«Դերմաֆեն» քսուքի և նրբաքսուքի ազդեցությունը հյուսվածքների մորֆոֆունկցիոնալ վիճակի և վերականգնող ակտիվության վրա ջերմային այրվածքների դեպքում

History

Այս աշխատանքը նվիրված է III–IV դարերում Մեծ Հայքի թագավորության քաղաքական ճակատագրի և նրա տարածքի նկատմամբ Պարսկական և Հռոմեական տերությունների ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցության փոփոխություններին և դրանց հետևանքներին հայկական պետականության համար։ Հեղինակը վերլուծում է Հայաստանի ռազմավարական նշանակությունը երկու գերտերությունների միջև մրցակցության համատեքստում՝ ցույց տալով, թե ինչպես էր երկիրը հաճախ վերածվում քաղաքական և ռազմական հակամարտությունների թատերաբեմի։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիվանագիտական պայմանավորվածություններին, ռազմական արշավանքներին և այն քաղաքական գործընթացներին, որոնք հանգեցրել են Հայաստանի ազդեցության գոտիների բաժանմանը տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Աշխատությունը քննարկում է հայկական արքայական իշխանության դիրքը արտաքին ճնշումների պայմաններում, տեղական ազնվականության դերակատարությունը և պետական կառավարման համակարգի վրա արտաքին ուժերի ազդեցությունը։ Ներկայացվում են նաև տարածաշրջանային քաղաքականության, կրոնական զարգացումների և վարչական վերափոխումների փոխկապակցվածությունը՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը երկրի հետագա պատմական ընթացքի վրա։ Շեշտվում է, որ պարսկա-հռոմեական բաժանումները կարևոր շրջադարձային փուլ են եղել Հայաստանի պատմության մեջ, քանի որ դրանք էականորեն ազդել են երկրի քաղաքական ինքնուրույնության, տարածքային ամբողջականության և մշակութային զարգացման վրա՝ ձևավորելով հետագա դարերի պատմական գործընթացների հիմքերը։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է իրական և ֆունկցիոնալ անալիզի շրջանակում ֆունկցիաների՝ տարբեր օրթոգոնալ համակարգերի միջոցով շարքային ներկայացումների տեսական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն պայմաններն են, որոնց դեպքում տրված ֆունկցիան հնարավոր է ներկայացնել համապատասխան օրթոգոնալ համակարգի տարրերով կազմված շարքի միջոցով, ինչպես նաև այդ ներկայացման զուգամիտության, միակության և մոտարկման հատկությունները։ Քննվում են օրթոգոնալ ֆունկցիաների համակարգերի ընդհանուր հատկությունները, շարքերի գործակիցների որոշման սկզբունքները և ֆունկցիայի հատկությունների ու համապատասխան գործակիցների վարքի միջև առկա կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր իմաստներով զուգամիտությանը՝ դիտարկելով կետային, գրեթե ամենուրեք, միջին քառակուսային կամ այլ ֆունկցիոնալ տարածություններին համապատասխան զուգամիտության ձևերը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել դասական Ֆուրիեի համակարգերի հետ մեկտեղ այլ օրթոգոնալ համակարգերի ուսումնասիրություն՝ բացահայտելով դրանց միջոցով ֆունկցիաների ներկայացման ընդհանուր և առանձնահատուկ օրինաչափությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում օրթոգոնալ շարքերի մասնակի գումարների վարքի գնահատումը և այն հարցը, թե ինչ պայմաններում են դրանք վերականգնում սկզբնական ֆունկցիան կամ ապահովում դրա բավարար մոտարկումը։ Քննության առարկա կարող են լինել նաև լրիվության, օրթոգոնալության և բազիսայնության հասկացությունների փոխհարաբերությունները, որոնք որոշում են տվյալ համակարգի ներկայացուցչական հնարավորությունները համապատասխան ֆունկցիոնալ դասերում։ Առանձին խնդիր է ֆունկցիայի հարթության, ինտեգրելիության կամ այլ վերլուծական հատկությունների ազդեցությունը շարքի գործակիցների և զուգամիտության բնույթի վրա։ Հնարավոր է դիտարկվեն նաև շարքերի վերադասավորման, գումարման հատուկ մեթոդների, եզակիությունների և զուգամիտության բացառիկ բազմությունների հետ կապված հարցեր։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը կարևոր է հարմոնիկ անալիզի համար, քանի որ օրթոգոնալ համակարգերը հնարավորություն են տալիս բարդ ֆունկցիաները ներկայացնել ավելի պարզ բաղադրիչների միջոցով և ուսումնասիրել դրանց հատկությունները համապատասխան գործակիցների օգնությամբ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է իրական անալիզի, ֆունկցիոնալ անալիզի և օրթոգոնալ շարքերի տեսության մեթոդները՝ ֆունկցիաների ներկայացման հնարավորությունների և այդ ներկայացումների վերլուծական հատկությունների համակարգված ուսումնասիրության նպատակով։

Technology

Տեխնիկական և կենսաբժշկական ճարտարագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բժշկակենսաբանական հետազոտությունների համար նախատեսված բազմաֆունկցիոնալ միկրոալիքային համալիրի մշակման, նախագծման և գործառնական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում միկրոալիքային էլեկտրամագնիսական ճառագայթման ֆիզիկական հիմունքները, կենսաբանական միջավայրերի հետ դրա փոխազդեցության առանձնահատկությունները և բժշկական հետազոտություններում միկրոալիքային տեխնոլոգիաների կիրառման գիտատեխնիկական նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համալիրի կառուցվածքային բաղադրիչների, միկրոալիքային ազդանշանների գեներացման, հաղորդման, ընդունման և չափման համակարգերի նախագծման սկզբունքներին։ Վերլուծվում են սարքավորման աշխատանքային հաճախականությունների, հզորության, զգայունության, չափումների ճշգրտության և ազդանշանների մշակման տեխնիկական բնութագրերը։ Քննարկվում են բազմաֆունկցիոնալ համակարգի կառավարման, չափիչ հանգույցների փոխհամաձայնեցման, տվյալների գրանցման, ավտոմատացված մշակման և փորձարարական հետազոտությունների կազմակերպման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են կենսաբանական հյուսվածքների և նյութերի էլեկտրամագնիսական հատկությունների գնահատման, միկրոալիքային ազդեցությունների վերահսկման, սարքավորման չափաբերման և փորձարարական արդյունքների հուսալիության ապահովման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում կենսաբժշկական հետազոտությունների ընթացքում էլեկտրամագնիսական անվտանգության պահանջների պահպանմանը, սարքավորման տեխնիկական արդյունավետության գնահատմանը և տարբեր հետազոտական խնդիրներին դրա հարմարեցման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կենսաբժշկական ճարտարագիտության, ռադիոֆիզիկայի, միկրոալիքային տեխնիկայի, բժշկական սարքաշինության և կենսաբանական համակարգերի ֆիզիկական հետազոտությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է սերպենտինային հումքի վերամշակմամբ ստացված ամորֆ սիլիկահողի կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ազդեցության ուսումնասիրությանը կալցիումի սիլիկատային նյութի ձևավորման գործընթացի վրա։ Հետազոտության կենտրոնում ամորֆ սիլիկահողի կառուցվածքային վիճակի, մասնիկների առանձնահատկությունների, ակտիվ մակերևույթի և քիմիական ռեակտիվության միջև կապն է՝ դիտարկելով, թե այդ գործոններն ինչպես կարող են պայմանավորել նպատակային բյուրեղային փուլի առաջացումը և վերջնական նյութի ստացման արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սկզբնական սիլիկահողի ամորֆության աստիճանին և կառուցվածքային անհամասեռությանը, քանի որ դրանք կարող են նշանակալի ազդեցություն ունենալ պինդֆազ փոխազդեցությունների ընթացքի, նոր բյուրեղային կառուցվածքների առաջացման և փուլային փոխակերպումների վրա։ Քննվում է սերպենտինային հումքի նախնական վերամշակման արդյունքում ձևավորված սիլիցիում պարունակող նյութի կառուցվածքի և հետագա փոխակերպումների միջև փոխկապակցվածությունը։ Նյութի հատկությունների գնահատման համար կարևոր նշանակություն ունեն կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական հետազոտությունների մեթոդները, որոնց միջոցով հնարավոր է տարբերակել ամորֆ և բյուրեղային բաղադրիչները, ուսումնասիրել փուլային կազմի փոփոխությունները և հետևել նպատակային միացության ձևավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող է դիտարկվել նաև սկզբնական հումքի բաղադրության և ուղեկցող հանքային բաղադրիչների ազդեցությունը վերջնական արդյունքի վրա, քանի որ բնական հումքի անհամասեռությունը կարող է փոփոխել փոխազդեցությունների ընթացքը և ստացվող նյութի հատկությունները։ Առանձին նշանակություն ունի նպատակային բյուրեղային փուլի ստացման արդյունավետության գնահատումը՝ կառուցվածքային գործոնների հետ համադրությամբ, ինչը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե սկզբնական նյութի որ հատկանիշներն են առավել էական վերջնական արտադրանքի ձևավորման համար։ Աշխատությունն ունի նաև նյութագիտական նշանակություն, քանի որ վոլաստոնիտային նյութերը հետաքրքրություն են ներկայացնում կերամիկական, կոմպոզիտային և այլ անօրգանական նյութերի մշակման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է անօրգանական քիմիայի, հանքային հումքի վերամշակման, նյութագիտության և ֆիզիկաքիմիական վերլուծության մոտեցումները՝ բնական սիլիկատային հումքից ստացված ամորֆ նյութերի կառուցվածքի և դրանց հետագա փուլային փոխակերպումների միջև կապերը բացահայտելու նպատակով։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է տնտեսական իրադարձության լեզվաճանաչողական մոդելավորմանը և դրա լեզվական ու ճանաչողական դրսևորումների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում տնտեսական իրականության այնպիսի երևույթների քննությունն է, որոնք լեզվի միջոցով ոչ միայն անվանվում և նկարագրվում են, այլև կառուցակարգվում, մեկնաբանվում և ներկայացվում մարդու գիտակցության մեջ։ Ուսումնասիրության շրջանակում տնտեսական իրադարձությունը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ ճանաչողական և լեզվական միավոր, որի ձևավորման ու ներկայացման գործընթացում փոխազդում են տնտեսական գիտելիքը, անհատի ընկալումը, փորձը, մշակութային պատկերացումները և լեզվական միջոցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են տնտեսական գործընթացները և իրադարձությունները հասկացականացվում լեզվական համակարգում, ինչպիսի կառուցվածքային բաղադրիչներ են առանձնացվում դրանց նկարագրության ժամանակ և ինչպիսի լեզվական միջոցներով են արտահայտվում մասնակիցները, գործողությունները, պատճառահետևանքային կապերը, ժամանակային ու տարածական հարաբերությունները, արդյունքները և գնահատականները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տնտեսական հասկացությունների ձևավորման, կազմակերպման և լեզվական արտահայտության օրինաչափությունները՝ դրանք դիտարկելով ճանաչողական գործընթացների հետ անմիջական կապի մեջ։ Լեզվաճանաչողական մոտեցման կիրառումը թույլ է տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն բառերի և քերականական կառույցների արտաքին ձևը, այլև դրանց հիմքում ընկած իմաստային կառուցվածքները, հասկացութային կապերը և այն մտավոր մոդելները, որոնց միջոցով մարդը ընկալում ու մեկնաբանում է տնտեսական իրականությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են առանձնացվել տնտեսական իրադարձության հիմնական բաղադրիչներն ու փոխհարաբերությունները, կառուցվել դրա լեզվաճանաչողական մոդելը և բացահայտվել տարբեր լեզվական միավորների դերը տվյալ մոդելի ձևավորման ու փոխանցման գործընթացում։ Այսպիսի մոտեցումը կարևոր է ինչպես տնտեսական դիսկուրսի լեզվական առանձնահատկությունների ուսումնասիրման, այնպես էլ ճանաչողական լեզվաբանության տեսական դրույթների կիրառական զարգացման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, ճանաչողական լեզվաբանությամբ զբաղվող հետազոտողների, տնտեսական դիսկուրսի մասնագետների, թարգմանիչների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև նրանց, ովքեր հետաքրքրված են լեզվի, մտածողության և մասնագիտական գիտելիքի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությամբ։

