Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionCulture
XII-XIII դդ. հայկական ճարտարապետական հուշարձանների զարդաքանդակը
Այս գիրքը նվիրված է XII-XIII դարերի հայկական ճարտարապետական հուշարձանների զարդաքանդակի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով միջնադարյան հայկական ճարտարապետության գեղարվեստական և դեկորատիվ համակարգի կարևորագույն առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են այդ ժամանակաշրջանի եկեղեցիների, վանական համալիրների և այլ ճարտարապետական կառույցների քանդակային հարդարանքը, դրա ձևավորման սկզբունքները, պատկերային ու զարդանախշային մոտիվները, ինչպես նաև քանդակագործական լուծումների կապը կառույցների ընդհանուր ճարտարապետական հորինվածքի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուսական, երկրաչափական և կենդանական զարդանախշերին, խորհրդանշական պատկերներին, քանդակազարդ խաչերին, դռների, պատուհանների, ճակատների և այլ ճարտարապետական մանրամասների ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել զարդաքանդակը ոչ միայն որպես շինության արտաքին հարդարանքի միջոց, այլև որպես ինքնուրույն գեղարվեստական լեզու, որն արտահայտում է տվյալ դարաշրջանի գեղագիտական ընկալումները, կրոնական պատկերացումները և մշակութային ավանդույթները։ Գրքում ուշադրություն է դարձվում նաև տարբեր հուշարձանների միջև առկա ընդհանրություններին և տարբերություններին, ձևերի ու մոտիվների զարգացմանը, ինչպես նաև հայկական միջնադարյան քանդակագործության տեղին ազգային ճարտարապետական դպրոցի ձևավորման և զարգացման գործընթացում։ Նյութը արժեքավոր է հայկական միջնադարյան արվեստի և ճարտարապետության պատմությունն ուսումնասիրելու տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ XII-XIII դարերի հայկական մշակույթի բարձր գեղարվեստական մակարդակը և ճարտարապետական հուշարձանների դեկորատիվ համակարգի բազմազանությունը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, ճարտարապետներին, պատմաբաններին, հնագետներին, մշակութաբաններին, ուսանողներին և հայկական միջնադարյան մշակույթի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-09-15
Psychology
Позитивная установка к нормам права как важнейший фактор психологической профилактики отклоняющегося поведения юношей
Այս աշխատանքը նվիրված է երիտասարդների շրջանում շեղվող վարքագծի կանխարգելման հոգեբանական հիմքերին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով իրավական նորմերի նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորմանը որպես կանխարգելիչ ազդեցության հիմնական գործոն։ Հեղինակը ուսումնասիրում է, թե ինչպես է իրավագիտակցությունը, սոցիալական նորմերի ընդունումը և արժեքային կողմնորոշումների ձևավորումը ազդում անձի վարքագծային ընտրությունների վրա՝ նվազեցնելով հակաիրավական գործողությունների հավանականությունը։ Վերլուծվում են սոցիալականացման գործընթացները, ընտանիքի, կրթական հաստատությունների և հասակակիցների խմբերի դերը իրավական մշակույթի ձևավորման մեջ, ինչպես նաև այն հոգեբանական մեխանիզմները, որոնք նպաստում են նորմերի ներքինացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մոտիվացիոն կառուցվածքներին, ինքնակարգավորման կարողություններին և անձի ինքնագիտակցության զարգացման մակարդակին, որոնք միասին ձևավորում են վարքագծի կայուն ուղղվածություն դեպի սոցիալապես ընդունելի և իրավական նորմերին համապատասխան գործողություններ։ Աշխատությունը նաև քննարկում է կանխարգելիչ աշխատանքի մեթոդները՝ ներառյալ հոգեբանական աջակցությունը, կրթական ծրագրերը և սոցիալական միջամտությունները, որոնք ուղղված են երիտասարդների շրջանում իրավական պատասխանատվության բարձրացմանը։ Շեշտվում է, որ իրավական նորմերի նկատմամբ դրական վերաբերմունքը ոչ միայն իրավական գիտելիքի արդյունք է, այլ նաև խորքային հոգեբանական և սոցիալական գործընթացների համադրություն, որը ձևավորվում է երկարաժամկետ դաստիարակչական ազդեցության արդյունքում։
Updated: 2026-09-22
Chemistry
Исследование процесса газофазного горения и разработка системы управления
Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է գազաֆազային այրման գործընթացի ֆիզիկական առանձնահատկությունների վերլուծությանը և այդ գործընթացի կառավարման համակարգի մշակմանը՝ ընդգծելով այրման դինամիկայի, ջերմային փոխանցման և քիմիական ռեակցիաների փոխազդեցությունը։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն բարդ բազմապարամետր համակարգերի վրա, որտեղ այրման կայունությունը կախված է գազային խառնուրդի կազմից, հոսքի արագությունից, ջերմաստիճանից և ճնշումից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այրման ռեժիմների՝ կայուն, տատանվող և անկայուն վիճակների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանց անցումների մեխանիզմներին։ Ներկայացվում է նաև մաթեմատիկական մոդելավորում, որը թույլ է տալիս նկարագրել գազաֆազային այրման գործընթացը դիֆերենցիալ հավասարումների համակարգերի միջոցով՝ հաշվի առնելով զանգվածի, էներգիայի և իմպուլսի պահպանման օրենքները։ Աշխատանքը վերլուծում է կառավարման համակարգի նախագծման սկզբունքները, ներառյալ սենսորների կիրառումը, իրական ժամանակում տվյալների մշակումը և ավտոմատ կարգավորման ալգորիթմները, որոնք ապահովում են այրման գործընթացի կայունություն և արդյունավետություն։ Հատուկ շեշտադրում է արվում արդյունաբերական կիրառությունների վրա՝ էներգետիկ սարքավորումների, շարժիչների և տեխնոլոգիական վառարանների արդյունավետ աշխատանքի ապահովման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ գազաֆազային այրման գործընթացի ճիշտ մոդելավորումն ու կառավարման համակարգի ներդրումը կարևոր դեր ունեն էներգետիկ արդյունավետության բարձրացման և տեխնոլոգիական անվտանգության ապահովման մեջ։
Updated: 2026-09-23
History
Ազատագրական պայքարի ուղիներում. Գիրք II
Ազատագրական պայքարի ուղիներում. Գիրք II աշխատությունը պատմագիտական բազմահատոր ուսումնասիրության երկրորդ գիրքն է, որը շարունակում է հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական շարժումների զարգացման վերլուծությունը՝ կենտրոնանալով պայքարի գաղափարական ձևավորման և կազմակերպական փուլերի վրա, այն ներկայացնում է ազատագրական մտքի տարածման գործընթացները, քաղաքական ծրագրերի ու խմբավորումների ձևավորումը, ինչպես նաև տարբեր շրջաններում առաջացած դիմադրական շարժումների առանձնահատկությունները, գիրքը բացատրում է, թե ինչպես են պատմական և միջազգային իրադարձությունները ազդել ազգային շարժումների ընթացքի վրա, միաժամանակ ընդգծելով հասարակական շերտերի մասնակցությունը և պայքարի սոցիալական հիմքերը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հայ նոր պատմության և ազգային-ազատագրական գործընթացների ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-09-10
Other Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Մայիս, թիվ 5)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ապահովել երիտասարդ ընթերցողների, ծնողների, ուսուցիչների և գրադարանային աշխատողների իրազեկվածությունը պատանեկան գրականության նոր հրատարակությունների վերաբերյալ։ Ցանկում ընդգրկված են գեղարվեստական, ճանաչողական, գիտահանրամատչելի և կրթական բնույթի ստեղծագործություններ, որոնք ուղղված են պատանիների ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը, արժեքային համակարգի ձևավորմանը և ստեղծագործական մտածողության խթանմանը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ընտրել տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան գրքեր և օգտագործել դրանք ինչպես ինքնուրույն ընթերցանության, այնպես էլ ուսումնական գործընթացում։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության բարձրացմանը և երիտասարդ սերնդի մտավոր ու մշակութային զարգացմանը։
Updated: 2026-11-02
Other Subjects
Ответ на замечания г. Патканова [на статью Эмина "Вахагн-Вишапаках"], помещенные в XVII т. Трудов Восточного отделения Р[усского] археологического общества
Այս գիտական աշխատությունը ներկայացնում է հեղինակի մանրամասն պատասխանը Գ. Պատկանովի դիտողություններին և քննադատություններին, որոնք վերաբերում էին Էմինի՝ Վահագնի և վիշապամարտական առասպելների վերաբերյալ ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է հայկական դիցաբանության, բանահյուսության և պատմական աղբյուրների տվյալները՝ հիմնավորելով իր տեսակետները և անդրադառնալով առասպելաբանական կերպարների ծագման, խորհրդանշական իմաստների ու մշակութային նշանակության հարցերին։ Աշխատության մեջ քննարկվում են հին հայկական հավատալիքները, դիցաբանական ավանդույթների կապը հարևան ժողովուրդների մշակույթների հետ, ինչպես նաև գիտական մեթոդաբանության և աղբյուրագիտական մեկնաբանությունների խնդիրները։ Գիրքը կարևոր վկայություն է XIX դարի հայագիտության և արևելագիտության գիտական բանավեճերի մասին՝ արտացոլելով ժամանակի առաջատար հետազոտողների մոտեցումները, փաստարկները և գիտական քննարկումների մշակույթը։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ դիցաբանության, բանասիրության, պատմագիտության և մտավոր պատմության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։
Updated: 2026-09-21