ԱԶՈՏ

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հարկային ռազմավարության և հարկային քաղաքականության կազմակերպման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով հարկային համակարգի արդյունավետության, կայունության և տնտեսական զարգացման վրա դրա ազդեցության հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում հարկային քաղաքականությունը դիտարկվում է որպես պետական տնտեսական քաղաքականության կարևորագույն բաղադրիչ, որի միջոցով ձևավորվում են պետական բյուջեի եկամուտները, կարգավորվում են տնտեսական գործընթացները և ստեղծվում են տարբեր ոլորտների զարգացման համար անհրաժեշտ ֆինանսական նախադրյալներ։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում հարկային ռազմավարության ձևավորման սկզբունքներին, հարկային համակարգի կառուցվածքին, հարկային վարչարարության կազմակերպմանը և հարկային եկամուտների հավաքագրման արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին։ Քննարկվում են նաև հարկային բեռի, հարկման արդարության, հարկային պարտավորությունների կատարման, ստվերային տնտեսության սահմանափակման և հարկային կարգապահության բարելավման հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում պետության և հարկ վճարողների փոխհարաբերություններին՝ ընդգծելով հարկային համակարգի կանխատեսելիության, թափանցիկության և պարզության կարևորությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև հարկային քաղաքականության՝ տնտեսական ակտիվության, ներդրումների, ձեռնարկատիրության և սպառման վրա ունեցած ազդեցությանը՝ ցույց տալով, որ հարկային որոշումների արդյունավետությունը պետք է գնահատվի ոչ միայն բյուջետային եկամուտների ավելացման, այլև տնտեսության երկարաժամկետ զարգացման տեսանկյունից։ Կարևորվում է հարկային վարչարարության արդիականացումը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառումը, վերահսկողության մեխանիզմների կատարելագործումը և հարկային համակարգի տարբեր օղակների փոխգործակցության բարելավումը։ Աշխատության վերլուծությունը կարող է նպաստել Հայաստանի հարկային համակարգի առկա խնդիրների բացահայտմանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունների ձևավորմանը՝ հաշվի առնելով երկրի տնտեսական պայմանները և զարգացման ռազմավարական նպատակները։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, հարկային ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, հետազոտողներին և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։ Աշխատությունը նաև կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ հարկային բարեփոխումների, պետական ֆինանսների կառավարման և տնտեսական քաղաքականության կատարելագործման գործընթացների ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով ավելի արդյունավետ, արդար և տնտեսության զարգացմանը նպաստող հարկային համակարգի ձևավորման վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։

Journalism

Այս բառարանը նվիրված է «Մշակ» պարբերականի էջերում օգտագործված ծածկանունների հավաքագրմանը, նույնականացմանը և համակարգված ներկայացմանը։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունի, քանի որ 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ մամուլում հեղինակները տարբեր պատճառներով հաճախ իրենց անունները փոխարինում էին ծածկանուններով, սկզբնատառերով, կրճատումներով կամ այլ պայմանական նշումներով։ Այդպիսի ծածկանունների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս ճշգրտել մամուլում հրապարակված նյութերի հեղինակային պատկանելությունը և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել պարբերականի խմբագրական ու հեղինակային կազմի մասին։ Բառարանում նյութը ներկայացվում է տեղեկատու բնույթի սկզբունքով՝ յուրաքանչյուր ծածկանուն կապելով համապատասխան հեղինակի հետ, ինչի շնորհիվ ընթերցողը կամ հետազոտողը կարող է արագ պարզել, թե տվյալ պայմանական ստորագրության տակ ով է հանդես եկել։ Նման աշխատանքը պահանջում է մեծածավալ մամուլի նյութի ուսումնասիրություն, տարբեր հրապարակումների համադրում և հնարավոր նույնականացումների աղբյուրագիտական ստուգում, քանի որ նույն հեղինակը կարող էր տարբեր ժամանակներում հանդես գալ մեկից ավելի ծածկանուններով, իսկ նույնանման պայմանական նշումները երբեմն կարող էին պատկանել տարբեր անձանց։ Հատուկ արժեք ունի նաև «Մշակ»-ի՝ որպես հայ հասարակական, քաղաքական և մշակութային մտքի պատմության կարևոր պարբերականի ուսումնասիրության համատեքստը։ Ծածկանունների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ ուսումնասիրել թերթի հեղինակային շրջանակը, տարբեր թեմաների շուրջ հրապարակումների իրական հեղինակներին և տվյալ ժամանակաշրջանի մտավորականների ու լրագրողների գործունեությունը։ Բառարանը կարող է օգտակար լինել հայ մամուլի պատմությամբ, գրականագիտությամբ, հայագիտությամբ, լրագրության պատմությամբ և 19-րդ դարի ու 20-րդ դարի սկզբի հասարակական-քաղաքական մտքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն հատկապես արժեքավոր է մատենագիտական և աղբյուրագիտական աշխատանքների ժամանակ, երբ անհրաժեշտ է ճիշտ վերագրել պարբերական մամուլում տպագրված հոդվածները, գրական ստեղծագործությունները, հրապարակախոսական նյութերը կամ քննադատական գրությունները։ Հրատարակության տեղեկատու բնույթը այն դարձնում է նաև գործնական գործիք գրադարանավարների, մատենագետների և մամուլի թվայնացված կամ տպագիր հավաքածուներով աշխատող մասնագետների համար։ Ընդհանուր առմամբ, բառարանը նպաստում է «Մշակ»-ի հրապարակումների հեղինակային կազմի բացահայտմանը և հայ պարբերական մամուլի ժառանգության առավել ճշգրիտ ուսումնասիրությանը՝ ծածկանունների և իրական հեղինակների միջև կապը համակարգված կերպով ներկայացնելու միջոցով։

