More in Literature

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Устав Армянского человеколюбивого общества во имя св. Григория Просветителя

    Հրատարակությունը ներկայացնում է հայկական բարեգործական կազմակերպության գործունեությունը կարգավորող կանոնադրական փաստաթուղթ, որն արժեքավոր աղբյուր է հայ հասարակական, բարեգործական և համայնքային կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Փաստաթղթի բովանդակության առանցքում կազմակերպության ստեղծման նպատակները, կառավարման սկզբունքները, անդամակցության պայմանները, նյութական միջոցների ձևավորման եղանակները և բարեգործական գործունեության հիմնական ուղղություններն են։ Կանոնադրական դրույթները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես էին կազմակերպվում կարիքավորների աջակցությունը, կրթական և սոցիալական նախաձեռնությունները, համայնքային փոխօգնությունը և հասարակական նշանակություն ունեցող այլ ծրագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կազմակերպության վարչական կառուցվածքին՝ ընդհանուր ժողովի, ղեկավար մարմինների, պաշտոնատար անձանց և անդամների իրավասությունների ու պարտականությունների սահմանմանը։ Նման կարգավորումները կարևոր էին կազմակերպության գործունեության շարունակականության, ֆինանսական հաշվետվողականության և հավաքագրված միջոցների նպատակային օգտագործման ապահովման համար։ Անդրադարձ է կատարվում անդամների ընդունման, նրանց մասնակցության ձևերի, անդամավճարների և նվիրատվությունների հետ կապված հարցերին, ինչպես նաև բարեգործական միջոցների տնօրինման ընդհանուր սկզբունքներին։ Փաստաթուղթը կարևոր տեղեկություններ կարող է հաղորդել նաև տվյալ ժամանակաշրջանի հայ համայնքի ինքնակազմակերպման մշակույթի մասին, երբ հասարակական նախաձեռնությունների միջոցով փորձ էր արվում լուծել կրթական, սոցիալական և բարեգործական խնդիրներ։ Կազմակերպության անվան մեջ հայկական քրիստոնեական ավանդույթի կարևոր կերպարի հիշատակումը միաժամանակ ընդգծում է բարեգործության և ազգային-եկեղեցական մշակույթի միջև գոյություն ունեցող կապը։ Կանոնադրությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն պատմագիտական, այլև իրավական տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է հասարակական միավորումների գործունեության կազմակերպման, ներքին կառավարման և իրավական կարգավիճակի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանի մոտեցումները։ Այն կարող է օգտագործվել նաև հայկական բարեգործական հաստատությունների գործունեությունը համեմատելու և դրանց հասարակական դերակատարությունը գնահատելու համար։ Ընդհանուր առմամբ փաստաթուղթը կարևոր սկզբնաղբյուր է հայ բարեգործության, համայնքային կառույցների և հասարակական կազմակերպությունների պատմության ուսումնասիրման համար՝ հնարավորություն տալով բացահայտել կազմակերպված փոխօգնության ինստիտուցիոնալ ձևերը և դրանց տեղը հայկական հասարակական կյանքում։

    Updated: 2026-09-19
    Устав Армянского человеколюбивого общества во имя св. Григория Просветителя
    Online

