականգնման ծրագրերի և հիվանդների երկարաժամկետ բժշկական հսկողության կազմակերպման համար։ Այն օգտակար է փոխպատվաստաբանների, վիրաբույժների, նեֆրոլոգների, ուրոլոգների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-16
    Хирургические особенности трансплантации почки и качество жизни пациентов