Չար ոգիները հայ ժողովրդական զրույցներում․ Տեսակների դասակարգումն ըստ գործառույթների

Political Science

Աշխատանքը նվիրված է պետական ինքնիշխանության խնդրի ուսումնասիրությանը ժամանակակից ինտեգրացիոն գործընթացների պայմաններում՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում պետական ինքնիշխանության և միջազգային ու տարածաշրջանային ինտեգրման միջև առկա բարդ փոխհարաբերությունն է։ Ժամանակակից աշխարհում պետությունները, միանալով տնտեսական, քաղաքական, անվտանգային և այլ բազմակողմ կառույցների, ստանձնում են որոշակի միջազգային պարտավորություններ, ինչն անխուսափելիորեն ազդում է ազգային քաղաքականության իրականացման ձևերի և պետության որոշումների ընդունման միջավայրի վրա։ Այս համատեքստում աշխատանքը փորձում է բացահայտել, թե ինչպես կարելի է համատեղել միջազգային համագործակցության առավելությունները պետական ինքնուրույն որոշումների կայացման, ազգային շահերի պաշտպանության և սահմանադրական իրավասությունների պահպանման հետ։ Հետազոտության տեսական մասում կարող են քննության առնվել ինքնիշխանության դասական և ժամանակակից ընկալումները, դրա ներքին և արտաքին բաղադրիչները, տարածքային ամբողջականության, իրավական գերակայության, քաղաքական ինքնուրույնության և միջազգային իրավասուբյեկտության հասկացությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ ժամանակակից պայմաններում ինքնիշխանությունը հաճախ այլևս չի դիտարկվում որպես լիակատար մեկուսացվածություն արտաքին ազդեցություններից․ պետությունները կամավոր կերպով ստանձնում են միջազգային պարտավորություններ և որոշ ոլորտներում համաձայնեցնում իրենց քաղաքականությունը այլ պետությունների կամ միջազգային կազմակերպությունների հետ։ Հայաստանի դեպքում այս խնդիրը հատկապես բազմաշերտ է, քանի որ երկիրը միաժամանակ ներգրավված է տարբեր միջազգային և տարածաշրջանային համագործակցության ձևաչափերում, որոնք ունեն տարբեր նպատակներ, իրավական պարտավորություններ և քաղաքական տրամաբանություն։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել Հայաստանի հարաբերությունները եվրոպական, եվրասիական և տարածաշրջանային ինտեգրացիոն կառույցների հետ՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը երկրի քաղաքական, տնտեսական և անվտանգային ինքնուրույնության վրա։ Այս շրջանակում կարևոր է նաև արտաքին քաղաքականության բազմավեկտորության, միջազգային պարտավորությունների և ազգային շահերի հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տնտեսական ինտեգրման ազդեցության գնահատումը։ Միասնական կամ փոխկապակցված շուկաներին մասնակցությունը կարող է ընդլայնել առևտրային հնարավորությունները, ներդրումների ներգրավումը և տնտեսական համագործակցությունը, սակայն միաժամանակ կարող է սահմանափակել որոշակի տնտեսական քաղաքականությունների ինքնուրույն ընտրության հնարավորությունները։ Նույնպիսի երկակիություն կարող է դիտարկվել նաև անվտանգային ոլորտում, որտեղ միջազգային կամ տարածաշրջանային համագործակցությունը կարող է բարձրացնել հավաքական անվտանգության հնարավորությունները, սակայն պետությունը կարող է ստանձնել որոշակի պարտավորություններ և համաձայնեցնել իր գործողությունները գործընկերների հետ։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել նաև իրավական ինքնիշխանության հարցը՝ մասնավորապես միջազգային պայմանագրերի, միջազգային կազմակերպությունների որոշումների և ազգային օրենսդրության փոխհարաբերության տեսանկյունից։ Կարևոր է պարզել, թե ինչ պայմաններում է միջազգային իրավական պարտավորությունների ստանձնումը համատեղելի ազգային սահմանադրական համակարգի և պետական ինքնիշխանության սկզբունքի հետ։ Հայաստանի Սահմանադրությունը միջազգային հարաբերությունների ոլորտում ամրագրում է միջազգային իրավունքի սկզբունքների հիման վրա բարիդրացիական, փոխշահավետ հարաբերությունների հաստատման ուղղությունը և միջազգային իրավունքի նորմերի ու միջազգային պայմանագրերի դերը։ (arlis.am) Հետազոտության շրջանակում կարող է կարևորվել նաև Հայաստանի ինտեգրացիոն գործընթացների պատմական զարգացումը և տարբեր ժամանակահատվածներում արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների փոփոխությունը։ Այդպիսի համեմատական դիտարկումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են փոփոխվել պետության ինքնիշխանության ընկալումները և արտաքին համագործակցության սահմանները՝ կախված տարածաշրջանային և միջազգային միջավայրից։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը կապված է այն հարցի հետ, թե ինչպիսի քաղաքական և իրավական մեխանիզմներով կարելի է ապահովել Հայաստանի մասնակցությունը միջազգային ինտեգրացիոն գործընթացներին՝ միաժամանակ պահպանելով ազգային շահերի պաշտպանության և ինքնուրույն պետական քաղաքականության իրականացման անհրաժեշտ հնարավորությունները։ Այս տեսանկյունից կարևոր են ինտեգրացիոն գործընթացների ռիսկերի և հնարավորությունների հավասարակշռված գնահատումը, միջազգային պարտավորությունների թափանցիկությունը, ազգային ինստիտուտների արդյունավետությունը և արտաքին քաղաքական որոշումների ժողովրդավարական լեգիտիմությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը պետական ինքնիշխանությունը դիտարկում է ոչ թե որպես միջազգային համագործակցությանը հակադիր երևույթ, այլ որպես դինամիկ քաղաքական-իրավական կատեգորիա, որի բովանդակությունը փոփոխվում է գլոբալացման և ինտեգրացիոն գործընթացների խորացման պայմաններում։ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են միջազգային ինտեգրման տարբեր ձևերը ներգործում պետության քաղաքական, տնտեսական, իրավական և անվտանգային ինքնուրույնության վրա, և ինչ ուղիներով կարող է պետությունը համատեղել միջազգային համագործակցության առավելությունները ազգային ինքնիշխանության արդյունավետ պահպանման հետ։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի հայ ճարտարապետության նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործական գործունեության և ճարտարապետական ժառանգության համալիր ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նրա մասնագիտական գործունեության հիմնական փուլերը, ստեղծագործական սկզբունքների ձևավորումը, նախագծային մտածողության առանձնահատկությունները և հայկական մոդեռնիզմի զարգացման գործում ունեցած ներդրումը։ Ուսումնասիրվում են տարբեր նշանակության հասարակական, մշակութային և քաղաքաշինական կառույցներ՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց ծավալատարածական հորինվածքին, գործառական կազմակերպմանը, կառուցվածքային լուծումներին և քաղաքային միջավայրի հետ փոխհարաբերությանը։ Ստեղծագործական ժառանգության կարևոր մաս են կազմում այնպիսի հայտնի նախագծեր, ինչպիսիք են Երիտասարդության պալատը, «Զվարթնոց» օդանավակայանի համալիրը և Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիրը, որոնք կապված են հայկական մոդեռնիստական ճարտարապետության զարգացման հետ։ Վերլուծվում է ազգային ճարտարապետական ավանդույթների և ժամանակակից նախագծային մոտեցումների համադրման սկզբունքը, նոր շինանյութերի ու ինժեներական հնարավորությունների կիրառումը և արտահայտիչ ճարտարապետական կերպարի ձևավորման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև համահեղինակային աշխատանքներին, քանի որ բազմաթիվ նախագծեր ստեղծվել են այլ հայ ճարտարապետների հետ համագործակցությամբ։ Քննարկվում են առանձին կառույցների պատմական և մշակութային նշանակությունը, դրանց հետագա փոփոխությունները, պահպանության խնդիրները և ժամանակակից քաղաքային միջավայրում դրանց արժեքի վերագնահատման անհրաժեշտությունը։ Ստեղծագործական ուղու ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հետպատերազմյան հայկական ճարտարապետության զարգացման միտումները և այն նորարարական մոտեցումները, որոնք նպաստել են Երևանի ու Հայաստանի այլ բնակավայրերի ճարտարապետական կերպարի ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետության պատմաբանների, ճարտարապետների, քաղաքաշինարարների, մշակութային ժառանգության մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Literature

Գրականագիտական և թատերագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ գրող Նաիրի Զարյանի դրամատուրգիական ստեղծագործության ուսումնասիրությանը՝ հայ գրականության և թատերական արվեստի զարգացման պատմական ու մշակութային համատեքստում։ Քննության են առնվում գրողի դրամատուրգիական ժառանգության ձևավորման նախադրյալները, ստեղծագործական աշխարհայացքի առանձնահատկությունները և նրա թատերգությունների տեղը հայ խորհրդային շրջանի գրականության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Նաիրի Զարյանի դրամատիկական երկերի թեմատիկ բազմազանությանը, գաղափարական բովանդակությանը, հասարակական և բարոյական հիմնախնդիրների գեղարվեստական արտացոլմանը։ Վերլուծվում են դրամատիկական գործողության կառուցման սկզբունքները, սյուժետային զարգացումները, հակամարտությունների բնույթը, կերպարների համակարգը և նրանց հոգեբանական ու սոցիալական բնութագրումները։ Քննարկվում են երկխոսությունների կառուցվածքը, հերոսների խոսքային անհատականացումը, դրամատիկական լարվածության ստեղծման միջոցները և հեղինակային դիրքորոշման արտահայտման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել գրողի պատմական և ժամանակակից թեմաներով ստեղծագործությունները, դրանց ժանրային ու ոճական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրամատուրգիական ավանդույթների և նորարարական մոտեցումների փոխհարաբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում Նաիրի Զարյանի թատերգությունների բեմական մեկնաբանություններին, գրական քննադատության գնահատականներին և նրա դրամատուրգիայի նշանակությանը հայկական թատրոնի խաղացանկի ու գեղարվեստական մտածողության զարգացման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմության, դրամայի տեսության, թատերագիտության, գրական քննադատության և Նաիրի Զարյանի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու ուսանողների համար։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Բեռնարդ Մալամուդի գրական ժառանգության մեջ կրոնական, ռասայական, բարոյական և հասարակական-քաղաքական խնդիրների գեղարվեստական արտահայտման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրողի արձակում անհատի ինքնության, բարոյական ընտրության, օտարման, խտրականության, պատասխանատվության և մարդկային արժանապատվության թեմաների փոխկապակցվածությունն է։ Քննվում է հրեական մշակութային ու կրոնական ավանդույթի ազդեցությունը կերպարների աշխարհընկալման, արժեքային համակարգի և ներքին հակասությունների ձևավորման վրա՝ միաժամանակ դիտարկելով նրանց գոյությունը ամերիկյան բազմամշակութային հասարակության պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազգային և կրոնական ինքնության պահպանման, մշակութային միջավայրին հարմարվելու, տարբեր համայնքների միջև հարաբերությունների և սոցիալական պատկանելության խնդիրներին։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են նախապաշարմունքները, անհավասարությունը և հասարակական սահմանափակումները ներգործում հերոսների ճակատագրերի ու բարոյական որոշումների վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տառապանքի, մեղքի, կարեկցանքի, անձնական պատասխանատվության և բարոյական վերափոխման թեմաների քննությունը, որոնք գրողի ստեղծագործական աշխարհում հաճախ կապվում են մարդու՝ ուրիշի հանդեպ ունեցած պարտավորության գաղափարի հետ։ Դիտարկվում են նաև անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունները, սոցիալական մեկուսացումը, նյութական դժվարությունները, հաջողության ձգտումը և դրանց հետևանքով առաջացող արժեքային հակասությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել կերպարների համակարգը, սյուժետային կառուցվածքը, խորհրդանիշները, հեգնանքը, փոխաբերական պատկերները և այլ գեղարվեստական միջոցներ, որոնց միջոցով արտահայտվում են ստեղծագործությունների բարոյափիլիսոփայական և հասարակական շերտերը։ Մալամուդի արձակը կարող է դիտարկվել նաև ամերիկյան հրեական գրականության ավելի լայն համատեքստում՝ համադրելով ազգային մշակութային փորձը համամարդկային բարոյական հարցադրումների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գրականագիտական, մշակութաբանական, բարոյափիլիսոփայական և համեմատական մոտեցումները՝ բացահայտելով, թե ինչպես են գրողի ստեղծագործություններում կրոնական ու էթնոմշակութային ինքնության խնդիրները միահյուսվում սոցիալական արդարության, բարոյական պատասխանատվության և անհատի հասարակական գոյության հարցերին։

Literature

Այս աշխատանքը համեմատական վերլուծության շրջանակում ուսումնասիրում է երկու ազգային գրական ավանդույթների կարևոր արձակագիրների ստեղծագործական աշխարհը՝ բացահայտելով նրանց գրական մտածողության, թեմատիկ մոտեցումների և գեղարվեստական արտահայտչաձևերի զուգահեռներն ու տարբերությունները։ Հեղինակը դիտարկում է, թե ինչպես են երկու արձակագիրները ներկայացնում մարդու ներաշխարհը, գյուղական իրականությունը, սոցիալական փոփոխությունների ազդեցությունը անհատի վրա և բարոյական ընտրության բարդությունները՝ յուրաքանչյուրը իր մշակութային միջավայրի առանձնահատկություններով պայմանավորված։ Վերլուծության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կերպարների հոգեբանական խորությանը, լեզվական արտահայտչականությանը և պատմողական կառուցվածքի յուրահատկություններին, որոնք ձևավորում են երկու տարբեր, սակայն գաղափարապես մոտեցող գրական աշխարհներ։ Շեշտվում է մարդու և հասարակության հարաբերության խնդիրը, ավանդականի և նորի բախումը, ինչպես նաև պարզ կյանքի մեջ թաքնված փիլիսոփայական իմաստների բացահայտումը։

Linguistics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ազգային ինքնության արտահայտման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը բրիտանական լեզվամշակույթում՝ բացահայտելով լեզվի, մշակույթի և հասարակական գիտակցության փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է, թե ինչպես են լեզվական միավորները, հաղորդակցական վարքագիծը, խոսքային ավանդույթները, արժեքային համակարգը և մշակութային խորհրդանիշները արտացոլում ազգային ինքնության ձևավորման և պահպանման գործընթացները։ Աշխատությունում վերլուծվում են բրիտանական հասարակությանը բնորոշ լեզվական երևույթները, քաղաքավարության ձևերը, հումորի առանձնահատկությունները, պատմական և մշակութային հղումները, ինչպես նաև այն բառապաշարային և խոսույթային միջոցները, որոնց միջոցով արտահայտվում են ազգային ինքնագիտակցությունն ու մշակութային պատկանելիությունը։ Հեղինակը դիտարկում է լեզուն ոչ միայն որպես հաղորդակցության միջոց, այլև որպես մշակութային հիշողության և ազգային արժեքների կրող՝ ներկայացնելով բրիտանական լեզվամշակույթի առանձնահատկությունները ժամանակակից հասարակական գործընթացների համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի տարբեր մշակույթների փոխըմբռնման, միջմշակութային հաղորդակցության և օտար լեզվի ուսուցման տեսանկյունից, քանի որ ցույց է տալիս լեզվի միջոցով ազգային առանձնահատկությունների փոխանցման մեխանիզմները։ Աշխատությունը նախատեսված է լեզվաբանների, մշակութաբանների, անգլերեն լեզվի մասնագետների, թարգմանիչների, ուսուցիչների, հետազոտողների, բուհերի ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են լեզվի ու մշակույթի փոխհարաբերությամբ և ազգային ինքնության լեզվական դրսևորումներով։