    Other Subjects

    Կենսագործունեության անվտանգություն բաժին

    Կենսագործունեության անվտանգության բաժինը գիտական և կիրառական ոլորտ է, որը ուսումնասիրում է մարդու կյանքի, առողջության և շրջակա միջավայրի վրա ազդող վտանգավոր գործոնները և դրանց կանխարգելման միջոցները։ Դրա հիմնական նպատակն է ապահովել անվտանգ պայմաններ մարդու գործունեության բոլոր ոլորտներում՝ կենցաղում, աշխատանքում և արտակարգ իրավիճակներում։ Այս բաժինը ներառում է ֆիզիկական, քիմիական, կենսաբանական և հոգեբանական վտանգների ուսումնասիրություն, ինչպես նաև դրանցից պաշտպանվելու մեթոդների մշակում։ Օրինակ՝ ֆիզիկական վտանգներից են բարձր աղմուկը, ճառագայթումը և մեխանիկական վնասվածքները, քիմիական վտանգներից՝ թունավոր գազերը և նյութերը, կենսաբանական վտանգներից՝ վարակիչ հիվանդությունները, իսկ հոգեբանական վտանգներից՝ սթրեսը և հոգեկան ծանրաբեռնվածությունը։ Կենսագործունեության անվտանգության բաժինը կարևորում է նաև առաջին օգնության գիտելիքները, հրդեհային անվտանգության կանոնները և տարհանման գործողությունները։ Ժամանակակից պայմաններում այն մեծապես կապված է էկոլոգիական անվտանգության հետ, քանի որ շրջակա միջավայրի աղտոտումը նույնպես ազդում է մարդու առողջության վրա։ Այս ոլորտը կիրառվում է կրթական հաստատություններում, արտադրական ձեռնարկություններում և պետական կառավարման համակարգում՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել ռիսկերը և կանխել վթարները։ Այսպիսով, կենսագործունեության անվտանգության բաժինը համարվում է մարդու անվտանգության և առողջ կյանքի ապահովման կարևոր հիմքերից մեկը։

    Updated: 2026-10-23
    Կենսագործունեության անվտանգություն բաժին
    Online

    Culture

    Նվագախմբային փողային գործիքները և նրանց կատարողականությունը Հայաստանում

    Գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում նվագախմբային փողային գործիքների տարածման, զարգացման և կատարողական արվեստի ձևավորման պատմական, երաժշտագիտական ու գեղարվեստական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում փողային գործիքների տեղն ու նշանակությունը հայկական երաժշտական մշակույթում, դրանց կիրառության պատմական նախադրյալները, կատարողական ավանդույթների ձևավորման գործընթացները և մասնագիտական երաժշտարվեստի զարգացման տարբեր փուլերում ունեցած դերակատարությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փայտյա և պղնձյա փողային գործիքների կառուցվածքային, ձայնային, տեխնիկական և արտահայտչական հնարավորություններին, դրանց դասակարգման սկզբունքներին, նվագախմբային գործառույթներին և երաժշտական ստեղծագործությունների մեկնաբանման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են ֆլեյտայի, հոբոյի, կլառնետի, ֆագոտի, շեփորի, գալարափողի, տրոմբոնի, տուբայի և այլ փողային գործիքների կատարողական հնարավորությունները, հնչերանգային բազմազանությունը, տեխնիկական բարդությունները և նվագախմբային հնչողության ձևավորման մեջ դրանց նշանակությունը։ Քննարկվում են Հայաստանում փողային գործիքների կատարողական արվեստի կայացման պատմական պայմանները, եվրոպական երաժշտական ավանդույթների ազդեցությունը, ազգային երաժշտական մշակույթի հետ փոխազդեցությունը և մասնագիտական կատարողական դպրոցների զարգացման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում սիմֆոնիկ, օպերային, կամերային և փողային նվագախմբերի գործունեությանը, դրանց կազմում փողային գործիքների կիրառման սկզբունքներին, ինչպես նաև երաժշտական կոլեկտիվների զարգացմանը նպաստած կազմակերպական և մշակութային գործոններին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններում փողային գործիքների օգտագործման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով նվագախմբավորման սկզբունքները, գործիքային հնչերանգների համադրությունը, ազգային երաժշտական մտածողության արտահայտման միջոցները և կատարողական մեկնաբանության հնարավորությունները։ Դիտարկվում են փողային գործիքների համար գրված մենանվագ, անսամբլային և նվագախմբային ստեղծագործությունների գեղարվեստական ու տեխնիկական առանձնահատկությունները, դրանց կատարողական պահանջները և երաժշտական արտահայտչամիջոցների զարգացման միտումները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հայ երաժիշտ-կատարողների, նվագախմբերի ղեկավարների, մանկավարժների և երաժշտական հաստատությունների գործունեությանը՝ փողային գործիքների կատարողական մշակույթի ձևավորման և մասնագիտական ավանդույթների փոխանցման համատեքստում։ Քննության են առնվում երաժշտական կրթության համակարգում փողային գործիքների դասավանդման մեթոդները, կատարողական տեխնիկայի զարգացման սկզբունքները, շնչառության և հնչյունարտաբերման առանձնահատկությունները, արտիկուլյացիայի, ինտոնացիայի, դինամիկայի և երաժշտական ֆրազավորման նշանակությունը։ Կարևորվում են նաև նվագախմբային համատեղ կատարողականության, երաժիշտների փոխգործակցության, դիրիժորի և կատարողների ստեղծագործական համագործակցության, ինչպես նաև երաժշտական ստեղծագործության գեղարվեստական ամբողջականության ապահովման հարցերը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում ուսումնասիրվում են Հայաստանում փողային կատարողական արվեստի զարգացման պատմական շարունակականությունը, ազգային կատարողական դպրոցի առանձնահատկությունները, երաժշտական կրթության և համերգային գործունեության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև միջազգային երաժշտական փորձի ազդեցությունը հայ կատարողական մշակույթի վրա։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս առավել խորությամբ պատկերացնելու փողային գործիքների նշանակությունը հայկական պրոֆեսիոնալ երաժշտության պատմության մեջ, կատարողական ավանդույթների զարգացման օրինաչափությունները և նվագախմբային արվեստի ձևավորման ու կատարելագործման գործընթացները։ Աշխատությունն ունի երաժշտագիտական, պատմամշակութային և մանկավարժական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, արվեստաբանների, նվագախմբային երաժիշտների, դիրիժորների, փողային գործիքների դասատուների, երաժշտական կրթության մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և կոնսերվատորիաների ուսանողների, ինչպես նաև հայկական երաժշտական մշակույթի, գործիքային կատարողական արվեստի և նվագախմբային երաժշտության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Նվագախմբային փողային գործիքները և նրանց կատարողականությունը Հայաստանում
    Online

