More in Linguistics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

    Հրատարակությունը ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված և պարբերական ձևով ներկայացնել Հայկական ՍՍՀ մշակույթի և արվեստի բնագավառներում նոր լույս տեսած ու գրադարանային հավաքածուներում համալրված գրականության վերաբերյալ տեղեկատվություն։ Այն նախատեսված է գիտնականների, մշակույթի և արվեստի մասնագետների, գրադարանավարների, մատենագետների, համապատասխան կազմակերպությունների աշխատակիցների և ընթերցողների լայն շրջանակի համար՝ հնարավորություն տալով հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանի նոր հրատարակություններին և արագ գտնելու մասնագիտական հետաքրքրություն ներկայացնող նյութերը։ Մատենագիտական գրառումներում ընդգրկվում են հայերեն և ռուսերեն գրքեր, ինչպես նաև հանրապետական ու կենտրոնական պարբերական մամուլում հրապարակված հոդվածներ և մշակութային կյանքին առնչվող այլ նյութեր։ Տեղեկատվությունը համակարգվում է թեմատիկ դասակարգման սկզբունքով, իսկ առանձին բաժինների ներսում մատենագիտական նկարագրությունները կազմակերպվում են այբբենական հաջորդականությամբ՝ նպաստելով նյութերի նպատակային որոնմանը։ Ներկայացվող գրականությունը կարող է ընդգրկել մշակույթի ընդհանուր խնդիրները, մշակութային հաստատությունների գործունեությունը, գրադարանային և թանգարանային գործը, երաժշտությունը, թատրոնը, կերպարվեստը, ճարտարապետությունը, ժողովրդական ստեղծագործությունը և արվեստագիտական ուսումնասիրությունների այլ ուղղություններ։ Գրադարանային օգտագործումը հեշտացնելու նպատակով մատենագիտական նկարագրությունները կարող են ուղեկցվել համապատասխան գրադարանային շիֆրերով, ինչը տեղեկատուն դարձնում է ոչ միայն տեղեկատվական, այլև գործնական որոնողական միջոց։ Պարբերաբար հրատարակվելու շնորհիվ այն արտացոլում է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության շարունակական համալրումը և հնարավորություն տալիս ուսումնասիրելու տարբեր ժամանակահատվածներում մասնագիտական հրատարակությունների թեմատիկ կառուցվածքն ու զարգացման միտումները։ Այսպիսի մատենագիտական աղբյուրները կարևոր նշանակություն ունեն նաև հետադարձ ուսումնասիրությունների համար, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է վերականգնել տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային տեղեկատվական դաշտը, պարզել շրջանառվող գրականության շրջանակը և ուսումնասիրել գրադարանային-մատենագիտական սպասարկման կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ծառայում է որպես մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ ընթացիկ մասնագիտական տեղեկատվության համակարգման, պահպանման և տարածման գործիք՝ միաժամանակ ունենալով աղբյուրագիտական արժեք հայկական մշակութային կյանքի և մատենագիտության պատմության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
    Online

    Pedagogy

    Компьютерный метод процесса тренировки отбора футболистов

    Աշխատությունը նվիրված է ֆուտբոլիստների ընտրության և մարզման գործընթացներում համակարգչային տեխնոլոգիաների կիրառման մեթոդների ուսումնասիրությանը և կատարելագործմանը։ Քննարկվում են մարզիկների ֆիզիկական պատրաստվածության, տեխնիկական հմտությունների, տակտիկական մտածողության և անհատական կարողությունների գնահատման ժամանակակից մոտեցումները՝ համակարգչային տվյալների մշակման և վերլուծության միջոցով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆուտբոլիստների ընտրության չափանիշների մշակմանը, մարզումների արդյունավետության վերահսկմանը, մարզական ցուցանիշների համեմատական գնահատմանը և մարզիկների զարգացման հնարավորությունների կանխատեսմանը։ Ուսումնասիրվում են համակարգչային մոդելավորման, վիճակագրական վերլուծության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները մարզումային գործընթացների պլանավորման ու օպտիմալացման համար։ Անդրադարձ է կատարվում մարզիկների անհատական առանձնահատկությունների հաշվառմանը, մարզական ծանրաբեռնվածության կարգավորմանը և ընտրության գործընթացում օբյեկտիվ գնահատման մեխանիզմների ներդրմանը։ Աշխատությունը կարևորում է համակարգչային մեթոդների դերը ֆուտբոլային պատրաստության գիտական հիմնավորման, մարզչական որոշումների արդյունավետության բարձրացման և հեռանկարային մարզիկների բացահայտման գործում։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆուտբոլային մարզիչների, սպորտային վերլուծաբանների, ֆիզիկական կուլտուրայի մասնագետների, մարզական գիտության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-12
    Компьютерный метод процесса тренировки отбора футболистов
    Online