Economics

Շուկայական մոդելները տնտեսագիտության մեջ կիրառվող տեսական կառուցվածքներ են, որոնք նկարագրում են շուկայի գործառությունը, գնագոյացման մեխանիզմները, առաջարկի և պահանջարկի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև շուկայի մասնակիցների վարքագիծը։ Դրանք օգնում են բացատրել, թե ինչպես են ձևավորվում ապրանքների և ծառայությունների գները տարբեր շուկայական պայմաններում և ինչպիսի արդյունքներ են ստացվում մրցակցության տարբեր ձևերի դեպքում։ Շուկայական մոդելների հիմնական տեսակներից են կատարյալ մրցակցության, մենաշնորհի, օլիգոպոլիայի և մենաշնորհային մրցակցության մոդելները։ Կատարյալ մրցակցության մոդելը բնութագրվում է բազմաթիվ գնորդների և վաճառողների առկայությամբ, միատեսակ ապրանքներով և շուկա մուտքի ու ելքի ազատությամբ, որտեղ գինը ձևավորվում է բացառապես առաջարկի և պահանջարկի փոխազդեցությամբ։ Մենաշնորհի դեպքում շուկայում գործում է մեկ արտադրող, որը ունի գնի վրա զգալի վերահսկողություն և կարող է սահմանափակել արտադրանքի ծավալը՝ շահույթը առավելագույնացնելու համար։ Օլիգոպոլիայի մոդելում շուկայում գերիշխում են մի քանի խոշոր ընկերություններ, որոնց վարքագիծը փոխկախված է, և նրանց միջև մրցակցությունը կարող է լինել ինչպես գնի, այնպես էլ ոչ գնային գործոններով։ Մենաշնորհային մրցակցությունը համադրում է մրցակցության և տարբերակված ապրանքների առանձնահատկությունները, որտեղ բազմաթիվ ընկերություններ առաջարկում են նման, բայց ոչ նույնական ապրանքներ։ Շուկայական մոդելները կարևոր են նաև տնտեսական քաղաքականության մշակման համար, քանի որ դրանք թույլ են տալիս գնահատել պետական միջամտության անհրաժեշտությունը և դրա ազդեցությունը շուկայի արդյունավետության վրա։ Տնտեսագետները օգտագործում են այս մոդելները՝ վերլուծելու գնագոյացման, արտադրության, շահույթի և սպառողների բարեկեցության փոփոխությունները տարբեր պայմաններում։ Ժամանակակից տնտեսություններում շուկաները հաճախ չեն համապատասխանում մաքուր տեսական մոդելներին, սակայն այդ մոդելները մնում են կարևոր գործիք իրական տնտեսական գործընթացները հասկանալու և կանխատեսելու համար։

