Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionEconomics
Հանքահումքի համալիր օգտագործման ձեռնարկությունների հարկման կատարելագործման խնդիրները
Աշխատությունը նվիրված է հանքահումքի համալիր օգտագործմամբ զբաղվող ձեռնարկությունների հարկման համակարգի կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և պետական եկամուտների ձևավորման միջև առկա փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը վերլուծում է հանքարդյունաբերական ոլորտի հարկային բեռի կառուցվածքը, գործող հարկատեսակների կիրառման արդյունավետությունը և դրանց ազդեցությունը ձեռնարկությունների տնտեսական վարքագծի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքային ռեսուրսների օգտագործման ռոյալթի համակարգին, շահութահարկի առանձնահատկություններին, ինչպես նաև բնապահպանական վճարների և ռեսուրսների վերականգնման ծախսերի հաշվառման մեխանիզմներին։ Գրքում դիտարկվում են նաև համալիր վերամշակման տեխնոլոգիաների ներդրման հարկային խթանման հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել հումքի օգտագործման խորությունը և նվազեցնել թափոնների ծավալը։ Հեղինակը համեմատական վերլուծությամբ ուսումնասիրում է միջազգային փորձը՝ հատկապես այն երկրներում, որտեղ հանքահումքային ոլորտի հարկումը ուղղված է ոչ միայն եկամուտների ապահովմանը, այլև կայուն զարգացման խթանմանը։ Աշխատությունը ընդգծում է հարկային քաղաքականության բարելավման անհրաժեշտությունը՝ որպես գործիք հանքահումքային համալիրի արդյունավետության բարձրացման, ներդրումային միջավայրի բարելավման և բնապահպանական ռիսկերի նվազեցման համար։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, հարկային մասնագետների և հանքարդյունաբերության ոլորտի քաղաքականություն մշակողների համար։
Updated: 2026-08-28
History
Armenia and the Armenians from the earliest times until the great war (1914)
Գիրքը հայ ժողովրդի և Հայաստանի պատմության համապարփակ ակնարկ է, որը ներկայացնում է երկրի և ժողովրդի քաղաքական, հասարակական, մշակութային ու կրոնական զարգացումները հնագույն ժամանակներից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախաշեմը՝ 1914 թվականը։ Հեղինակը Քևորգ Ասլանն է, իսկ անգլերեն հրատարակությունը թարգմանել է Պիեռ Քրաբիտեսը․ այն լույս է տեսել Նյու Յորքում՝ «The Macmillan Company» հրատարակչությունում, 1920 թվականին և ունի XXIX, 138 էջ։ L Library of Congress +1 Աշխատության սկզբնական հատվածներում ներկայացվում են հին հայկական պետական կազմավորումները, Հայաստանի պատմական տարածքները, հայ ժողովրդի ծագման և ձևավորման վերաբերյալ պատմագիտական պատկերացումները, ինչպես նաև տարածաշրջանի հնագույն քաղաքակրթությունների հետ ունեցած փոխհարաբերությունները։ Հետագա բաժիններում քննարկվում են հայկական թագավորությունների քաղաքական զարգացումները, օտար տերությունների գերիշխանության տարբեր ժամանակաշրջանները, բյուզանդական, պարսկական, արաբական, սելջուկյան և այլ ազդեցությունները, ինչպես նաև միջնադարյան հայկական պետականության վերելքն ու անկումը։ Գրքում կարևոր տեղ է հատկացվում հայոց եկեղեցու, քրիստոնեության ընդունման, հոգևոր և մշակութային կյանքի զարգացմանը, հայ գրի ու գրականության նշանակությանը և ազգային ինքնության պահպանման գործում հոգևոր կառույցների դերին։ G Google Books Առանձին ուշադրություն է դարձվում միջնադարյան հայկական իշխանություններին ու թագավորություններին, Կիլիկյան Հայաստանին, եվրոպական և մերձավորարևելյան քաղաքական ուժերի հետ հարաբերություններին, ինչպես նաև Հայաստանի տարբեր հատվածներում ձևավորված իշխանական և վարչական համակարգերին։ Աշխատությունը հետագայում անդրադառնում է Օսմանյան և Պարսկական կայսրությունների տիրապետության ներքո հայ բնակչության դրությանը, հայ համայնքների