Антиоксидантные свойства лекарственных растений Сюникского региона

Other Subjects

Այս տեղեկատվական ցանկը նախատեսված է պատանի ընթերցողների համար և ներկայացնում է նոր հրատարակված գրքերի ընտրանի, որոնք ուղղված են նրանց հետաքրքրությունների, ընթերցողական հմտությունների և աշխարհընկալման զարգացմանը։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, հոգեբանական և սոցիալական թեմաներով վեպեր, ինչպես նաև գիտահանրամատչելի գրքեր, որոնք օգնում են պատանիներին ավելի լավ հասկանալ շրջապատող աշխարհը, մարդու հարաբերությունները և ժամանակակից հասարակության խնդիրները։ Նյութը կառուցված է տեղեկատվական ձևաչափով, որպեսզի ընթերցողը հեշտությամբ կողմնորոշվի նոր գրականության մեջ, ընտրի իր տարիքին և հետաքրքրություններին համապատասխան ստեղծագործություններ և ծանոթանա ինչպես հայ, այնպես էլ արտասահմանյան հեղինակների նոր աշխատանքներին։ Այս ցանկը նաև խրախուսում է ընթերցանության մշակույթի զարգացումը՝ նպաստելով քննադատական մտածողության, ստեղծագործական երևակայության և լեզվական կարողությունների ձևավորմանը, ինչը հատկապես կարևոր է պատանեկան տարիքում անձի կրթական և անձնական զարգացման համար։

Medicine

Բժշկագիտական և ուռուցքաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տեղային տարածված ուղիղ աղիքի քաղցկեղի համալիր բուժման գործընթացում ճառագայթային ազդեցությունը փոփոխող գործոնների նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ուղիղ աղիքի չարորակ նորագոյացությունների կլինիկական առանձնահատկությունները, հիվանդության տեղային տարածվածության գնահատման սկզբունքները և բուժման բազմամասնագիտական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճառագայթային բուժման արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին, ուռուցքային հյուսվածքների ճառագայթազգայունության փոփոխման մեխանիզմներին և ռադիոմոդիֆիկացնող գործոնների կիրառման տեսական ու կլինիկական հիմնավորումներին։ Վերլուծվում են ճառագայթային բուժման, դեղորայքային հակաուռուցքային թերապիայի և վիրաբուժական միջամտության համակցման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով հիվանդության փուլը, ուռուցքի կենսաբանական առանձնահատկությունները և հիվանդի ընդհանուր վիճակը։ Քննարկվում են նաև բուժման նկատմամբ ուռուցքային հյուսվածքների արձագանքի գնահատման, առողջ հյուսվածքների ճառագայթային վնասման ռիսկերի նվազեցման, բուժման անցանկալի ազդեցությունների վերահսկման և հիվանդների կյանքի որակի պահպանման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ռադիոմոդիֆիկացնող գործոնների ազդեցության կենսաբանական մեխանիզմները, բուժական արդյունքների գնահատման չափանիշները և համալիր բուժման արդյունավետության հնարավոր ցուցանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում անհատականացված բուժման մոտեցումների, բուժման հաջորդականության ընտրության և ուռուցքաբանական հիվանդների երկարաժամկետ հսկողության նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կլինիկական ուռուցքաբանության, ճառագայթային ուռուցքաբանության, կոլոռեկտալ վիրաբուժության և հակաուռուցքային բուժման մեթոդների ուսումնասիրությամբ զբաղվող բժիշկների ու հետազոտողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան դաշտի ստորերկրյա ջրային համակարգերի հիդրոդինամիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և ջրային ռեսուրսների արդյունավետ ու կայուն օգտագործման կառավարչական խնդիրների վերլուծությանը։ Հետազոտության առանցքում ստորերկրյա ջրերի ձևավորման, սնուցման, շարժման և բեռնաթափման գործընթացներն են, ջրատար հորիզոնների փոխազդեցությունը, ինչպես նաև բնական ու մարդածին գործոնների ազդեցությունը ջրային համակարգի վիճակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ստորերկրյա ջրերի մակարդակների և ճնշումների տարածաժամանակային փոփոխություններին, ջրառի ինտենսիվության ազդեցությանը, հորատանցքերի շահագործման պայմաններին և ջրային հաշվեկշռի հիմնական բաղադրիչներին։ Քննվում են տեղանքի երկրաբանական և հիդրոերկրաբանական կառուցվածքը, ջրատար ապարների ֆիլտրացիոն հատկությունները և այն պայմանները, որոնք որոշում են ստորերկրյա հոսքերի ուղղությունն ու արագությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ջրառի և բնական վերականգնման հարաբերակցության գնահատումը, քանի որ ռեսուրսների չափազանց ինտենսիվ օգտագործումը կարող է հանգեցնել ստորերկրյա ջրերի մակարդակների ու ճնշումների փոփոխությունների և ազդել ջրային համակարգի երկարաժամկետ կայունության վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է ստորերկրյա ջրերի օգտագործումը խմելու և կենցաղային ջրամատակարարման, ոռոգման, արդյունաբերության, ձկնաբուծության և տնտեսական այլ նպատակներով՝ գնահատելով տարբեր ոլորտների ջրապահանջարկի ազդեցությունը ընդհանուր ռեսուրսային համակարգի վրա։ Հիդրոդինամիկական վերլուծության համար կարևոր են դիտարկման հորատանցքերից ստացված տվյալները, ջրաչափական դիտարկումները, հիդրոերկրաբանական քարտեզագրումը և մաթեմատիկական մոդելավորումը, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել ջրային համակարգի արձագանքը շահագործման տարբեր պայմաններին։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կառավարման սցենարների մշակմանը և ջրօգտագործման սահմանափակումների ու առաջնահերթությունների հիմնավորմանը՝ հաշվի առնելով տնտեսական պահանջները և բնապահպանական սահմանափակումները։ Կարևորվում է նաև մշտադիտարկման համակարգի դերը՝ ջրային ռեսուրսների քանակական վիճակի փոփոխությունները ժամանակին բացահայտելու և կառավարչական որոշումները փաստական տվյալների վրա հիմնավորելու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հիդրոերկրաբանության, ստորերկրյա ջրերի հիդրոդինամիկայի, ջրային ռեսուրսների մոդելավորման և բնապահպանական կառավարման մոտեցումները՝ նպաստելով Արարատյան դաշտի ստորերկրյա ջրային պաշարների հավասարակշռված, երկարաժամկետ և գիտականորեն հիմնավորված օգտագործման սկզբունքների մշակմանը։