    Pedagogy

    Քննադատական մտածողության զարգացման մեթոդական համակարգի կիրառումը բուհում

    Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է բուհական կրթական գործընթացում քննադատական մտածողության զարգացման մեթոդական համակարգի կիրառման խնդիրներին՝ ընդգծելով ուսանողների վերլուծական կարողությունների, ինքնուրույն դատողության և հիմնավորված որոշումներ կայացնելու հմտությունների ձևավորման կարևորությունը։ Աշխատությունում դիտարկվում է, թե ինչպես է Քննադատական մտածողություն-ը ինտեգրվում բարձրագույն կրթության ուսումնական գործընթացում՝ որպես միջդիսցիպլինար մոտեցում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մեթոդական գործիքներին՝ խնդիրահեն ուսուցում, քննարկումներ, դեպքերի վերլուծություն, նախագծային աշխատանքներ և ռեֆլեկտիվ ուսուցում, որոնք նպաստում են ուսանողների ակտիվ ներգրավվածությանը և գիտելիքի խորքային յուրացմանը։ Քննարկվում է նաև դասախոսի դերի վերափոխումը՝ տեղեկատվության փոխանցողից դեպի ուսումնական գործընթացի ուղղորդող և մոդերատոր, ինչը խթանում է ուսանողների ինքնուրույն ճանաչողական գործունեությունը։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ քննադատական մտածողության զարգացումը բուհում հանդիսանում է ժամանակակից կրթական պահանջներին համապատասխանող հիմնական ուղղություններից մեկը՝ ապահովելով մասնագիտական պատրաստվածության և հասարակական պատասխանատվության բարձր մակարդակ։

    Updated: 2026-09-03
    Քննադատական մտածողության զարգացման մեթոդական համակարգի կիրառումը բուհում
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն բյուլետեն)