    Geography

    Լոռու մարզի բնական և անթրոպոգեն լանդշաֆտների վիճակի գնահատումը, դրանց բարելավման ուղիները

    Աշխատությունը նվիրված է Լոռու մարզի բնական և մարդու տնտեսական գործունեության ազդեցությամբ ձևափոխված լանդշաֆտների համալիր ուսումնասիրությանը, դրանց էկոլոգիական վիճակի գնահատմանը և պահպանության ու բարելավման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության առանցքում տարածքի բնական բաղադրիչների՝ ռելիեֆի, կլիմայական պայմանների, ջրային ռեսուրսների, հողային ծածկույթի, բուսականության և կենդանական աշխարհի փոխկապակցվածությունն է, ինչպես նաև դրանց վրա բնակավայրերի զարգացման, արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, հանքարդյունաբերության, տրանսպորտային ենթակառուցվածքների և տնտեսական գործունեության այլ ձևերի ազդեցությունը։ Քննվում է մարզի լանդշաֆտային բազմազանությունը, բնական տարածքային համալիրների առանձնահատկությունները և դրանց փոփոխությունների տարածական բնույթը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մարդածին ծանրաբեռնվածության հետևանքով առաջացող հողերի էրոզիայի ու դեգրադացման, բուսածածկույթի փոփոխության, ջրային համակարգերի աղտոտման, բնական միջավայրի մասնատման և այլ էկոլոգիական խնդիրների գնահատմանը։ Կարևորվում է բնական և անթրոպոգեն գործոնների համատեղ ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ լանդշաֆտների ժամանակակից վիճակը պայմանավորված է ինչպես բնական գործընթացներով, այնպես էլ տարածքի երկարատև տնտեսական օգտագործմամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել դաշտային դիտարկումների, քարտեզագրական նյութերի, աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի, հեռահար զոնդավորման տվյալների և համեմատական վերլուծության հնարավորությունները՝ տարածքային փոփոխությունների բացահայտման ու գնահատման համար։ Ուսումնասիրվում են նաև տարբեր լանդշաֆտների կայունությունը և մարդածին ազդեցությունների նկատմամբ խոցելիությունը։ Բարելավման ուղղությունների շրջանակում կարևորվում են հողային ու ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարումը, դեգրադացված տարածքների վերականգնումը, կանաչ տարածքների պահպանումն ու ընդլայնումը, անտառային էկոհամակարգերի պաշտպանությունը և բնօգտագործման առավել հավասարակշռված մոտեցումների կիրառումը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև տարածքային պլանավորման և շրջակա միջավայրի պահպանության միջոցառումների փոխկապակցումը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է ֆիզիկական աշխարհագրության, լանդշաֆտագիտության, բնապահպանության և տարածքային կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գիտական հիմքեր ստեղծել մարզի բնական ռեսուրսների պահպանության, խախտված լանդշաֆտների վերականգնման և տարածքի կայուն օգտագործման համար։

    Updated: 2026-09-22
    Լոռու մարզի բնական և անթրոպոգեն լանդշաֆտների վիճակի գնահատումը, դրանց բարելավման ուղիները
    Online

    Mathematics

    Вырождающиеся дифференциально-операторные уравнения высокого порядка в бесконечных интервалах

    Մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անվերջ միջակայքներում դիտարկվող բարձր կարգի այլասերվող դիֆերենցիալ-օպերատորային հավասարումների տեսական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում այդպիսի հավասարումների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, լուծումների գոյության և միակության պայմանները, ինչպես նաև համապատասխան օպերատորների հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այլասերման ազդեցությանը հավասարումների լուծելիության, լուծումների վարքի և ֆունկցիոնալ տարածություններում դրանց բնութագրերի վրա։ Վերլուծվում են սահմանային ու ասիմպտոտիկ պայմանների դերը, օպերատորային գործակիցների առանձնահատկությունները և անվերջ միջակայքի պայմաններում առաջացող մաթեմատիկական խնդիրները։ Քննարկվում են նաև ֆունկցիոնալ անալիզի, դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության և օպերատորների տեսության մեթոդների կիրառման հնարավորությունները համապատասխան խնդիրների հետազոտման համար։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները բարձր կարգի դիֆերենցիալ-օպերատորային հավասարումների լուծելիության և դրանց որակական հատկությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դիֆերենցիալ հավասարումների, ֆունկցիոնալ անալիզի, օպերատորների տեսության և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-04
    Вырождающиеся дифференциально-операторные уравнения высокого порядка в бесконечных интервалах
    Online

    Medicine

    Са2+ - независимый и Са2+ - зависимый K+/H+ - обмен лимфоцитах человека в норме и при опухолевом росте

    Աշխատությունը նվիրված է մարդու լիմֆոցիտներում կալիումի և ջրածնի իոնների փոխանակման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ կալցիումի իոններից կախված և անկախ գործընթացների համեմատական վերլուծության միջոցով։ Քննարկվում են բջջային թաղանթով իոնների տեղափոխման առանձնահատկությունները, իոնային հավասարակշռության պահպանման մեխանիզմները և դրանց նշանակությունը լիմֆոցիտների բնականոն կենսագործունեության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ca²⁺-կախյալ և Ca²⁺-անկախ K⁺/H⁺ փոխանակման գործընթացների կարգավորմանը, դրանց ֆունկցիոնալ տարբերություններին և բջջային նյութափոխանակության հետ ունեցած փոխկապակցվածությանը։ Ուսումնասիրվում են ներբջջային կալցիումի մակարդակի փոփոխությունների ազդեցությունը իոնային փոխադրման ակտիվության, բջջային միջավայրի թթվահիմնային հավասարակշռության և լիմֆոցիտների ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Դիտարկվում են առողջ օրգանիզմի և ուռուցքային աճի պայմաններում լիմֆոցիտների թաղանթային փոխադրական համակարգերի գործունեության հնարավոր տարբերությունները։ Կարևորվում են իոնային փոխանակման գործընթացների դերը բջջային ծավալի կարգավորման, ներբջջային pH-ի պահպանման, ազդանշանային համակարգերի ակտիվացման և իմունային բջիջների կենսաբանական գործառույթների իրականացման մեջ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել կենսաքիմիական, կենսաֆիզիկական և բջջաբանական մեթոդներ՝ իոնային հոսքերի, թաղանթային փոխադրման ակտիվության և կալցիումային կարգավորման առանձնահատկությունների գնահատման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում ուռուցքային գործընթացների զարգացման պայմաններում օրգանիզմի իմունային համակարգում առաջացող փոփոխություններին և դրանց հնարավոր ազդեցությանը լիմֆոցիտների իոնափոխանակային մեխանիզմների վրա։ Առանձնացվում են բջջային թաղանթի թափանցելիության, իոնային փոխադրիչների ակտիվության, նյութափոխանակային փոփոխությունների և բջջային ազդանշանման միջև գոյություն ունեցող կապերը։ Կարևորվում են նաև առողջ և ախտաբանական պայմաններում ստացված ցուցանիշների համեմատությունը, իոնային փոխանակման կարգավորման օրինաչափությունների բացահայտումը և դրանց կենսաբանական նշանակության գնահատումը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել լիմֆոցիտների թաղանթային փոխադրման համակարգերի վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը, ուռուցքային հիվանդությունների ժամանակ իմունային բջիջների ֆունկցիոնալ փոփոխությունների ուսումնասիրմանը և բջջային կարգավորման մեխանիզմների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել բջջային ֆիզիոլոգիայի, կենսաֆիզիկայի, իմունաբանության և ուռուցքաբանության ոլորտներում։ Այն օգտակար է կենսաբանների, կենսաքիմիկոսների, կենսաֆիզիկոսների, իմունաբանների և բժշկակենսաբանական հետազոտություններով զբաղվող մասնագետների համար։