Economics

Գալոյան Դ.-ն գրքում վերլուծում է տնտեսական ինտեգրման տեսական հիմքերը՝ սկսած ազատ առևտրի գոտիներից և մաքսային միություններից մինչև ընդհանուր շուկաներ և տնտեսական ու արժութային միություններ, բացատրելով դրանց ձևավորման տնտեսական և քաղաքական նախադրյալները։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային կազմակերպությունների գործունեությանը, համագործակցության մեխանիզմներին և անդամ երկրների միջև տնտեսական փոխկապակցվածության խորացման գործընթացներին։ Գիրքը նաև ուսումնասիրում է ինտեգրման ազդեցությունը ազգային տնտեսությունների մրցունակության, արտաքին առևտրի կառուցվածքի, ներդրումային հոսքերի և տնտեսական աճի վրա՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարածաշրջանային միավորումները նպաստում շուկաների ընդլայնմանը և տնտեսական կայունության բարձրացմանը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև ինտեգրման դժվարություններին և հակասություններին, ինչպիսիք են տնտեսական զարգացման մակարդակների անհավասարությունը, քաղաքական տարաձայնությունները և ինստիտուցիոնալ սահմանափակումները, որոնք կարող են դանդաղեցնել ինտեգրման գործընթացները։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ ներկայացնելով տարբեր տարածաշրջանների փորձը, այդ թվում՝ Եվրոպական միության, Եվրասիական տնտեսական միության և այլ տարածաշրջանային կառույցների զարգացումը։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է տնտեսագիտության, միջազգային հարաբերությունների և տարածաշրջանային զարգացման ուսումնասիրության համար և օգտակար է ուսանողների, հետազոտողների և պետական քաղաքականության մշակման ոլորտի մասնագետների համար։

