Աղջիկների դաստիարակության հրահանգներ

Другие предметы

Հրատարակությունը նախատեսված է 1877 թվականի համար և ներկայացնում է ժամանակի հաշվարկման ու տարվա կազմակերպման վերաբերյալ տեղեկություններ՝ քրիստոնեական և հայկական թվականությունների համադրմամբ։ Հայոց թվականության երկու հաջորդական տարիների հիշատակումը ցույց է տալիս, որ տարեցույցում հաշվի են առնված հայկական օրացուցային համակարգի առանձնահատկությունները և տարվա հաշվարկման ավանդական սկզբունքները։ Նման հրատարակությունները 19-րդ դարի հայ հասարակության համար ունեին ինչպես գործնական, այնպես էլ ճանաչողական նշանակություն։ Դրանք օգնում էին ընթերցողներին կողմնորոշվել ամսաթվերի, ամիսների, տոնական և հիշատակության օրերի մեջ, ինչպես նաև կազմակերպել առօրյա ու հասարակական գործունեությունը։ Ընդարձակ տարեցույցները հաճախ ծառայում էին նաև որպես բազմաբնույթ տեղեկատու ժողովածուներ՝ հնարավորություն տալով մեկ հրատարակության մեջ համախմբելու տարբեր ոլորտների վերաբերյալ օգտակար նյութեր։ Դրանց միջոցով տարածվում էին ժամանակագրական գիտելիքներ, պահպանվում օրացուցային ավանդույթները և ընդլայնվում հայերեն տպագիր տեղեկատվության շրջանակը։ Գիրքը կարևոր է հայ օրացուցային գրականության պատմության, հայկական և քրիստոնեական թվականությունների կիրառության, 19-րդ դարի Կոստանդնուպոլսի տպագրական գործունեության և հայ հասարակության մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։