    Հրատարակությունը տեղեկատվական և մատենագիտական բնույթի պարբերական բյուլետեն է, որը նախատեսված է տեխնիկական գիտությունների, ճարտարագիտության և արտադրական տեխնոլոգիաների ոլորտներում լույս տեսած նոր գրականության վերաբերյալ տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Այն ներկայացնում է տեխնիկական ուղղվածության նոր հրատարակությունների մասին մատենագիտական տվյալներ՝ նպաստելով մասնագիտական գրականության որոնմանը, ուսումնասիրությանը և օգտագործմանը։ Բյուլետենում կարող են ընդգրկվել մեքենաշինության, էլեկտրատեխնիկայի, էներգետիկայի, շինարարության, արդյունաբերական արտադրության, ավտոմատացման, կապի տեխնոլոգիաների և տեխնիկական այլ բնագավառների վերաբերյալ գրքեր ու գիտական աշխատություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն ներկայացվող հրատարակությունների հեղինակների, վերնագրերի, հրատարակության տարեթվերի և այլ մատենագիտական տեղեկությունների համակարգված ներկայացումը, ինչպես նաև գրականության թեմատիկ դասակարգման հնարավորությունը։ Նման տեղեկատվական հրատարակությունները կարևոր դեր ունեն գիտատեխնիկական տեղեկատվության տարածման, մասնագիտական գիտելիքների թարմացման և գրադարանային հավաքածուների համալրման գործընթացներում։ Բյուլետենը հնարավորություն է տալիս հետևելու տեխնիկական գրականության զարգացման հիմնական ուղղություններին, ծանոթանալու նոր գիտական և կիրառական ուսումնասիրություններին ու ընտրելու մասնագիտական գործունեության համար անհրաժեշտ աղբյուրներ։ Այն կարող է օգտակար լինել ինժեներների, տեխնիկական մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների, գրադարանավարների և մատենագետների համար։

    Updated: 2026-10-12
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն բյուլետեն)
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա

    «ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականություն» թեմայով մատենագիտական ինֆորմացիան սովորաբար ներառում է 20-րդ դարի երկրորդ կեսին (հատկապես 1960–1980-ական թվականներին) ՀԽՍՀ-ում հրատարակված գիտական հոդվածների, ժողովածուների, մենագրությունների և տեղեկագրական ցուցակների համակարգված նկարագրություն, որոնք վերաբերում են հայ մշակույթի զարգացման գործընթացներին՝ գրականություն, թատրոն, երաժշտություն, կերպարվեստ, կինո և ժողովրդական արվեստ։ Այսպիսի մատենագիտական աղբյուրները կազմվել են հիմնականում գրադարանների, գիտական ինստիտուտների և ՀՍՍՀ ԳԱ համակարգի կողմից՝ նպատակ ունենալով ապահովել մշակութային և արվեստագիտական ուսումնասիրությունների տեղեկատվական բազան, ինչպես նաև հեշտացնել հետազոտողների աշխատանքը։ Դրանց մեջ ընդգրկվել են ինչպես հայերեն, այնպես էլ ռուսերեն հրապարակումներ՝ արտացոլելով խորհրդային ժամանակաշրջանի գիտական հաղորդակցության երկլեզու բնույթը։ Մատենագիտական ցուցակներում սովորաբար նշվել են հեղինակները, աշխատանքների անվանումները, հրատարակման վայրը, տարեթիվը, հրատարակչությունը և էջերի քանակը, ինչպես նաև թեմատիկ դասակարգումը՝ ըստ արվեստի ճյուղերի և մշակութային ուղղությունների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվել նաև պարբերական մամուլում տպագրված հոդվածներին, գիտաժողովների նյութերին և արվեստագիտական ակնարկներին, որոնք ներկայացրել են ժամանակակից մշակութային գործընթացները և դրանց գիտական մեկնաբանությունը։ Այս մատենագիտական աղբյուրները կարևոր դեր են խաղացել ՀՍՍՀ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության, արվեստի պատմության համակարգման և գիտական հետազոտությունների զարգացման գործում՝ ստեղծելով հիմք հետագա հայագիտական ուսումնասիրությունների համար։

    Updated: 2026-09-21
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա