Արտակարգ իրավիճակներում սոցիալ-հոգեբանական ադապտացիայի և հոգեբանական ռեսուրսների համահարաբերակցությունը

Technology

Աշխատությունը նվիրված է մետաղների հիդրոէլեկտրաքաղման գործընթացներում կիրառվող անոդային նյութերի ստեղծման տեսական և տեխնոլոգիական հիմքերի մշակմանը։ Ուսումնասիրվում են անոդային նյութերի կառուցվածքային, ֆիզիկաքիմիական և էլեկտրաքիմիական հատկությունները, դրանց ազդեցությունը մետաղների էլեկտրաքաղման արդյունավետության, էներգածախսի և տեխնոլոգիական գործընթացների կայունության վրա։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նոր նյութերի նախագծման, արտադրության և փորձարկման մեթոդները, ինչպես նաև անոդների կոռոզիոն դիմադրողականության, ծառայության տևողության և շահագործման հուսալիության բարձրացման ուղիները։ Քննարկվում են հիդրոմետալուրգիական տեխնոլոգիաների կատարելագործման, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և արտադրական գործընթացների օպտիմալացման հնարավորությունները՝ ժամանակակից նյութագիտական և էլեկտրաքիմիական մոտեցումների կիրառմամբ։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի մետալուրգիայի, էլեկտրաքիմիայի և քիմիական տեխնոլոգիաների զարգացման համար՝ նպաստելով մետաղների արդյունահանման և վերամշակման գործընթացների արդյունավետության բարձրացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել նյութագետներին, մետալուրգներին, քիմիական տեխնոլոգներին, ինժեներներին և ոլորտի հետազոտողներին։

History

Աշխատանքը պատմավիմագրագիտական ուսումնասիրություն է, որի կենտրոնում 9-14-րդ դարերի հայկական վիմագրերն են՝ որպես Հայաստանի քաղաքական պատմության կարևոր սկզբնաղբյուրներ։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է քարերի, շինությունների, եկեղեցիների, վանական համալիրների, ամրոցների և այլ պատմական հուշարձանների վրա պահպանված արձանագրությունների քննության վրա՝ դրանք դիտարկելով ոչ միայն որպես epigraphic նյութ, այլև որպես իրենց ժամանակաշրջանի քաղաքական, վարչական, սոցիալական և մշակութային իրողությունների անմիջական վկայություններ։ Աշխատանքի կարևորագույն նպատակներից է ցույց տալ, թե ինչպես կարող են վիմագրական աղբյուրները լրացնել, ճշգրտել կամ վերաիմաստավորել միջնադարյան Հայաստանի պատմության վերաբերյալ գրավոր այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում արձանագրությունների թվագրմանը, ընթերցմանը, բովանդակության մեկնաբանությանը, տեղագրական կապերին և դրանցում հիշատակվող անձանց, իշխանական տների, թագավորական ու վարչական կառույցների նույնականացմանը։ Վիմագրերի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել իշխանության տարածքային կազմակերպումը, տարբեր իշխանական և թագավորական տների հարաբերությունները, վարչական կենտրոնների գոյությունը, հողատիրական հարաբերությունները, նվիրատվությունները և շինարարական գործունեությունը։ Առանձին կարևորություն ունի արձանագրություններում հիշատակվող աշխարհիկ և հոգևոր գործիչների ուսումնասիրությունը, քանի որ նրանց անունները, տիտղոսները և պաշտոնները կարող են արժեքավոր տեղեկություններ հաղորդել միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական կառուցվածքի և իշխանական հարաբերությունների մասին։ Աշխատանքը նաև ընդգծում է վիմագրերի տեղագրական նշանակությունը․ արձանագրության գտնվելու վայրը հաճախ հնարավորություն է տալիս կապել կոնկրետ քաղաքական կամ վարչական իրադարձությունը որոշակի բնակավայրի, գավառի, ամրոցի կամ վանական կենտրոնի հետ։ Այս հանգամանքը հատկապես կարևոր է այն ժամանակաշրջանների ուսումնասիրության համար, երբ գրավոր պատմիչների տեղեկությունները սահմանափակ են կամ մասնատված։ 9-14-րդ դարերի ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու Հայաստանի քաղաքական կյանքի փոփոխություններին՝ տարբեր թագավորությունների, իշխանությունների և օտար տերությունների գերիշխանության պայմաններում։ Վիմագրական նյութը կարող է անդրադառնալ ինչպես հայկական պետականության և տեղական իշխանական համակարգերի գոյությանը, այնպես էլ արտաքին քաղաքական ազդեցություններին, տարածքային փոփոխություններին և ռազմական ու վարչական իրադարձություններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արձանագրությունների լեզվական և բանաձևային առանձնահատկություններին, քանի որ դրանցում օգտագործվող տիտղոսները, ձևակերպումները և իրավական արտահայտությունները կարող են կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունենալ։ Նվիրատվական և շինարարական արձանագրությունները, օրինակ, կարող են տեղեկություններ հաղորդել հողի և սեփականության վերաբերյալ, իսկ եկեղեցական կառույցների հետ կապված գրությունները՝ հոգևոր իշխանության, հովանավորության և հասարակական հարաբերությունների մասին։

Other Subjects

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է նյութերի և կառուցվածքային տարրերի մեխանիկական փորձարկումների ընթացքում ստացվող տվյալների մաթեմատիկական մշակման մեթոդների և համապատասխան ծրագրային միջոցների մշակման ու կիրառման հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում փորձարարական տվյալների հավաքագրման, համակարգման, թվային մշակման և արդյունքների ներկայացման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մեխանիկական բնութագրերի որոշմանը, չափումների սխալների գնահատմանը, տվյալների վիճակագրական վերլուծությանը և փորձարարական կախվածությունների մաթեմատիկական նկարագրմանը։ Դիտարկվում են բեռնվածության, դեֆորմացիայի, ամրության, առաձգականության և նյութերի վարքագիծը բնութագրող այլ ցուցանիշների մշակման ու հաշվարկման մեթոդները։ Վերլուծվում են փորձարարական տվյալների մոտարկման, ինտերպոլացման, ռեգրեսիոն վերլուծության և հաշվարկային մոդելների կառուցման հնարավորությունները՝ արդյունքների ճշգրտության և հավաստիության բարձրացման նպատակով։ Կարևորվում է ծրագրային ապահովման կիրառումը մեծածավալ տվյալների ավտոմատ մշակման, հաշվարկների արագացման, գրաֆիկական ներկայացման և փորձարկումների արդյունքների համեմատական վերլուծության համար։ Քննարկվում են ծրագրային համակարգի կառուցվածքի, տվյալների մուտքագրման և պահպանման, հաշվարկային ալգորիթմների իրականացման ու արդյունքների արտածման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև մշակված մաթեմատիկական և ծրագրային միջոցների ստուգմանը՝ փորձարարական ու հաշվարկային արդյունքների համադրման միջոցով։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել տվյալների ձեռքով մշակման ընթացքում առաջացող սխալները, բարձրացնել փորձարկումների արդյունքների վերարտադրելիությունը և ապահովել նյութերի մեխանիկական հատկությունների առավել ամբողջական գնահատում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մեքենաշինության, նյութագիտության, մեխանիկայի, փորձարարական հետազոտությունների, կիրառական մաթեմատիկայի և ծրագրավորման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Mathematics

Տեխնիկական և նյութագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մետաղական նախապատրաստվածքներից գլանման եղանակով տարբեր լայնական հատույթներ ունեցող արտադրատեսակների ստացման գործընթացների մոդելավորմանը և դրանց ընթացքում առաջացող լարվածադեֆորմացիոն վիճակների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մետաղների ճնշմամբ մշակման տեսական հիմունքները, պլաստիկ դեֆորմացիայի մեխանիզմները, գլանման տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները և մետաղական նյութերի մեխանիկական վարքագիծը արտաքին ուժերի ազդեցության պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գլանման ընթացքում մետաղի հոսքի օրինաչափություններին, դեֆորմացիաների բաշխմանը, ներքին լարումների առաջացմանը և տարբեր երկրաչափական հատույթներով արտադրատեսակների ձևավորման գործընթացներին։ Վերլուծվում են նախապատրաստվածքի չափերի, գլանների երկրաչափական պարամետրերի, շփման պայմանների, ջերմաստիճանի և մշակման ռեժիմների ազդեցությունները վերջնական արտադրանքի ձևի ու մեխանիկական հատկությունների վրա։ Քննարկվում են նաև լարվածադեֆորմացիոն վիճակների մաթեմատիկական նկարագրման, թվային մոդելավորման և վերջավոր տարրերի մեթոդի կիրառման հնարավորությունները՝ տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետությունը գնահատելու նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են դեֆորմացիոն անհամասեռությունների, նյութի հնարավոր վնասվածքների, ձևաչափային ճշգրտության և գլանման ուժային ու էներգետիկական ցուցանիշների որոշման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում մոդելավորման արդյունքների կիրառական նշանակությանը գլանման տեխնոլոգիաների կատարելագործման, արտադրական ռեժիմների օպտիմալացման, նյութական կորուստների նվազեցման և մետաղական արտադրատեսակների որակի բարձրացման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյութագիտության, մետաղների ճնշմամբ մշակման, մեքենաշինական տեխնոլոգիաների, կիրառական մեխանիկայի և արտադրական գործընթացների համակարգչային մոդելավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Technology

Այս գիտատեխնոլոգիական հետազոտությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում առկա մետաղահանքային հումքի քիմիկամետալուրգիական մշակման գործընթացների ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տարբեր մետաղներ պարունակող հանքաքարերի՝ պղնձի, մոլիբդենի, ոսկու և այլ համակցված հումքերի հարստացման և վերամշակման հիմնական տեխնոլոգիական փուլերը։ Հեղինակը ներկայացնում է հանքաքարերի նախնական պատրաստման, հարստացման, հալեցման և մաքրման գործընթացները, ինչպես նաև քիմիական ռեագենտների կիրառման առանձնահատկությունները մետաղների կորզման արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեխնոլոգիական կորուստների նվազեցմանը, էներգախնայող մեթոդների ներդրմանը և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության մեղմացմանը՝ ներառյալ թափոնների վերամշակման և էկոլոգիական անվտանգության խնդիրները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև ժամանակակից մետալուրգիական տեխնոլոգիաները, հիդրոմետալուրգիական և պիրոմետալուրգիական գործընթացների համադրումը, ինչպես նաև արտադրական ցիկլերի օպտիմալացման ուղիները։ Հետազոտության արդյունքները կարևոր են հանքարդյունաբերության, քիմիական տեխնոլոգիաների և նյութագիտության ոլորտների զարգացման համար՝ նպաստելով Հայաստանի մետալուրգիական արդյունաբերության արդյունավետության և մրցունակության բարձրացմանը։