Ացետիլենային սպիրտների և 1,4-դիոլների հիդրոալյումինացում-հալոգենացում

Economics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է համեմատական առավելության տեսության կիրառմամբ Հայաստանի Հանրապետության արտահանման կառուցվածքի ուսումնասիրությանը և դրա բարելավման ու դիվերսիֆիկացման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ երկրի արտաքին առևտրային մրցունակությունը պայմանավորված է ոչ միայն արտադրության բացարձակ արդյունավետությամբ, այլև այն հարաբերական առավելություններով, որոնք ձևավորվում են տարբեր ապրանքների արտադրության այլընտրանքային ծախսերի, ռեսուրսների առկայության, մասնագիտացման, տեխնոլոգիական կարողությունների և միջազգային շուկաների պահանջարկի համադրությամբ։ Աշխատության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել ՀՀ արտահանման ապրանքային և աշխարհագրական կառուցվածքը, դրա փոփոխությունները ժամանակի ընթացքում և առանձին ապրանքախմբերի մասնագիտացման մակարդակը։ Համեմատական առավելության գնահատման համար կարող են կիրառվել արտահայտված համեմատական առավելության տարբեր ցուցանիշներ, որոնց միջոցով պարզվում է, թե որ ապրանքների արտահանման մեջ է Հայաստանը տվյալ ապրանքի համաշխարհային կամ համադրելի երկրների արտահանման համեմատությամբ առավել մասնագիտացված։ Հայաստանի վերաբերյալ հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ համեմատական առավելություններ արձանագրվել են մի շարք ապրանքախմբերում, այդ թվում՝ թանկարժեք մետաղների, հանքաքարերի, ծխախոտի, ալկոհոլային խմիչքների, տրիկոտաժի, կենդանի կենդանիների, բանջարեղենի և դրանց վերամշակված արտադրանքի ոլորտներում։ Միաժամանակ վերջին տարիներին որոշ ուղղություններով այդ առավելությունների չափը և ընդգրկումը նվազել են, ինչը մատնանշում է արտահանման կառուցվածքի հետագա դիվերսիֆիկացման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է բացահայտել ՀՀ արտահանման կառուցվածքի ուժեղ և թույլ կողմերը։ Մի կողմից՝ որոշ ավանդական ճյուղերում առկա են ձևավորված արտադրական փորձ, հումքային ռեսուրսներ, մասնագիտական կարողություններ և միջազգային շուկաներում ճանաչելի արտադրանք, որոնք կարող են հիմք հանդիսանալ արտահանման ընդլայնման համար։ Մյուս կողմից՝ արտահանման չափազանց մեծ կենտրոնացումը սահմանափակ թվով ապրանքների կամ շուկաների վրա կարող է տնտեսությունը դարձնել արտաքին պահանջարկի, միջազգային գների, փոխարժեքների և աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների նկատմամբ ավելի խոցելի։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև արտահանվող արտադրանքի տեխնոլոգիական բարդության և ավելացված արժեքի խնդիրը։ Ժամանակակից ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ Հայաստանի արտահանումը մեծապես կենտրոնացած է համեմատաբար պարզ և ցածր բարդության ապրանքների վրա, մինչդեռ ավելի բարդ և բարձր ավելացված արժեք ունեցող ապրանքների արտահանման ներուժը լիարժեքորեն չի օգտագործվում։ Այդ պատճառով արտահանման կառուցվածքի բարելավման կարևոր ուղղություն կարող է լինել հումքային և քիչ մշակված արտադրանքից դեպի ավելի վերամշակված, տեխնոլոգիապես ավելի բարդ և բարձր ավելացված արժեք ունեցող ապրանքների աստիճանական անցումը։ Այս համատեքստում ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկել տեքստիլի, քիմիական արտադրանքի, մետաղական պատրաստի արտադրանքի, սննդի վերամշակման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և այլ ոլորտների զարգացման հնարավորությունները։ Նպատակն այն չէ, որ առկա համեմատական առավելությունները պարզապես փոխարինվեն նոր ճյուղերով, այլ այն, որ գործող արտադրական կարողությունների հիման վրա ստեղծվեն փոխկապակցված նոր արտադրություններ և ավելի բարձր արժեքային շղթաներ։ Այսպիսի մոտեցումը թույլ է տալիս արտահանման ընդլայնումը կապել արտադրության կառուցվածքային վերափոխման և տնտեսական բարդության բարձրացման հետ։ Աշխատության մեջ կարևոր նշանակություն կարող է ունենալ նաև արտահանման աշխարհագրական դիվերսիֆիկացումը։ Հայաստանի փոքր ներքին շուկան և որոշ արտահանման ուղղությունների բարձր կենտրոնացվածությունը մեծացնում են արտաքին ցնցումների նկատմամբ խոցելիությունը։ Միջազգային կառույցների գնահատականները նույնպես ընդգծում են արտահանման շուկաների և ապրանքային կառուցվածքի դիվերսիֆիկացման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև լոգիստիկայի, միջազգային չափանիշներին համապատասխանության և կարգավորող միջավայրի բարելավման կարևորությունը։ Հետևաբար աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նոր շուկաներ մուտք գործելու հնարավորությունները, առևտրային համաձայնագրերի օգտագործումը, միջազգային սերտիֆիկացման խնդիրները, տրանսպորտային ծախսերը և արտահանող ընկերությունների մրցունակության բարձրացման մեխանիզմները։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել համեմատական առավելության ցուցանիշների և արտահանման հեռանկարների միջև կապին։ Այն ապրանքները, որոնցում երկիրն արդեն ունի համեմատական առավելություն, կարող են դիտարկվել որպես զարգացման անմիջական հիմք, իսկ այն ապրանքները, որոնց արտադրության համար առկա են անհրաժեշտ կարողություններ և հարակից գիտելիքներ, կարող են դիտարկվել որպես ապագա մասնագիտացման ուղղություններ։ Այս մոտեցումը համահունչ է «արտադրական հնարավորությունների» զարգացման գաղափարին, ըստ որի նոր ապրանքների յուրացումը սովորաբար ավելի իրատեսական է այն դեպքում, երբ դրանք տեխնոլոգիական և գիտելիքային առումով մոտ են արդեն գոյություն ունեցող արտադրություններին։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ դրա արդյունքները կարող են օգտագործվել ՀՀ արտահանման խթանման և արդյունաբերական քաղաքականության մշակման ժամանակ՝ առանձնացնելով այն ապրանքներն ու ոլորտները, որոնց զարգացման համար կան առավել բարենպաստ նախադրյալներ։ Կարող են առաջարկվել արտահանման խթանման, արտադրության տեխնոլոգիական արդիականացման, նոր շուկաների որոնման, ներդրումների ներգրավման, միջազգային ստանդարտների ներդրման և բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրանքի ստեղծման ուղղություններ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համեմատական առավելության սկզբունքը դիտարկում է որպես Հայաստանի արտահանման կառուցվածքի գնահատման և դրա հետագա կատարելագործման գործիք՝ նպատակ ունենալով բացահայտել երկրի առկա մասնագիտացման ուժեղ կողմերը, նվազեցնել արտահանման կենտրոնացվածությունն ու խոցելիությունը, բարձրացնել արտադրանքի տեխնոլոգիական և արժեքային մակարդակը և ձևավորել ավելի բազմազան, մրցունակ ու կայուն արտահանման կառուցվածք։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պառլամենտի և պառլամենտարիզմի ինստիտուտների զարգացման և կատարելագործման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ սահմանադրական բարեփոխումների համատեքստում։ Գրքում վերլուծվում են օրենսդիր իշխանության ձևավորման, կառուցվածքի և գործունեության արդյունավետության բարձրացման հիմնարար հարցերը, ինչպես նաև խորհրդարանական կառավարման մոդելի առանձնահատկությունները Հայաստանի քաղաքական համակարգում։ Հեղինակը դիտարկում է խորհրդարանի դերակատարությունը պետական իշխանության ճյուղերի հավասարակշռության և փոխզսպումների համակարգում, ներկայացնում է օրենսդրական գործընթացի կազմակերպման խնդիրները, պատգամավորական ինստիտուտի գործունեության արդյունավետությունը և քաղաքական կուսակցությունների ազդեցությունը պառլամենտարիզմի զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանադրական փոփոխությունների արդյունքում առաջացած նոր ինստիտուցիոնալ լուծումներին, վերահսկողական մեխանիզմներին, խորհրդարանական վերահսկողության գործիքակազմին և կառավարության հաշվետվողականության մակարդակին։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ժողովրդավարական ինստիտուտների ամրապնդման, քաղաքական մշակույթի զարգացման, ընտրական համակարգի կատարելագործման և հանրային վստահության բարձրացման խնդիրները։ Ներկայացված են միջազգային փորձի համեմատական վերլուծություններ և առաջարկություններ, որոնք ուղղված են Հայաստանի պառլամենտարիզմի արդյունավետության, թափանցիկության և կայունության բարձրացմանը՝ նպաստելով սահմանադրական բարեփոխումների նպատակների լիարժեք իրագործմանը։

Mathematics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է լիցքավորված մասնիկների և մոդուլացված խտությամբ մասնիկային փնջերի օնդուլյատորային ճառագայթման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության կենտրոնում գտնվում է այն երևույթի վերլուծությունը, որը դիտվում է լիցքավորված մասնիկների՝ պարբերական էլեկտրամագնիսական դաշտում կամ համապատասխան տատանողական պայմաններում շարժման ժամանակ, երբ դրանց շարժման դինամիկան հանգեցնում է ճառագայթման առաջացման և ձևավորման յուրահատուկ օրինաչափությունների։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնիկների և մասնիկային սեղմուկների խտության մոդուլացման ազդեցությանը ճառագայթման ինտենսիվության, սպեկտրային բնութագրերի, ուղղվածության և այլ պարամետրերի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ինչպես առանձին լիցքավորված մասնիկների ճառագայթման գործընթացները, այնպես էլ կոլեկտիվ էֆեկտները, որոնք կարող են առաջանալ մասնիկների խմբավորված կամ մոդուլացված բաշխման պայմաններում։ Քննության են առնվում ճառագայթման կոհերենտության, ինտենսիվության փոփոխության, հաճախականային կառուցվածքի և մասնիկների փոխադարձ դասավորվածության հետ կապված հարցերը։ Աշխատության տեսական մոտեցումները կարող են հիմնվել էլեկտրադինամիկայի, ճառագայթման տեսության և բարձր էներգիաների մասնիկների շարժման մաթեմատիկական մոդելների վրա՝ հնարավորություն տալով բացահայտել ուսումնասիրվող գործընթացների հիմնական օրինաչափությունները։ Կարևորվում է մոդուլացված խտությամբ փնջերի օգտագործման հնարավոր նշանակությունը ճառագայթման վերահսկման, մասնիկների արագացուցիչների ֆիզիկայի և ժամանակակից ճառագայթման աղբյուրների հետազոտության ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է նպաստել մասնիկային փնջերի դինամիկայի և կոհերենտ ճառագայթման երևույթների ավելի խորքային ըմբռնմանը, ինչպես նաև տեսական մոդելների և համապատասխան հաշվարկային մոտեցումների կատարելագործմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել տեսական և կիրառական ֆիզիկայի մասնագետներին, մասնիկների արագացուցիչների ֆիզիկայով զբաղվող գիտնականներին, էլեկտրադինամիկայի և ճառագայթման տեսության հետազոտողներին, ասպիրանտներին և բարձր էներգիաների ֆիզիկայի ոլորտով հետաքրքրվող ուսանողներին։

Mathematics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մետաղական նանոմասնիկների համալիրներում առաջացող պլազմոնային երևույթների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով նանոմաշտաբում լույսի և նյութի փոխազդեցության առանձնահատկությունների վրա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է մետաղական նանոմասնիկների մակերևութային պլազմոնային ռեզոնանսի երևույթը, որի դեպքում էլեկտրամագնիսական ճառագայթման ազդեցությամբ մասնիկի ազատ էլեկտրոնների կոլեկտիվ տատանումները կարող են առաջացնել յուրահատուկ օպտիկական հատկություններ։ Աշխատությունը ուսումնասիրում է ոչ թե մեկուսացված նանոմասնիկների, այլ դրանց փոխկապակցված համալիրների վարքագիծը, որտեղ մասնիկների միջև էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունները կարող են էապես փոխել համակարգի սպեկտրային և օպտիկական բնութագրերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նանոմասնիկների չափի, ձևի, փոխադարձ հեռավորության, տարածական դասավորվածության և նյութական կազմի ազդեցությանը պլազմոնային ռեզոնանսների ձևավորման վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել օպտիկական կլանման, ցրման և էլեկտրամագնիսական դաշտի ուժեղացման երևույթները, ինչպես նաև նանոմասնիկների միջև առաջացող ուժեղ տեղային դաշտերը։ Նման երևույթների ուսումնասիրությունը կարևոր է, քանի որ նանոմասնիկների համալիրներում պլազմոնային փոխազդեցությունները կարող են առաջացնել նոր օպտիկական հատկություններ, որոնք բացակայում են առանձին մասնիկների դեպքում։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տեսական մոդելավորում և համակարգչային հաշվարկներ՝ տարբեր երկրաչափական և նյութական պարամետրերի պայմաններում պլազմոնային համակարգերի վարքագիծը կանխատեսելու համար, ինչպես նաև փորձարարական սպեկտրոսկոպիական մեթոդներ՝ տեսական արդյունքները ստուգելու նպատակով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նանոմասնիկների համալիրների կառուցվածքի և դրանց օպտիկական արձագանքի միջև կապի բացահայտմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ մակերևութային ուժեղացված սպեկտրոսկոպիայի, քիմիական և կենսաբանական սենսորների, նանոֆոտոնիկայի, օպտոէլեկտրոնիկայի և այլ առաջադեմ տեխնոլոգիաների զարգացման համար։ Պլազմոնային երևույթների վերահսկման հնարավորությունը կարող է թույլ տալ ստեղծել ավելի զգայուն և ընտրողական նանոմաշտաբային օպտիկական սարքեր ու սենսորային համակարգեր։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ֆիզիկոսներին, նյութագետներին, նանոտեխնոլոգիայի և նանոպլազմոնիկայի մասնագետներին, քիմիկոսներին, օպտիկայի ոլորտի հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է մետաղական նանոմասնիկների համալիրներում պլազմոնային փոխազդեցությունների և դրանցից բխող օպտիկական երևույթների ուսումնասիրություն՝ շեշտադրելով նանոկառուցվածքի, մասնիկների փոխազդեցության և էլեկտրամագնիսական հատկությունների միջև փոխկապակցվածությունը։

Culture

Работа посвящена исследованию жанра фортепианного концерта в творчестве армянских композиторов и выявлению основных тенденций его развития в 1950–1980-е годы. В центре внимания находится эволюция концертного жанра в армянской профессиональной музыке, особенности его художественного становления и изменения композиторского языка на протяжении нескольких десятилетий. Исследование рассматривает фортепианный концерт как синтетическую форму музыкального высказывания, в которой взаимодействуют сольное исполнительское начало и оркестровая ткань, а также раскрываются характерные черты национальной музыкальной традиции и общеевропейских композиторских тенденций. Особое внимание уделяется особенностям тематизма, музыкальной драматургии, композиционного строения, гармонического языка, ритмики, фактуры и принципов взаимодействия фортепиано с оркестром. Анализируются способы переосмысления традиционной концертной формы армянскими авторами и их стремление сочетать национально-характерные интонации с современными средствами музыкальной выразительности. Важное место занимает изучение исполнительских особенностей произведений, характера сольной партии, виртуозных приемов и способов раскрытия художественного образа посредством фортепиано. Рассматривается также развитие жанра в историко-культурном контексте 1950–1980-х годов, что позволяет проследить изменения эстетических установок и композиторского мышления в разные периоды. Исследование выявляет общие закономерности и индивидуальные особенности трактовки жанра различными армянскими композиторами, показывая многообразие подходов к соотношению традиции и новаторства. Отдельное значение имеет изучение национального своеобразия концертного жанра, которое проявляется в использовании фольклорных интонаций, ладовых особенностей, ритмических моделей и характерных принципов музыкального развития. Работа позволяет представить фортепианный концерт как важное направление армянской композиторской школы второй половины XX века и проследить его вклад в развитие национальной музыкальной культуры. Исследование может представлять интерес для музыковедов, композиторов, пианистов, преподавателей музыкальных учебных заведений, исследователей армянской музыкальной культуры и студентов музыкальных специальностей.