Ազատականությունը որպես ինքնակազմակերպվող սոցիոմշակութային համակարգ

Literature

Պատմական-հոգեբանական և գաղափարական արձակ գործ է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է անհատի հոգևոր առաքելության գաղափարը՝ կենտրոնանալով այն մարդու կերպարի վրա, ով իր կյանքը դիտում է որպես ծառայություն բարձր արժեքներին, հավատքին կամ հասարակությանը։ Ստեղծագործության մեջ «առաքյալ» հասկացությունը չի սահմանափակվում կրոնական իմաստով, այլ ավելի լայն՝ բարոյական և գաղափարական իմաստ է ստանում՝ որպես ճշմարտություն տարածող, զոհողությունների գնով իր համոզմունքներին հավատարիմ մնացող անձի խորհրդանիշ։ Մուրացանը խորացնում է կերպարի ներաշխարհը՝ ցույց տալով նրա պայքարը կասկածների, հասարակական հակազդեցության և անձնական դժվարությունների դեմ, որոնց ընթացքում բացահայտվում է նրա հոգևոր ուժը և սկզբունքայնությունը։ Գործում կարևոր տեղ ունեն նաև հասարակության արձագանքները նման մարդկանց նկատմամբ՝ ընդգծելով, որ հաճախ հասարակությունը չի ընդունում կամ ուշ է գնահատում իր իրական «առաքյալներին»։ Լեզուն դասական է, գաղափարապես հագեցած և հոգեբանական խորությամբ, ինչը ստեղծագործությանը տալիս է ծանրակշիռ և խորհրդանշական բնույթ։ Ընդհանուր առմամբ «Առաքյալը»-ն կարելի է դիտարկել որպես բարոյական-փիլիսոփայական արձակ, որտեղ Մուրացանը բարձրացնում է ինքնազոհության, գաղափարին հավատարմության և մարդու առաքելության թեմաները։

Economics

Տնտեսագիտական և ֆինանսաբանկային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության վճարահաշվարկային համակարգի ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման, ինչպես նաև բանկային պլաստիկ քարտերի ներդրման ու տարածման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ազգային վճարահաշվարկային համակարգի կառուցվածքը, դրա գործունեության կազմակերպման սկզբունքները, անկանխիկ վճարումների իրականացման մեխանիզմները և բանկային համակարգի դերը ֆինանսական գործարքների սպասարկման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանկային վճարային քարտերի կիրառման տնտեսական և տեխնոլոգիական նախադրյալներին, քարտային վճարումների ենթակառուցվածքների զարգացմանը, վճարային ծառայությունների հասանելիությանը և բնակչության շրջանում անկանխիկ գործարքների տարածման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են վճարային քարտերի թողարկման և սպասարկման առանձնահատկությունները, բանկերի ու վճարային կազմակերպությունների փոխգործակցությունը, գործարքների անվտանգության ապահովման և էլեկտրոնային վճարումների նկատմամբ վստահության ձևավորման խնդիրները։ Քննարկվում են նաև վճարահաշվարկային հարաբերությունների իրավական կարգավորման, տեխնիկական ենթակառուցվածքների արդիականացման, գործարքների մշակման արդյունավետության և ֆինանսական ծառայությունների մատուցման ծախսերի նվազեցման հիմնահարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են միջազգային վճարային համակարգերի փորձի կիրառման, ազգային քարտային համակարգի զարգացման, ֆինանսական տեխնոլոգիաների ներդրման և բանկային ծառայությունների թվայնացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում վճարային գործիքների կատարելագործման նշանակությանը ֆինանսական համակարգի կայունության, դրամաշրջանառության արդյունավետության, տնտեսական գործարքների թափանցիկության և ֆինանսական ներառականության բարձրացման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բանկային գործի, ֆինանսների, դրամավարկային հարաբերությունների, վճարային համակարգերի կառավարման և Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական համակարգի զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Other Subjects

Նյութը վերաբերում է 2020 թվականի նոյեմբերին Արցախյան երկրորդ պատերազմի ընթացքում ռազմավարական նշանակություն ունեցող Շուշի քաղաքի շուրջ ծավալված մարտերին և Ադրբեջանի կողմից քաղաքի գրավման մասին 2020 թվականի նոյեմբերի 8-ին արված հայտարարությանը։ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հեռուստատեսային ելույթում հայտարարեց, որ ադրբեջանական ուժերը վերահսկողություն են հաստատել քաղաքի նկատմամբ, մինչդեռ հայկական կողմը սկզբնական շրջանում հերքում էր քաղաքի ամբողջական անկումը և հայտարարում, որ մարտերը շարունակվում են։ Շուշին ռազմավարական նշանակություն ուներ իր աշխարհագրական դիրքի պատճառով․ այն գտնվում է Ստեփանակերտից մոտ 15 կիլոմետր հեռավորության վրա՝ բարձրադիր և պաշտպանական առումով կարևոր տեղանքում, ինչպես նաև Հայաստանի հետ կապող հիմնական ճանապարհի հարևանությամբ։ Այդ դիրքը քաղաքի վերահսկողությունը դարձնում էր կարևոր ինչպես ռազմական գործողությունների, այնպես էլ ամբողջ տարածաշրջանի հաղորդակցությունների և պաշտպանության տեսանկյունից։ Նյութի հիմնական թեման ոչ միայն քաղաքի նկատմամբ վերահսկողության մասին հակասական հայտարարություններն են, այլև այդ իրադարձության նշանակությունը պատերազմի ընդհանուր ընթացքի համար։ Շուշիի շուրջ մարտերը տեղի էին ունենում այն ժամանակ, երբ ադրբեջանական ուժերը առաջխաղացում էին իրականացնում Արցախի հարավային ուղղությամբ և լեռնային անցումներով մոտենում էին քաղաքի մատույցներին։ Երկու կողմերն էլ հաղորդում էին ծանր մարտերի մասին, իսկ քաղաքի գրավումը կամ դրա նկատմամբ վերահսկողության հաստատումը կարող էր էապես փոխել ռազմաճակատի ռազմավարական հավասարակշռությունը։ Նյութում արտացոլված է նաև տեղեկատվական հակամարտության կարևորությունը։ Ադրբեջանի ղեկավարությունը ներկայացնում էր իր հայտարարությունը որպես ռազմական նշանակալի հաջողություն, մինչդեռ հայկական պաշտոնական աղբյուրները սկզբնական փուլում պնդում էին, որ քաղաքում և դրա շրջակայքում դեռևս մարտեր են ընթանում։ Այս հակասությունը ցույց է տալիս, որ պատերազմի ընթացքում ռազմական գործողություններին զուգահեռ մեծ նշանակություն ուներ տեղեկատվության տարածումը, իրադարձությունների մեկնաբանությունը և միջազգային հանրությանը տարբեր պատկերացումների ներկայացումը։ Շուշիի նկատմամբ վերահսկողության հարցը հատկապես կարևոր էր նաև Ստեփանակերտի անվտանգության տեսանկյունից։ Քաղաքի բարձրադիր դիրքը հնարավորություն էր տալիս վերահսկել շրջակա տարածքի մի մասը և մոտենալ տարածաշրջանի վարչական կենտրոնին։ Հետևաբար դրա շուրջ մարտերը պարզապես տեղային բախում չէին, այլ ավելի լայն ռազմական գործողության առանցքային փուլերից մեկը։ Նյութում նշվող ռազմական առաջխաղացումները պետք է դիտարկել 2020 թվականի սեպտեմբերի վերջին սկսված լայնածավալ պատերազմի ընդհանուր համատեքստում, երբ Ադրբեջանը և հայկական կողմերը մարտական գործողություններ էին վարում Արցախի և հարակից տարածքների համար։ Հրապարակման պատմական նշանակությունը հետագայում ավելի հստակ դարձավ, քանի որ Շուշիի համար մղված մարտերին հաջորդեց 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի լույս 10-ի գիշերը Ռուսաստանի միջնորդությամբ ձեռք բերված եռակողմ հայտարարությունը, որը դադարեցրեց լայնածավալ ռազմական գործողությունները և ամրագրեց պատերազմի արդյունքներից բխող մի շարք տարածքային ու քաղաքական փոփոխություններ։ Այսպիսով, նյութը կարելի է դիտարկել որպես պատերազմի վճռորոշ փուլում ստեղծված տեղեկատվական աղբյուր, որը փաստագրում է այն պահը, երբ քաղաքի նկատմամբ վերահսկողության հարցը դեռևս վիճարկվում էր կողմերի կողմից։ Աղբյուրը հատկապես արժեքավոր է 2020 թվականի պատերազմի ժամանակակից մամուլի լուսաբանման, ռազմական հաղորդագրությունների և հակամարտության վերաբերյալ տեղեկատվական քաղաքականության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտագործվել նաև Շուշիի ռազմավարական նշանակության, պատերազմի վերջին փուլի, հայկական և ադրբեջանական կողմերի պաշտոնական հաղորդագրությունների տարբերությունների և միջազգային լրատվամիջոցների կողմից իրադարձությունների ներկայացման ուսումնասիրության ժամանակ։ Հոդվածի հեղինակը Էնդրյու Ի. Կրամերն է, իսկ սկզբնական հրապարակումը կատարվել է The New York Times-ում 2020 թվականի նոյեմբերի 8-ին։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը ներկայացնում է 2020 թվականի Արցախյան պատերազմի ամենանշանակալի ռազմական դրվագներից մեկի վերաբերյալ տեղեկությունը՝ կենտրոնանալով Շուշիի համար ընթացող մարտերի, Ադրբեջանի կողմից քաղաքի գրավման մասին հայտարարության, հայկական կողմի հակադարձման և այդ իրադարձության՝ պատերազմի ընդհանուր ընթացքի վրա ունեցած ռազմավարական նշանակության վրա։

Mathematics

Հանրահաշիվ - Ա. Ալեքսանյան աշխատությունը բարձրագույն կամ միջին-բարձր մակարդակի մաթեմատիկական ուսումնական ձեռնարկ է, որը նպատակ ունի համակարգված ձևով ներկայացնել հանրահաշվի հիմնական բաժինները՝ թվաբանական և հանրահաշվական արտահայտություններ, հավասարումներ և անհավասարումներ, ֆունկցիաների հատկություններ, բազմությունների և հարաբերությունների տարրական հասկացություններ, ինչպես նաև ավելի զարգացած թեմաներ՝ կախված դասընթացի մակարդակից, իսկ նյութը սովորաբար կառուցված է տեսական բացատրությունների, կանոնների և բազմաթիվ լուծված օրինակների համադրությամբ, որպեսզի սովորողը կարողանա ոչ միայն հասկանալ սահմանումները, այլ նաև կիրառել դրանք խնդիրների լուծման մեջ, ինչը կարևոր է ինչպես դպրոցական, այնպես էլ բարձրագույն կրթության մաթեմատիկական հիմքերի ամրապնդման համար, և ընդհանուր նպատակն է զարգացնել տրամաբանական մտածողություն ու հաշվարկային հմտություններ։

History

Աշխատանքը նվիրված է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Օսմանյան կայսրությունում հայերի նկատմամբ իրականացված ցեղասպանության և Ավստրո-Հունգարիայի քաղաքականության փոխկապակցված ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում 1914-1918 թվականների իրադարձություններն են, որոնց ընթացքում հայ բնակչությունը ենթարկվեց զանգվածային տեղահանությունների, կոտորածների, բռնությունների և մարդկային ու նյութական ծանր կորուստների։ Ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Ավստրո-Հունգարիայի արտաքին քաղաքականության դիրքորոշումը Օսմանյան կայսրության և այնտեղ տեղի ունեցող իրադարձությունների նկատմամբ՝ հաշվի առնելով Կենտրոնական տերությունների ռազմաքաղաքական շահերը, դիվանագիտական հարաբերությունները և պատերազմի պայմաններում ձևավորված քաղաքական առաջնահերթությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ավստրո-հունգարական դիվանագիտական ներկայացուցիչների հաղորդագրություններին, զեկույցներին և այլ աղբյուրներին, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու հայ բնակչության նկատմամբ իրականացվող բռնությունների վերաբերյալ տեղեկացվածության աստիճանը և դրանց նկատմամբ պաշտոնական արձագանքը։ Աշխատանքում վերլուծվում են Ավստրո-Հունգարիայի և Օսմանյան կայսրության հարաբերությունները, դրանց ազդեցությունը հայկական հարցի նկատմամբ դիրքորոշումների ձևավորման վրա, ինչպես նաև մարդասիրական, քաղաքական և ռազմավարական գործոնների փոխազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էր Առաջին համաշխարհային պատերազմի միջազգային և տարածաշրջանային քաղաքական իրավիճակը պայմանավորում տարբեր պետությունների վերաբերմունքը հայերի նկատմամբ իրականացվող զանգվածային բռնությունների հանդեպ։ Աշխատանքը կարևոր է ոչ միայն Հայոց ցեղասպանության պատմության, այլև Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին եվրոպական տերությունների արտաքին քաղաքականության, դիվանագիտական հարաբերությունների և միջազգային արձագանքի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և Հայոց ցեղասպանության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Economics

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական մրցակցության ապահովման և մենաշնորհների պետական կարգավորման հետ կապված արդի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մրցակցային միջավայրի ձևավորման ու զարգացման պայմանները, շուկաների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և տնտեսական կենտրոնացման ազդեցությունը տնտեսության տարբեր ոլորտների գործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գերիշխող դիրքի, շուկայական կենտրոնացման, հակամրցակցային վարքագծի և տնտեսական գործունեության հավասար պայմանների ապահովման խնդիրներին։ Վերլուծվում են պետական կարգավորման տնտեսական և իրավական մեխանիզմները, մրցակցության պաշտպանության գործիքները և համապատասխան կառույցների գործունեության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են մենաշնորհային երևույթների սահմանափակման, շուկա մուտք գործելու խոչընդոտների նվազեցման, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության համար մրցակցային հնարավորությունների ընդլայնման և գործարար միջավայրի բարելավման մոտեցումները։ Ուշադրություն է հատկացվում նաև պետական քաղաքականության կատարելագործման և մրցակցային հարաբերությունների զարգացման համար անհրաժեշտ կառուցակարգերին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, մրցակցային քաղաքականության, պետական կարգավորման և շուկաների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։