Culture

Մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի այս հրատարակությունը նախատեսված է Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր գրականության համակարգված ներկայացման համար։ Այն ընդգրկում է գրադարան նոր մուտք գործած հայերեն և ռուսերեն գրքերի, ինչպես նաև պարբերական մամուլում հրապարակված համապատասխան նյութերի վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկություններ։ Նյութերը դասակարգվում են թեմատիկ սկզբունքով՝ հնարավորություն տալով ընթերցողին կողմնորոշվել մշակույթի և արվեստի առանձին ուղղություններին վերաբերող հրապարակումների շրջանակում։ Տեղեկատուում կարող են ընդգրկվել երաժշտության, թատրոնի, կերպարվեստի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական ստեղծագործության և մշակութային կյանքի այլ ոլորտներին առնչվող աղբյուրներ։ Մատենագիտական նկարագրությունների համակարգված դասավորությունը հեշտացնում է անհրաժեշտ գրականության որոնումը և նպաստում մասնագիտական տեղեկատվության արդյունավետ օգտագործմանը։ Պարբերական թողարկումների միջոցով հնարավոր է նաև հետևել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակվող գրականության թեմատիկ զարգացմանն ու նոր հրապարակումների շրջանառությանը։ Հրատարակությունը տեղեկատվական և փաստագրական նշանակություն ունի գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, գիտաշխատողների, ուսանողների և մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Technology

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է բջջային կապի հինգերորդ սերնդի (5G) համակարգերում ազդանշանների մոդուլյացիայի եղանակների մշակմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել տվյալների փոխանցման արագությունը, սպեկտրալ արդյունավետությունը և կապի հուսալիությունը։ Նյութում վերլուծվում են ժամանակակից մոդուլյացիոն տեխնոլոգիաները, այդ թվում՝ OFDM-ի (Orthogonal Frequency Division Multiplexing) կատարելագործված տարբերակները, ինչպես նաև բարձր կարգի QAM սխեմաները, որոնք թույլ են տալիս մեծացնել տվյալների խտությունը սահմանափակ հաճախականային ռեսուրսների պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում MIMO և massive MIMO համակարգերի հետ համատեղ կիրառվող մոդուլյացիոն մեթոդներին, որոնք ապահովում են բազմաանտենային միջավայրում ազդանշանների արդյունավետ տարածում և միջամտությունների նվազեցում։ Քննարկվում են նաև ալիքային պայմանների փոփոխականությունը, աղմուկի ազդեցությունը և ադապտիվ մոդուլյացիայի մեխանիզմները, որոնք հնարավորություն են տալիս իրական ժամանակում հարմարեցնել փոխանցման պարամետրերը կապի որակի պահպանման համար։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ նոր սերնդի մոդուլյացիոն լուծումների մշակումը կարևոր դեր ունի 5G ցանցերի բարձր թողունակության, ցածր ուշացման և մեծ քանակի միաժամանակյա օգտատերերի սպասարկման պահանջների ապահովման գործում՝ հիմք ստեղծելով ապագա 6G համակարգերի զարգացման համար։

Biology

Այս գիրքը նվիրված է բջջի կորիզի և նրա կառուցվածքային բաղադրիչների մորֆոֆունկցիոնալ փոփոխությունների ուսումնասիրությանը պիկոռնավիրուսների ազդեցության պայմաններում՝ ներկայացնելով վիրուսաբանական և բջջաբանական հետազոտությունների կարևոր ուղղություններից մեկը։ Աշխատանքում վերլուծվում են վիրուսային ազդեցությամբ բջջի կորիզում տեղի ունեցող կառուցվածքային և գործառութային փոփոխությունները, դրանց զարգացման մեխանիզմները և բջջային գործընթացների վրա ունեցած ազդեցությունը։ Գրքում ներկայացվում են ժամանակակից փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ, որոնք նպաստում են վիրուս–բջիջ փոխազդեցության առավել խորքային ըմբռնմանը և վիրուսային ախտահարումների կենսաբանական առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կենսաբանների, վիրուսաբանների, բջջաբանների, բժշկական հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և վարակիչ հիվանդությունների հիմնարար մեխանիզմներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։