Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Report : America's relief expedition to Asia Minor under the Red Cross

    19-րդ դարի վերջին հրատարակված այս վավերագրական աշխատությունը ներկայացնում է Ամերիկյան Կարմիր խաչի իրականացրած մարդասիրական օգնության առաքելությունը Օսմանյան կայսրության Փոքր Ասիայի տարածքներում, որտեղ զանգվածային բռնությունների, տեղահանությունների և սովի հետևանքով հազարավոր մարդիկ հայտնվել էին ծայրահեղ ծանր վիճակում։ Գրքում ներառված են առաքելության ղեկավարների և մասնակիցների պաշտոնական զեկույցները, ճանապարհորդական գրառումները, բժշկական դիտարկումները, ֆինանսական հաշվետվությունները, հեռագրերը և օգնության բաշխման մանրամասները՝ ստեղծելով իրադարձությունների ամբողջական ու փաստագրական պատկերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օգնության կազմակերպման դժվարություններին, տեղական իշխանությունների հետ հարաբերություններին, հիվանդությունների տարածմանը, բնակչության կենցաղային պայմաններին և կամավորների կատարած աշխատանքի նշանակությանը։ Հրատարակությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է միջազգային մարդասիրական գործունեության, Կարմիր խաչի պատմության և 1895–1896 թվականների հայկական կոտորածների հետևանքների ուսումնասիրման համար, քանի որ ներկայացնում է դեպքերի անմիջական ականատեսների վկայություններն ու պաշտոնական փաստաթղթերը՝ արտացոլելով ինչպես տուժած բնակչության ողբերգական վիճակը, այնպես էլ օգնության կազմակերպման և իրականացման փորձը։

    Updated: 2026-09-03
    Report : America's relief expedition to Asia Minor under the Red Cross
    Online

    Literature

    Արձակ և չափածո ստեղծագործությունների ժողովածու՝ վարժարանների համար

    Այս ժողովածուն նախատեսված է ուսումնական հաստատությունների՝ վարժարանների կարիքների համար և ներառում է արձակ ու չափածո գրական նյութերի ընտրանի։ «Ծաղկաքաղ» հասկացությունը ցույց է տալիս, որ գրքում հավաքված են տարբեր ստեղծագործություններից ընտրված հատվածներ կամ առանձին երկեր, որոնք կարող են ծառայել որպես ընթերցանության և գրական կրթության ուսումնական նյութ։ Արձակ բաժինը կարող է ներառել պատմողական բնույթի երկեր, պատմվածքներ, նկարագրություններ, խրատական պատմություններ կամ այլ արձակ նյութեր, իսկ չափածո բաժինը՝ բանաստեղծություններ և բանաստեղծական ստեղծագործություններ։ Նման ժողովածուների նպատակն է սովորողներին ծանոթացնել գրական խոսքի տարբեր ձևերին, զարգացնել ընթերցանության ըմբռնումը, լեզվական արտահայտչամիջոցների ճանաչումը և գեղագիտական ընկալումը։ Դրանք կարող են նպաստել նաև բառապաշարի հարստացմանը, գրավոր ու բանավոր խոսքի զարգացմանը և գրական ստեղծագործությունների գաղափարական ու գեղարվեստական առանձնահատկությունների ընկալմանը։ Վարժարանների համար նախատեսված լինելու հանգամանքը վկայում է գրքի գործնական կրթական նշանակության մասին․ այն կարող էր օգտագործվել դասարանում ընթերցանության, գրական նյութերի քննարկման, անգիր սովորելու կամ լեզվական վարժությունների ընթացքում։ Արձակ և չափածո ստեղծագործությունների համատեղ ընդգրկումը սովորողներին հնարավորություն է տալիս համեմատելու գրական տարբեր ժանրերի կառուցվածքը, լեզուն և արտահայտչական միջոցները։ Հրատարակությունը կարևոր է XIX դարի հայ ուսումնական գրականության, դպրոցական ընթերցանության նյութերի կազմման և գրական կրթության զարգացման պատմության ուսումնասիրության համար։ Սակայն առանց բովանդակության ցանկի կամ բնագրի հնարավոր չէ հաստատել ժողովածուում ընդգրկված հեղինակների անունները, ստեղծագործությունների վերնագրերը, նյութերի լեզվական կամ թեմատիկ ընտրության սկզբունքները և նախատեսված դասարանների հստակ շրջանակը։