History

Գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության կրթական համակարգում 1991-2005 թվականներին իրականացված վերափոխումների պատմական, քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և մանկավարժական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ անկախ պետականության ձևավորման և հասարակական հարաբերությունների արմատական փոփոխությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում խորհրդային կրթական համակարգից անկախ Հայաստանի ազգային կրթական համակարգին անցման գործընթացները, կրթության պետական քաղաքականության ձևավորման նախադրյալները, օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումները, ինչպես նաև կրթության կառավարման նոր սկզբունքների ներդրման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անկախության առաջին տարիներին կրթության ոլորտում առաջացած դժվարություններին, տնտեսական ճգնաժամի, ֆինանսական միջոցների սահմանափակության, սոցիալական փոփոխությունների և ժողովրդագրական տեղաշարժերի ազդեցությանը ուսումնական հաստատությունների գործունեության ու կրթության մատչելիության վրա։ Ուսումնասիրվում են հանրակրթության բովանդակության վերանայման, ազգային կրթական չափորոշիչների ձևավորման, ուսումնական ծրագրերի և դասագրքերի մշակման, հայոց լեզվի, պատմության և ազգային մշակույթի դասավանդման դերի վերարժևորման գործընթացները։ Քննարկվում են կրթության համակարգի ապակենտրոնացման, պետական կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման, ուսումնական հաստատությունների ինքնուրույնության ընդլայնման և կրթության որակի ապահովմանն ուղղված նախաձեռնությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նախադպրոցական, հանրակրթական, միջին մասնագիտական և բարձրագույն կրթության համակարգերում տեղի ունեցած կառուցվածքային ու բովանդակային փոփոխություններին, մասնավոր կրթական հաստատությունների ձևավորմանը, կրթական ծառայությունների շուկայի զարգացմանը և պետական ու ոչ պետական կրթական կազմակերպությունների գործունեության իրավական կարգավորմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բարձրագույն կրթության վերափոխումների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ բուհական կառավարման համակարգի փոփոխությունները, կրթական ծրագրերի արդիականացումը, միջազգային կրթական համագործակցության ընդլայնումը և եվրոպական բարձրագույն կրթական տարածքին ինտեգրվելու նախադրյալների ձևավորումը։ Դիտարկվում են նաև 2005 թվականին Հայաստանի՝ Բոլոնիայի գործընթացին միանալու նշանակությունը, բարձրագույն կրթության աստիճանակարգման, կրեդիտային համակարգի և որակի ապահովման նոր մոտեցումների ներդրման հեռանկարները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ուսուցիչների և դասախոսների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացմանը, մանկավարժական կադրերի վերապատրաստման անհրաժեշտությանը, կրթության ֆինանսավորման մեխանիզմների փոփոխությանը և կրթական հաստատությունների նյութատեխնիկական պայմանների բարելավման հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում միջազգային կազմակերպությունների և արտաքին գործընկերների մասնակցությամբ իրականացված կրթական ծրագրերի նշանակությունը, կրթության ոլորտում միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները և ազգային կրթական ավանդույթների պահպանման ու նորարարական մոտեցումների ներդրման փոխհարաբերությունները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում կարևորվում են կրթական բարեփոխումների սոցիալական հետևանքները, կրթության հասանելիության և հավասար հնարավորությունների ապահովման խնդիրները, քաղաքային ու գյուղական բնակավայրերի կրթական պայմանների տարբերությունները, ինչպես նաև կրթության դերը նոր հասարակական արժեքների, քաղաքացիական գիտակցության և մասնագիտական ներուժի ձևավորման գործում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ուսումնասիրվող ժամանակահատվածում կրթական քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, իրականացված փոփոխությունների ձեռքբերումներն ու սահմանափակումները և դրանց ազդեցությունը Հայաստանի կրթական համակարգի հետագա զարգացման վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կրթության պատմության հետազոտողների, մանկավարժների, պատմաբանների, կրթության կառավարման մասնագետների, պետական քաղաքականության ուսումնասիրողների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և ուսանողների, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության անկախության առաջին տասնամյակներում կրթական համակարգի զարգացման և բարեփոխումների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Psychology

Ինտելեկտը մարդու գիտակցական կարողությունների, մտածողության, խնդիրների լուծման և տեղեկատվությունը գնահատելու ունակության համալիր համակարգ է, որը ներառում է հիշողությունը, տրամաբանությունը, վերլուծական և ստեղծագործական մտածողությունը, ինչպես նաև տրամաբանված որոշումներ կայացնելու կարողությունը: Ինտելեկտը հանդիսանում է անհատական հոգեկան հատկությունների արտացոլումը, որը հնարավորություն է տալիս մարդուն գործնական և սոցիալական միջավայրում արդյունավետորեն կողմնորոշվել, նոր գիտելիքներ ստանալ, ընկալել իրավիճակները և հարմարվել փոփոխվող պայմաններին: Դա ոչ միայն գիտելիքների ու հմտությունների կուտակում է, այլև դրանց կիրառման ունակություն, ինչը տարբերում է մարդկանց և ապահովում է առաջադիմության, ստեղծարար գործունեության և տեխնոլոգիական նորարարությունների զարգացման հիմքը: Ինտելեկտի ուսումնասիրությունը ընդգրկում է տարբեր գիտություններ, ինչպես հոգեբանությունը, նեյրոնագիտությունը, կրթության տեսություն և արվեստը, ինչը թույլ է տալիս վերլուծել, հասկանալ և բարելավել մարդկային մտածողության գործընթացները: Ընդհանուր առմամբ, ինտելեկտը կարելի է դիտարկել որպես մարդու զարգացման, ինքնակառավարման և ստեղծագործական մտածողության հիմնական գործիք, որը անընդհատ ձգտում է նոր գիտելիքներ, բարելավում մտածողության արագությունը, ճշգրտությունն ու արդյունավետությունը, և հնարավորություն է տալիս լուծել ինչպես առօրյա, այնպես էլ բարդ խնդիրներ՝ սոցիալական և տեխնոլոգիական համատեքստում: