Ազգային ժողովի ատենագրություններ, նիստ Ժ

History

Աշխատությունը նվիրված է XVIII դարում Աստրախանի թեմի տարածքում բնակվող հայ համայնքի պատմության, հասարակական և կրոնական կյանքի, ինչպես նաև տեղի ուղղափառ հոգևոր առաջնորդների հետ ունեցած փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են Աստրախանում հայերի հաստատման պատմական նախադրյալները, համայնքի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հայ բնակչության դերը տարածաշրջանի տնտեսական, առևտրական և մշակութային կյանքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերի կրոնական ինքնության պահպանման, եկեղեցական կառույցների գործունեության և տեղի հոգևոր իշխանությունների հետ հարաբերությունների խնդիրներին։ Քննարկվում են ռուս ուղղափառ հոգևորականության վերաբերմունքը հայ համայնքի նկատմամբ, միջդավանական հարաբերությունների առանձնահատկությունները, կրոնական հանդուրժողականության և եկեղեցական իրավասությունների հետ կապված հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև Ռուսական կայսրության կրոնական քաղաքականության ազդեցությանը հայ բնակչության հասարակական դիրքի, համայնքային ինքնակազմակերպման և մշակութային ավանդույթների պահպանման վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայ ժողովրդի պատմության, հայ-ռուսական հարաբերությունների, եկեղեցական պատմության և XVIII դարի Ռուսաստանի ազգային ու կրոնական համայնքների ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, հետազոտողների և ընթերցողների համար։

Linguistics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ամուսնական երդումների և օրհնանքների՝ որպես բանաձևային խոսույթի առանձնահատուկ դրսևորումների ուսումնասիրությանը՝ անգլերեն լեզվով նյութի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում ամուսնության հետ կապված բանավոր և գրավոր խոսքային ձևերի կառուցվածքային, լեզվական, իմաստային և գործառական առանձնահատկություններն են։ Ամուսնական երդումներն ու օրհնանքները ներկայացվում են որպես մշակութային և հաղորդակցական նշանակություն ունեցող կայուն խոսքային միավորներ, որոնք ձևավորվել են հասարակության ավանդույթների, արժեքների, կրոնական պատկերացումների և սոցիալական հարաբերությունների ազդեցությամբ։ Բանաձևային խոսույթին բնորոշ է որոշակիորեն կայուն կառուցվածքների, կրկնվող լեզվական ձևերի և ավանդաբար փոխանցվող արտահայտությունների կիրառությունը, որոնց միջոցով խոսողը ոչ միայն հաղորդում է տեղեկություն, այլև իրականացնում է որոշակի սոցիալական և ծիսական գործողություն։ Այդ տեսանկյունից ամուսնական երդումը կարող է դիտարկվել որպես խոսքային գործողություն, որի միջոցով զույգը հրապարակայնորեն արտահայտում է պարտավորություններ, խոստումներ և փոխադարձ վերաբերմունք, իսկ օրհնանքը՝ որպես բարեմաղթանքի, պաշտպանության և ապագա ընտանեկան կյանքի նկատմամբ դրական ակնկալիքների արտահայտման միջոց։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել անգլերեն ամուսնական երդումների և օրհնանքների բառապաշարը, շարահյուսական կառուցվածքը, կրկնվող ձևակերպումները, դիմելաձևերը, բայային ժամանակաձևերը, գնահատողական և հուզական բառապաշարը, ինչպես նաև խոսքային գործողությունների արտահայտման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն բանաձևերին, որոնք արտահայտում են սեր, հավատարմություն, փոխադարձ հարգանք, պատասխանատվություն, բարեկեցություն, երկարատև համատեղ կյանք և ընտանեկան միասնություն։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև այս խոսքային ձևերի կառուցվածքային կրկնելիությանը և փոփոխականությանը՝ պարզելու համար, թե ավանդական բանաձևերը ինչ չափով են պահպանվում և ինչպիսի նոր տարրեր են ներմուծվում ժամանակակից խոսքում։ Կարևոր ուղղություն է նաև լեզվական և մշակութային համատեքստի ուսումնասիրությունը, քանի որ նույն խոսքային բանաձևը կարող է տարբեր հասարակական միջավայրերում ունենալ տարբեր ենթատեքստային կամ խորհրդանշական նշանակություն։ Անգլերեն նյութի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել անգլախոս մշակույթներին բնորոշ ամուսնական ծեսերի, արժեքների և հաղորդակցական նորմերի լեզվական արտահայտությունները։ Աշխատությունը կարող է կիրառել բանաձևային խոսույթի, խոսքային ակտերի, պրագմատիկայի, դիսկուրսի վերլուծության և մշակութային լեզվաբանության մեթոդները՝ բացահայտելու ուսումնասիրության առարկայի լեզվական և գործառական առանձնահատկությունները։ Կարևոր է նաև երդումների և օրհնանքների հաղորդակցական դերերի տարբերակումը․ առաջինները հիմնականում կառուցվում են անձնական պարտավորության և խոստման շուրջ, մինչդեռ երկրորդները հաճախ ուղղված են բարեմաղթանքի, օրհնության և ապագայի դրական կանխատեսման արտահայտմանը։ Այս խոսքային ձևերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են լեզվի միջոցով վերարտադրվում հասարակական արժեքները, ծիսական նորմերը և միջանձնային հարաբերությունների վերաբերյալ պատկերացումները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, բանահյուսագետներին, մշակութաբաններին, անգլերենագիտության մասնագետներին, խոսույթի և պրագմատիկայի հետազոտողներին, ինչպես նաև լեզվի և մշակույթի փոխհարաբերություններով զբաղվող ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ ամուսնական երդումներն ու օրհնանքները դիտարկում է ոչ միայն որպես ծիսական տեքստեր, այլև որպես կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկություններ ունեցող բանաձևային խոսքային միավորներ, որոնց միջոցով լեզուն արտահայտում և վերարտադրում է մշակութային արժեքներ ու սոցիալական հարաբերություններ։