    Updated: 2026-10-24
    Արձակ և չափածո ստեղծագործությունների ժողովածու՝ վարժարանների համար
    Online

    Other Subjects

    Կենտրոնական գրավաճառանոցի հայերեն գրքերի լիակատար ցուցակ

    Հրատարակությունը ներկայացնում է Կենտրոնական գրավաճառանոցի հայերեն գրքերի ամբողջական ցուցակ կազմելու փորձ՝ ընթերցողներին, գրքասերներին, գրավաճառներին և կրթական ու գիտական գործունեությամբ զբաղվող անձանց տեղեկություններ տրամադրելու նպատակով։ Նման ցուցակները կարևոր դեր են ունեցել գրքի շրջանառության կազմակերպման, հրատարակությունների մասին տեղեկությունների տարածման և ընթերցողների ու գրավաճառական հաստատությունների միջև կապի ապահովման գործում։ Դրանք հնարավորություն են տվել պատկերացում կազմելու վաճառքի համար հասանելի հայերեն գրականության տեսականու, գրքերի բազմազանության և տվյալ ժամանակաշրջանում ընթերցանության համար առաջարկվող հրատարակությունների շրջանակի մասին։ Գրքերի ցուցակագրումը նպաստել է նաև գրավաճառության համակարգված կազմակերպմանը՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ հրատարակությունների որոնումը, ընտրությունը և պատվիրումը։ Այս տեսակի տպագիր նյութերը արժեքավոր սկզբնաղբյուրներ են հայ գրքի պատմության, գրքի առևտրի, տպագրական մշակույթի և ընթերցողական միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Դրանք կարող են տեղեկություններ հաղորդել գրքի տարածման աշխարհագրության, հայերեն տպագիր արտադրանքի շրջանառության և գրավաճառական կենտրոնների գործունեության մասին։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև պատմական մատենագիտության համար, քանի որ գրքերի վաճառքի ցուցակները լրացնում են առանձին գրքերի մատենագիտական նկարագրությունները և օգնում վերակազմելու հայերեն հրատարակությունների տարածման ու հասանելիության պատմությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել մատենագետներին, գրադարանագետներին, պատմաբաններին և հայ տպագիր ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

    Updated: 2026-10-28
    Կենտրոնական գրավաճառանոցի հայերեն գրքերի լիակատար ցուցակ
    Online