Economics

Տնտեսական ինդեքսները համակցված վիճակագրական ցուցանիշներ են, որոնք օգտագործվում են տնտեսության տարբեր ոլորտների վիճակը, զարգացումը և միտումները գնահատելու համար։ Դրանք թույլ են տալիս պարզ և համեմատելի ձևով արտահայտել բարդ տնտեսական գործընթացները՝ միավորելով բազմաթիվ առանձին ցուցանիշներ մեկ ամբողջական չափանիշի մեջ։ Տնտեսական ինդեքսների հիմնական տեսակներից են գների ինդեքսները (օրինակ՝ սպառողական գների ինդեքսը՝ CPI), արտադրության ինդեքսները, արդյունաբերական արտադրանքի ինդեքսը, արժեթղթերի շուկայի ինդեքսները (օրինակ՝ բաժնետոմսերի ինդեքսներ) և տնտեսական ակտիվության ինդեքսները։ Գների ինդեքսները չափում են գնաճը և ապրանքների ու ծառայությունների արժեքի փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում, իսկ արտադրության ինդեքսները ցույց են տալիս արտադրական ծավալների աճը կամ նվազումը։ Ինդեքսները կարևոր դեր ունեն տնտեսական վերլուծության և քաղաքականության մշակման մեջ, քանի որ դրանք օգնում են կառավարություններին, բիզնեսներին և հետազոտողներին գնահատել տնտեսական իրավիճակը, կանխատեսել միտումները և կայացնել հիմնավորված որոշումներ։ Օրինակ՝ գնաճի բարձր ինդեքսը կարող է ազդել դրամավարկային քաղաքականության խստացման վրա, մինչդեռ արտադրության աճի ինդեքսը վկայում է տնտեսական զարգացման մասին։