կազմակերպմանը, ազգային-եկեղեցական կյանքին և քաղաքական ու հասարակական շարժումների ձևավորմանը։ Հատուկ նշանակություն ունի «Հայկական հարցի» պատմական զարգացման ներկայացումը, որի շրջանակում դիտարկվում են XIX դարի քաղաքական փոփոխությունները, բարեփոխումների պահանջները, եվրոպական տերությունների միջամտությունը և հայ ժողովրդի քաղաքական իրավունքների ու անվտանգության հարցերը։ Գրքի վերջին հատվածները մոտենում են Առաջին համաշխարհային պատերազմին նախորդող իրադարձություններին և ներկայացնում այն քաղաքական միջավայրը, որի պայմաններում հայ ժողովրդի խնդիրները դարձան միջազգային քաղաքականության կարևոր թեմաներից մեկը։ G Google Books +1 Աշխատության առանձնահատկությունն այն է, որ այն գրված է XX դարի սկզբի պատմագիտական և քաղաքական միջավայրում և, հետևաբար, արժեքավոր է ոչ միայն որպես Հայաստանի պատմության վերաբերյալ տեղեկատու, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի հայագիտական և քաղաքական պատկերացումների ուսումնասիրության աղբյուր։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, արևելագետներին, քաղաքագետներին, մշակութաբաններին, ուսանողներին և Հայկական հարցի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Գրքի ամբողջական թվայնացված տարբերակը հասանելի է ԱՄՆ Կոնգրեսի գրադարանի հավաքածուում, իսկ Հայաստանի ազգային գրադարանի թվային շտեմարանում ևս առկա է դրա թվային պատճենը։
Updated: 2026-09-09
Economics
Մրցակցային ռազմավարության զարգացման առանձնահատկությունները սննդի արդյունաբերության կազմակերպություններում (ՀՀ նյութերով)
Աշխատությունը նվիրված է սննդի արդյունաբերության կազմակերպություններում մրցակցային ռազմավարության ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության և շուկայի պայմանների համատեքստում։ Ուսումնասիրվում են սննդի արդյունաբերության ոլորտի մրցակցային միջավայրը, կազմակերպությունների գործունեության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, շուկայական դիրքի պահպանման ու ամրապնդման հիմնական մեխանիզմները, ինչպես նաև երկարաժամկետ զարգացման ռազմավարությունների մշակման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական սննդի արդյունաբերության կազմակերպությունների մրցունակության վրա ազդող գործոններին, այդ թվում՝ արտադրանքի որակին, գնային քաղաքականությանը, արտադրական արդյունավետությանը, նորարարություններին, ապրանքանիշի զարգացմանը, շուկայավարման գործիքներին և սպառողների պահանջարկի փոփոխություններին։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել նաև կազմակերպությունների ուժեղ և թույլ կողմերը, արտաքին հնարավորություններն ու սպառնալիքները, մրցակիցների վարքագիծը և շուկայում կայուն դիրքավորման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարևորում է մրցակցային առավելությունների բացահայտման և դրանց արդյունավետ օգտագործման անհրաժեշտությունը՝ հաշվի առնելով Հայաստանի շուկայի առանձնահատկությունները, տնտեսական միջավայրը և ոլորտի զարգացման միտումները։ Ներկայացված մոտեցումները կարող են նպաստել սննդի արդյունաբերության կազմակերպությունների ռազմավարական պլանավորման, կառավարման արդյունավետության բարձրացման, շուկայական դիրքի ամրապնդման և մրցունակության աճի ուղղությունների բացահայտմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, մենեջերների, ձեռնարկատերերի, բիզնեսի կառավարման մասնագետների, ուսանողների և սննդի արդյունաբերության զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։
Updated: 2026-09-21
Biology
ԿԵՆՍԱԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆ
Կենսագործունեության անվտանգությունը գիտելիքների, կանոնների և գործնական միջոցառումների ամբողջ համակարգ է, որի հիմնական նպատակը մարդու առողջության, կյանքի և շրջակա միջավայրի պաշտպանությունն է կենսաբանական վտանգներից, որոնք կարող են առաջանալ միկրոօրգանիզմների, վիրուսների, բակտերիաների, կենսաբանական նյութերի կամ կենսատեխնոլոգիական գործընթացների ազդեցությամբ։ Այն հատկապես կարևոր է բժշկական, լաբորատոր, գյուղատնտեսական և սննդի արտադրության ոլորտներում, որտեղ մարդիկ հաճախ աշխատում են կենսաբանական նյութերի հետ և կարող են ենթարկվել վարակների կամ այլ վտանգների։ Այս ոլորտում մեծ նշանակություն ունի ռիսկերի գնահատումը և կանխարգելումը, ինչը ենթադրում է հնարավոր վտանգների նախապես բացահայտում և դրանց նվազեցման համար համապատասխան միջոցների կիրառում։ Անվտանգության ապահովման հիմնական միջոցներից են անհատական պաշտպանիչ միջոցների օգտագործումը՝ ձեռնոցներ, դիմակներ, պաշտպանիչ հագուստ, ինչպես նաև աշխատանքային տարածքների ստերիլ պահպանումը, ճիշտ ախտահանումը և սանիտարական կանոնների խիստ պահպանումը։ Կարևոր դեր ունի նաև անձնակազմի ուսուցումն ու պատրաստվածությունը, քանի որ միայն գիտակից և լավ պատրաստված աշխատակիցները կարող են ճիշտ գործել արտակարգ իրավիճակներում և կանխել վտանգների տարածումը։ Կենսագործունեության անվտանգությունը ներառում է նաև պետական և միջազգային նորմերի պահպանումը, որոնք սահմանում են կենսաբանական վտանգների տարբեր մակարդակներ և համապատասխան անվտանգության կանոններ յուրաքանչյուր մակարդակի համար։ Այս ամբողջ համակարգը միասին ապահովում է մարդկանց առողջության պաշտպանությունը, վարակների կանխարգելումը և էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանումը։
Updated: 2026-10-23
Other Subjects
Հողագոյացման առանձնահատկությունները Սևանի հողագրունտներում և լճի ջրերի կենսածին աղտոտումը թուլացնելու ուղիների մշակումը
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Սևանի ավազանի հողագոյացման առանձնահատկությունների և լճի ջրերի կենսածին աղտոտման խնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են հողագոյացման գործընթացների հիմնական գործոնները՝ կլիմայական պայմանները, ռելիեֆը, մայր ապարները, կենսաբանական ակտիվությունը և մարդածին ազդեցությունը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Սևանի հողագրունտների ձևավորման առանձնահատկություններին։ Հեղինակը վերլուծում է հողի կառուցվածքային փոփոխությունները, հումուսի կուտակման և հանքայնացման գործընթացները, ինչպես նաև հողերի բերրիության և էկոլոգիական կայունության ցուցանիշները։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սևանա լճի ջրերի կենսածին աղտոտման աղբյուրներին՝ գյուղատնտեսական արտահոսքերին, կենցաղային կեղտաջրերին և էկոհամակարգի բնական հավասարակշռության խախտմանը։ Քննարկվում են աղտոտման նվազեցման և կանխարգելման գիտականորեն հիմնավորված ուղիները՝ ներառյալ հողօգտագործման արդյունավետ կառավարումը, պաշտպանական գոտիների ստեղծումը, կենսաբանական մաքրման մեթոդները և էկոհամակարգի վերականգնման միջոցառումները։ Գիրքը նախատեսված է հողագետների, էկոլոգների, հիդրոլոգների, գյուղատնտեսների, բնապահպանական քաղաքականության մշակողների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ կիրառական լուծումներ Սևանի ավազանի էկոլոգիական խնդիրների լուծման համար։
Updated: 2026-09-18
Technology
Разработка и исследование устройства автоподстройки узлов ввода/вывода быстродействующих интегральных схем
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է արագագործ ինտեգրալ սխեմաների մուտքային և ելքային հանգույցների ավտոմատ կարգաբերման սարքի մշակմանը և հետազոտմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է ստեղծել այնպիսի տեխնիկական լուծում, որը կկարողանա ավտոմատ կերպով հարմարեցնել ինտեգրալ սխեմայի մուտք/ելք հանգույցների աշխատանքային պարամետրերը՝ ապահովելով ազդանշանների փոխանցման անհրաժեշտ որակը, ժամանակային ճշգրտությունը և համակարգի կայուն աշխատանքը տարբեր պայմաններում։ Արագագործ թվային համակարգերում տվյալների փոխանցման արագության աճի հետ մեկտեղ մեծանում է մուտքային և ելքային հանգույցների նկատմամբ ներկայացվող պահանջների խստությունը․ ազդանշանի փոքր ժամանակային շեղումները, լարման մակարդակների փոփոխությունները, ջերմաստիճանային տատանումները և արտադրական տեխնոլոգիական շեղումները կարող են ազդել ամբողջ համակարգի աշխատանքի հուսալիության վրա։ Այդ պատճառով ավտոմատ կարգաբերման մեխանիզմների կիրառումը կարևոր նշանակություն ունի բարձր արագությամբ ինտեգրալ սխեմաների նախագծման և շահագործման համար։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել մուտքային և ելքային հանգույցների հիմնական էլեկտրական և ժամանակային պարամետրերը, դրանց փոխկապակցվածությունը և արտաքին պայմանների փոփոխության նկատմամբ զգայունությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով սարքը կարող է հայտնաբերել աշխատանքային ռեժիմի շեղումները և համապատասխանաբար փոփոխել հանգույցների կարգավորումները։ Ավտոմատ կարգաբերման համակարգը կարող է հիմնվել հետադարձ կապի սկզբունքի վրա, երբ իրական աշխատանքային պարամետրերը համեմատվում են պահանջվող արժեքների հետ, իսկ հայտնաբերված տարբերությունը օգտագործվում է կարգավորման ազդանշան ստեղծելու համար։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել ձեռքով կարգաբերման անհրաժեշտությունը և համակարգը հարմարեցնել աշխատանքի փոփոխվող պայմաններին։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է սարքի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ սխեմայի մշակումը, ինչպես նաև դրա առանձին հանգույցների աշխատանքի մոդելավորումն ու փորձարարական ստուգումը։ Կարող են ուսումնասիրվել կարգավորման արագությունը, ճշգրտությունը, կայունությունը, արձագանքման ժամանակը և էներգիայի սպառումը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել մուտքային և ելքային ազդանշանների ժամանակային համաժամացմանը, ազդանշանների ձևի պահպանմանը և բարձր հաճախականությունների դեպքում առաջացող անցումային գործընթացների նվազեցմանը։ Աշխատության մեջ կարող են դիտարկվել նաև ջերմաստիճանի, սնուցման լարման և տեխնոլոգիական շեղումների ազդեցությունները, քանի որ իրական ինտեգրալ սխեմաների պարամետրերը կարող են զգալիորեն տարբերվել նախագծային իդեալական արժեքներից։ Ավտոմատ կարգավորման կիրառումը թույլ է տալիս որոշ չափով փոխհատուցել այդ տարբերությունները և բարձրացնել սարքի աշխատանքի կայունությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել բարձր արագագործ պրոցեսորների, հիշողության համակարգերի, կապի սարքավորումների, թվային ազդանշանների մշակման համակարգերի և այլ ինտեգրալ էլեկտրոնային սարքերի նախագծման ժամանակ։ Գիտական և գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ մուտք/ելք հանգույցների արդյունավետ ավտոմատ կարգավորումը կարող է նպաստել բարձր արագության, հուսալիության և արտադրական կայունության ապահովմանը՝ առանց սխեմայի յուրաքանչյուր օրինակ անհատական ձեռքով կարգաբերելու անհրաժեշտության։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել միկրոէլեկտրոնիկայի, թվային էլեկտրոնիկայի, ինտեգրալ սխեմաների նախագծման, ավտոմատ կառավարման և բարձր արագագործ տվյալների փոխանցման համակարգերի մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է ինտեգրալ սխեմաների նախագծման և ավտոմատ կառավարման սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով մշակել արագագործ մուտքային և ելքային հանգույցների ինքնակարգավորվող համակարգ, որը կբարձրացնի էլեկտրոնային սարքերի աշխատանքի ճշգրտությունն ու հուսալիությունը փոփոխվող աշխատանքային պայմաններում։
Updated: 2026-09-11