Ճառ ազգային առաջադիմության մասին

History

Документ представляет собой статистический сборник, подготовленный Центральным Комитетом Коммунистической партии (большевиков) Армении, и является важным историческим источником для изучения динамики роста партийных рядов, национального состава и организационной структуры партии в середине 1920-х годов; в издании систематизированы количественные данные о численности членов и кандидатов в партию, их социальном происхождении, профессиональной принадлежности, территориальном распределении, а также показателях партийного строительства и укрепления советской административно-политической системы в Армянской ССР; материал отражает процессы институционализации партийного аппарата и социально-политических изменений в регионе в раннесоветский период.

History

Հին աշխարհի քաղաքակրթությունների պատմության ուսումնասիրությանն ու պատմական գիտելիքների համակարգված ներկայացմանն ուղղված այս ընդարձակ աշխատությունը ներկայացնում է մարդկության պատմության կարևորագույն հին պետությունների, ժողովուրդների և քաղաքակրթական կենտրոնների անցյալը՝ ընդգրկելով Մերձավոր Արևելքի, Հյուսիսային Աֆրիկայի և միջերկրածովյան աշխարհի պատմական զարգացումները։ Շարքի այս հատորը շարունակում է հին ժողովուրդների քաղաքական, հասարակական, մշակութային և քաղաքակրթական պատմության ուսումնասիրությունը՝ ընթերցողին ծանոթացնելով այն պատմական գործընթացներին, որոնց արդյունքում ձևավորվել, հզորացել, փոխազդել և անկում են ապրել հին աշխարհի նշանակալի պետություններն ու մշակութային կենտրոնները։ Աշխատության թեմատիկ ընդգրկումը ներառում է Եգիպտոսի, Կարթագենի, Ասորեստանի, Բաբելոնի, Մարաստանի և Պարսկաստանի, ինչպես նաև Մակեդոնիայի ու Հունաստանի պատմական անցյալը։ Այս քաղաքակրթություններից յուրաքանչյուրը կարևոր դեր է ունեցել համաշխարհային պատմության զարգացման մեջ՝ իր քաղաքական կառավարման համակարգերով, ռազմական կազմակերպվածությամբ, տնտեսական հարաբերություններով, կրոնական պատկերացումներով, գիտական նվաճումներով և մշակութային ժառանգությամբ։ Եգիպտոսի պատմությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հին արևելյան քաղաքակրթությունների ուսումնասիրության մեջ՝ իր հզոր պետական կառույցով, փարավոնական իշխանությամբ, բարդ կրոնական համակարգով, ճարտարապետական հուշարձաններով, գրային մշակույթով և Նեղոսի հովտում ձևավորված տնտեսական ու հասարակական հարաբերություններով։ Եգիպտական քաղաքակրթության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու պետականության վաղ ձևերի, կենտրոնացված կառավարման, կրոնական աշխարհընկալման և մշակութային շարունակականության պատմական առանձնահատկությունները։ Կարթագենի պատմությունը ներկայացնում է հին միջերկրածովյան աշխարհի առևտրական և ծովային հզոր կենտրոններից մեկի զարգացումը, նրա տնտեսական ու քաղաքական ազդեցությունը, գաղութային հարաբերությունները և Հռոմի հետ երկարատև հակամարտությունները։ Կարթագենի օրինակը կարևոր է հին աշխարհի միջազգային հարաբերությունների, առևտրային մրցակցության և Միջերկրական ծովի տարածաշրջանում գերիշխանության համար մղվող պայքարի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Ասորեստանի և Բաբելոնի պատմությունը բացահայտում է Միջագետքի հնագույն քաղաքակրթությունների զարգացման առանձնահատկությունները, պետական իշխանության ամրապնդման գործընթացները, ռազմական նվաճումները, վարչական կազմակերպվածությունը, կրոնական ավանդույթներն ու մշակութային ձեռքբերումները։ Այս պետությունների պատմական ժառանգությունը մեծ նշանակություն ունի հին արևելյան իրավական, գրավոր, գիտական և քաղաքական մշակույթի ձևավորման ուսումնասիրության համար։ Մարաստանի և Պարսկաստանի պատմությունը ներկայացնում է Իրանական բարձրավանդակում ձևավորված պետական կազմավորումների զարգացումը, նրանց քաղաքական վերելքը, կայսերական կառավարման համակարգերի ստեղծումը և հարևան ժողովուրդների հետ հարաբերությունները։ Հատկապես կարևոր է պարսկական պետականության պատմական դերը, քանի որ Աքեմենյան տերության օրոք ձևավորվեց հսկայական տարածքներ ընդգրկող կառավարման համակարգ, որն առանձնանում էր վարչական բաժանմամբ, հաղորդակցության կազմակերպված ուղիներով և բազմազգ բնակչության կառավարման առանձնահատկություններով։ Մակեդոնիայի և Հունաստանի պատմության ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու անտիկ աշխարհի քաղաքական ու մշակութային զարգացման արևմտյան ուղղությունը՝ հունական քաղաք-պետությունների ձևավորումը, հասարակական և քաղաքական հաստատությունների զարգացումը, հունական մշակույթի վերելքը, փիլիսոփայության, գրականության, արվեստի և գիտության նշանակալի նվաճումները, ինչպես նաև Մակեդոնիայի հզորացումը և Ալեքսանդր Մակեդոնացու նվաճումների հետևանքով արևելյան ու արևմտյան մշակույթների փոխազդեցությունը։ Հատորի պատմագիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս հին աշխարհի տարբեր քաղաքակրթությունները դիտարկելու ոչ թե մեկուսացված, այլ փոխկապակցված պատմական միջավայրում՝ բացահայտելով նրանց միջև քաղաքական, տնտեսական, ռազմական և մշակութային հարաբերությունները։ Աշխատության կարևոր գաղափարական ուղղություններից է քաղաքակրթությունների պատմական ժառանգականության և փոխազդեցության արժևորումը։ Հին պետությունների վերելքն ու անկումը ներկայացվում են որպես մարդկային հասարակության զարգացման ընդհանուր գործընթացի բաղադրիչներ, որոնց ուսումնասիրությունը նպաստում է պետականության, իշխանության, հասարակական կազմակերպման և մշակութային առաջընթացի պատմական օրինաչափությունների ընկալմանը։ Պատմական նյութի լայն ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ծանոթանալու տարբեր ժողովուրդների ինքնատիպությանը, նրանց ստեղծած մշակութային արժեքներին և համաշխարհային պատմության մեջ ունեցած ներդրմանը։ Գրական և մեթոդաբանական առումով աշխատությունը պատկանում է պատմական-բացատրական արձակի ավանդույթին, որտեղ կարևոր նշանակություն ունեն պատմական փաստերի հաջորդական ներկայացումը, իրադարձությունների ժամանակագրական դիտարկումը, ժողովուրդների և պետությունների համեմատական ուսումնասիրությունը և պատմական զարգացումների պատճառահետևանքային կապերի բացահայտումը։ Պատմական գիտելիքների նման համակարգված շարադրանքը կարևոր նշանակություն ուներ նաև 19-րդ դարի հայ կրթական և մտավոր կյանքի համար, երբ համաշխարհային պատմության ուսումնասիրությունը դիտարկվում էր որպես ընդհանուր կրթության, պատմական մտածողության և լուսավորական աշխարհայացքի ձևավորման անհրաժեշտ պայման։ Սուրբ Ղազարի Մխիթարյան միաբանության պատմագիտական և կրթական գործունեության համատեքստում այս հրատարակությունը ներկայացնում է հայերենով համաշխարհային պատմության գիտելիքների տարածման և հին քաղաքակրթությունների ժառանգությունը հայ ընթերցողին հասանելի դարձնելու կարևոր ուղղությունը։ Այն արժեքավոր է հին աշխարհի պատմությամբ, արևելագիտությամբ, անտիկ քաղաքակրթություններով, պատմական աշխարհագրությամբ և պատմագրության զարգացմամբ հետաքրքրվողների համար։ Աշխատությունն ունի նաև կարևոր կրթական ու ճանաչողական նշանակություն, քանի որ նպաստում է համաշխարհային պատմության լայն համայնապատկերի ձևավորմանը, տարբեր ժողովուրդների պատմական փորձի համեմատական ընկալմանը և մարդկության մշակութային ժառանգության բազմազանության գնահատմանը։

Linguistics

Այս աշխատությունը նվիրված է ԱՄՆ նախագահի երդմնակալության խոսքում ժամանակի գաղափարի՝ որպես առաջնային հայեցակարգի, լեզվաբանական և դիսկուրսային ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են անցյալի, ներկայի և ապագայի ժամանակային պատկերացումները կիրառվում քաղաքական խոսքում՝ ազգային ինքնության, պատմական հիշողության, պետական շարունակականության և զարգացման տեսլականի ձևավորման նպատակով։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են ժամանակային արտահայտչամիջոցները, դրանց իմաստաբանական և ոճական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հանրային ընկալման և քաղաքական հաղորդակցության արդյունավետության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երդմնակալության խոսքի կառուցվածքին, հռետորական ռազմավարություններին, կոնցեպտուալ փոխաբերություններին և լեզվական այն միջոցներին, որոնց օգնությամբ ձևավորվում են առաջնորդի ուղերձը, արժեքային առաջնահերթությունները և ապագայի վերաբերյալ սպասումները։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, քաղաքական հաղորդակցության, դիսկուրսի վերլուծության և հռետորաբանության ոլորտների մասնագետների, ինչպես նաև ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր հետաքրքրված են քաղաքական խոսքի լեզվամտածողական առանձնահատկություններով։

Pedagogy

Մանկավարժական և կրթագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ժամանակակից հանրակրթական դպրոցում քննադատական մտածողության զարգացման մանկավարժական տեխնոլոգիաների կիրառմանը՝ որպես կրտսեր դպրոցականների ճանաչողական կարողությունների ձևավորման և կատարելագործման միջոց։ Քննության են առնվում քննադատական մտածողության տեսական հիմքերը, դրա հիմնական բաղադրիչները, ինչպես նաև տարրական դպրոցական տարիքի երեխաների ճանաչողական զարգացման հոգեբանամանկավարժական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների վերլուծական, համեմատական, տրամաբանական և ստեղծագործական մտածողության զարգացմանը, տեղեկատվության ինքնուրույն ընկալմանն ու գնահատմանը, հարցադրումներ ձևակերպելու և հիմնավորված եզրակացություններ կատարելու կարողություններին։ Վերլուծվում են ուսուցման ակտիվ և փոխներգործուն մեթոդների, խնդրահարույց իրավիճակների, խմբային քննարկումների, հետազոտական առաջադրանքների և համագործակցային ուսուցման կիրառման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև քննադատական մտածողության զարգացման փուլերը, ուսումնական գործունեության կազմակերպման մեթոդական պայմանները և ուսուցչի ուղղորդող դերը սովորողների ճանաչողական ակտիվության խթանման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են տարրական դասարանների տարբեր առարկաների դասավանդման ընթացքում քննադատական մտածողության տեխնոլոգիաների ներդրման, ուսումնական առաջադրանքների մշակման և սովորողների առաջընթացի գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ինքնուրույն ուսումնառության, խնդիրների լուծման, հաղորդակցական հմտությունների և սովորողների մտավոր նախաձեռնողականության զարգացման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տարրական կրթության մանկավարժների, ուսուցման մեթոդաբանների, կրթության կազմակերպիչների և կրտսեր դպրոցականների ճանաչողական զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Economics

Տնտեսագիտական և հաշվապահական հաշվառման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության սննդարդյունաբերության ոլորտում ռազմավարական հաշվառման ներդրման հիմնախնդիրների, դրա կազմակերպման մեթոդաբանական մոտեցումների և ձեռնարկությունների կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ռազմավարական հաշվառման տեսական հիմունքները, դրա տեղը կառավարչական հաշվառման համակարգում և նշանակությունը կազմակերպությունների երկարաժամկետ զարգացման նպատակների իրականացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդարդյունաբերական ձեռնարկությունների արտադրական և տնտեսական գործունեության առանձնահատկություններին, ծախսերի կառուցվածքին, ինքնարժեքի ձևավորմանը և ֆինանսական ու ոչ ֆինանսական տեղեկատվության օգտագործմանը ռազմավարական որոշումների ընդունման ժամանակ։ Վերլուծվում են ռազմավարական հաշվառման գործիքների կիրառման հնարավորությունները, մրցակցային միջավայրի գնահատումը, արտադրանքի շահութաբերության վերլուծությունը և կազմակերպության գործունեության հիմնական ցուցանիշների վերահսկման մեխանիզմները։ Քննարկվում են նաև արտադրական ծախսերի ռազմավարական կառավարման, արժեքի ստեղծման շղթայի վերլուծության, բյուջետավորման և երկարաժամկետ ֆինանսական պլանավորման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Հայաստանի սննդարդյունաբերական կազմակերպություններում հաշվառման տեղեկատվական համակարգերի կատարելագործման, կառավարման գործընթացների թվայնացման և ռազմավարական հաշվառման ներդրման կազմակերպական ու մեթոդական նախադրյալները։ Անդրադարձ է կատարվում ռազմավարական հաշվառման նշանակությանը ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման, ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման, տնտեսական ռիսկերի գնահատման և կայուն զարգացման ապահովման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հաշվապահական և կառավարչական հաշվառման, ռազմավարական կառավարման, սննդարդյունաբերության տնտեսագիտության և Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերական ձեռնարկությունների զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Political Science

Աշխատությունը վերլուծում է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հակամարտության պատմական, քաղաքական և աշխարհաքաղաքական պատճառները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Լեռնային Ղարաբաղի (Նագոռնո-Ղարաբաղի) շուրջ ձևավորված հակամարտության զարգացմանը և դրա ազդեցությանը տարածաշրջանային անվտանգության վրա։ Քննարկվում են հակամարտության ծագման պատմական նախադրյալները, խորհրդային ժամանակաշրջանի վարչատարածքային քաղաքականությունը, անկախությունից հետո ռազմական բախումները և բանակցային գործընթացների առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը գնահատում է նաև հակամարտության հետևանքները՝ ներառյալ հումանիտար խնդիրները, տեղահանությունը, տնտեսական և քաղաքական ազդեցությունները, ինչպես նաև տարածաշրջանային և միջազգային դերակատարների ներգրավվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այսպես կոչված «սառեցված հակամարտությունների» բնույթին, դրանց ապակայունացման գործոններին և Եվրոպայի ու Հարավային Կովկասի անվտանգության համակարգի վրա ունեցած ազդեցությանը։ Աշխատությունը ներկայացնում է բազմակողմանի վերլուծություն՝ հիմնված պատմական, իրավական և քաղաքական մոտեցումների համադրման վրա՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հակամարտության զարգացման տրամաբանությունը և դրա միջազգային նշանակությունը։