Linguistics

Արդի հայերենի կետադրության հիմնախնդիրներ: Հիմունքներ, զուգաձևություններ, տարակարծություններ, կետադրություն աշխատությունը լեզվաբանական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է արդի հայերենի կետադրական համակարգի տեսական և գործնական խնդիրներին՝ ներկայացնելով կետադրության հիմնական սկզբունքները, կանոնները և դրանց կիրառման առանձնահատկությունները ժամանակակից գրավոր խոսքում, այն անդրադառնում է կետադրական նշանների՝ ստորակետի, կետ-ստորակետի, գծիկի, բութի և այլ նշանների գործառույթներին, ինչպես նաև այն դեպքերին, երբ ձևավորվում են զուգաձևություններ և տարակարծություններ լեզվական նորմերի շուրջ, գիրքը վերլուծում է տարբեր լեզվաբանական մոտեցումներ և առաջարկվող լուծումներ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են փոխվում և զարգանում կետադրական կանոնները լեզվի գործածության ընթացքում, միաժամանակ ընդգծելով ճիշտ կետադրության կարևորությունը խոսքի հստակության, իմաստային ճշգրտության և ոճական մշակվածության ապահովման մեջ, այն օգտակար է ինչպես ուսանողների, այնպես էլ լեզվաբանների և խմբագիրների համար։

History

Այս աշխատությունը 17-րդ դարի վերջին շրջանի կարևոր աղբյուր է, որը ներկայացնում է Հայաստանի և հայ ժողովրդի աշխարհիկ ու հոգևոր կյանքի վերաբերյալ եվրոպական պատկերացումները։ Այն անդրադառնում է Հայաստանի աշխարհագրական միջավայրին, բնակավայրերին, բնակչությանը, հասարակական հարաբերություններին, կենցաղին, սովորույթներին և մշակութային առանձնահատկություններին՝ ձևավորելով ժամանակաշրջանի հայկական իրականության բավական լայն նկարագիր։ Աշխատության առանձնահատկությունն այն է, որ Հայաստանի վիճակը դիտարկվում է միաժամանակ աշխարհիկ և հոգևոր տեսանկյուններից։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հայերի կրոնական կյանքին, եկեղեցական կազմակերպությանը, հոգևորականությանը, քրիստոնեական տարբեր համայնքների փոխհարաբերություններին և եկեղեցական ավանդույթներին։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև հայ բնակչության առօրյային, սոցիալական հարաբերություններին, առևտրական գործունեությանը և համայնքային կյանքին վերաբերող տեղեկություններ, որոնք արժեքավոր են տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակության կառուցվածքն ու կենսակերպը հասկանալու համար։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայ-եվրոպական մշակութային և կրոնական կապերի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ այն արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի եվրոպական հետաքրքրությունը Հայաստանի և Մերձավոր Արևելքի քրիստոնյա ժողովուրդների նկատմամբ։ Հեղինակի դիտարկումները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու ոչ միայն Հայաստանի ներքին կյանքի, այլև այն մասին, թե ինչպես էր հայկական իրականությունն ընկալվում Արևմտյան Եվրոպայում վաղ նոր ժամանակաշրջանում։ Աղբյուրը հետաքրքիր է նաև իր պատմաաշխարհագրական և ազգագրական տեղեկություններով, որոնք կարող են օգտագործվել բնակավայրերի, բնակչության տեղաբաշխման, սովորույթների, հասարակական կյանքի և մշակութային միջավայրի ուսումնասիրության ընթացքում։ Միաժամանակ աշխատության բովանդակությունը անհրաժեշտ է դիտարկել պատմաքննադատական մոտեցմամբ՝ հաշվի առնելով հեղինակի կրոնական աշխարհայացքը, եվրոպական միջավայրը և այն ժամանակաշրջանի միսիոներական ու արևելագիտական պատկերացումները։ Այս առանձնահատկությունները չեն նվազեցնում աշխատության արժեքը, այլ հնարավորություն են տալիս այն ուսումնասիրել նաև որպես Հայաստանի մասին եվրոպական ընկալումների պատմական վկայություն։ Աշխատությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է հայագիտության, պատմական աշխարհագրության, ազգագրության, եկեղեցագիտության և հայ-եվրոպական հարաբերությունների պատմության ուսումնասիրության համար։