Медицина

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է բերանի խոռոչում առաջացող բարձրացված գալվանական հոսանքների ազդեցության և դրանց հնարավոր դերի ուսումնասիրությանը պարոդոնտիտի զարգացման գործընթացում։ Հետազոտության հիմքում ստոմատոլոգիական միջավայրում տարբեր մետաղական կառուցվածքների առկայության հետևանքով առաջացող էլեկտրաքիմիական երևույթների և բերանի խոռոչի հյուսվածքների վրա դրանց հնարավոր ազդեցության ուսումնասիրությունն է։ Աշխատանքում բերանի խոռոչը դիտարկվում է որպես բարդ կենսաբանական և էլեկտրաքիմիական միջավայր, որտեղ թքի, մետաղական նյութերի, լորձաթաղանթի և տարբեր կենսաբանական գործոնների փոխազդեցությունը կարող է նպաստել փոքր էլեկտրական պոտենցիալների և գալվանական հոսանքների առաջացմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բերանի խոռոչում գալվանական երևույթների առաջացման մեխանիզմների բացահայտումը։ Տարբեր մետաղներից պատրաստված ատամնաբուժական կոնստրուկցիաների կամ վերականգնողական նյութերի առկայության դեպքում կարող են ձևավորվել էլեկտրաքիմիական զույգեր, որոնց միջև պոտենցիալների տարբերությունը որոշ պայմաններում հանգեցնում է էլեկտրական հոսանքի առաջացման։ Այդ գործընթացի ինտենսիվությունը կարող է պայմանավորված լինել մետաղների տեսակից, դրանց փոխադարձ դիրքից, թքի բաղադրությունից, թթվայնությունից և այլ գործոններից։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում է բարձրացած գալվանական հոսանքների հնարավոր ազդեցությունը պարոդոնտի հյուսվածքների վրա։ Պարոդոնտը ներառում է ատամը շրջապատող և պահող հյուսվածքների համալիր, ուստի դրանց երկարատև գրգռումը կամ վնասումը կարող է նպաստել բորբոքային և դեգեներատիվ փոփոխությունների զարգացմանը։ Հետազոտության շրջանակում փորձ է արվում պարզել՝ արդյոք էլեկտրաքիմիական գործոնները կարող են լրացուցիչ ազդեցություն ունենալ պարոդոնտալ հյուսվածքների վիճակի վրա և ինչ պայմաններում այդ ազդեցությունը կարող է դառնալ կլինիկական նշանակալի։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է պարոդոնտիտի զարգացման մեխանիզմների դիտարկումը։ Հիվանդության առաջացման և զարգացման գործընթացում էական դեր ունեն մանրէաբանական գործոնները, տեղային բորբոքային ռեակցիաները, իմունային պատասխանները, բերանի խոռոչի հիգիենան և բազմաթիվ այլ համակարգային ու տեղային հանգամանքներ։ Այդ համատեքստում գալվանական հոսանքները կարող են դիտարկվել որպես հնարավոր լրացուցիչ գործոն, որը որոշ պայմաններում կարող է ազդել հյուսվածքների տեղային վիճակի և բորբոքային գործընթացների ընթացքի վրա։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում նաև գալվանական հոսանքների և բերանի խոռոչի տեղային միջավայրի փոխազդեցությանը։ Էլեկտրաքիմիական գործընթացները կարող են կապված լինել մետաղական մակերեսների վրա տեղի ունեցող ռեակցիաների, իոնների արտազատման և տեղային քիմիական միջավայրի փոփոխությունների հետ։ Այս երևույթների ուսումնասիրությունը կարևոր է այն տեսանկյունից, որ որոշ նյութերի և պայմանների համակցումը կարող է փոփոխել բերանի խոռոչի հյուսվածքների վրա ազդեցության բնույթը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են գնահատվել բերանի խոռոչի տարբեր կլինիկական ցուցանիշներ, որոնք բնութագրում են պարոդոնտի վիճակը։ Դրանց թվում կարող են լինել լնդերի բորբոքային փոփոխությունները, արյունահոսության առկայությունը, պարոդոնտալ գրպանների խորությունը, ատամների շարժունակությունը և այլ կլինիկական կամ լաբորատոր ցուցանիշներ։ Այդ տվյալների համադրումը գալվանական հոսանքների չափումների հետ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հնարավոր փոխկապակցվածությունը էլեկտրաքիմիական գործոնի և պարոդոնտի ախտաբանական փոփոխությունների միջև։ Աշխատանքում կարևոր նշանակություն ունի նաև համեմատական մոտեցումը։ Տարբեր կլինիկական խմբերի ուսումնասիրությունը կարող է հնարավորություն տալ համեմատելու բարձրացված գալվանական հոսանքներով և առանց այդ երևույթի հիվանդների պարոդոնտալ վիճակը։ Նման համեմատությունը կարող է օգնել պարզելու, թե արդյոք գալվանական ակտիվության բարձր մակարդակ ունեցող անձանց մոտ նկատվում են պարոդոնտի ավելի արտահայտված փոփոխություններ կամ հիվանդության ընթացքի որոշակի առանձնահատկություններ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ստոմատոլոգիական նյութերի ընտրության խնդրին։ Եթե որոշակի մետաղների համակցումը նպաստում է ավելի արտահայտված էլեկտրաքիմիական երևույթների առաջացմանը, ապա նյութերի կենսահամատեղելիության և էլեկտրաքիմիական հատկությունների հաշվառումը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ ատամնաբուժական պրակտիկայում։ Նման մոտեցումը կարող է նպաստել տարբեր մետաղական կառուցվածքների համատեղ օգտագործման հետ կապված հնարավոր ռիսկերի նվազեցմանը։ Աշխատանքի կիրառական նշանակությունը կապված է նաև պարոդոնտիտի կանխարգելման և համալիր բուժման հնարավորությունների հետ։ Եթե հաստատվում է բարձրացված գալվանական հոսանքների և պարոդոնտալ փոփոխությունների միջև նշանակալի կապ, ապա էլեկտրաքիմիական գործոնի հայտնաբերումը կարող է դիտարկվել որպես հիվանդի ստոմատոլոգիական վիճակի գնահատման լրացուցիչ բաղադրիչ։ Միաժամանակ պարոդոնտիտի բազմագործոն բնույթը ենթադրում է, որ հիվանդության ախտորոշման և բուժման ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև մանրէաբանական, հիգիենիկ, համակարգային և այլ գործոններ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել բերանի խոռոչում էլեկտրաքիմիական գործընթացների և պարոդոնտի հիվանդությունների փոխհարաբերության վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։ Դրանք կարող են օգտակար լինել ատամնաբուժական նյութերի ընտրության, պրոթեզավորման պլանավորման, պարոդոնտալ հիվանդությունների լրացուցիչ ռիսկային գործոնների գնահատման և կանխարգելիչ միջոցառումների մշակման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է ստոմատոլոգիական, կլինիկական, ախտաֆիզիոլոգիական և էլեկտրաքիմիական մոտեցումները՝ ուսումնասիրելու բերանի խոռոչում բարձրացված գալվանական հոսանքների հնարավոր ազդեցությունը պարոդոնտալ հյուսվածքների վրա և դրանց դերը պարոդոնտիտի զարգացման ու ընթացքի մեջ։ Այն կարող է հետաքրքրել ատամնաբույժներին, պարոդոնտոլոգներին, ստոմատոլոգիական նյութերի մասնագետներին, կլինիկական հետազոտողներին և բերանի խոռոչի հիվանդությունների կանխարգելման ու բուժման խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին։

История

Այս աշխատանքը նվիրված է «Սովետական Արևելք» գաղափարի և դրա մշակութային արտացոլումների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով այն գրական-գաղափարական ուղղությունը, որը ձևավորվել է խորհրդային ժամանակաշրջանում Արևելքի ժողովուրդների բանահյուսական և էպիկական ավանդույթների վերաիմաստավորման հիման վրա։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են տարբեր ժողովուրդների էպոսները՝ հերոսական երգերը, ավանդական պատմությունները և բանահյուսական դրվագները, ներառվել խորհրդային մշակութային քաղաքականության շրջանակներում և ստացել նոր գաղափարական մեկնաբանություն՝ համապատասխանեցված սոցիալիստական ռեալիզմի սկզբունքներին։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է, որ «Սովետական Արևելք» հասկացությունը ոչ միայն աշխարհագրական, այլև գաղափարական կատեգորիա էր, որի միջոցով փորձ էր արվում ներկայացնել Արևելքի ժողովուրդների պատմական անցյալը որպես դասակարգային պայքարի և սոցիալական առաջընթացի տրամաբանության մաս։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էպիկական ստեղծագործությունների վերախմբագրմանը, գրական մշակումներին և դրանց ներմուծմանը գրականություն, թատրոն և երաժշտություն, ինչը նպաստում էր ազգային մշակույթների ինտեգրմանը խորհրդային ընդհանուր մշակութային համակարգի մեջ։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ այս գործընթացը հաճախ ուղեկցվում էր ավանդական սյուժեների գաղափարական վերաիմաստավորմամբ և նոր կերպարային համակարգերի ստեղծմամբ, որտեղ հերոսները ներկայացվում էին որպես ժողովրդական պայքարի կամ սոցիալիստական իդեալների նախատիպեր։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է տարբեր արևելյան ժողովուրդների էպիկական ժառանգության համեմատական ուսումնասիրությանը՝ ցույց տալով ընդհանուր թեմաներ, ինչպիսիք են հերոսությունը, արդարության որոնումը և համայնքային արժեքները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է «Սովետական Արևելք» էպոսը որպես գաղափարական և մշակութային սինթեզի արդյունք, որտեղ ավանդական բանահյուսությունը վերափոխվում է խորհրդային մշակութային քաղաքականության ազդեցության ներքո։

История

Աշխատությունը ներկայացնում է պատմական Հարք գավառի և Մշո Բուլանըխի հայ բնակչության կյանքը, կենցաղը, ավանդույթներն ու ժողովրդական մշակույթը՝ պահպանելով Արևմտյան Հայաստանի այդ պատմամշակութային շրջանի ինքնատիպ նկարագիրը։ Հիմքում Սահակ Մովսիսյանի՝ Բենսե անունով հայտնի ազգագրագետի հավաքած նյութերն են, որոնք կարևոր սկզբնաղբյուր են տարածաշրջանի հայության ավանդական կյանքի և բանավոր ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու տեղի հայերի բնակության միջավայրի, ընտանեկան ու համայնքային հարաբերությունների, առօրյա զբաղմունքների, հասարակական սովորույթների և սերնդեսերունդ փոխանցվող մշակութային պատկերացումների մասին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ժողովրդական բանահյուսությանը՝ որպես համայնքի պատմական հիշողության, աշխարհընկալման, բարոյական արժեքների և կենսափորձի արտահայտության։ Բանավոր ավանդության տարբեր դրսևորումների միջոցով բացահայտվում են ժողովրդի պատկերացումները մարդու, բնության, ընտանիքի, հասարակության և շրջապատող աշխարհի մասին, ինչպես նաև պատմական իրադարձությունների ու տեղական կյանքի հետ կապված հիշողությունները։ Ազգագրական նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու տոնական ու ծիսական սովորույթները, ընտանեկան կյանքի կարևոր իրադարձություններին ուղեկցող արարողությունները, հավատալիքները, ավանդական վարքականոններն ու կենցաղային հարաբերությունները։ Դրանցում արտացոլվում են նաև աշխատանքի, ապրուստի միջոցների, համայնքային փոխօգնության և հասարակական կյանքի կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Տարածաշրջանային նյութի կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն ներկայացնում է ոչ միայն առանձին սովորույթներ ու բանահյուսական պատումներ, այլև դրանց գոյության միջավայրը՝ թույլ տալով հասկանալ, թե ինչպես էին մշակութային ավանդույթները կապված մարդկանց առօրյայի և համայնքային կյանքի հետ։ Հատուկ արժեք ունեն ժողովրդական խոսքի ու տեղական լեզվական առանձնահատկությունների պահպանված դրսևորումները, որոնք արտացոլում են Մշո Բուլանըխի հայության լեզվամտածողությունը, արտահայտչական միջոցներն ու մշակութային ինքնատիպությունը։ Նյութերի գիտական մշակումը, ծանոթագրություններն ու բառարանային հավելվածը նպաստում են բովանդակության առավել ամբողջական ընկալմանը և հեշտացնում տեղական բառապաշարի ու ազգագրական հասկացությունների ուսումնասիրությունը։ Հավաքված տեղեկությունները կարևոր են նաև պատմական բնակավայրերի, տեղական ավանդույթների և Արևմտյան Հայաստանի հայության մշակութային ժառանգության հետազոտության համար։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս վերակազմելու մի տարածաշրջանի հայ համայնքի մշակութային դիմագիծը՝ հիմնվելով ժողովրդական հիշողության, կենցաղային փորձի և բանավոր ավանդության պահպանված վկայությունների վրա։ Այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր է հայ ազգագրության և բանահյուսության, պատմական ժողովրդագրության, բարբառագիտության ու մշակութաբանության ուսումնասիրողների համար, ինչպես նաև օգտակար ընթերցանություն է բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրվում են Արևմտյան Հայաստանի հայկական բնակավայրերի պատմությամբ, Մշո աշխարհի ավանդույթներով և հայ ժողովրդի ոչ նյութական մշակութային ժառանգությամբ։