    Linguistics

    Ռուսերենից հայերեն համառոտ բառարան

    Ռուսերենից հայերեն թարգմանական բառարան, որը նախատեսված է ռուսաց լեզվի բառապաշարի ուսումնասիրման, բառերի իմաստների ընկալման և հայերեն համարժեքների միջոցով լեզվական գիտելիքների ձեռքբերման համար։ Աշխատությունը հայ բառարանագրության պատմության այն կարևոր դրսևորումներից է, որոնք նպատակ ունեին օտար լեզուների բառապաշարը հասանելի դարձնելու հայ ընթերցողին և նպաստելու տարբեր լեզվական ու մշակութային միջավայրերի միջև հաղորդակցությանը։ Բառարանի հիմնական նպատակը ռուսերեն բառերի հայերեն բացատրական կամ համարժեք թարգմանությունների ներկայացումն է՝ հնարավորություն տալով հայերենին տիրապետող ընթերցողներին հասկանալու ռուսերեն բառերի նշանակությունը, ընդլայնելու իրենց բառապաշարը և զարգացնելու թարգմանական հմտությունները։ Ռուսերենից հայերեն ուղղվածությունը հատկապես կարևոր է այն տեսանկյունից, որ այն ռուսալեզու գրականության, կրթական նյութերի, վարչական գրությունների և հասարակական հաղորդակցության մեջ գործածվող բառապաշարը մատչելի է դարձնում հայ ընթերցողին։ Նման բառարանները կարևոր դեր են կատարում լեզուների միջև իմաստային համապատասխանությունների բացահայտման, բառերի ճիշտ գործածության և տարբեր լեզուներով արտահայտվող հասկացությունների համադրման գործում։ Աշխատության ճանաչողական նշանակությունը պայմանավորված է նաև ռուսերենի և հայերենի բառային համակարգերի փոխհարաբերությունների ներկայացմամբ։ Երկու լեզուներն ունեն տարբեր ծագում, կառուցվածք և քերականական առանձնահատկություններ, ուստի դրանց միջև բառային համապատասխանությունների բացահայտումը պահանջում է ոչ միայն բառերի ուղղակի թարգմանություն, այլև իմաստային նրբերանգների և գործածական առանձնահատկությունների ընկալում։ Այս առումով բառարանը կարող էր ծառայել որպես կարևոր օժանդակ միջոց ռուսերեն սովորողների, թարգմանիչների, ուսուցիչների, առևտրականների, պաշտոնյաների և տարբեր լեզվական միջավայրերում գործունեություն ծավալող անձանց համար։ Բառարանային աշխատանքը նպաստում է նաև լեզվական ինքնուրույնության ձևավորմանը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով առանց մշտական միջնորդության պարզելու անծանոթ բառերի նշանակությունը և ավելի արդյունավետ օգտվելու ռուսերեն գրավոր նյութերից։ Գրական և գիտական առանձնահատկությունների տեսանկյունից աշխատությունը պատկանում է թարգմանական երկլեզու բառարանագրության ժանրին։ Այս ժանրին բնորոշ են բառային միավորների համակարգված ներկայացումը, լեզվական համարժեքների ընտրությունը և բառերի իմաստային համապատասխանությունների բացահայտումը։ Համառոտ բնույթը մատնանշում է գործնական օգտագործման նպատակադրումը՝ առաջնահերթություն տալով բառապաշարի հիմնական միավորների մատչելի և նպատակային ներկայացմանը։ Երկլեզու բառարանների կազմումը պահանջում է լեզվական գիտելիքների համադրում, բառերի իմաստային տարբերակում և թարգմանական ճշգրտության ապահովում։ Այդ պատճառով նման աշխատությունները ոչ միայն լեզու սովորելու գործիքներ են, այլև լեզվաբանական մտածողության զարգացման ու բառապաշարի համակարգման արդյունքներ։ Դրանք նպաստում են թարգմանական բառարանագրության ավանդույթների ձևավորմանը և օտար լեզուների ուսումնասիրման մեթոդների կատարելագործմանը։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի 19-րդ դարի սկզբի հայ լեզվական, կրթական և տպագրական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն լույս է տեսել Մոսկվայում՝ Օգյուստ Սեմյոնյանցի տպարանում, մի ժամանակաշրջանում, երբ ռուսական կայսրության տարբեր քաղաքներում հայ համայնքների կրթական և մշակութային գործունեությունն աստիճանաբար ընդլայնվում էր։ Մոսկվան այդ ժամանակաշրջանում հայ մտավորականության, վաճառականության և կրթական կյանքի նշանակալի կենտրոններից էր։ Ռուսերենի իմացությունը հայ հասարակության տարբեր շրջանակների համար ձեռք էր բերում գործնական կարևորություն՝ պայմանավորված կրթական, տնտեսական, վարչական և մշակութային կապերի զարգացմամբ։ Այս պայմաններում ռուսերենից հայերեն բառարանի հրատարակությունը կարևոր քայլ էր լեզվական հաղորդակցության հնարավորությունների ընդլայնման և հայ ընթերցողի կրթական պահանջների բավարարման ուղղությամբ։ Այն արտացոլում է նաև հայ գրահրատարակչության աշխարհագրական ընդլայնումը, երբ հայերեն ուսումնական և գիտական գրականությունը ստեղծվում ու տարածվում էր ոչ միայն հայկական պատմական և ավանդական տպագրական կենտրոններում, այլև ռուսական քաղաքներում։ Բառարանի պատմական արժեքը պայմանավորված է հայերեն բառարանագրության զարգացման, ռուսերենի ուսուցման տարածման և հայ-ռուսական լեզվամշակութային հարաբերությունների ուսումնասիրության համար ունեցած նշանակությամբ։ Այն կարող է հետաքրքրել հայագետներին, լեզվաբաններին, բառարանագետներին, թարգմանության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, կրթության պատմաբաններին և 19-րդ դարի հայ համայնքների մշակութային կյանքն ուսումնասիրող հետազոտողներին։ Ընթերցողական արժեքը կայանում է նրանում, որ աշխատությունը ներկայացնում է օտար լեզվի գիտելիքը սեփական լեզվի միջոցով յուրացնելու և տարբեր լեզվական համակարգերի միջև կամուրջ ստեղծելու կարևոր սկզբունքը։ Այն հայ բառարանագրական ժառանգության ուշագրավ նմուշներից է, որը վկայում է ռուսերենի ուսումնասիրման նկատմամբ աճող հետաքրքրության, հայերեն լեզվական գիտելիքի համակարգման և հայ ընթերցողի կրթական հնարավորությունների ընդլայնման ձգտման մասին։

    Updated: 2026-11-13
    Ռուսերենից հայերեն համառոտ բառարան
    Online

    Religion

    Հայոց և հռոմեացիների բուն տոմարը

    Գիրքը նվիրված է հայոց և հռոմեական օրացուցային համակարգերի ներկայացմանն ու համեմատությանը՝ անդրադառնալով ժամանակի հաշվարկման, օրերի, ամիսների, տոների և տարեշրջանների կազմակերպման սկզբունքներին։ Այն արտացոլում է տարբեր ժողովուրդների պատմականորեն ձևավորված ժամանակագրական ավանդույթները և հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու, թե ինչպես են օրացույցները կապվել հասարակական կյանքի, կրոնական արարողությունների, եկեղեցական տոների և առօրյա գործունեության հետ։ Հայոց տոմարի ուսումնասիրությունը կարևոր է հայկական պատմական ու մշակութային ժառանգության, ժամանակագրական ավանդույթների և տոնացուցային համակարգի առանձնահատկությունները հասկանալու համար, իսկ հռոմեական օրացույցի հետ համադրությունը հնարավորություն է տալիս նկատելու տարբեր ժամանակային համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկություններն ու դրանց միջև եղած տարբերությունները։ Նման աշխատությունը արժեքավոր է նաև եկեղեցական տոնացույցի, ծիսական օրերի և պատմական իրադարձությունների ժամանակագրության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ օրացուցային հաշվարկները կարևոր դեր են ունեցել ինչպես կրոնական, այնպես էլ աշխարհիկ կյանքի կազմակերպման մեջ։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, հայագետների, աստղագիտության և ժամանակագրության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ինչպես նաև հայկական մշակութային և եկեղեցական ավանդույթների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ ծառայելով որպես նյութ հայոց տոմարական ժառանգության և այլ ժողովուրդների օրացուցային համակարգերի համեմատական ճանաչման համար։

    Updated: 2026-11-14
    Հայոց և հռոմեացիների բուն տոմարը
    Online

    Religion

    Խրատական ուղերձ՝ ուղղված հոգևոր առաջնորդներին, եկեղեցական դասին, աշխարհիկ իշխաններին և ժողովրդին

    Հրատարակությունը խրատական բնույթի կրոնական փաստաթուղթ է, որն ուղղված է հոգևոր առաջնորդներին, եկեղեցական ծառայողներին, աշխարհիկ իշխանություններին և հասարակության լայն շրջանակներին։ Նման ուղերձներում սովորաբար շեշտադրվում են հոգևոր ու աշխարհիկ պատասխանատվության, բարոյական վարքի, հասարակական կարգի պահպանման և տարբեր խավերի պարտականությունների հարցերը։ Հոգևորականների համար կարևոր են ներկայացվում հավատքի սկզբունքներին հավատարիմ մնալը, եկեղեցական կարգապահության պահպանումը և համայնքի հոգևոր առաջնորդությունը, իսկ աշխարհիկ իշխանությունների ու ժողովրդի համար՝ հասարակական պատասխանատվությունը, արդարությունը և բարոյական նորմերի պահպանումը։ Հասցեատերերի բազմազանությունը ցույց է տալիս, որ հրատարակությունը նպատակ ունի անդրադառնալ ոչ միայն եկեղեցական ներքին կյանքին, այլև հոգևոր և աշխարհիկ միջավայրերի փոխհարաբերություններին։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր՝ XIX դարի հայ կրոնական մտքի, եկեղեցու հասարակական դերի և բարոյական ուսուցման ավանդույթների ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-10-25
    Խրատական ուղերձ՝ ուղղված հոգևոր առաջնորդներին, եկեղեցական դասին, աշխարհիկ իշխաններին և ժողովրդին