Բելիսարիոսի վիպասանությունը

Medicine

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է համակարգային բորբոքային ռեակցիայի համախտանիշով հիվանդների բուժման ընթացքում վաղաժամ դեկոմպրեսիոն որովայնահատման կիրառման արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում քննարկվում են հիվանդության զարգացման մեխանիզմները, ներորովայնային ճնշման բարձրացման հետևանքները, վիրահատական միջամտության ցուցումները, ժամանակին կատարված դեկոմպրեսիայի նշանակությունը և դրա ազդեցությունը հիվանդների կլինիկական ելքերի վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է ախտորոշման, հիվանդների ընտրության, վիրահատական տեխնիկայի և հետվիրահատական վարման առանձնահատկությունները՝ հիմնվելով կլինիկական դիտարկումների և հետազոտությունների արդյունքների վրա։ Ուսումնասիրության մեջ վերլուծվում են նաև բուժման արդյունավետության գնահատման չափանիշները, հնարավոր բարդությունները, ինտենսիվ թերապիայի դերը և բազմապրոֆիլ բուժման մոտեցումների կարևորությունը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել մահացությունը և բարելավել հիվանդների վերականգնման հնարավորությունները։ Գիրքը նախատեսված է ընդհանուր և որովայնային վիրաբույժների, անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգների, ինտենսիվ թերապիայի մասնագետների, բժշկական գիտաշխատողների, կլինիկական օրդինատորների, ուսանողների և կրիտիկական վիճակների բուժմամբ զբաղվող առողջապահության մասնագետների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է հարկային քաղաքականության և տնտեսական զարգացման միջև ձևավորվող փոխադարձ կապերի տեսական ու կիրառական ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական գործընթացների օրինակով։ Հետազոտության առանցքում հարկային համակարգի ազդեցությունն է տնտեսական ակտիվության, ներդրումների, ձեռնարկատիրության, սպառման, խնայողությունների, զբաղվածության և պետական ֆինանսների ձևավորման վրա։ Հարկային քաղաքականությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պետական բյուջեի եկամուտների հավաքագրման մեխանիզմ, այլև որպես մակրոտնտեսական կարգավորման գործիք, որի կառուցվածքը և կիրառման սկզբունքները կարող են տարբեր ուղղություններով ազդել տնտեսավարող սուբյեկտների վարքագծի և երկրի տնտեսական զարգացման հնարավորությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ուղղակի և անուղղակի հարկերի հարաբերակցությունը, հարկային բեռի բաշխումը, հարկային դրույքաչափերի փոփոխությունների տնտեսական հետևանքները, հարկային արտոնությունների արդյունավետությունը և հարկման բազայի ընդլայնման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել հարկային միջավայրի կանխատեսելիության և գործարար ու ներդրումային ակտիվության միջև կապին, քանի որ Հայաստանի հարկային քաղաքականության պաշտոնական փաստաթղթերում ևս կարևորվել են մրցունակ բիզնես միջավայրի, ներդրումային գրավչության, տնտեսական ակտիվության և երկարաժամկետ աճի համար համապատասխան պայմանների ձևավորումը։ Կարևոր ուղղություն է հարկային եկամուտների և պետական ծախսերի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ հարկային մուտքերի միջոցով ձևավորվող ֆինանսական ռեսուրսները կարող են ուղղվել ենթակառուցվածքների, մարդկային կապիտալի և տնտեսական զարգացման համար նշանակություն ունեցող այլ ոլորտների ֆինանսավորմանը։ Հետազոտության մեջ կարող են գնահատվել նաև հարկային վարչարարության արդյունավետությունը, հարկային կարգապահությունը և ստվերային տնտեսական գործունեության սահմանափակման նշանակությունը՝ պետական եկամուտների ավելացման և տնտեսավարողների միջև հարկային բեռի ավելի հավասարակշռված բաշխման տեսանկյունից։ Միաժամանակ հարկային քաղաքականության տնտեսական ազդեցությունը կարող է դիտարկվել երկկողմ փոխառնչության շրջանակում, քանի որ տնտեսական աճն ինքնին ընդլայնում է հարկման բազան և կարող է նպաստել պետական եկամուտների ավելացմանը։ Հայաստանի նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համադրել հարկային համակարգում իրականացվող փոփոխությունները մակրոտնտեսական ցուցանիշների դինամիկայի հետ և գնահատել դրանց միջև առկա կապերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հարկային տնտեսագիտության, պետական ֆինանսների և մակրոտնտեսական կարգավորման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հարկային քաղաքականության և տնտեսական զարգացման փոխազդեցության հիմնական օրինաչափությունները։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է թվային տեխնոլոգիաների և հայագիտական հետազոտությունների փոխգործակցության արդյունքում ձևավորվող գիտական նոր ուղղության տեսական, մեթոդաբանական և կիրառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության կենտրոնում հայոց լեզվին, գրականությանը, պատմությանը, մշակույթին, ձեռագրական և տպագիր ժառանգությանը վերաբերող նյութերի թվայնացման, համակարգման, պահպանման, մշակման և հետազոտական նպատակներով օգտագործման հնարավորություններն են։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում թվային շտեմարանների, էլեկտրոնային գրադարանների, տեքստային կորպուսների, թվային բառարանների, մատենագիտական համակարգերի և մշակութային ժառանգության էլեկտրոնային հավաքածուների ստեղծման սկզբունքներին։ Դիտարկվում է համակարգչային մեթոդների կիրառությունը մեծածավալ հայերեն տեքստերի մշակման, որոնման, դասակարգման, լեզվաբանական վերլուծության և տարբեր աղբյուրների միջև կապերի բացահայտման գործում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պատմական աղբյուրների, ձեռագրերի, հնատիպ գրքերի, պարբերական մամուլի, վիմագրական նյութերի, լուսանկարների և այլ սկզբնաղբյուրների թվային ներկայացման խնդիրը՝ շեշտադրելով դրանց երկարաժամկետ պահպանության և գիտական հասանելիության նշանակությունը։ Միաժամանակ քննարկվում են հայերենի տարբեր ուղղագրական համակարգերի, պատմական լեզվական շերտերի, բարբառների, տառատեսակների և ոչ միասնական թվային ձևաչափերի հետ կապված տեխնիկական ու լեզվաբանական դժվարությունները։ Անդրադարձ է կատարվում մետատվյալների միասնական չափանիշների, տվյալների փոխգործունակության, աղբյուրների հավաստիության, թվային հրատարակությունների գիտական սկզբունքների և տվյալների երկարաժամկետ պահպանման անհրաժեշտությանը։ Ուսումնասիրվում են նաև արհեստական բանականության, բնական լեզվի մշակման, մեքենայական ուսուցման և պատկերների թվային վերլուծության հնարավոր կիրառությունները հայագիտական նյութերի հետազոտության մեջ՝ միաժամանակ կարևորելով ավտոմատացված արդյունքների մասնագիտական ստուգումը և աղբյուրագիտական քննադատությունը։ Առանձին խնդիր են հեղինակային իրավունքը, թվային նյութերի հասանելիության պայմանները և գիտական տվյալների պատասխանատու օգտագործումը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է ավանդական հայագիտության և թվային հումանիտար գիտությունների փոխհարաբերությունը՝ բացահայտելով նոր հետազոտական գործիքների ընձեռած հնարավորությունները, դրանց կիրառման սահմանափակումները և այն գիտական, տեխնոլոգիական ու կազմակերպական մարտահրավերները, որոնց լուծումը կարևոր է հայագիտական ժառանգության ուսումնասիրման և պահպանման ժամանակակից համակարգերի զարգացման համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է Քաջարանի հանքային հումքի վերամշակման և մոլիբդեն պարունակող խտանյութերի հիման վրա ֆերոմոլիբդենային համաձուլվածքի ստացման տեխնոլոգիական հնարավորությունների ուսումնասիրմանը՝ մետաղաջերմային վերականգնման սկզբունքների շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում մագնետիտային և մոլիբդենիտային խտանյութերի բաղադրության, դրանցում արժեքավոր բաղադրիչների բաշխման և մետալուրգիական վերամշակման ընթացքում տեղի ունեցող ֆիզիկաքիմիական փոխակերպումների գնահատումն է։ Դիտարկվում է ալյումինի՝ որպես վերականգնիչի կիրառման ընդհանուր մետալուրգիական սկզբունքը, որի հիմքում մետաղների միացությունների և ալյումինի միջև ընթացող օքսիդավերականգնման գործընթացներն են։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սկզբնական հումքի հանքաբանական և քիմիական առանձնահատկությունների ազդեցությանը վերջնական մետաղական արտադրանքի կազմի, մոլիբդենի կորզման աստիճանի և առաջացող խարամային համակարգերի հատկությունների վրա։ Քննվում են նաև երկաթ պարունակող և մոլիբդեն պարունակող բաղադրիչների համատեղ վերամշակման հնարավորությունները՝ որպես տեղական հանքային հումքի համալիր օգտագործման ուղղություն։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է գործընթացի ջերմադինամիկական օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս ընդհանուր մակարդակում գնահատելու հնարավոր քիմիական փոխակերպումների ուղղությունը և տարբեր բաղադրիչների փոխազդեցությունը։ Տեխնոլոգիական արդյունավետությունը կարող է դիտարկվել ստացվող համաձուլվածքի որակի, օգտակար տարրերի կորզման, հումքի օգտագործման ամբողջականության, նյութական կորուստների և էներգետիկ արդյունավետության տեսանկյուններից։ Առանձին նշանակություն ունի ստացված մետաղական և խարամային ֆազերի կազմի ու հատկությունների ուսումնասիրությունը՝ տեխնոլոգիական գործընթացի արդյունքները բնութագրելու համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև հանքահարստացման և մետալուրգիական վերամշակման փուլերի փոխկապակցվածությանը, քանի որ խտանյութերի որակական ցուցանիշները անմիջականորեն պայմանավորում են հետագա մետալուրգիական գործընթացների արդյունավետությունը։ Տեղական հանքային հումքի օգտագործման ուսումնասիրությունը կարևոր է հումքային ռեսուրսների առավել ամբողջական վերամշակման և բարձր ավելացված արժեք ունեցող մետալուրգիական արտադրանքի ստացման գիտատեխնիկական հնարավորությունների գնահատման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գունավոր և հատուկ մետալուրգիայի, հանքային հումքի վերամշակման, մետալուրգիական ջերմադինամիկայի և նյութագիտության մոտեցումները՝ մոլիբդեն պարունակող խտանյութերի արդյունավետ վերամշակման գիտական հիմքերը զարգացնելու նպատակով։

Mathematics

Այս հատորը հանդիսանում է շարունակություն նախորդ մասի և կենտրոնանում է ավելի խորացված թեմաների վրա, որոնք անհրաժեշտ են տնտեսագիտական մոդելավորման, օպտիմալացման և վերլուծական մտածողության զարգացման համար։ Նյութը ներկայացված է խնդիրների և վարժությունների տեսքով, որոնք ոչ միայն ստուգում են տեսական գիտելիքները, այլ նաև ձևավորում են կիրառական հմտություններ՝ կապված տնտեսական երևույթների մաթեմատիկական մոդելավորման հետ։ Գրքում ընդգրկված առաջադրանքները հաճախ կառուցված են այնպես, որ ուսանողը քայլ առ քայլ հասկանա բարդ գաղափարների ներքին տրամաբանությունը՝ աշխատելով ֆունկցիաների, շարքերի, բազմաչափ վերլուծության և ինտեգրալների հետ։ Բովանդակության կարևոր առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ խնդիրները ընտրված են տնտեսագիտական օրինակներով կամ այդ ոլորտում կիրառելի տրամաբանությամբ, ինչի շնորհիվ ուսանողները տեսնում են, թե ինչպես է մաթեմատիկական ապարատը կիրառվում իրական տնտեսական խնդիրների լուծման մեջ։ Սա հատկապես կարևոր է այն ուսանողների համար, ովքեր չեն պատրաստվում դառնալ մաթեմատիկոսներ, բայց պետք է ունենան ամուր քանակական վերլուծական հիմք։ Գիրքը նաև ունի մեթոդական նշանակություն․ այն կարող է օգտագործվել ինչպես ինքնուրույն ուսումնասիրման, այնպես էլ բուհական դասընթացների ընթացքում՝ որպես խնդիրների հավաքածու սեմինարների և գործնական աշխատանքների համար։ Առաջադրանքների բազմազանությունը թույլ է տալիս դասախոսներին ընտրել տարբեր մակարդակների խնդիրներ՝ համապատասխանեցնելով ուսանողների պատրաստվածությանը։

Pedagogy

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է ուսուցչի անձնային հոգեբանական որակների դերին նրա մանկավարժական գործունեության արդյունավետության ձևավորման և բնութագրման գործընթացում՝ ընդգծելով, որ ուսուցչի մասնագիտական հաջողությունը պայմանավորված է ոչ միայն գիտելիքների և մեթոդական պատրաստվածության, այլև անձնային-հոգեբանական հատկությունների համալիրով։ Աշխատանքը դիտարկում է այնպիսի որակներ, ինչպիսիք են հաղորդակցական կարողությունները, հուզական կայունությունը, էմպատիան, պատասխանատվության զգացումը, ինքնակարգապահությունը և մանկավարժական տակտը, որոնք միասին ձևավորում են ուսուցչի մասնագիտական վարքագծի հիմքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցչի և սովորողի միջև փոխհարաբերությունների հոգեբանական կողմերին, որտեղ կարևոր դեր ունեն վստահության ձևավորումը, դրական հուզական մթնոլորտի ապահովումը և անհատական մոտեցման կիրառումը ուսումնական գործընթացում։ Ներկայացվում է նաև ուսուցչի ինքնակարգավորման և սթրեսակայունության նշանակությունը, որոնք թույլ են տալիս արդյունավետ գործել բարդ մանկավարժական իրավիճակներում և պահպանել մասնագիտական կայունություն։ Աշխատանքը շեշտում է, որ ուսուցչի անձնային որակները անմիջականորեն ազդում են դասավանդման ոճի, սովորողների մոտիվացիայի և կրթական արդյունքների վրա՝ ձևավորելով նրա մանկավարժական գործունեության ընդհանուր որակական բնութագիրը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ժամանակակից կրթական միջավայրում ուսուցիչը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես գիտելիքի փոխանցող, այլև որպես հոգեբանական աջակցություն ապահովող և անձի զարգացման գործընթացը ուղղորդող մասնագետ։