История

Աշխատությունը ներկայացնում է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հետևանքով առաջացած հումանիտար ճգնաժամի և տեղահանության գործընթացի ուսումնասիրություն՝ կենտրոնանալով էթնիկ հայ բնակչության զանգվածային հեռացման հանգամանքների, պատճառների և հետևանքների վրա։ Նյութում անդրադարձ է կատարվում տարածաշրջանում տեղի ունեցած ռազմական և քաղաքական զարգացումներին, որոնք հանգեցրին ինքնահռչակված կառույցի պարտությանը և բնակչության լայնածավալ տեղահանությանը։ Վերլուծվում են բնակչության անվտանգության, ինքնության պահպանման, հայրենի տարածքից հեռացման, հումանիտար աջակցության և միջազգային հանրության արձագանքի խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղահանված մարդկանց առջև ծառացած սոցիալական, տնտեսական և հոգեբանական մարտահրավերներին, ինչպես նաև փախստականների ընդունման, բնակեցման և իրավունքների պաշտպանության հարցերին։ Նյութը ներկայացնում է հակամարտությունների կարգավորման բարդությունները, տարածաշրջանային քաղաքական շահերի ազդեցությունը և խաղաղության հաստատման գործընթացի հիմնական խնդիրները։ Այն կարող է հետաքրքրել միջազգային հարաբերությունների, քաղաքական գիտության, ժամանակակից պատմության, մարդու իրավունքների և հակամարտությունների ուսումնասիրման ոլորտներով զբաղվող ընթերցողներին։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է էկոլոգիապես անվտանգ ջերմաէլեկտրակայանների (ՋԷԿ) տեխնոլոգիական սխեմաների համադրական վերլուծությանը և դրանց հնարավոր ներդրման նախադրյալների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում։ Վերլուծվում են ժամանակակից ՋԷԿ-երում կիրառվող արտանետումների նվազեցման տեխնոլոգիաները, բարձր արդյունավետությամբ էներգիայի վերափոխման համակարգերը, վառելիքի այրման օպտիմալացման լուծումները և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցման ինժեներական մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ածխաթթու գազի, ազոտային օքսիդների և այլ աղտոտիչների արտանետումների վերահսկման տեխնոլոգիաներին, ինչպես նաև էներգաարդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրությունը գնահատում է ՀՀ ՋԷԿ-երի տեխնիկական վիճակը, ենթակառուցվածքային սահմանափակումները և վերազինման տնտեսական նպատակահարմարությունը՝ համեմատելով միջազգային առաջատար փորձի հետ։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև տեխնոլոգիական լուծումների ներդրման նախադրյալներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել էներգետիկ համակարգի էկոլոգիական անվտանգության և կայուն զարգացման ապահովմանը։