Ազգային ժողովի սահմանումը, որն ընդունվել է 1826 թվականի մարտի 4-ին՝ Կոստանդնուպոլսի Հայոց պատրիարքարանում

Agriculture

Այս աշխատությունը նվիրված է Aspergillus flavus Link. սնկով ընկուզավոր մշակաբույսերի որոշ տեսակների և գետնանուշի աղտոտվածության ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև աղտոտման նվազեցման և կանխարգելման արդյունավետ միջոցառումների մշակմանը Իրանի Իսլամական Հանրապետության Խորասանե Ռազավի և Սեմնան նահանգներում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տվյալ սնկային ախտածնի տարածվածության մակարդակը, ուսումնասիրել դրա զարգացմանը նպաստող պայմանները և գնահատել գյուղատնտեսական արտադրանքի որակի ու սննդային անվտանգության վրա դրա հնարավոր ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ այս սունկը որոշ պայմաններում կարող է արտադրել աֆլատոքսիններ, որոնք լուրջ խնդիր են սննդամթերքի անվտանգության և պահեստավորված գյուղատնտեսական արտադրանքի որակի տեսանկյունից։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր ընկուզավոր մշակաբույսերի և գետնանուշի վարակվածության հաճախականությունը, վարակի ինտենսիվությունը, տարածքային տարբերությունները և ախտածնի զարգացման վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում շրջակա միջավայրի պայմանների, մասնավորապես ջերմաստիճանի, խոնավության, հողի և մշակաբույսերի աճեցման ու պահպանման պայմանների ազդեցության գնահատմանը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել ինչպես դաշտային, այնպես էլ լաբորատոր ուսումնասիրություններ՝ սնկի նույնականացման, վարակված նմուշների գնահատման և տարբեր պայմաններում դրա կենսաբանական առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Առանձին ուղղություն է աղտոտման կանխարգելման և պայքարի միջոցառումների մշակումը, որը կարող է ներառել մշակության ագրոտեխնիկական ճիշտ կազմակերպում, բերքահավաքի ժամկետների օպտիմալացում, վնասված պտուղների առանձնացում, պատշաճ չորացում և պահպանման պայմանների վերահսկում։ Կարևոր է նաև մշակաբույսերի վնասատուների և այլ գործոնների նկատմամբ վերահսկողությունը, քանի որ հյուսվածքների վնասվածությունը կարող է նպաստել սնկի ներթափանցմանը և զարգացմանը։ Աշխատանքը կարող է գնահատել տարբեր կանխարգելիչ և կենսաբանական մոտեցումների արդյունավետությունը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել ինչպես սնկային վարակվածությունը, այնպես էլ դրա հետ կապված սննդային ռիսկերը։ Երկու նահանգների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր ագրոկլիմայական պայմաններում աղտոտվածության մակարդակները և բացահայտել տարածքային առանձնահատկությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ գյուղատնտեսական արտադրանքի որակի վերահսկման, սննդամթերքի անվտանգության ապահովման, պահեստավորման տեխնոլոգիաների կատարելագործման և արտադրողների համար կանխարգելիչ միջոցառումների մշակման գործում։ Աշխատանքը միավորում է սնկաբանության, բուսասանիտարիայի և սննդի անվտանգության խնդիրները՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել վտանգավոր սնկային աղտոտվածության տարածումը և ապահովել ընկուզավոր մշակաբույսերի ու գետնանուշի առավել անվտանգ արտադրություն և պահպանում։