    Updated: 2026-10-16
    Са2+ - независимый и Са2+ - зависимый K+/H+ - обмен лимфоцитах человека в норме и при опухолевом росте
    Online

    Law

    Քննչական և հաշտարար ընթացակարգեր

    Քննչական ընթացակարգերը և հաշտարար ընթացակարգերը դատավարական համակարգում կիրառվող երկու տարբեր մոտեցումներ են, որոնք ծառայում են վեճերի լուծմանը, սակայն ունեն տարբեր նպատակներ, մեթոդներ և կիրառման ոլորտներ։ Քննչական ընթացակարգերը հիմնականում կիրառվում են քրեական վարույթում և ուղղված են հանցագործությունների բացահայտմանը, ապացույցների հավաքագրմանը և գործի հանգամանքների ամբողջական պարզաբանմանը։ Այս ընթացակարգերում հիմնական դերակատարներն են քննիչը, հետաքննիչը և դատախազը, որոնք օրենքով սահմանված լիազորությունների շրջանակում իրականացնում են հարցաքննություններ, զննություններ, փորձաքննություններ, առգրավումներ և այլ քննչական գործողություններ։ Քննչական ընթացակարգերի նպատակն է պարզել ճշմարտությունը, հաստատել հանցագործության փաստը և ապահովել արդար դատաքննության համար անհրաժեշտ ապացուցողական հիմքը։ Այս գործընթացը կրում է պետական-պարտադրողական բնույթ և իրականացվում է խիստ իրավական կարգավորման պայմաններում։ Հաշտարար ընթացակարգերը, ընդհակառակը, հիմնականում կիրառվում են քաղաքացիական և որոշ դեպքերում նաև քրեական գործերում՝ կողմերի միջև վեճը խաղաղ և համաձայնեցված եղանակով լուծելու համար։ Հաշտարարության դեպքում ներգրավվում է անկախ միջնորդ՝ հաշտարար, որը օգնում է կողմերին հասնել փոխընդունելի համաձայնության՝ առանց դատարանի կողմից պարտադրված որոշման։ Այս գործընթացը կամավոր է, գաղտնի և ուղղված է կողմերի շահերի հավասարակշռված բավարարմանը։ Հաշտարարությունը հնարավորություն է տալիս խնայել ժամանակ և ֆինանսական միջոցներ, ինչպես նաև պահպանել կողմերի միջև հարաբերությունները։ Քննչական ընթացակարգերը և հաշտարարությունը տարբերվում են նաև իրենց արդյունքով․ առաջին դեպքում գործը կարող է ավարտվել մեղադրական եզրակացությամբ և դատական վճռով, իսկ երկրորդ դեպքում՝ համաձայնության պայմանագրով, որը հաստատվում է օրենքով սահմանված կարգով։ Այսպիսով, քննչական ընթացակարգերը ապահովում են պետության կողմից իրավախախտումների բացահայտումն ու պատժումը, իսկ հաշտարար ընթացակարգերը նպաստում են վեճերի խաղաղ և փոխհամաձայնեցված լուծմանը՝ նվազեցնելով դատական ծանրաբեռնվածությունը և խթանելով իրավական մշակույթի զարգացումը։

    Updated: 2026-10-23
    Քննչական և հաշտարար ընթացակարգեր