Literature

Ժողովածուն նվիրված է Պետրոս Տեր Հովսեփյան Մադաթյանցի՝ Շամախեցի Սեյյադ մականունով հայտնի ստեղծագործողի երգերին և հայ աշուղական մշակույթի գրավոր ժառանգության ուսումնասիրության համար կարևոր նյութ է։ Աշուղական արվեստը հայ ժողովրդի երաժշտական ու գրական ավանդույթների նշանակալի մասն է, որտեղ բանաստեղծական խոսքը զուգորդվում է մեղեդու, կատարողական արվեստի և բանավոր փոխանցման մշակույթի հետ։ Աշուղական երգերում հաճախ արտահայտվել են մարդկային զգացմունքները, սիրո և բարեկամության թեմաները, կյանքի փորձից բխող խոհերը, բարոյական պատկերացումները և հասարակական միջավայրի նկատմամբ վերաբերմունքը։ Երգերի ժողովածուները նպաստել են այդ ստեղծագործությունների պահպանմանը՝ դրանք բանավոր կատարումներից տեղափոխելով գրավոր մշակույթի դաշտ։ Դրանք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու աշուղների ստեղծագործական ինքնությունը, մականունների կիրառման ավանդույթը, երգային ժառանգության տարածման ուղիները և ժամանակաշրջանի մշակութային կապերը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայ երաժշտական բանահյուսության, աշուղական բանաստեղծության, 19-րդ դարի հայ մշակույթի և գրական-երաժշտական ժառանգության պահպանման հարցերով զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։ Այն նաև արժեքավոր մատենագիտական նյութ է հայերեն տպագիր երգարանների պատմության ուսումնասիրության համար։

Economics

Այս գիրքը ներկայացնում է տնտեսական իրավիճակների մոդելավորման հիմնական մոտեցումները՝ բացատրելով, թե ինչպես են կառուցվում և կիրառվում մաթեմատիկական և հաշվարկային մոդելները տնտեսագիտական գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Գրքում քննարկվում են միկրո և մակրոտնտեսական համակարգերի մոդելավորման սկզբունքները, պահանջարկի և առաջարկի մոդելները, հավասարակշռության պայմանները և դինամիկ համակարգերի վարքագիծը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև օպտիմալացման խնդիրներին, խաղերի տեսությանը, ստոխաստիկ մոդելներին և սիմուլյացիոն մեթոդներին, որոնք լայն կիրառություն ունեն ժամանակակից տնտեսագիտական վերլուծություններում։ Նյութը ներկայացնում է, թե ինչպես կարելի է իրական տնտեսական տվյալների հիման վրա կառուցել կանխատեսող մոդելներ և գնահատել տարբեր քաղաքական կամ շուկայական սցենարների հնարավոր արդյունքները։ Գիրքը համադրում է տեսական հիմքերը և կիրառական օրինակները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով զարգացնել համակարգային մտածողություն և տնտեսական գործընթացների մոդելավորման հմտություններ։