Literature

Այս թեման վերաբերում է հայ դասական գրականության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկին՝ Րաֆֆուն, որի իրական անունն է Հակոբ Մելիք-Հակոբյան։ Նա ծնվել է 1835 թվականին Պարսկաստանի Փայաջուկ գյուղում և ստանալով կրթություն ինչպես հայկական, այնպես էլ ռուսական միջավայրերում՝ ձևավորել է իր լայն աշխարհայացքն ու գրական մտածողությունը։ Րաֆֆին համարվում է հայ ազգային-ազատագրական գաղափարների ամենաազդեցիկ գրողներից մեկը, քանի որ իր ստեղծագործություններում նա բարձրացրել է հայրենիքի ազատության, ազգային ինքնագիտակցության և սոցիալական արդարության հարցերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները հիմնականում պատմական և հասարակական թեմաներով են, որոնցում նա պատկերել է հայ ժողովրդի պայքարը օտար լծի դեմ և ազգային միասնականության անհրաժեշտությունը։ Րաֆֆու ամենահայտնի ստեղծագործություններից են «Խենթը», «Կայծեր», «Սամվել» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը, որոնք մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ ազգային մտածողության ձևավորման վրա։ Նրա գրական ոճը առանձնանում է դրամատիկ սյուժեով, գաղափարական խորությամբ և հայրենասիրական ուժեղ շեշտադրումներով։ Րաֆֆին իր ստեղծագործություններով փորձել է ոչ միայն նկարագրել պատմական իրադարձությունները, այլ նաև ոգեշնչել ընթերցողին ազգային ինքնության պահպանման և պայքարի գաղափարներով։ Նա երկար տարիներ ապրել և աշխատել է Թիֆլիսում, որտեղ ակտիվորեն համագործակցել է հայկական մամուլի հետ և նպաստել գրական կյանքի զարգացմանը։ Րաֆֆին մահացել է 1888 թվականին, սակայն նրա ստեղծագործական ժառանգությունը մինչ այսօր համարվում է հայ գրականության և ազգային գաղափարախոսության կարևոր հիմքերից մեկը։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Լևոն Շանթի դրամատուրգիական ժառանգության ուսումնասիրությանը եվրոպական սիմվոլիզմի գեղագիտական և գաղափարական զարգացումների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում քննվում են հայ դրամատուրգի ստեղծագործական մտածողության առանձնահատկությունները, նրա երկերում արտահայտված խորհրդանշական պատկերները, փիլիսոփայական գաղափարները, հոգեբանական հակադրությունները և դրանց առնչությունները 19-րդ դարի վերջի ու 20-րդ դարի սկզբի եվրոպական դրամատուրգիայի նորարարական միտումների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սիմվոլիստական դրամային բնորոշ իրականության և ներաշխարհի փոխհարաբերությանը, խորհրդանիշների միջոցով գաղափարական բովանդակության արտահայտմանը, կերպարների հոգեբանական խորությանը, պայմանականությանը և դրամատիկական գործողության առանձնահատուկ կառուցվածքին։ Վերլուծվում է այն մշակութային և գրական միջավայրը, որի պայմաններում ձևավորվել են հեղինակի գեղարվեստական հայացքները, ինչպես նաև եվրոպական գրական ուղղությունների հնարավոր ազդեցությունը նրա ստեղծագործական մեթոդի զարգացման վրա։ Քննարկվում են անհատի ազատության, ներքին պայքարի, իդեալի և իրականության հակադրության, մարդկային ձգտումների, բարոյական ընտրության և հոգևոր ինքնության հետ կապված գաղափարները, որոնք կարևոր տեղ են զբաղեցնում նրա դրամատուրգիայում։ Ուսումնասիրության մեջ կարևորվում է նաև դրամատիկական կերպարների կառուցման սկզբունքը, որտեղ արտաքին գործողությանը զուգահեռ մեծ նշանակություն են ստանում ներքին հակասությունները, գաղափարական բախումները և խորհրդանշական իմաստները։ Համեմատական մոտեցման միջոցով բացահայտվում են հայկական և եվրոպական դրամատուրգիական ավանդույթների միջև առկա առնչությունները, ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հայ դրամայի զարգացման մեջ սիմվոլիստական գեղագիտության ունեցած նշանակության մասին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև լեզվական արտահայտչամիջոցներին, դրամատիկական երկխոսության կառուցմանը, խորհրդանշական տարածության և ժամանակի կազմակերպմանը, ինչպես նաև գեղարվեստական պայմանականության կիրառմանը։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես է եվրոպական գրական փորձի հետ ստեղծագործական փոխհարաբերությունը նպաստել հայկական դրամատուրգիայի թեմատիկ, գաղափարական և գեղարվեստական հնարավորությունների ընդլայնմանը՝ միաժամանակ պահպանելով ազգային գրականության ինքնատիպ առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայ գրականության պատմության, համեմատական գրականագիտության, դրամատուրգիայի, թատերագիտության և եվրոպական սիմվոլիզմի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Կայսերիի տարածաշրջանի հայկական և հունական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով այդ համայնքների պատմական ներկայությունը, մշակութային արժեքները և թողած հետքերը տարածաշրջանի պատմության մեջ։ Հեղինակը անդրադառնում է հայկական և հունական համայնքների կողմից ստեղծված ճարտարապետական հուշարձաններին, եկեղեցիներին, կրթական և հասարակական կառույցներին, ավանդույթներին, արհեստներին և մշակութային ինքնության այլ դրսևորումներին։ Ուսումնասիրության ընթացքում վերլուծվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված մշակութային փոխազդեցությունները, քաղաքային միջավայրի զարգացումը և այն պատմական գործընթացները, որոնք ազդեցություն են ունեցել տարածաշրջանի բազմամշակութային նկարագրի ձևավորման վրա։ Աշխատանքում ներկայացված նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հայկական և հունական համայնքների ներդրման մասին տեղական մշակույթի, ճարտարապետության և հասարակական կյանքի զարգացման գործում։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է պատմաբանների, մշակութաբանների, ազգագրագետների, ճարտարապետական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և տարածաշրջանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով բազմաշերտ մշակութային ժառանգության ճանաչմանը և պահպանման կարևորության գիտակցմանը։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է Հայ Առաքելական եկեղեցու կարևորագույն խորհուրդներից մեկի՝ Սուրբ Հաղորդության, և դրա հետ անմիջականորեն կապված Սուրբ Պատարագի բացատրությանը։ Այն առնչվում է քրիստոնեական հավատքի այն հիմնարար դրույթներին, որոնց համաձայն Սուրբ Հաղորդությունը հավատացյալի և Քրիստոսի հոգևոր հաղորդակցության, եկեղեցական միասնության ու փրկագործության խորհրդի արտահայտությունն է։ Պատարագը դիտարկվում է որպես եկեղեցու գլխավոր պաշտամունքային արարողություն, որի ընթացքում կատարվում է Սուրբ Հաղորդության խորհուրդը։ Այս թեմայի մեկնաբանությունը կարևոր է պատարագի կառուցվածքը, ծիսական գործողությունների իմաստը, աղոթքների նշանակությունը և եկեղեցական արարողության աստվածաբանական հիմքերը հասկանալու համար։ Աշխատությունն իր բնույթով պատկանում է ծիսական և մեկնողական գրականությանը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին ավելի մատչելի դարձնել եկեղեցական խորհրդի բովանդակությունն ու հոգևոր նշանակությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել ինչպես հոգևորականների և աստվածաբանությամբ հետաքրքրվողների, այնպես էլ եկեղեցական կյանքի ու ծեսերի մասին գիտելիքներ ձեռք բերել ցանկացող ընթերցողների համար։ Հրատարակությունը կարևոր է հայ եկեղեցական ծիսագիտության, աստվածաբանական մտքի և 19-րդ դարի կրոնական լուսավորչական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Informatics

Տեխնիկական գիտությունների, արհեստական բանականության և հաշվողական մոդելավորման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ձևական նեյրոնների և նեյրոնային ցանցերի սինթեզի որոշ խնդիրների ուսումնասիրությանը, դրանց մաթեմատիկական նկարագրության և կառուցման մեթոդների մշակմանը։ Քննության են առնվում ձևական նեյրոնի՝ որպես կենսաբանական նեյրոնի պարզեցված մաթեմատիկական մոդելի, կառուցվածքը, գործունեության սկզբունքները և տեղեկատվության մշակման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նեյրոնների մուտքային ազդանշանների, կշռային գործակիցների, ակտիվացման ֆունկցիաների և ելքային արձագանքների փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են նեյրոնային ցանցերի կառուցվածքային կազմակերպման, առանձին նեյրոնների փոխկապակցման և առաջադրված գործառույթներին համապատասխան ցանցային ճարտարապետությունների ձևավորման խնդիրները։ Քննարկվում են նեյրոնային համակարգերի սինթեզի մաթեմատիկական մեթոդները, տրամաբանական գործողությունների իրականացման հնարավորությունները և տարբեր հաշվարկային խնդիրների լուծման համար անհրաժեշտ կառուցվածքային պայմանները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել միաշերտ և բազմաշերտ նեյրոնային ցանցերի մոդելները, դրանց պարամետրերի ընտրության սկզբունքները և ցանցերի գործառական հնարավորությունների գնահատման եղանակները։ Անդրադարձ է կատարվում նեյրոնային կառուցվածքների ուսուցման, հարմարվողականության, ազդանշանների դասակարգման և օրինաչափությունների ճանաչման տեսական հիմնախնդիրներին։ Կարևորվում է նեյրոնների և նեյրոնային ցանցերի սինթեզի արդյունավետ մեթոդների մշակումը՝ հաշվարկային բարդության նվազեցման, համակարգերի հուսալիության բարձրացման և առաջադրված խնդիրներին համապատասխան կառուցվածքների ստացման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել նեյրոցանցային մոդելավորման տեսության զարգացմանը և դրա կիրառման հնարավորությունների ընդլայնմանը ավտոմատ կառավարման, տեղեկատվության մշակման ու տեխնիկական համակարգերի նախագծման ոլորտներում։ Այն կարող է օգտակար լինել արհեստական բանականության, հաշվողական մաթեմատիկայի, կիբեռնետիկայի, նեյրոնային ցանցերի և ավտոմատ կառավարման համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։