Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Из материалов для истории армян на юге Росси
Այս աշխատանքը ներկայացնում է Ռուսաստանի հարավում ապրող հայերի պատմության ուսումնասիրության աղբյուրները և նյութերը՝ համառոտ ներկայացնելով նրանց բնակության, սոցիալական, մշակութային և տնտեսական իրավիճակը տարբեր պատմական փուլերում։ Նյութում վերլուծվում են հայկական համայնքների կազմավորումը, գաղութների հիմնադրման և զարգացման գործընթացները, հայկական եկեղեցիների, կրթական հաստատությունների և մշակութային կենտրոնների դերը համայնքային կյանքում։ Աշխատությունը նաև լուսաբանման առումով ընդգծում է ռուսական պետական արխիվային և տեղական աղբյուրների հետազոտությունը, որոնք թույլ են տալիս վերականգնել հայերի սոցիալական շարժերը, զբաղվածությունը, առևտրական կապերը և տեղացի բնակչության հետ փոխգործակցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում XIX–XX դարերի սոցիալ-քաղաքական իրադարձությունների ազդեցությանը հայ համայնքների վրա՝ ներառյալ հայրենադարձական և էմիգրացիոն գործընթացները, ինչպես նաև ազգային ինքնագիտակցության պահպանման մեխանիզմները։ Նյութը կարևոր է պատմաբանների, մշակութաբանների և Հայ ժողովրդի սփյուռքի ուսումնասիրության ոլորտի մասնագետների համար՝ տրամադրելով համապարփակ պատկեր Հարավային Ռուսաստանի հայերի պատմության և սոցիալական գոյության մասին։
Updated: 2026-09-20
Medicine
Ինչպես պահպանել և բուժել երեխաների աչքերը, հատկապես՝ թարախային բորբոքումից
Մ. Ռեյխի հեղինակած այս աշխատությունը բժշկական և առողջապահական բնույթի հրատարակություն է, որը նվիրված է երեխաների աչքերի առողջության պահպանմանն ու աչքի բորբոքային հիվանդությունների կանխարգելման և բուժման հարցերին։ Վերնագրում առանձնացված է աչքի թարախային բորբոքումը՝ որպես մանկական տարիքում ուշադրության արժանի առողջական խնդիր։ Աշխատության նպատակը, ըստ վերնագրի, ծնողներին, խնամակալներին և երեխաների խնամքով զբաղվող անձանց տեղեկություններ տրամադրելն է աչքերի խնամքի, հիվանդությունների նշանների ճանաչման և տեսողության պահպանման կարևորության մասին։ Այն կարող է անդրադառնալ աչքի բորբոքումների առաջացման հնարավոր պատճառներին, դրանց տարածումը կանխելու հիգիենիկ միջոցառումներին, հիվանդության վաղ նշաններին և բժշկական օգնության անհրաժեշտությանը։ Հրատարակությունը կարող է նաև արտացոլել XIX դարի երկրորդ կեսին երեխաների առողջության պահպանման և բժշկական գիտելիքների հանրամատչելի տարածման նկատմամբ աճող հետաքրքրությունը։ Այն պատմական նշանակություն կարող է ունենալ ինչպես մանկաբուժության և ակնաբուժության զարգացման, այնպես էլ հայերենով բժշկական տեղեկությունների տարածման ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ, առանց բնագրի ուսումնասիրության հնարավոր չէ ճշգրտորեն նշել աշխատության մեջ ներկայացված բուժման եղանակները, կանխարգելիչ խորհուրդները կամ բժշկական տեսությունները, ինչպես նաև գնահատել դրանց համապատասխանությունը ժամանակակից բժշկությանը։ Հետևաբար, հրատարակությունը նախևառաջ կարևոր է որպես իր ժամանակաշրջանի առողջապահական գրականության պատմական օրինակ, իսկ դրա բովանդակության բժշկական գնահատման համար անհրաժեշտ է առանձին ուսումնասիրություն։
Updated: 2026-10-24
Linguistics
Հայոց լեզվի պատմության գիտակարգի զարգացման միտումները անկախության շրջանում
Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է հայոց լեզվի պատմության գիտակարգի զարգացման հիմնական միտումների վերլուծությանը Հայաստանի Հանրապետության անկախության շրջանում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են լեզվաբանական հետազոտությունների նոր ուղղությունները, աղբյուրագիտական բազայի ընդլայնումը, մեթոդաբանական մոտեցումների փոփոխությունները և միջազգային գիտական համագործակցության ազդեցությունը ոլորտի զարգացման վրա։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես է անկախությունից հետո վերաիմաստավորվել հայոց լեզվի պատմության ուսումնասիրությունը՝ ընդգրկելով ինչպես դասական գրավոր հուշարձանների նոր մեկնաբանություններ, այնպես էլ խոսակցական լեզվի, բարբառների և սոցիալլեզվաբանական գործոնների ուսումնասիրություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտակարգի ինստիտուցիոնալ զարգացմանը՝ համալսարանական ծրագրերի, գիտական կենտրոնների և հրատարակչական գործունեության դերին։ Աշխատությունը համադրում է պատմալեզվաբանական, տեսական և կիրառական մոտեցումներ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ձևավորվում ժամանակակից հայերենագիտության գիտական դաշտը նոր քաղաքական և մշակութային պայմաններում։ Այն օգտակար է լեզվաբանների, հայագետների, պատմաբանների և հումանիտար գիտությունների ոլորտի հետազոտողների համար։
Updated: 2026-09-23
Economics
The universal dictionary of trade and commerce
Սա հանրագիտարանային-տեղեկատու բնույթի աշխատություն է, որը նպատակ ունի համակարգված ձևով ներկայացնել առևտրի և կոմերցիայի ոլորտի հիմնական հասկացությունները, տերմինները, գործառույթները և միջազգային տնտեսական հարաբերությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ ծառայելով որպես գործնական ուղեցույց վաճառականների, գործարարների և տնտեսական ոլորտի մասնագետների համար, աշխատանքը ընդգրկում է առևտրային գործառնությունների կազմակերպման սկզբունքները, բանկային և ֆինանսական մեխանիզմների նկարագրությունը, մաքսային և միջազգային փոխանակման կանոնները, ինչպես նաև ապրանքաշրջանառության և շուկաների գործունեության վերաբերյալ տեղեկություններ, միաժամանակ ներկայացնելով տարբեր երկրների առևտրային պրակտիկաների համեմատական դիտարկումներ, ինչը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ձևավորել համապարփակ պատկերացում համաշխարհային առևտրային համակարգի մասին և կիրառել այն գործնական գործունեության մեջ։
Updated: 2026-09-22Culture
Հայկական ՍՍՌ գրադարանների աշխատանքի փորձից: (Հոդվածների ժողովածու) (1958)
Հրատարակությունը հոդվածների ժողովածու է, որը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՌ գրադարանների գործունեության գործնական փորձը և գրադարանային աշխատանքի տարբեր ուղղությունների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Այն լույս է տեսել 1958 թվականին Երևանում՝ Հայկական ՍՍՌ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական ռեսպուբլիկական գրադարանի գրադարանագիտական-մեթոդական բաժնի կողմից և ունի 36 էջ ծավալ։ Ժողովածուի հիմնական արժեքը գործնական փորձի ընդհանրացումն է․ նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանում գրադարանների աշխատանքի կազմակերպման, ընթերցողների սպասարկման, գրքային ֆոնդերի օգտագործման, գրականության տարածման և մշակութային-կրթական գործունեության մասին։ Հոդվածներում ներկայացվող փորձը կարող է անդրադառնալ տարբեր տիպի գրադարանների աշխատանքին, դրանց առջև դրված խնդիրներին, ընթերցողների հետ աշխատանքի ձևերին, գրքի նկատմամբ հետաքրքրության խթանմանը և բնակչության շրջանում գրադարանային ծառայությունների կազմակերպմանը։ Հատուկ նշանակություն ունի մեթոդական փորձի փոխանցումը, քանի որ նման ժողովածուները նախատեսված էին գրադարանների աշխատակիցներին գործնական աշխատանքում ուղղորդելու և տարբեր գրադարաններում կիրառվող արդյունավետ եղանակները տարածելու համար։ Ժողովածուն արժեքավոր է նաև պատմամշակութային տեսանկյունից․ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի Հայաստանի գրադարանային համակարգի կառուցվածքը, մասնագիտական աշխատանքի կազմակերպումը և գրադարանների՝ որպես կրթական ու մշակութային հաստատությունների դերը։ Հետագա մատենագիտական ցանկերում հրատարակությունը նույնպես դասակարգվել է որպես գրադարանների աշխատանքի փորձը լուսաբանող գրականություն, ինչը լրացուցիչ ընդգծում է դրա մասնագիտական և մեթոդական նշանակությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, մատենագետներին, գրադարանային գործի պատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին, մշակույթի պատմաբաններին, ինչպես նաև խորհրդային Հայաստանի կրթական և մշակութային հաստատությունների գործունեությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-09-12
Culture
Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ցանկ (1976, Հունվար, թիվ 2)
Այս աշխատանքը ներկայացնում է կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նորագույն գրականության համակարգված մատենագիտական ցանկ՝ նպատակ ունենալով ապահովել գիտական և տեղեկատվական աղբյուրների ամբողջական և կառուցվածքային հասանելիություն տվյալ ոլորտում իրականացվող ուսումնասիրությունների համար։ Հեղինակը հավաքագրում և դասակարգում է ժամանակակից մենագրությունները, հոդվածները, ժողովածուները և հետազոտական հրապարակումները, որոնք անդրադառնում են մշակույթի զարգացման միտումներին, արվեստի տեսության արդի խնդիրներին և ստեղծագործական գործընթացների նոր մեկնաբանություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աղբյուրների թեմատիկ խմբավորմանը՝ ըստ արվեստի տարբեր ճյուղերի՝ կերպարվեստ, երաժշտություն, թատրոն, կինո և ժամանակակից ինտերմեդիա արվեստներ, ինչը թույլ է տալիս ավելի նպատակային և համակարգված օգտագործել մատենագիտական նյութը։ Աշխատությունում ընդգծվում է նաև համաշխարհային և ազգային մշակութային գործընթացների փոխազդեցությունը, ինչպես նաև ժամանակակից արվեստի գլոբալացման և թվայնացման ազդեցությունը ստեղծագործական դաշտի վրա։ Ներկայացվում են տարբեր երկրների գիտական կենտրոնների և հրատարակչությունների կողմից իրականացված հետազոտությունները, որոնք նպաստում են արվեստի տեսության և մշակութային վերլուծության զարգացմանը։ Շեշտվում է, որ նման մատենագիտական աշխատանքները կարևոր դեր ունեն գիտական հետազոտությունների կազմակերպման, տեղեկատվության համակարգման և հետագա ուսումնասիրությունների մեթոդաբանական հիմքի ձևավորման գործում։
Updated: 2026-08-21